Funds με ενεργητικό 7,5 δισ. δολάρια αδυνατούν να ικανοποιήσουν εξαγορές – Συναγερμός στις αγορές
Νέο σοκ στην τουρκική αγορά κεφαλαίου, καθώς δύο funds της Tera Portfoy Yonetimi AS, με συνολικό ενεργητικό 366 δισ. τουρκικές λίρες ή περίπου 7,5 δισ. δολάρια, δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν σε αιτήματα εξαγοράς μεριδίων.
Η εξέλιξη καθιστά την Tera Portfoy τον δεύτερο τουρκικό διαχειριστή κεφαλαίων μέσα στην ίδια εβδομάδα που ανακοινώνει αδυναμία κάλυψης αιτημάτων εξαγοράς σε funds που διαχειρίζεται.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι τα προβλήματα αφορούν το Tera Portfoy Money Market Fund (TP2) και το Tera Portfoy Equity Intensive Fund (THF), σύμφωνα με δύο ξεχωριστές ανακοινώσεις που κατατέθηκαν στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, Borsa Istanbul.
Funds με συνολικό ενεργητικό 7,5 δισ. δολάρια
Η Tera Portfoy είναι τουρκική εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων, τα funds της οποίας προσέλκυσαν σημαντικές εισροές τα τελευταία χρόνια, καταγράφοντας ορισμένες από τις υψηλότερες αποδόσεις στην τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων.
Τα TP2 και THF αποτελούν το δεύτερο και τρίτο μεγαλύτερο fund της Tera.
Σύμφωνα με στοιχεία της Tefas, το TP2 διαθέτει χαρτοφυλάκιο ύψους περίπου 224 δισ. τουρκικών λιρών, ενώ το THF περίπου 142 δισ. λίρες.
Συνολικά, δηλαδή, τα δύο funds διαχειρίζονται κεφάλαια ύψους περίπου 366 δισ. τουρκικών λιρών, που αντιστοιχούν σε περίπου 7,5 δισ. δολάρια.
Tera: Σε εξέλιξη η διαδικασία διαχείρισης ρευστότητας
Σε ανακοίνωσή της, η Tera Portfoy αναφέρει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συμφωνίας των συναλλαγών με τις χρηματιστηριακές εταιρείες που πραγματοποίησαν πράξεις μέσω των λογαριασμών των συγκεκριμένων funds.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία διαχείρισης της ρευστότητας.
«Η συμφωνία με τις χρηματιστηριακές εταιρείες που πραγματοποίησαν συναλλαγές μέσω του σχετικού λογαριασμού του fund, καθώς και η διαδικασία διαχείρισης της ρευστότητας, βρίσκονται σε εξέλιξη.
Λαμβάνονται με τη δέουσα προσοχή όλα τα απαραίτητα μέτρα και θα συνεχίσουμε να ενημερώνουμε τους επενδυτές μας για τις εξελίξεις σχετικά με το θέμα», ανέφερε η Tera.
Νέα βουτιά στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης
Η είδηση προκάλεσε νέες πιέσεις στην τουρκική χρηματιστηριακή αγορά.
Οι τουρκικές μετοχές υπέστησαν ισχυρές απώλειες την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026, μετά την ανακοίνωση της Pusula Portfoy, ενός ακόμη διαχειριστή κεφαλαίων, ότι δεν κατάφερε να ικανοποιήσει αιτήματα εξαγοράς σε ορισμένα από τα funds της.
Ο Borsa Istanbul 100 Index υποχώρησε έως και 7,7%, για να ολοκληρώσει τελικά τη συνεδρίαση με απώλειες 5,5%.
Παράλληλα, η Atlas Portfoy ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει τις εξαγορές σε ένα από τα funds της.
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στις τουρκικές αγορές, με την Financial Stability Committee της Τουρκίας να έχει προγραμματίσει συνεδρίαση στις 08:00 το πρωί της Πέμπτης 17 Σεπτεμβρίου.
Στο επίκεντρο οι επενδύσεις σε illiquid τουρκικές μετοχές
Η Tera είχε βρεθεί ήδη στο επίκεντρο των ανησυχιών για τους κινδύνους που δημιουργούνται από funds τα οποία έχουν δημιουργήσει μεγάλες και ιδιαίτερα συγκεντρωμένες θέσεις σε σχετικά μη ρευστοποιήσιμες τουρκικές μετοχές.
Τα βασικά επενδυτικά funds της εταιρείας έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς έχουν καταγράψει εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις τα τελευταία χρόνια.
Οι αποδόσεις αυτές επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό μέσω της τοποθέτησης δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών σε έναν σχετικά περιορισμένο κύκλο συνδεδεμένων εταιρειών.
Η μεγάλη συγκέντρωση θέσεων σε τίτλους με περιορισμένη ρευστότητα έχει εντείνει τις ανησυχίες ότι, σε περίπτωση μαζικών αιτημάτων εξαγοράς, τα funds ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην άντληση των απαιτούμενων κεφαλαίων.
Emre Tezmen: «Έκτακτη και πρωτοφανής» κερδοσκοπική επίθεση
Ο Emre Tezmen, πρόεδρος της Tera, δήλωσε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X ότι η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «έκτακτη και πρωτοφανή» κερδοσκοπική επίθεση.
Όπως υποστήριξε, η επίθεση αυτή ενέχει τον κίνδυνο να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές της αγοράς.
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις τουρκικές κεφαλαιαγορές, καθώς μέσα σε διάστημα λίγων ημερών περισσότεροι τουρκικοί διαχειριστές κεφαλαίων έχουν ανακοινώσει προβλήματα στην κάλυψη αιτημάτων εξαγοράς ή περιορισμούς στις εξαγορές.
Στο μικροσκόπιο η ρευστότητα των τουρκικών funds
Η αδυναμία των Tera, Pusula και οι περιορισμοί που ανακοίνωσε η Atlas επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της ρευστότητας των τουρκικών επενδυτικών funds, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν σημαντική έκθεση σε μικρότερες και λιγότερο ρευστές μετοχές.
Το βασικό ερώτημα πλέον αφορά το κατά πόσο τα προβλήματα που εμφανίστηκαν σε συγκεκριμένα funds μπορούν να περιοριστούν σε μεμονωμένες περιπτώσεις ή εάν θα προκαλέσουν ευρύτερες πιέσεις στην τουρκική αγορά.
Η συνεδρίαση της Financial Stability Committee την Πέμπτη αναμένεται, ως εκ τούτου, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους επενδυτές.
Το Golden Global Bank στο στόχαστρο των ΗΠΑ
Στο μεταξύ, στο επίκεντρο είναι η παρέμβαση της Τουρκίας προκειμένου να αναλάβει τον έλεγχο των δικαιωμάτων των μετόχων μιας τράπεζας που κατηγορείται από την Ουάσινγκτον ότι βοήθησε την Τεχεράνη να μετατρέψει έσοδα από πετρέλαιο σε μετρητά και χρυσό.
Πρόκειται για το Golden Global Investment Bank, η υπόθεση του οποίου αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο μιας ιστορίας δεκαετιών που συνδέει το τουρκικό τραπεζικό σύστημα, τις αμερικανικές κυρώσεις και τις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν.
Η Golden Global δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό από στελέχη με πολυετή θητεία στην κρατική Halkbank, η οποία με τη σειρά της είχε κληρονομήσει παλαιότερες τραπεζικές σχέσεις με το Ιράν, όταν η προβληματική Pamukbank μεταφέρθηκε σε αυτήν πριν από περίπου δύο δεκαετίες.
Το ίδιο κρατικό ταμείο που είχε αναλάβει τον έλεγχο της Pamukbank το 2002 ασκεί πλέον τα δικαιώματα των μετόχων που καλύπτουν σχεδόν το σύνολο της Golden Global.
Η παρέμβαση της Τουρκίας στην Golden Global
Η τουρκική τραπεζική εποπτική αρχή αποφάσισε στις 16 Σεπτεμβρίου να θέσει υπό τον έλεγχο του Savings Deposit Insurance Fund (TMSF) τα δικαιώματα των μετόχων που αφορούν σχεδόν το σύνολο της Golden Global.
Η απόφαση αφορά συμμετοχές που κατέχουν τρεις μέτοχοι, ενώ εξαιρεί τα δικαιώματα επί των μερισμάτων.
Η κίνηση πραγματοποιείται μόλις τρεις ημέρες πριν από τη λήξη αμερικανικής άδειας που επιτρέπει την ομαλή διακοπή συναλλαγών οι οποίες αφορούν τη συγκεκριμένη τράπεζα.
Οι αμερικανικές κατηγορίες για Ιράν και IRGC
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει επιβάλει κυρώσεις στη Golden Global, υποστηρίζοντας ότι η τράπεζα διευκόλυνε συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για τη Quds Force του Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC-QF).
Παράλληλα, το αμερικανικό Treasury υποστηρίζει ότι η Golden Global δημιουργήθηκε με σκοπό να διευκολύνει τη μεταφορά εσόδων από τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου από την Κίνα προς την Τουρκία, όπου τα κεφάλαια θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μετρητά και χρυσό.
Η Golden Global αρνείται τις κατηγορίες.
Σημειώνεται ότι οι αμερικανικές κυρώσεις αφορούν την Golden Global και τις θυγατρικές της και δεν κατονομάζουν προσωπικά κανένα από τα πρώην στελέχη της Halkbank που αργότερα βρέθηκαν στη διοίκηση της Golden Global.
Οι επαγγελματικές συνδέσεις των στελεχών αυτών με την Halkbank προκύπτουν από εταιρικά έγγραφα και δημοσιευμένα βιογραφικά.
Η βαριά κληρονομιά της Pamukbank
Η ιστορία ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από τη δημιουργία της Golden Global.
Η Pamukbank ήταν ιδιωτική τουρκική τράπεζα καταθέσεων, η οποία ιδρύθηκε το 1955.
Το 1984 δημιούργησε γραφείο αντιπροσωπείας στην Τεχεράνη, με στόχο την υποστήριξη των εμπορικών σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ιράν.
Την εποχή εκείνη, σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, ο τότε γενικός διευθυντής της Pamukbank Ibrahim Betil είχε δηλώσει ότι οι ανεπαρκείς τραπεζικές διασυνδέσεις αποτελούσαν εμπόδιο στην ανάπτυξη του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών.
Η τράπεζα υποστήριζε ότι η παρουσία της στην Τεχεράνη θα διευκόλυνε τη χρηματοδότηση και την επικοινωνία με τις τουρκικές επιχειρήσεις.
Η Pamukbank πέρασε υπό τον έλεγχο του TMSF το 2002 και τον Νοέμβριο του 2004 μεταφέρθηκε στη Halkbank.
Στην κρατική τράπεζα πέρασαν τα περιουσιακά στοιχεία, οι υποχρεώσεις και τα υποκαταστήματα της Pamukbank, μεταξύ αυτών και το γραφείο στην Τεχεράνη, καθώς και λογαριασμοί που διατηρούσαν ήδη ιρανικές τράπεζες στην Pamukbank.
Halkbank και ιρανικό πετρέλαιο
Μέχρι το 2005, η Halkbank προωθούσε δημόσια τη δυνατότητά της να δραστηριοποιείται στον ιρανικό πετρελαϊκό τομέα.
Στην ετήσια έκθεσή της ανέφερε ότι ήταν η μοναδική τουρκική τράπεζα που είχε άδεια να ανοίγει απευθείας πιστωτικές επιστολές προς την National Iranian Oil Company.
Η τουρκική έκδοση της ίδιας έκθεσης ανέφερε επίσης ότι το γραφείο της τράπεζας στην Τεχεράνη βοηθούσε στη διεκπεραίωση μεγάλων συναλλαγών εξωτερικού εμπορίου με το Ιράν.
Αργότερα, ο πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Halkbank Hakan Atilla κατέθεσε σε αμερικανική δίκη ότι η τράπεζα είχε αρχικά πραγματοποιήσει μια προκαταρκτική αξιολόγηση των σχέσεων με το Ιράν που κληρονόμησε από την Pamukbank και επανήλθε σε αυτές μετά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο το 2007.
Η ίδια η Halkbank τοποθετούσε αργότερα την έναρξη της δραστηριότητάς της στο εξωτερικό εμπόριο που σχετιζόταν με το Ιράν στο 2004.
Η προειδοποίηση των ΗΠΑ το 2008
Τον Ιανουάριο του 2008, ο τότε υφυπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Stuart Levey άσκησε πιέσεις στη διοίκηση της Halkbank για τις σχέσεις της με το Ιράν.
Σε αμερικανικό διπλωματικό τηλεγράφημα καταγράφεται ότι ο Levey κάλεσε την τράπεζα να κλείσει τους λογαριασμούς ανταποκριτών που συνδέονταν με το Ιράν και προειδοποίησε να μην επεκτείνει τις σχέσεις της με ιρανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που αναζητούσαν διεθνείς εταίρους.
Οι πιέσεις συνεχίστηκαν το 2009, όταν αξιωματούχοι του Treasury προειδοποίησαν τη Halkbank για προσπάθειες του Ιράν να αποκρύπτει συναλλαγές.
Από την πλευρά τους, στελέχη της Halkbank υποστήριξαν ότι χρηματοδοτούσαν τεκμηριωμένο εμπόριο και δεν πραγματοποιούσαν συναλλαγές για λογαριασμό τρίτων, συναλλαγές διέλευσης κεφαλαίων ή συναλλαγές μετρητών έναντι εμπορευμάτων.
Από τη Halkbank στη Golden Global
Η Golden Global αργότερα προσέλαβε τραπεζίτες που είχαν χτίσει την καριέρα τους στην Pamukbank και στη Halkbank, μεταξύ άλλων στους τομείς της διεθνούς τραπεζικής, των διεθνών δραστηριοτήτων και της συμμόρφωσης.
Η τράπεζα έλαβε την άδεια λειτουργίας της στις αρχές του 2020 και ξεκίνησε τις δραστηριότητές της την 1η Ιουνίου 2020.
Ο πρώτος πρόεδρος της Golden Global, Mustafa Akin, είχε ξεκινήσει την καριέρα του στην Pamukbank το 1986 και είχε διατελέσει διευθυντής υποκαταστημάτων της Pamukbank και της Halkbank από το 1994 έως το 2011.
Ο πρώτος γενικός διευθυντής της Golden Global, Ozay Balta, είχε ξεκινήσει στη Halkbank ως βοηθός επιθεωρητή το 2004 και διετέλεσε διευθυντής υποκαταστήματος από το 2012 έως το 2016. Στο δημοσιευμένο βιογραφικό του δεν αναφέρεται άλλος εργοδότης πριν από την Golden Global.
Yavuz Yeter: Από τη Halkbank στην Golden Global
Τον Μάιο του 2024, γενικός διευθυντής της Golden Global ανέλαβε ο Yavuz Yeter.
Είχε ενταχθεί στο σώμα επιθεωρητών της Pamukbank το 1996 και μετακινήθηκε στη Halkbank μετά τη συγχώνευση του 2004.
Στη συνέχεια κατείχε ανώτερες θέσεις στο τμήμα International Banking and Structured Finance της Halkbank.
Ο Yeter βρισκόταν επομένως σε ανώτερες θέσεις στον τομέα της διεθνούς τραπεζικής κατά την περίοδο κατά την οποία η Halkbank προωθούσε τη δυνατότητά της να συνεργάζεται με την National Iranian Oil Company και είχε δεχθεί την προειδοποίηση του Stuart Levey.
Ωστόσο, αυτή η χρονική ακολουθία δεν αποδεικνύει ότι ο Yeter διαχειριζόταν τις ιρανικές δραστηριότητες της Halkbank.
Ο Hakan Atilla είχε αποδώσει την ευθύνη για τους ιρανικούς λογαριασμούς και το γραφείο της Τεχεράνης σε διαφορετικό τμήμα.
Ο Yeter στη συνέχεια μετακινήθηκε σε ανώτερες θέσεις στην κεντρική τράπεζα της Τουρκίας.
Από το 2016 έως το 2019 κατείχε θέση στον τομέα τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της τουρκικής κεντρικής τράπεζας.
Από το 2020 έως το 2023 διετέλεσε εκπρόσωπος και οικονομικός ακόλουθος της κεντρικής τράπεζας στη Φρανκφούρτη, ενώ στη συνέχεια εργάστηκε ως σύμβουλος στο γραφείο της στην Κωνσταντινούπολη, πριν μετακινηθεί στη Golden Global.
Coskun Cabuk και Cigdem Sefer
Η σύνδεση με τη Halkbank επεκτείνεται και σε άλλα στελέχη της Golden Global.
Ο Coskun Cabuk εντάχθηκε στη Halkbank μετά τη συγχώνευση του 2004 και εργάστηκε στους τομείς ελέγχου, εταιρικής τραπεζικής και περιφερειακού συντονισμού, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Golden Global για το 2025.
Ο Cabuk παρέμεινε στη Halkbank μέχρι το 2017 και στη συνέχεια ανέλαβε τη διοίκηση της θυγατρικής της, Halk Finansal Kiralama, έως το 2024.
Οι μέτοχοι της Golden Global τον εξέλεξαν στο διοικητικό συμβούλιο για δύο χρόνια τον Μάρτιο του 2025, όμως η θητεία του ολοκληρώθηκε έναν χρόνο αργότερα.
Τον Ιούλιο του 2026 ο Cabuk ανέλαβε γενικός διευθυντής της Turkland Bank.
Η σύνδεση με τη Halkbank αφορά και τον τομέα συμμόρφωσης.
Η ετήσια έκθεση της Golden Global για το 2025 αναφέρει την Cigdem Sefer ως επικεφαλής κανονιστικής συμμόρφωσης.
Η Sefer ξεκίνησε στη Halkbank το 1996 και εργάστηκε στους τομείς διεθνών δραστηριοτήτων, διεθνούς τραπεζικής και συμμόρφωσης, προτού ενταχθεί στην Golden Global τον Νοέμβριο του 2025.
Οι αρμοδιότητες της μονάδας της περιλαμβάνουν την αξιολόγηση των σχέσεων ανταπόκρισης με άλλες τράπεζες, τον έλεγχο πελατών και συναλλαγών έναντι εθνικών και διεθνών κυρώσεων, καθώς και την εποπτεία των υποχρεώσεων που σχετίζονται με το ξέπλυμα χρήματος, τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και τη χρηματοδότηση της διάδοσης όπλων.
Χρυσός, μετρητά και τραπεζική ανταπόκριση στο επίκεντρο
Κεντρικό στοιχείο των αμερικανικών κατηγοριών κατά της Golden Global είναι το correspondent banking, δηλαδή η χρήση άλλων τραπεζών για την επεξεργασία πληρωμών και την πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικά συστήματα του εξωτερικού.
Το αμερικανικό Treasury υποστηρίζει ότι η Golden Global παρείχε εν γνώσει της τέτοιες υπηρεσίες σε ιρανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, διευκολύνοντας συναλλαγές μέσω λογαριασμών που ελέγχονταν από την IRGC-QF και τους συνεργάτες της.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η Golden Global εντάσσεται στο λεγόμενο rahbar system του Ιράν, ένα δίκτυο εταιρειών που συντονίζει πληρωμές στο εξωτερικό για λογαριασμό ιρανικών τραπεζών, μέσω ξένων λογαριασμών και ανταλλακτηρίων συναλλάγματος.
Το δίκτυο, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, χρησιμοποιούσε τραπεζική ανταπόκριση, χρυσό και μετρητά για τη μεταφορά κεφαλαίων.
Το Treasury κατονομάζει μεταξύ των προσώπων που συνδέονται με τα συγκεκριμένα δίκτυα τον Τούρκο επιχειρηματία Sitki Ayan και εταιρείες του.
Το αμερικανικό OFAC είχε επιβάλει κυρώσεις στο συγκεκριμένο δίκτυο το 2022.
Η Golden Global υποστηρίζει ότι δεν είχε άμεσες ή έμμεσες συναλλαγές με τα συγκεκριμένα πρόσωπα.
Εκρηκτική αύξηση σε χρυσό και συνάλλαγμα
Τα ίδια τα οικονομικά στοιχεία της Golden Global καταγράφουν σημαντική ανάπτυξη σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τις υπηρεσίες που βρίσκονται στο επίκεντρο των αμερικανικών καταγγελιών.
Στην ετήσια έκθεση του 2025, η τράπεζα αναφέρει ότι διέθετε 45 λογαριασμούς σε 20 τράπεζες και 17 χώρες, ενώ φιλοξενούσε 66 λογαριασμούς για 25 τράπεζες από 16 χώρες.
Οι 25 τράπεζες αυτές δεν κατονομάζονται.
Οι προμήθειες από υπηρεσίες διακανονισμού συναλλαγών εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 56% το 2025, φθάνοντας τα 482 εκατ. τουρκικές λίρες.
Παράλληλα, η τράπεζα ανέφερε ότι διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στον διακανονισμό συναλλαγών χρυσού ύψους 1,8 δισ. δολαρίων το 2025, σχεδόν τριπλάσιων σε σχέση με τα 613 εκατ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα.
Οι συναλλαγές σε φυσικά τραπεζογραμμάτια ανήλθαν σε 4,4 δισ. δολάρια, αυξημένες κατά περίπου 70%.
Η Golden Global ανακοίνωσε επίσης 21,9 δισ. δολάρια σε διατραπεζικές συναλλαγές συναλλάγματος, σχεδόν διπλάσιες από το προηγούμενο έτος, καθώς και 14,5 δισ. δολάρια σε swaps νομισμάτων, περισσότερο από διπλάσια έναντι του 2024.
Τα στοιχεία καταγράφουν σημαντική δραστηριότητα στους ίδιους τύπους υπηρεσιών που, σύμφωνα με το αμερικανικό Treasury, χρησιμοποιούσε το ιρανικό δίκτυο.
Ωστόσο, τα συγκεκριμένα συγκεντρωτικά στοιχεία δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ποιες συναλλαγές αφορούσαν πρόσωπα ή οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Στις 19 Σεπτεμβρίου λήγει η αμερικανική άδεια
Το αμερικανικό Treasury ενέταξε τη Golden Global στις κυρώσεις βάσει του Executive Order 13902, το οποίο στοχεύει συγκεκριμένους τομείς της ιρανικής οικονομίας, μεταξύ των οποίων και τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.
Η απόφαση εντάχθηκε στην Operation Economic Outcast, μια εκστρατεία που ανακοινώθηκε τον Αύγουστο με στόχο την ενίσχυση της πίεσης στα εναπομείναντα χρηματοπιστωτικά και εμπορικά κανάλια του Ιράν.
Οι κυρώσεις βρίσκονται ήδη σε ισχύ.
Η OFAC General License CC προβλέπει περιορισμένη άδεια για συναλλαγές που είναι αναγκαίες προκειμένου να ολοκληρωθούν και να τερματιστούν ομαλά οι συναλλαγές που αφορούν τη Golden Global και άλλες καλυπτόμενες οντότητες.
Η συγκεκριμένη άδεια λήγει στις 12:01 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ στις 19 Σεπτεμβρίου.
Η άδεια συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η απαίτηση οι πληρωμές προς δεσμευμένα πρόσωπα να κατατίθενται σε δεσμευμένους, έντοκους λογαριασμούς στις ΗΠΑ.
Με τη λήξη της άδειας, οι συναλλαγές που καλύπτονται από αυτήν παύουν να έχουν τη σχετική εξουσιοδότηση.
Στο μικροσκόπιο οι διεθνείς διασυνδέσεις της Golden Global
Το αμερικανικό Treasury έχει επίσης προειδοποιήσει ότι ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που πραγματοποιούν ή διευκολύνουν συγκεκριμένες σημαντικές συναλλαγές για λογαριασμό οντοτήτων που έχουν υποστεί κυρώσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς στους λογαριασμούς ανταπόκρισης που διατηρούν στις ΗΠΑ.
Για την Golden Global, η οποία διατηρεί επιχειρηματικές σχέσεις και αντισυμβαλλόμενους σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, η πίεση επομένως δεν περιορίζεται στα γραφεία της στην Κωνσταντινούπολη.
Επεκτείνεται και στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που τη συνδέουν με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η υπόθεση της Golden Global επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο τον πολυετή και ιδιαίτερα ευαίσθητο δεσμό μεταξύ του τουρκικού τραπεζικού συστήματος, των οικονομικών σχέσεων Τουρκίας-Ιράν και των αμερικανικών κυρώσεων, με την Halkbank και την παλαιότερη Pamukbank να αποτελούν κρίσιμους σταθμούς αυτής της ιστορίας.
www.bankingnews.gr
Η εξέλιξη καθιστά την Tera Portfoy τον δεύτερο τουρκικό διαχειριστή κεφαλαίων μέσα στην ίδια εβδομάδα που ανακοινώνει αδυναμία κάλυψης αιτημάτων εξαγοράς σε funds που διαχειρίζεται.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι τα προβλήματα αφορούν το Tera Portfoy Money Market Fund (TP2) και το Tera Portfoy Equity Intensive Fund (THF), σύμφωνα με δύο ξεχωριστές ανακοινώσεις που κατατέθηκαν στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, Borsa Istanbul.
Funds με συνολικό ενεργητικό 7,5 δισ. δολάρια
Η Tera Portfoy είναι τουρκική εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων, τα funds της οποίας προσέλκυσαν σημαντικές εισροές τα τελευταία χρόνια, καταγράφοντας ορισμένες από τις υψηλότερες αποδόσεις στην τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων.
Τα TP2 και THF αποτελούν το δεύτερο και τρίτο μεγαλύτερο fund της Tera.
Σύμφωνα με στοιχεία της Tefas, το TP2 διαθέτει χαρτοφυλάκιο ύψους περίπου 224 δισ. τουρκικών λιρών, ενώ το THF περίπου 142 δισ. λίρες.
Συνολικά, δηλαδή, τα δύο funds διαχειρίζονται κεφάλαια ύψους περίπου 366 δισ. τουρκικών λιρών, που αντιστοιχούν σε περίπου 7,5 δισ. δολάρια.
Tera: Σε εξέλιξη η διαδικασία διαχείρισης ρευστότητας
Σε ανακοίνωσή της, η Tera Portfoy αναφέρει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συμφωνίας των συναλλαγών με τις χρηματιστηριακές εταιρείες που πραγματοποίησαν πράξεις μέσω των λογαριασμών των συγκεκριμένων funds.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία διαχείρισης της ρευστότητας.
«Η συμφωνία με τις χρηματιστηριακές εταιρείες που πραγματοποίησαν συναλλαγές μέσω του σχετικού λογαριασμού του fund, καθώς και η διαδικασία διαχείρισης της ρευστότητας, βρίσκονται σε εξέλιξη.
Λαμβάνονται με τη δέουσα προσοχή όλα τα απαραίτητα μέτρα και θα συνεχίσουμε να ενημερώνουμε τους επενδυτές μας για τις εξελίξεις σχετικά με το θέμα», ανέφερε η Tera.
Νέα βουτιά στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης
Η είδηση προκάλεσε νέες πιέσεις στην τουρκική χρηματιστηριακή αγορά.
Οι τουρκικές μετοχές υπέστησαν ισχυρές απώλειες την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026, μετά την ανακοίνωση της Pusula Portfoy, ενός ακόμη διαχειριστή κεφαλαίων, ότι δεν κατάφερε να ικανοποιήσει αιτήματα εξαγοράς σε ορισμένα από τα funds της.
Ο Borsa Istanbul 100 Index υποχώρησε έως και 7,7%, για να ολοκληρώσει τελικά τη συνεδρίαση με απώλειες 5,5%.
Παράλληλα, η Atlas Portfoy ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει τις εξαγορές σε ένα από τα funds της.
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στις τουρκικές αγορές, με την Financial Stability Committee της Τουρκίας να έχει προγραμματίσει συνεδρίαση στις 08:00 το πρωί της Πέμπτης 17 Σεπτεμβρίου.
Στο επίκεντρο οι επενδύσεις σε illiquid τουρκικές μετοχές
Η Tera είχε βρεθεί ήδη στο επίκεντρο των ανησυχιών για τους κινδύνους που δημιουργούνται από funds τα οποία έχουν δημιουργήσει μεγάλες και ιδιαίτερα συγκεντρωμένες θέσεις σε σχετικά μη ρευστοποιήσιμες τουρκικές μετοχές.
Τα βασικά επενδυτικά funds της εταιρείας έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς έχουν καταγράψει εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις τα τελευταία χρόνια.
Οι αποδόσεις αυτές επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό μέσω της τοποθέτησης δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών σε έναν σχετικά περιορισμένο κύκλο συνδεδεμένων εταιρειών.
Η μεγάλη συγκέντρωση θέσεων σε τίτλους με περιορισμένη ρευστότητα έχει εντείνει τις ανησυχίες ότι, σε περίπτωση μαζικών αιτημάτων εξαγοράς, τα funds ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην άντληση των απαιτούμενων κεφαλαίων.
Emre Tezmen: «Έκτακτη και πρωτοφανής» κερδοσκοπική επίθεση
Ο Emre Tezmen, πρόεδρος της Tera, δήλωσε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X ότι η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «έκτακτη και πρωτοφανή» κερδοσκοπική επίθεση.
Όπως υποστήριξε, η επίθεση αυτή ενέχει τον κίνδυνο να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές της αγοράς.
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις τουρκικές κεφαλαιαγορές, καθώς μέσα σε διάστημα λίγων ημερών περισσότεροι τουρκικοί διαχειριστές κεφαλαίων έχουν ανακοινώσει προβλήματα στην κάλυψη αιτημάτων εξαγοράς ή περιορισμούς στις εξαγορές.
Στο μικροσκόπιο η ρευστότητα των τουρκικών funds
Η αδυναμία των Tera, Pusula και οι περιορισμοί που ανακοίνωσε η Atlas επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της ρευστότητας των τουρκικών επενδυτικών funds, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν σημαντική έκθεση σε μικρότερες και λιγότερο ρευστές μετοχές.
Το βασικό ερώτημα πλέον αφορά το κατά πόσο τα προβλήματα που εμφανίστηκαν σε συγκεκριμένα funds μπορούν να περιοριστούν σε μεμονωμένες περιπτώσεις ή εάν θα προκαλέσουν ευρύτερες πιέσεις στην τουρκική αγορά.
Η συνεδρίαση της Financial Stability Committee την Πέμπτη αναμένεται, ως εκ τούτου, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους επενδυτές.
Το Golden Global Bank στο στόχαστρο των ΗΠΑ
Στο μεταξύ, στο επίκεντρο είναι η παρέμβαση της Τουρκίας προκειμένου να αναλάβει τον έλεγχο των δικαιωμάτων των μετόχων μιας τράπεζας που κατηγορείται από την Ουάσινγκτον ότι βοήθησε την Τεχεράνη να μετατρέψει έσοδα από πετρέλαιο σε μετρητά και χρυσό.
Πρόκειται για το Golden Global Investment Bank, η υπόθεση του οποίου αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο μιας ιστορίας δεκαετιών που συνδέει το τουρκικό τραπεζικό σύστημα, τις αμερικανικές κυρώσεις και τις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν.
Η Golden Global δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό από στελέχη με πολυετή θητεία στην κρατική Halkbank, η οποία με τη σειρά της είχε κληρονομήσει παλαιότερες τραπεζικές σχέσεις με το Ιράν, όταν η προβληματική Pamukbank μεταφέρθηκε σε αυτήν πριν από περίπου δύο δεκαετίες.
Το ίδιο κρατικό ταμείο που είχε αναλάβει τον έλεγχο της Pamukbank το 2002 ασκεί πλέον τα δικαιώματα των μετόχων που καλύπτουν σχεδόν το σύνολο της Golden Global.
Η παρέμβαση της Τουρκίας στην Golden Global
Η τουρκική τραπεζική εποπτική αρχή αποφάσισε στις 16 Σεπτεμβρίου να θέσει υπό τον έλεγχο του Savings Deposit Insurance Fund (TMSF) τα δικαιώματα των μετόχων που αφορούν σχεδόν το σύνολο της Golden Global.
Η απόφαση αφορά συμμετοχές που κατέχουν τρεις μέτοχοι, ενώ εξαιρεί τα δικαιώματα επί των μερισμάτων.
Η κίνηση πραγματοποιείται μόλις τρεις ημέρες πριν από τη λήξη αμερικανικής άδειας που επιτρέπει την ομαλή διακοπή συναλλαγών οι οποίες αφορούν τη συγκεκριμένη τράπεζα.
Οι αμερικανικές κατηγορίες για Ιράν και IRGC
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει επιβάλει κυρώσεις στη Golden Global, υποστηρίζοντας ότι η τράπεζα διευκόλυνε συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για τη Quds Force του Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC-QF).
Παράλληλα, το αμερικανικό Treasury υποστηρίζει ότι η Golden Global δημιουργήθηκε με σκοπό να διευκολύνει τη μεταφορά εσόδων από τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου από την Κίνα προς την Τουρκία, όπου τα κεφάλαια θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μετρητά και χρυσό.
Η Golden Global αρνείται τις κατηγορίες.
Σημειώνεται ότι οι αμερικανικές κυρώσεις αφορούν την Golden Global και τις θυγατρικές της και δεν κατονομάζουν προσωπικά κανένα από τα πρώην στελέχη της Halkbank που αργότερα βρέθηκαν στη διοίκηση της Golden Global.
Οι επαγγελματικές συνδέσεις των στελεχών αυτών με την Halkbank προκύπτουν από εταιρικά έγγραφα και δημοσιευμένα βιογραφικά.
Η βαριά κληρονομιά της Pamukbank
Η ιστορία ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από τη δημιουργία της Golden Global.
Η Pamukbank ήταν ιδιωτική τουρκική τράπεζα καταθέσεων, η οποία ιδρύθηκε το 1955.
Το 1984 δημιούργησε γραφείο αντιπροσωπείας στην Τεχεράνη, με στόχο την υποστήριξη των εμπορικών σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ιράν.
Την εποχή εκείνη, σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, ο τότε γενικός διευθυντής της Pamukbank Ibrahim Betil είχε δηλώσει ότι οι ανεπαρκείς τραπεζικές διασυνδέσεις αποτελούσαν εμπόδιο στην ανάπτυξη του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών.
Η τράπεζα υποστήριζε ότι η παρουσία της στην Τεχεράνη θα διευκόλυνε τη χρηματοδότηση και την επικοινωνία με τις τουρκικές επιχειρήσεις.
Η Pamukbank πέρασε υπό τον έλεγχο του TMSF το 2002 και τον Νοέμβριο του 2004 μεταφέρθηκε στη Halkbank.
Στην κρατική τράπεζα πέρασαν τα περιουσιακά στοιχεία, οι υποχρεώσεις και τα υποκαταστήματα της Pamukbank, μεταξύ αυτών και το γραφείο στην Τεχεράνη, καθώς και λογαριασμοί που διατηρούσαν ήδη ιρανικές τράπεζες στην Pamukbank.
Halkbank και ιρανικό πετρέλαιο
Μέχρι το 2005, η Halkbank προωθούσε δημόσια τη δυνατότητά της να δραστηριοποιείται στον ιρανικό πετρελαϊκό τομέα.
Στην ετήσια έκθεσή της ανέφερε ότι ήταν η μοναδική τουρκική τράπεζα που είχε άδεια να ανοίγει απευθείας πιστωτικές επιστολές προς την National Iranian Oil Company.
Η τουρκική έκδοση της ίδιας έκθεσης ανέφερε επίσης ότι το γραφείο της τράπεζας στην Τεχεράνη βοηθούσε στη διεκπεραίωση μεγάλων συναλλαγών εξωτερικού εμπορίου με το Ιράν.
Αργότερα, ο πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Halkbank Hakan Atilla κατέθεσε σε αμερικανική δίκη ότι η τράπεζα είχε αρχικά πραγματοποιήσει μια προκαταρκτική αξιολόγηση των σχέσεων με το Ιράν που κληρονόμησε από την Pamukbank και επανήλθε σε αυτές μετά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο το 2007.
Η ίδια η Halkbank τοποθετούσε αργότερα την έναρξη της δραστηριότητάς της στο εξωτερικό εμπόριο που σχετιζόταν με το Ιράν στο 2004.
Η προειδοποίηση των ΗΠΑ το 2008
Τον Ιανουάριο του 2008, ο τότε υφυπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Stuart Levey άσκησε πιέσεις στη διοίκηση της Halkbank για τις σχέσεις της με το Ιράν.
Σε αμερικανικό διπλωματικό τηλεγράφημα καταγράφεται ότι ο Levey κάλεσε την τράπεζα να κλείσει τους λογαριασμούς ανταποκριτών που συνδέονταν με το Ιράν και προειδοποίησε να μην επεκτείνει τις σχέσεις της με ιρανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που αναζητούσαν διεθνείς εταίρους.
Οι πιέσεις συνεχίστηκαν το 2009, όταν αξιωματούχοι του Treasury προειδοποίησαν τη Halkbank για προσπάθειες του Ιράν να αποκρύπτει συναλλαγές.
Από την πλευρά τους, στελέχη της Halkbank υποστήριξαν ότι χρηματοδοτούσαν τεκμηριωμένο εμπόριο και δεν πραγματοποιούσαν συναλλαγές για λογαριασμό τρίτων, συναλλαγές διέλευσης κεφαλαίων ή συναλλαγές μετρητών έναντι εμπορευμάτων.
Από τη Halkbank στη Golden Global
Η Golden Global αργότερα προσέλαβε τραπεζίτες που είχαν χτίσει την καριέρα τους στην Pamukbank και στη Halkbank, μεταξύ άλλων στους τομείς της διεθνούς τραπεζικής, των διεθνών δραστηριοτήτων και της συμμόρφωσης.
Η τράπεζα έλαβε την άδεια λειτουργίας της στις αρχές του 2020 και ξεκίνησε τις δραστηριότητές της την 1η Ιουνίου 2020.
Ο πρώτος πρόεδρος της Golden Global, Mustafa Akin, είχε ξεκινήσει την καριέρα του στην Pamukbank το 1986 και είχε διατελέσει διευθυντής υποκαταστημάτων της Pamukbank και της Halkbank από το 1994 έως το 2011.
Ο πρώτος γενικός διευθυντής της Golden Global, Ozay Balta, είχε ξεκινήσει στη Halkbank ως βοηθός επιθεωρητή το 2004 και διετέλεσε διευθυντής υποκαταστήματος από το 2012 έως το 2016. Στο δημοσιευμένο βιογραφικό του δεν αναφέρεται άλλος εργοδότης πριν από την Golden Global.
Yavuz Yeter: Από τη Halkbank στην Golden Global
Τον Μάιο του 2024, γενικός διευθυντής της Golden Global ανέλαβε ο Yavuz Yeter.
Είχε ενταχθεί στο σώμα επιθεωρητών της Pamukbank το 1996 και μετακινήθηκε στη Halkbank μετά τη συγχώνευση του 2004.
Στη συνέχεια κατείχε ανώτερες θέσεις στο τμήμα International Banking and Structured Finance της Halkbank.
Ο Yeter βρισκόταν επομένως σε ανώτερες θέσεις στον τομέα της διεθνούς τραπεζικής κατά την περίοδο κατά την οποία η Halkbank προωθούσε τη δυνατότητά της να συνεργάζεται με την National Iranian Oil Company και είχε δεχθεί την προειδοποίηση του Stuart Levey.
Ωστόσο, αυτή η χρονική ακολουθία δεν αποδεικνύει ότι ο Yeter διαχειριζόταν τις ιρανικές δραστηριότητες της Halkbank.
Ο Hakan Atilla είχε αποδώσει την ευθύνη για τους ιρανικούς λογαριασμούς και το γραφείο της Τεχεράνης σε διαφορετικό τμήμα.
Ο Yeter στη συνέχεια μετακινήθηκε σε ανώτερες θέσεις στην κεντρική τράπεζα της Τουρκίας.
Από το 2016 έως το 2019 κατείχε θέση στον τομέα τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της τουρκικής κεντρικής τράπεζας.
Από το 2020 έως το 2023 διετέλεσε εκπρόσωπος και οικονομικός ακόλουθος της κεντρικής τράπεζας στη Φρανκφούρτη, ενώ στη συνέχεια εργάστηκε ως σύμβουλος στο γραφείο της στην Κωνσταντινούπολη, πριν μετακινηθεί στη Golden Global.
Coskun Cabuk και Cigdem Sefer
Η σύνδεση με τη Halkbank επεκτείνεται και σε άλλα στελέχη της Golden Global.
Ο Coskun Cabuk εντάχθηκε στη Halkbank μετά τη συγχώνευση του 2004 και εργάστηκε στους τομείς ελέγχου, εταιρικής τραπεζικής και περιφερειακού συντονισμού, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Golden Global για το 2025.
Ο Cabuk παρέμεινε στη Halkbank μέχρι το 2017 και στη συνέχεια ανέλαβε τη διοίκηση της θυγατρικής της, Halk Finansal Kiralama, έως το 2024.
Οι μέτοχοι της Golden Global τον εξέλεξαν στο διοικητικό συμβούλιο για δύο χρόνια τον Μάρτιο του 2025, όμως η θητεία του ολοκληρώθηκε έναν χρόνο αργότερα.
Τον Ιούλιο του 2026 ο Cabuk ανέλαβε γενικός διευθυντής της Turkland Bank.
Η σύνδεση με τη Halkbank αφορά και τον τομέα συμμόρφωσης.
Η ετήσια έκθεση της Golden Global για το 2025 αναφέρει την Cigdem Sefer ως επικεφαλής κανονιστικής συμμόρφωσης.
Η Sefer ξεκίνησε στη Halkbank το 1996 και εργάστηκε στους τομείς διεθνών δραστηριοτήτων, διεθνούς τραπεζικής και συμμόρφωσης, προτού ενταχθεί στην Golden Global τον Νοέμβριο του 2025.
Οι αρμοδιότητες της μονάδας της περιλαμβάνουν την αξιολόγηση των σχέσεων ανταπόκρισης με άλλες τράπεζες, τον έλεγχο πελατών και συναλλαγών έναντι εθνικών και διεθνών κυρώσεων, καθώς και την εποπτεία των υποχρεώσεων που σχετίζονται με το ξέπλυμα χρήματος, τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και τη χρηματοδότηση της διάδοσης όπλων.
Χρυσός, μετρητά και τραπεζική ανταπόκριση στο επίκεντρο
Κεντρικό στοιχείο των αμερικανικών κατηγοριών κατά της Golden Global είναι το correspondent banking, δηλαδή η χρήση άλλων τραπεζών για την επεξεργασία πληρωμών και την πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικά συστήματα του εξωτερικού.
Το αμερικανικό Treasury υποστηρίζει ότι η Golden Global παρείχε εν γνώσει της τέτοιες υπηρεσίες σε ιρανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, διευκολύνοντας συναλλαγές μέσω λογαριασμών που ελέγχονταν από την IRGC-QF και τους συνεργάτες της.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η Golden Global εντάσσεται στο λεγόμενο rahbar system του Ιράν, ένα δίκτυο εταιρειών που συντονίζει πληρωμές στο εξωτερικό για λογαριασμό ιρανικών τραπεζών, μέσω ξένων λογαριασμών και ανταλλακτηρίων συναλλάγματος.
Το δίκτυο, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, χρησιμοποιούσε τραπεζική ανταπόκριση, χρυσό και μετρητά για τη μεταφορά κεφαλαίων.
Το Treasury κατονομάζει μεταξύ των προσώπων που συνδέονται με τα συγκεκριμένα δίκτυα τον Τούρκο επιχειρηματία Sitki Ayan και εταιρείες του.
Το αμερικανικό OFAC είχε επιβάλει κυρώσεις στο συγκεκριμένο δίκτυο το 2022.
Η Golden Global υποστηρίζει ότι δεν είχε άμεσες ή έμμεσες συναλλαγές με τα συγκεκριμένα πρόσωπα.
Εκρηκτική αύξηση σε χρυσό και συνάλλαγμα
Τα ίδια τα οικονομικά στοιχεία της Golden Global καταγράφουν σημαντική ανάπτυξη σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τις υπηρεσίες που βρίσκονται στο επίκεντρο των αμερικανικών καταγγελιών.
Στην ετήσια έκθεση του 2025, η τράπεζα αναφέρει ότι διέθετε 45 λογαριασμούς σε 20 τράπεζες και 17 χώρες, ενώ φιλοξενούσε 66 λογαριασμούς για 25 τράπεζες από 16 χώρες.
Οι 25 τράπεζες αυτές δεν κατονομάζονται.
Οι προμήθειες από υπηρεσίες διακανονισμού συναλλαγών εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 56% το 2025, φθάνοντας τα 482 εκατ. τουρκικές λίρες.
Παράλληλα, η τράπεζα ανέφερε ότι διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στον διακανονισμό συναλλαγών χρυσού ύψους 1,8 δισ. δολαρίων το 2025, σχεδόν τριπλάσιων σε σχέση με τα 613 εκατ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα.
Οι συναλλαγές σε φυσικά τραπεζογραμμάτια ανήλθαν σε 4,4 δισ. δολάρια, αυξημένες κατά περίπου 70%.
Η Golden Global ανακοίνωσε επίσης 21,9 δισ. δολάρια σε διατραπεζικές συναλλαγές συναλλάγματος, σχεδόν διπλάσιες από το προηγούμενο έτος, καθώς και 14,5 δισ. δολάρια σε swaps νομισμάτων, περισσότερο από διπλάσια έναντι του 2024.
Τα στοιχεία καταγράφουν σημαντική δραστηριότητα στους ίδιους τύπους υπηρεσιών που, σύμφωνα με το αμερικανικό Treasury, χρησιμοποιούσε το ιρανικό δίκτυο.
Ωστόσο, τα συγκεκριμένα συγκεντρωτικά στοιχεία δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ποιες συναλλαγές αφορούσαν πρόσωπα ή οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Στις 19 Σεπτεμβρίου λήγει η αμερικανική άδεια
Το αμερικανικό Treasury ενέταξε τη Golden Global στις κυρώσεις βάσει του Executive Order 13902, το οποίο στοχεύει συγκεκριμένους τομείς της ιρανικής οικονομίας, μεταξύ των οποίων και τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.
Η απόφαση εντάχθηκε στην Operation Economic Outcast, μια εκστρατεία που ανακοινώθηκε τον Αύγουστο με στόχο την ενίσχυση της πίεσης στα εναπομείναντα χρηματοπιστωτικά και εμπορικά κανάλια του Ιράν.
Οι κυρώσεις βρίσκονται ήδη σε ισχύ.
Η OFAC General License CC προβλέπει περιορισμένη άδεια για συναλλαγές που είναι αναγκαίες προκειμένου να ολοκληρωθούν και να τερματιστούν ομαλά οι συναλλαγές που αφορούν τη Golden Global και άλλες καλυπτόμενες οντότητες.
Η συγκεκριμένη άδεια λήγει στις 12:01 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ στις 19 Σεπτεμβρίου.
Η άδεια συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η απαίτηση οι πληρωμές προς δεσμευμένα πρόσωπα να κατατίθενται σε δεσμευμένους, έντοκους λογαριασμούς στις ΗΠΑ.
Με τη λήξη της άδειας, οι συναλλαγές που καλύπτονται από αυτήν παύουν να έχουν τη σχετική εξουσιοδότηση.
Στο μικροσκόπιο οι διεθνείς διασυνδέσεις της Golden Global
Το αμερικανικό Treasury έχει επίσης προειδοποιήσει ότι ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που πραγματοποιούν ή διευκολύνουν συγκεκριμένες σημαντικές συναλλαγές για λογαριασμό οντοτήτων που έχουν υποστεί κυρώσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς στους λογαριασμούς ανταπόκρισης που διατηρούν στις ΗΠΑ.
Για την Golden Global, η οποία διατηρεί επιχειρηματικές σχέσεις και αντισυμβαλλόμενους σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, η πίεση επομένως δεν περιορίζεται στα γραφεία της στην Κωνσταντινούπολη.
Επεκτείνεται και στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που τη συνδέουν με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η υπόθεση της Golden Global επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο τον πολυετή και ιδιαίτερα ευαίσθητο δεσμό μεταξύ του τουρκικού τραπεζικού συστήματος, των οικονομικών σχέσεων Τουρκίας-Ιράν και των αμερικανικών κυρώσεων, με την Halkbank και την παλαιότερη Pamukbank να αποτελούν κρίσιμους σταθμούς αυτής της ιστορίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών