Τεράστια παγίδα για τις ΗΠΑ: Εάν το Ιράν ελέγξει το Bab al-Mandeb και τα Στενά του Hormuz, «δεν θα χρειάζεται πυρηνικό όπλο».
(upd9) Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια πραγματικά εκρηκτική κατάσταση.
Τη στιγμή που το Hormuz έχει παραλύσει καθώς ελάχιστα είναι τα πλοία που διέρχονται καθημερινά από τα Στενά, ένα δεύτερο θαλάσσιο πέρασμα εξίσου κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια, το Bab al Mandab φαίνεται να περνά… στα χέρια της Τεχεράνης μέσω του συμμάχου τους, Houthis.
Η προέλαση των Houthis στο πλαίσιο του εμφύλιου που μαίνεται στην Υεμένη και ο έλεγχος της κρίσιμης πόλης al-Makha προκάλεσαν σοκ όχι μόνο στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, αλλά και στους συμμάχους της: στη Σαουδική Αραβία και στις ΗΠΑ.
Πληροφορίες αναφέρουν πως περισσότεροι από 100 Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι βρίσκονται ήδη στη Σαουδική Αραβία, παρέχοντας πληροφορίες και υποστήριξη στον εντοπισμό στόχων σε μια προσπάθεια να εμποδίσουν τους Houthis να ελέγξουν την ακτογραμμή στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ την Υεμένη.
Εάν το Hormuz παραμείνει υπό στρατιωτική πίεση και ταυτόχρονα το Bab al-Mandab μετατραπεί σε ζώνη συνεχών επιθέσεων, ο κόσμος θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα εφιαλτικό σενάριο: δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη να απειλούνται ταυτόχρονα.
Θα είναι η στιγμή που το Ιράν θα έχει αποκτήσει ένα… «πυρηνικό όπλο»
Και αυτό γιατί η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν δεν θα είναι πλέον απλώς ένας ακόμη πόλεμος της Μέσης Ανατολής, αλλά θα έχει μετατραπεί σε άμεση απειλή για την παγκόσμια οικονομία, τις τιμές της ενέργειας, τη ναυσιπλοΐα και τις εφοδιαστικές αλυσίδες από την Ασία έως την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ήδη στον απόηχο αυτών των εξελίξεων, η τιμή του πετρελαίου Brent κινείται στα 106 δολάρια το βαρέλι ενώ στις ΗΠΑ καταγράφεται ρεκόρ στην τιμή του diesel...
Στις φλόγες ο πιο στρατηγικός πετρελαιαγωγός της Σαουδικής Αραβίας
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν μεγάλη πυρκαγιά στον στρατηγικότερο πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ανεπίσημες πηγές κάνουν λόγο για πιθανή πυραυλική επίθεση ή επίθεση με drone σε μία από τις οδούς μεταφοράς πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Μετά την επίθεση ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά κοντά στην πόλη Μεδίνα, ενώ πυκνός καπνός έγινε ορατός στον ουρανό της περιοχής.
Δορυφορικές εικόνες και δεδομένα δείχνουν ότι μια μεγάλη θερμική εστία παρέμεινε ενεργή στην περιοχή για αρκετές ώρες.
Η έντασή της ξεπέρασε σε ορισμένες χρονικές περιόδους τα 70 μεγαβάτ, ενώ συνολικά η καταγεγραμμένη θερμική ενέργεια αναφέρθηκε ότι υπερέβη τα 60 μεγαβάτ.
Ορισμένες αναλύσεις που βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα εκτιμούν ότι η κατάσταση αυτή ενδέχεται να προκλήθηκε από ζημιά σε τμήμα υψηλής πίεσης του αγωγού μεταφοράς, με αποτέλεσμα τη διαρροή σημαντικής ποσότητας πετρελαίου.
Ο πετρελαιαγωγός Ανατολής–Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, γνωστός και ως Petroline, εκτείνεται από το Abqaiq στα ανατολικά της χώρας, έως το Yanbu, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Ο αγωγός επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει μέρος του πετρελαίου που προορίζεται για εξαγωγή χωρίς να διέρχεται από τις θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου.
Axios: Ο Trump απέρριψε αίτημα του bin Salman για επίθεση στις θέσεις των Houthis
Σύμφωνα με το πρακτορείο Axios, o Mohammed bin Salman, διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, επικοινώνησε δύο φορές την Πέμπτη 10/9 με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump και του ζήτησε να διατάξει επίθεση κατά θέσεων των Houthis, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ως απάντηση στην προσέγγιση της οργάνωσης σε ένα ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Την πληροφορία αυτή μετέφεραν στο Axios δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Ο Donald Trump απέρριψε το αίτημα και Αμερικανοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι η κυβέρνησή του δεν σχεδιάζει, αυτή τη στιγμή, άμεση στρατιωτική επέμβαση εναντίον των Houthis.
Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι
Την είδηση αυτή επιβεβαιώνει και το CNN.
Όπως υποστηρίζει, περισσότεροι από 100 Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι βρίσκονται επί τόπου στη Σαουδική Αραβία, παρέχοντας στους Σαουδάραβες πληροφορίες και υποστήριξη στον εντοπισμό στόχων στο πλαίσιο της στρατιωτικής του εκστρατείας εναντίον των υποστηριζόμενων από το Ιράν Houthis στην Υεμένη, σύμφωνα με πολλές πηγές που γνωρίζουν την επιχείρηση.
Η βοήθεια παρέχεται καθώς οι μάχες στην Αραβική Χερσόνησο εντείνονται και υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθούν σε ανοιχτό πόλεμο με τους Houthis, απειλώντας έναν δεύτερο σημαντικό θαλάσσιο εμπορικό διάδρομο εξόδου από τη Μέση Ανατολή.
Κοινή διοίκηση δυνάμεων
Το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό εργάζεται στο πλαίσιο μιας νεοσύστατης κοινής διοίκησης δυνάμεων, η οποία συγκροτήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες, εν μέσω ενδείξεων ότι το Ιράν ενίσχυε και τις δικές του προσπάθειες να υποστηρίξει τις επιθέσεις των Houthis κατά της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα Αμερικανό αξιωματούχο.
Ο ίδιος αξιωματούχος υπολόγισε το συνολικό αριθμό των στρατιωτών σε περίπου 200.
Την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων που συνδράμουν τη Σαουδική Αραβία περιέγραψαν στο CNN πέντε πηγές που γνωρίζουν τις επιχειρήσεις.
Εντοπισμός στόχων
Οι ΗΠΑ έχουν βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία να χρησιμοποιεί ένα εργαλείο εντοπισμού στόχων, το οποίο επιτρέπει στους στρατιωτικούς αξιωματικούς να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στο πεδίο της μάχης, δήλωσε στο CNN Αμερικανός αξιωματούχος, συγκρίνοντάς το με το σύστημα Maven που χρησιμοποιεί το Πεντάγωνο.
Μια άλλη πηγή που γνωρίζει τη συνεχιζόμενη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ παρέχουν στη Σαουδική Αραβία «γεωχωρική» υποστήριξη για τον προσδιορισμό στόχων σε πλήγματα κατά των Houthis.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές, υπάρχουν αυτή τη στιγμή αυστηροί περιορισμοί στην αμερικανική υποστήριξη.
Δεν συμμετέχουν σε πλήγματα
Οι ΗΠΑ μοιράζονται πληροφορίες με τη Σαουδική Αραβία — όπως κάνουν ήδη σε τακτική βάση — αλλά δεν συμμετέχουν άμεσα στα πλήγματα.
Οι ΗΠΑ επίσης δεν βοηθούν στον εναέριο ανεφοδιασμό των σαουδαραβικών πολεμικών αεροσκαφών ούτε παρέχουν άλλη επιχειρησιακή υποστήριξη, όπως είχαν κάνει σε προηγούμενες συγκρούσεις με τους Houthis.
Αντίθετα, η προσπάθεια επικεντρώνεται στο να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις της Σαουδικής Αραβίας διεξάγονται ομαλά και επαγγελματικά, ανέφερε μία από τις πηγές.
Όλες οι πηγές χαρακτήρισαν την προσπάθεια ως επέκταση της ήδη υπάρχουσας συνεργασίας και εκπαίδευσης που παρείχαν οι ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, έναν ισχυρό περιφερειακό σύμμαχο.
Αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας δήλωσε στο CNN ότι «κατά πάγια πρακτική δεν σχολιάζουμε ζητήματα που σχετίζονται με πληροφορίες».
Προέλαση Houthis
Η αμερικανική υποστήριξη έρχεται εν μέσω της πρόσφατης προέλασης των Houthis στην Αραβική Χερσόνησο, με τις μάχες των τελευταίων ημερών να βρίσκονται ίσως στο πιο έντονο σημείο τους από το 2022.
Μια εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των Houthis και της υποστηριζόμενης από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνησης της Υεμένης τέθηκε σε ισχύ εκείνη τη χρονιά, όμως έκτοτε η χώρα παραμένει ουσιαστικά χωρισμένη στα δύο.
Η ένοπλη οργάνωση κατέλαβε χθες Πέμπτη 10/9 ένα στρατηγικής σημασίας λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα, το οποίο θα μπορούσε να της επιτρέψει να απειλήσει το στενό Bab al Mandab.
Στα χέρια τους... τα Στενά Bab al Mandab
Οι Houthis πέτυχαν μια εντυπωσιακή νίκη απέναντι στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, δυτικά της Taiz.
Όπως μετέδωσε το Al Jazeera, οι δύο πλευρές μάχονται τις τελευταίες δέκα ημέρες με τους Houthis να επιχειρούν να προωθηθούν δυτικά της Taiz, καθώς ο βασικός τους στόχος - το κύριο έπαθλο ήταν η κατάληψη της πόλης al-Makha καθώς και της ακτογραμμής της Ερυθράς Θάλασσας.
Η εξέλιξη αυτή δίνει στους Houthis σαφές πλεονέκτημα ως προς τη δυνατότητα να εμποδίζουν τη διέλευση πλοίων από το Bab al Mandab και, ακόμη σημαντικότερα, τους επιτρέπει να αποκόψουν τρεις βασικές γραμμές ανεφοδιασμού της κυβέρνησης στο νότιο τμήμα της χώρας.
Οι γραμμές αυτές έχουν πλέον επισήμως περάσει στον έλεγχο των Houthis.
Είναι απλώς θέμα χρόνου προτού οι Houthis ανακοινώσουν επισήμως την πλήρη κατάληψη της πόλης al-Makha.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, η πόλη έχει καταληφθεί και οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν αποσύρει πλήρως όλες τις στρατιωτικές τους μονάδες από την al-Makha.
Eξέλιξη τεράστιας σημασίας
Ο αναλυτής άμυνας Wolfgang Pusztai δήλωσε ότι, εάν πράγματι οι μαχητές των Houthis κατέλαβαν την παράκτια πόλη al-Makha (Mocha) στην Ερυθρά Θάλασσα, αυτό θα αποτελούσε εξέλιξη μεγάλης σημασίας.
«Προελαύνουν ακόμη περισσότερο από τις κυβερνητικές δυνάμεις», δήλωσε στο Al Jazeera, προσθέτοντας ότι εάν οι αντάρτες της Υεμένης καταφέρουν να αποκόψουν τον δρόμο μεταξύ Taiz και al-Makha, αυτό θα αποτελούσε «ένα πολύ σημαντικό πλήγμα για την κυβέρνηση».
«Εάν καταλάβουν τη Mocha, θα ελέγχουν σχεδόν ολόκληρη την ακτή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι θα είναι ευκολότερο να ελέγχουν το Bab al Mandab».
Σημείωσε ότι, ενώ το Στενό του Hormuz έχει πλάτος περίπου 50 χλμ. (30 μίλια), το Στενό Bab al Mandab είναι πολύ στενότερο, με πλάτος περίπου 20 χλμ. (12 μίλια).
«Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαν να το ελέγχουν μόνο με πυροβολικό· δεν θα χρειαζόταν καν να χρησιμοποιούν πυραύλους ή drones για να επιτίθενται σε πλοία.
Αυτό ασφαλώς θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για τη ναυσιπλοΐα της Σαουδικής Αραβίας και για τη διεθνή ναυσιπλοΐα», δήλωσε ο Wolfgang Pusztai.
Δεύτερο μέτωπο
Παρότι η Σαουδική Αραβία ήταν αρχικά απρόθυμη να εμπλακεί πολύ βαθιά στον αμερικανικό πόλεμο με το Ιράν - φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να αρνηθεί να υποστηρίξει τις αρχικές προσπάθειες των ΗΠΑ για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων που είχαν επηρεαστεί από τον πόλεμο νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι - οι ολοένα και πιο επιθετικές επιθέσεις των Houthis έχουν εντείνει τις ανησυχίες τόσο των ΗΠΑ όσο και της Σαουδικής Αραβίας για το ενδεχόμενο ανοίγματος ενός δεύτερου μετώπου.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται στην Υεμένη εκατοντάδες αξιωματικοί των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, οι οποίοι συνεργάζονται με τους Houthis με απώτερο στόχο να κλείσουν το στενό Bab al Mandab, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό, δήλωσε στο CNN ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Το CNN είχε προηγουμένως μεταδώσει ότι το Ιράν σχεδίαζε μια οικονομική «πυρηνική επιλογή» σε περίπτωση που καταρρεύσουν οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ: να ζητήσει από τους Houthis να κλείσουν αυτή την κρίσιμη θαλάσσια οδό.
Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio αναφέρθηκε έμμεσα σε πληροφορίες σχετικά με την παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης στην Υεμένη νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όταν δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν είχε ανάμειξη στις πρόσφατες επιθέσεις των Houthis εναντίον ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με έναν από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Υπό πίεση οι Αμερικανοί
Παρόλα αυτά, οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη υπό μεγάλη πίεση έπειτα από περισσότερους από έξι μήνες μαχών στο Ιράν, κατά τους οποίους τα αμερικανικά στρατεύματα στην περιοχή έχουν δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones, έχουν υποστεί παρατεταμένες αναπτύξεις και αντιμετωπίζουν ανησυχίες σχετικά με τα διαθέσιμα πυρομαχικά.
Ο αμερικανικός στρατός επικεντρώνει επίσης το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής του στις επιχειρήσεις γύρω από τα Στενά του Hormuz, πραγματοποιώντας πλήγματα κατά ιρανικών στόχων, συνοδεύοντας εμπορικά πλοία κατά τη διέλευσή τους από τη θαλάσσια οδό και διατηρώντας ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Παράλληλα, στο εσωτερικό του αμερικανικού στρατού υπάρχει έντονη επιφυλακτικότητα απέναντι στο ενδεχόμενο υπερβολικά στενής σύνδεσης με μια σαουδαραβική εκστρατεία πληγμάτων κατά των Houthis — ιδιαίτερα εάν κάποιο πλήγμα αποτύχει και υπάρξουν απώλειες αμάχων, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν, δήλωσε άλλος Αμερικανός αξιωματούχος.
«Δεν είναι όπως παλιά», ανέφερε μία ακόμη από τις πηγές.
Δεν χρειάζεται πυρηνικό όπλο το Ιράν
Ο πρέσβης της Υεμένης στο Κατάρ, Rajeh Badi, δήλωσε ότι το Ιράν βρίσκεται πίσω από την αναζωπύρωση των συγκρούσεων στην Υεμένη και ότι χρησιμοποιεί τους Houthis για να ενισχύσει τον έλεγχό του στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας.
Όπως είπε, αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι «μια αιφνιδιαστική επίθεση των Houthis για την κατάληψη στρατηγικών εδαφών κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας», με στόχο να βοηθηθεί η Τεχεράνη να ελέγξει τις θαλάσσιες οδούς.
Ο Badi δήλωσε ότι η σχέση μεταξύ του Ιράν και των Houthis «δεν αποτελεί πλέον μυστικό», χαρακτηρίζοντας την οργάνωση ως έναν από τους βασικούς περιφερειακούς βραχίονες του Ιράν, μαζί με τη Hezbollah στον Λίβανο και τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (PMF) στο Ιράκ.
Καθώς άλλοι σύμμαχοι του Ιράν βρίσκονται υπό πίεση, είπε, η Τεχεράνη «επενδύει ακόμη περισσότερο στους Houthis ως τον εναπομείναντα μοχλό επιρροής της» και συνέβαλε στην αναζωπύρωση του πολέμου έπειτα από μια περίοδο σχετικής ύφεσης περίπου πέντε ετών.
Υπενθύμισε τα λόγια του εκλιπόντος πρώην ηγέτη της Υεμένης, Abd-Rabbu Mansour Hadi, ο οποίος είχε πει ότι, εάν το Ιράν ελέγξει το Bab al-Mandeb και τα Στενά του Hormuz, «δεν θα χρειάζεται πυρηνικό όπλο».
«Ο έλεγχός του πάνω σε αυτά τα δύο στρατηγικά περάσματα θα ήταν ισχυρότερος από οποιοδήποτε πυρηνικό οπλοστάσιο», δήλωσε ο Badi. «Τα γεγονότα απέδειξαν ότι είχε δίκιο».
Perim: Το μικροσκοπικό νησί που μπορεί να γίνει παγκόσμιος εφιάλτης
Στην καρδιά του νέου γεωπολιτικού παιχνιδιού βρίσκεται ένα φαινομενικά ασήμαντο νησί: το Perim, γνωστό και ως Mayyun.
Βρίσκεται στο στενότερο σημείο του Bab al-Mandab, εκεί όπου μόλις λίγα μίλια θάλασσας χωρίζουν την Αραβική Χερσόνησο από το Κέρας της Αφρικής.
Για αιώνες υπήρξε στρατηγικό τρόπαιο αυτοκρατοριών.
Τώρα μπορεί να μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν.
Οι Houthis κατέλαβαν τη Mocha, περίπου 50 μίλια βόρεια του Perim.
Εάν καταφέρουν να ελέγξουν την περιοχή και στη συνέχεια αποκτήσουν πρόσβαση στο νησί, θα μπορούν να απειλήσουν πολύ πιο άμεσα τη ναυσιπλοΐα μέσω του Bab al-Mandab.
«Είχαμε πει στον κόσμο ότι πρόκειται για ένα ιρανικό σχέδιο, αλλά τότε κανείς δεν άκουγε τους Υεμενίτες…
Τώρα είναι γεωπολιτικό ζήτημα», δήλωσε στο CNN ο Tarik Saleh, αντιπρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Σύμφωνα με τον Taleh, αν οι Houthis καταλάβουν το νησί Perim και αποκτήσουν τον έλεγχο του Στενού Bab al-Mandab, «τότε θα χρειαστεί μια τεράστια διεθνής δύναμη και στόλοι» για να τους εκδιώξουν.
Το σενάριο τρόμου: Νάρκες στο Bab al-Mandab
Οι προειδοποιήσεις από την πλευρά της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης είναι δραματικές.
Αξιωματούχοι εκτιμούν ότι εάν οι Houthis αποκτήσουν πραγματικό προγεφύρωμα στο Bab al-Mandab, δεν θα χρειάζονται πλέον πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για να απειλήσουν τα εμπορικά πλοία.
Θα βρίσκονται ήδη δίπλα τους.
Και τότε εμφανίζεται το χειρότερο σενάριο: η ναρκοθέτηση του στενού.
Όπως προειδοποίησε o Abdel Nasser El Mamlouh, στρατιωτικός αξιωματούχος της Υεμένης, οι Houthis θα μπορούσαν να επιχειρήσουν στο Bab al-Mandab αυτό που η κυβέρνηση της Υεμένης υποστηρίζει ότι έχει γίνει στο Hormuz.
«Θα ναρκοθετήσουν το στενό, όπως έκανε το Ιράν στο Hormuz», είπε o Mamlouh.
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, ο κόσμος θα βρίσκεται αντιμέτωπος όχι με ένα αλλά με δύο ενεργειακά choke points σε κατάσταση πολέμου.
Η δεύτερη θηλιά γύρω από την παγκόσμια οικονομία
Εδώ βρίσκεται η πραγματική στρατηγική διάσταση.
Εάν το Hormuz περιοριστεί σοβαρά και ταυτόχρονα το Bab al-Mandab γίνει πεδίο συνεχών επιθέσεων, οι αγορές θα χάσουν ταυτόχρονα δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους της Μέσης Ανατολής.
Δεν απαιτείται καν πλήρες κλείσιμο.
Αρκεί ο φόβος.
Αρκούν μερικά χτυπημένα τάνκερ, υψηλότερα ασφάλιστρα, εταιρείες που αλλάζουν διαδρομές και πληρώματα που αρνούνται να περάσουν από εμπόλεμες ζώνες.
Ήδη η ποσότητα πετρελαίου που περνά από το Bab al-Mandab έχει μειωθεί δραματικά σε σχέση με πριν από τρία χρόνια.
Μία παρατεταμένη εκστρατεία των Houthis θα μπορούσε να συμπιέσει ακόμη περισσότερο τις ροές.
Η φωτιά απλώνεται
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η νέα φάση.
Ο πόλεμος παύει να έχει ένα σαφές γεωγραφικό κέντρο.
Ο Περσικός Κόλπος συνδέεται με τον Κόλπο του Ομάν, ο Κόλπος του Ομάν με την Αραβική Θάλασσα, η Αραβική Θάλασσα με το Bab al-Mandab.
Η Υεμένη με τη Σαουδική Αραβία και η πυραυλική σύγκρουση φτάνει μέχρι την Ιορδανία.
Αυτό δεν είναι απλή κλιμάκωση.
Είναι γεωγραφική διάχυση του πολέμου.
Το στοίχημα της Τεχεράνης
Για το Ιράν, ο χρόνος και η οικονομία αποτελούν όπλα.
Όσο οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υψηλές, όσο η βενζίνη ακριβαίνει στις ΗΠΑ και όσο το κόστος της στρατιωτικής παρουσίας αυξάνεται, τόσο μεγαλώνει η πολιτική πίεση στην Ουάσινγκτον.
Και το ημερολόγιο έχει ιδιαίτερη σημασία: οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου πλησιάζουν.
Η ίδια η γεωγραφία δίνει στην Τεχεράνη μία δυνατότητα που λίγα κράτη διαθέτουν.
Να απειλήσει άμεσα ή έμμεσα τα σημεία από όπου περνά μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας.
Στο Hormuz μπορεί να ασκεί την πίεση η ίδια, στο Bab al-Mandab μπορούν να την ασκήσουν οι Houthis.
Η μεγάλη παγίδα
Το σενάριο που τρομάζει πλέον τις αγορές και τις δυτικές κυβερνήσεις είναι απλό.
Το Hormuz τελεί υπό στρατιωτική πίεση, το Bab al-Mandab υπό την πίεση των Houthis.
Αυτό σημαίνει ότι τα τάνκερ είναι σε κίνδυνο, τα ασφάλιστρα στα ύψη, το πετρέλαιο κατά πολύ ακριβότερο και οι εφοδιαστικές αλυσίδες υπό ασφυξία.
Και τότε δεν μιλάμε για έναν περιφερειακό πόλεμο, αλλά γίνεται παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα.
Στα 105 δολάρια το βαρέλι – Ιστορικά ρεκόρ στις ΗΠΑ
www.bankingnews.gr
Τη στιγμή που το Hormuz έχει παραλύσει καθώς ελάχιστα είναι τα πλοία που διέρχονται καθημερινά από τα Στενά, ένα δεύτερο θαλάσσιο πέρασμα εξίσου κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια, το Bab al Mandab φαίνεται να περνά… στα χέρια της Τεχεράνης μέσω του συμμάχου τους, Houthis.
Η προέλαση των Houthis στο πλαίσιο του εμφύλιου που μαίνεται στην Υεμένη και ο έλεγχος της κρίσιμης πόλης al-Makha προκάλεσαν σοκ όχι μόνο στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, αλλά και στους συμμάχους της: στη Σαουδική Αραβία και στις ΗΠΑ.
Πληροφορίες αναφέρουν πως περισσότεροι από 100 Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι βρίσκονται ήδη στη Σαουδική Αραβία, παρέχοντας πληροφορίες και υποστήριξη στον εντοπισμό στόχων σε μια προσπάθεια να εμποδίσουν τους Houthis να ελέγξουν την ακτογραμμή στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ την Υεμένη.
Εάν το Hormuz παραμείνει υπό στρατιωτική πίεση και ταυτόχρονα το Bab al-Mandab μετατραπεί σε ζώνη συνεχών επιθέσεων, ο κόσμος θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα εφιαλτικό σενάριο: δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη να απειλούνται ταυτόχρονα.
Θα είναι η στιγμή που το Ιράν θα έχει αποκτήσει ένα… «πυρηνικό όπλο»
Και αυτό γιατί η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν δεν θα είναι πλέον απλώς ένας ακόμη πόλεμος της Μέσης Ανατολής, αλλά θα έχει μετατραπεί σε άμεση απειλή για την παγκόσμια οικονομία, τις τιμές της ενέργειας, τη ναυσιπλοΐα και τις εφοδιαστικές αλυσίδες από την Ασία έως την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ήδη στον απόηχο αυτών των εξελίξεων, η τιμή του πετρελαίου Brent κινείται στα 106 δολάρια το βαρέλι ενώ στις ΗΠΑ καταγράφεται ρεκόρ στην τιμή του diesel...
Στις φλόγες ο πιο στρατηγικός πετρελαιαγωγός της Σαουδικής Αραβίας
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν μεγάλη πυρκαγιά στον στρατηγικότερο πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ανεπίσημες πηγές κάνουν λόγο για πιθανή πυραυλική επίθεση ή επίθεση με drone σε μία από τις οδούς μεταφοράς πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Μετά την επίθεση ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά κοντά στην πόλη Μεδίνα, ενώ πυκνός καπνός έγινε ορατός στον ουρανό της περιοχής.
Δορυφορικές εικόνες και δεδομένα δείχνουν ότι μια μεγάλη θερμική εστία παρέμεινε ενεργή στην περιοχή για αρκετές ώρες.
Η έντασή της ξεπέρασε σε ορισμένες χρονικές περιόδους τα 70 μεγαβάτ, ενώ συνολικά η καταγεγραμμένη θερμική ενέργεια αναφέρθηκε ότι υπερέβη τα 60 μεγαβάτ.
Ορισμένες αναλύσεις που βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα εκτιμούν ότι η κατάσταση αυτή ενδέχεται να προκλήθηκε από ζημιά σε τμήμα υψηλής πίεσης του αγωγού μεταφοράς, με αποτέλεσμα τη διαρροή σημαντικής ποσότητας πετρελαίου.
Ο πετρελαιαγωγός Ανατολής–Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, γνωστός και ως Petroline, εκτείνεται από το Abqaiq στα ανατολικά της χώρας, έως το Yanbu, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Ο αγωγός επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει μέρος του πετρελαίου που προορίζεται για εξαγωγή χωρίς να διέρχεται από τις θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου.
Axios: Ο Trump απέρριψε αίτημα του bin Salman για επίθεση στις θέσεις των Houthis
Σύμφωνα με το πρακτορείο Axios, o Mohammed bin Salman, διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, επικοινώνησε δύο φορές την Πέμπτη 10/9 με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump και του ζήτησε να διατάξει επίθεση κατά θέσεων των Houthis, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ως απάντηση στην προσέγγιση της οργάνωσης σε ένα ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Την πληροφορία αυτή μετέφεραν στο Axios δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Ο Donald Trump απέρριψε το αίτημα και Αμερικανοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι η κυβέρνησή του δεν σχεδιάζει, αυτή τη στιγμή, άμεση στρατιωτική επέμβαση εναντίον των Houthis.
Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι
Την είδηση αυτή επιβεβαιώνει και το CNN.
Όπως υποστηρίζει, περισσότεροι από 100 Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι βρίσκονται επί τόπου στη Σαουδική Αραβία, παρέχοντας στους Σαουδάραβες πληροφορίες και υποστήριξη στον εντοπισμό στόχων στο πλαίσιο της στρατιωτικής του εκστρατείας εναντίον των υποστηριζόμενων από το Ιράν Houthis στην Υεμένη, σύμφωνα με πολλές πηγές που γνωρίζουν την επιχείρηση.
Η βοήθεια παρέχεται καθώς οι μάχες στην Αραβική Χερσόνησο εντείνονται και υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθούν σε ανοιχτό πόλεμο με τους Houthis, απειλώντας έναν δεύτερο σημαντικό θαλάσσιο εμπορικό διάδρομο εξόδου από τη Μέση Ανατολή.
Κοινή διοίκηση δυνάμεων
Το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό εργάζεται στο πλαίσιο μιας νεοσύστατης κοινής διοίκησης δυνάμεων, η οποία συγκροτήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες, εν μέσω ενδείξεων ότι το Ιράν ενίσχυε και τις δικές του προσπάθειες να υποστηρίξει τις επιθέσεις των Houthis κατά της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα Αμερικανό αξιωματούχο.
Ο ίδιος αξιωματούχος υπολόγισε το συνολικό αριθμό των στρατιωτών σε περίπου 200.
Την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων που συνδράμουν τη Σαουδική Αραβία περιέγραψαν στο CNN πέντε πηγές που γνωρίζουν τις επιχειρήσεις.
Εντοπισμός στόχων
Οι ΗΠΑ έχουν βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία να χρησιμοποιεί ένα εργαλείο εντοπισμού στόχων, το οποίο επιτρέπει στους στρατιωτικούς αξιωματικούς να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στο πεδίο της μάχης, δήλωσε στο CNN Αμερικανός αξιωματούχος, συγκρίνοντάς το με το σύστημα Maven που χρησιμοποιεί το Πεντάγωνο.
Μια άλλη πηγή που γνωρίζει τη συνεχιζόμενη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ παρέχουν στη Σαουδική Αραβία «γεωχωρική» υποστήριξη για τον προσδιορισμό στόχων σε πλήγματα κατά των Houthis.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές, υπάρχουν αυτή τη στιγμή αυστηροί περιορισμοί στην αμερικανική υποστήριξη.
Δεν συμμετέχουν σε πλήγματα
Οι ΗΠΑ μοιράζονται πληροφορίες με τη Σαουδική Αραβία — όπως κάνουν ήδη σε τακτική βάση — αλλά δεν συμμετέχουν άμεσα στα πλήγματα.
Οι ΗΠΑ επίσης δεν βοηθούν στον εναέριο ανεφοδιασμό των σαουδαραβικών πολεμικών αεροσκαφών ούτε παρέχουν άλλη επιχειρησιακή υποστήριξη, όπως είχαν κάνει σε προηγούμενες συγκρούσεις με τους Houthis.
Αντίθετα, η προσπάθεια επικεντρώνεται στο να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις της Σαουδικής Αραβίας διεξάγονται ομαλά και επαγγελματικά, ανέφερε μία από τις πηγές.
Όλες οι πηγές χαρακτήρισαν την προσπάθεια ως επέκταση της ήδη υπάρχουσας συνεργασίας και εκπαίδευσης που παρείχαν οι ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, έναν ισχυρό περιφερειακό σύμμαχο.
Αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας δήλωσε στο CNN ότι «κατά πάγια πρακτική δεν σχολιάζουμε ζητήματα που σχετίζονται με πληροφορίες».
Προέλαση Houthis
Η αμερικανική υποστήριξη έρχεται εν μέσω της πρόσφατης προέλασης των Houthis στην Αραβική Χερσόνησο, με τις μάχες των τελευταίων ημερών να βρίσκονται ίσως στο πιο έντονο σημείο τους από το 2022.
Μια εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των Houthis και της υποστηριζόμενης από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνησης της Υεμένης τέθηκε σε ισχύ εκείνη τη χρονιά, όμως έκτοτε η χώρα παραμένει ουσιαστικά χωρισμένη στα δύο.
Η ένοπλη οργάνωση κατέλαβε χθες Πέμπτη 10/9 ένα στρατηγικής σημασίας λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα, το οποίο θα μπορούσε να της επιτρέψει να απειλήσει το στενό Bab al Mandab.
Στα χέρια τους... τα Στενά Bab al Mandab
Οι Houthis πέτυχαν μια εντυπωσιακή νίκη απέναντι στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, δυτικά της Taiz.
Όπως μετέδωσε το Al Jazeera, οι δύο πλευρές μάχονται τις τελευταίες δέκα ημέρες με τους Houthis να επιχειρούν να προωθηθούν δυτικά της Taiz, καθώς ο βασικός τους στόχος - το κύριο έπαθλο ήταν η κατάληψη της πόλης al-Makha καθώς και της ακτογραμμής της Ερυθράς Θάλασσας.
Η εξέλιξη αυτή δίνει στους Houthis σαφές πλεονέκτημα ως προς τη δυνατότητα να εμποδίζουν τη διέλευση πλοίων από το Bab al Mandab και, ακόμη σημαντικότερα, τους επιτρέπει να αποκόψουν τρεις βασικές γραμμές ανεφοδιασμού της κυβέρνησης στο νότιο τμήμα της χώρας.
Οι γραμμές αυτές έχουν πλέον επισήμως περάσει στον έλεγχο των Houthis.
Είναι απλώς θέμα χρόνου προτού οι Houthis ανακοινώσουν επισήμως την πλήρη κατάληψη της πόλης al-Makha.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, η πόλη έχει καταληφθεί και οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν αποσύρει πλήρως όλες τις στρατιωτικές τους μονάδες από την al-Makha.
Eξέλιξη τεράστιας σημασίας
Ο αναλυτής άμυνας Wolfgang Pusztai δήλωσε ότι, εάν πράγματι οι μαχητές των Houthis κατέλαβαν την παράκτια πόλη al-Makha (Mocha) στην Ερυθρά Θάλασσα, αυτό θα αποτελούσε εξέλιξη μεγάλης σημασίας.
«Προελαύνουν ακόμη περισσότερο από τις κυβερνητικές δυνάμεις», δήλωσε στο Al Jazeera, προσθέτοντας ότι εάν οι αντάρτες της Υεμένης καταφέρουν να αποκόψουν τον δρόμο μεταξύ Taiz και al-Makha, αυτό θα αποτελούσε «ένα πολύ σημαντικό πλήγμα για την κυβέρνηση».
«Εάν καταλάβουν τη Mocha, θα ελέγχουν σχεδόν ολόκληρη την ακτή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι θα είναι ευκολότερο να ελέγχουν το Bab al Mandab».
Σημείωσε ότι, ενώ το Στενό του Hormuz έχει πλάτος περίπου 50 χλμ. (30 μίλια), το Στενό Bab al Mandab είναι πολύ στενότερο, με πλάτος περίπου 20 χλμ. (12 μίλια).
«Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαν να το ελέγχουν μόνο με πυροβολικό· δεν θα χρειαζόταν καν να χρησιμοποιούν πυραύλους ή drones για να επιτίθενται σε πλοία.
Αυτό ασφαλώς θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για τη ναυσιπλοΐα της Σαουδικής Αραβίας και για τη διεθνή ναυσιπλοΐα», δήλωσε ο Wolfgang Pusztai.
Δεύτερο μέτωπο
Παρότι η Σαουδική Αραβία ήταν αρχικά απρόθυμη να εμπλακεί πολύ βαθιά στον αμερικανικό πόλεμο με το Ιράν - φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να αρνηθεί να υποστηρίξει τις αρχικές προσπάθειες των ΗΠΑ για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων που είχαν επηρεαστεί από τον πόλεμο νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι - οι ολοένα και πιο επιθετικές επιθέσεις των Houthis έχουν εντείνει τις ανησυχίες τόσο των ΗΠΑ όσο και της Σαουδικής Αραβίας για το ενδεχόμενο ανοίγματος ενός δεύτερου μετώπου.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται στην Υεμένη εκατοντάδες αξιωματικοί των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, οι οποίοι συνεργάζονται με τους Houthis με απώτερο στόχο να κλείσουν το στενό Bab al Mandab, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό, δήλωσε στο CNN ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Το CNN είχε προηγουμένως μεταδώσει ότι το Ιράν σχεδίαζε μια οικονομική «πυρηνική επιλογή» σε περίπτωση που καταρρεύσουν οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ: να ζητήσει από τους Houthis να κλείσουν αυτή την κρίσιμη θαλάσσια οδό.
Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio αναφέρθηκε έμμεσα σε πληροφορίες σχετικά με την παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης στην Υεμένη νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όταν δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν είχε ανάμειξη στις πρόσφατες επιθέσεις των Houthis εναντίον ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με έναν από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Υπό πίεση οι Αμερικανοί
Παρόλα αυτά, οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη υπό μεγάλη πίεση έπειτα από περισσότερους από έξι μήνες μαχών στο Ιράν, κατά τους οποίους τα αμερικανικά στρατεύματα στην περιοχή έχουν δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones, έχουν υποστεί παρατεταμένες αναπτύξεις και αντιμετωπίζουν ανησυχίες σχετικά με τα διαθέσιμα πυρομαχικά.
Ο αμερικανικός στρατός επικεντρώνει επίσης το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής του στις επιχειρήσεις γύρω από τα Στενά του Hormuz, πραγματοποιώντας πλήγματα κατά ιρανικών στόχων, συνοδεύοντας εμπορικά πλοία κατά τη διέλευσή τους από τη θαλάσσια οδό και διατηρώντας ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Παράλληλα, στο εσωτερικό του αμερικανικού στρατού υπάρχει έντονη επιφυλακτικότητα απέναντι στο ενδεχόμενο υπερβολικά στενής σύνδεσης με μια σαουδαραβική εκστρατεία πληγμάτων κατά των Houthis — ιδιαίτερα εάν κάποιο πλήγμα αποτύχει και υπάρξουν απώλειες αμάχων, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν, δήλωσε άλλος Αμερικανός αξιωματούχος.
«Δεν είναι όπως παλιά», ανέφερε μία ακόμη από τις πηγές.
Δεν χρειάζεται πυρηνικό όπλο το Ιράν
Ο πρέσβης της Υεμένης στο Κατάρ, Rajeh Badi, δήλωσε ότι το Ιράν βρίσκεται πίσω από την αναζωπύρωση των συγκρούσεων στην Υεμένη και ότι χρησιμοποιεί τους Houthis για να ενισχύσει τον έλεγχό του στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας.
Όπως είπε, αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι «μια αιφνιδιαστική επίθεση των Houthis για την κατάληψη στρατηγικών εδαφών κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας», με στόχο να βοηθηθεί η Τεχεράνη να ελέγξει τις θαλάσσιες οδούς.
Ο Badi δήλωσε ότι η σχέση μεταξύ του Ιράν και των Houthis «δεν αποτελεί πλέον μυστικό», χαρακτηρίζοντας την οργάνωση ως έναν από τους βασικούς περιφερειακούς βραχίονες του Ιράν, μαζί με τη Hezbollah στον Λίβανο και τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (PMF) στο Ιράκ.
Καθώς άλλοι σύμμαχοι του Ιράν βρίσκονται υπό πίεση, είπε, η Τεχεράνη «επενδύει ακόμη περισσότερο στους Houthis ως τον εναπομείναντα μοχλό επιρροής της» και συνέβαλε στην αναζωπύρωση του πολέμου έπειτα από μια περίοδο σχετικής ύφεσης περίπου πέντε ετών.
Υπενθύμισε τα λόγια του εκλιπόντος πρώην ηγέτη της Υεμένης, Abd-Rabbu Mansour Hadi, ο οποίος είχε πει ότι, εάν το Ιράν ελέγξει το Bab al-Mandeb και τα Στενά του Hormuz, «δεν θα χρειάζεται πυρηνικό όπλο».
«Ο έλεγχός του πάνω σε αυτά τα δύο στρατηγικά περάσματα θα ήταν ισχυρότερος από οποιοδήποτε πυρηνικό οπλοστάσιο», δήλωσε ο Badi. «Τα γεγονότα απέδειξαν ότι είχε δίκιο».
Perim: Το μικροσκοπικό νησί που μπορεί να γίνει παγκόσμιος εφιάλτης
Στην καρδιά του νέου γεωπολιτικού παιχνιδιού βρίσκεται ένα φαινομενικά ασήμαντο νησί: το Perim, γνωστό και ως Mayyun.
Βρίσκεται στο στενότερο σημείο του Bab al-Mandab, εκεί όπου μόλις λίγα μίλια θάλασσας χωρίζουν την Αραβική Χερσόνησο από το Κέρας της Αφρικής.
Για αιώνες υπήρξε στρατηγικό τρόπαιο αυτοκρατοριών.
Τώρα μπορεί να μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν.
Οι Houthis κατέλαβαν τη Mocha, περίπου 50 μίλια βόρεια του Perim.
Εάν καταφέρουν να ελέγξουν την περιοχή και στη συνέχεια αποκτήσουν πρόσβαση στο νησί, θα μπορούν να απειλήσουν πολύ πιο άμεσα τη ναυσιπλοΐα μέσω του Bab al-Mandab.
«Είχαμε πει στον κόσμο ότι πρόκειται για ένα ιρανικό σχέδιο, αλλά τότε κανείς δεν άκουγε τους Υεμενίτες…
Τώρα είναι γεωπολιτικό ζήτημα», δήλωσε στο CNN ο Tarik Saleh, αντιπρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Σύμφωνα με τον Taleh, αν οι Houthis καταλάβουν το νησί Perim και αποκτήσουν τον έλεγχο του Στενού Bab al-Mandab, «τότε θα χρειαστεί μια τεράστια διεθνής δύναμη και στόλοι» για να τους εκδιώξουν.
Το σενάριο τρόμου: Νάρκες στο Bab al-Mandab
Οι προειδοποιήσεις από την πλευρά της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης είναι δραματικές.
Αξιωματούχοι εκτιμούν ότι εάν οι Houthis αποκτήσουν πραγματικό προγεφύρωμα στο Bab al-Mandab, δεν θα χρειάζονται πλέον πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για να απειλήσουν τα εμπορικά πλοία.
Θα βρίσκονται ήδη δίπλα τους.
Και τότε εμφανίζεται το χειρότερο σενάριο: η ναρκοθέτηση του στενού.
Όπως προειδοποίησε o Abdel Nasser El Mamlouh, στρατιωτικός αξιωματούχος της Υεμένης, οι Houthis θα μπορούσαν να επιχειρήσουν στο Bab al-Mandab αυτό που η κυβέρνηση της Υεμένης υποστηρίζει ότι έχει γίνει στο Hormuz.
«Θα ναρκοθετήσουν το στενό, όπως έκανε το Ιράν στο Hormuz», είπε o Mamlouh.
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, ο κόσμος θα βρίσκεται αντιμέτωπος όχι με ένα αλλά με δύο ενεργειακά choke points σε κατάσταση πολέμου.
Η δεύτερη θηλιά γύρω από την παγκόσμια οικονομία
Εδώ βρίσκεται η πραγματική στρατηγική διάσταση.
Εάν το Hormuz περιοριστεί σοβαρά και ταυτόχρονα το Bab al-Mandab γίνει πεδίο συνεχών επιθέσεων, οι αγορές θα χάσουν ταυτόχρονα δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους της Μέσης Ανατολής.
Δεν απαιτείται καν πλήρες κλείσιμο.
Αρκεί ο φόβος.
Αρκούν μερικά χτυπημένα τάνκερ, υψηλότερα ασφάλιστρα, εταιρείες που αλλάζουν διαδρομές και πληρώματα που αρνούνται να περάσουν από εμπόλεμες ζώνες.
Ήδη η ποσότητα πετρελαίου που περνά από το Bab al-Mandab έχει μειωθεί δραματικά σε σχέση με πριν από τρία χρόνια.
Μία παρατεταμένη εκστρατεία των Houthis θα μπορούσε να συμπιέσει ακόμη περισσότερο τις ροές.
Η φωτιά απλώνεται
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η νέα φάση.
Ο πόλεμος παύει να έχει ένα σαφές γεωγραφικό κέντρο.
Ο Περσικός Κόλπος συνδέεται με τον Κόλπο του Ομάν, ο Κόλπος του Ομάν με την Αραβική Θάλασσα, η Αραβική Θάλασσα με το Bab al-Mandab.
Η Υεμένη με τη Σαουδική Αραβία και η πυραυλική σύγκρουση φτάνει μέχρι την Ιορδανία.
Αυτό δεν είναι απλή κλιμάκωση.
Είναι γεωγραφική διάχυση του πολέμου.
Το στοίχημα της Τεχεράνης
Για το Ιράν, ο χρόνος και η οικονομία αποτελούν όπλα.
Όσο οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υψηλές, όσο η βενζίνη ακριβαίνει στις ΗΠΑ και όσο το κόστος της στρατιωτικής παρουσίας αυξάνεται, τόσο μεγαλώνει η πολιτική πίεση στην Ουάσινγκτον.
Και το ημερολόγιο έχει ιδιαίτερη σημασία: οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου πλησιάζουν.
Η ίδια η γεωγραφία δίνει στην Τεχεράνη μία δυνατότητα που λίγα κράτη διαθέτουν.
Να απειλήσει άμεσα ή έμμεσα τα σημεία από όπου περνά μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας.
Στο Hormuz μπορεί να ασκεί την πίεση η ίδια, στο Bab al-Mandab μπορούν να την ασκήσουν οι Houthis.
Η μεγάλη παγίδα
Το σενάριο που τρομάζει πλέον τις αγορές και τις δυτικές κυβερνήσεις είναι απλό.
Το Hormuz τελεί υπό στρατιωτική πίεση, το Bab al-Mandab υπό την πίεση των Houthis.
Αυτό σημαίνει ότι τα τάνκερ είναι σε κίνδυνο, τα ασφάλιστρα στα ύψη, το πετρέλαιο κατά πολύ ακριβότερο και οι εφοδιαστικές αλυσίδες υπό ασφυξία.
Και τότε δεν μιλάμε για έναν περιφερειακό πόλεμο, αλλά γίνεται παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα.
Στα 105 δολάρια το βαρέλι – Ιστορικά ρεκόρ στις ΗΠΑ
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν ελαφρά, ωστόσο εξακολουθούν να αναμένεται ότι θα παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι καθώς πλησιάζει το Σαββατοκύριακο.
Μετά από προηγούμενη άνοδο, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent υποχώρησαν κατά 2,01 δολάρια, στα 105,62 δολάρια το βαρέλι, στις 05:55 GMT της Παρασκευής 11/9, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate υποχώρησε κατά 1,38 δολάρια, στα 101,10 δολάρια το βαρέλι.
Την Πέμπτη, και οι δύο βασικοί δείκτες αναφοράς αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 6%.
Οι διακυμάνσεις αυτές σημειώνονται καθώς η ναυσιπλοΐα παραμένει περιορισμένη στα Στενά του Hormuz, όπου οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν ανταλλάξει επιθέσεις εναντίον πλοίων τις τελευταίες ημέρες.
Την ίδια στιγμή, η μέση τιμή του diesel στις ΗΠΑ ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία τα 6 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε την Πέμπτη η υπηρεσία παρακολούθησης τιμών GasBuddy, τα οποία επικαλείται το Reuters.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών