Το Αρκτικό Συμβούλιο συμπληρώνει 30 χρόνια σε κρίσιμο σημείο
Στις 19 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται 30 χρόνια από την ίδρυση του Αρκτικού Συμβουλίου, μιας άλλοτε ισχυρής περιφερειακής δομής, η οποία μάλιστα είχε θεωρηθεί de facto «σκιώδης κυβέρνηση της Αρκτικής». Ωστόσο, η οργάνωση δεν βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση ενόψει της επετείου της: μετά την άρνηση επτά δυτικών κρατών-μελών της να συνεργαστούν με τη Ρωσία, οι μέχρι πρότινος εντατικές δραστηριότητες του Συμβουλίου έχουν σε μεγάλο βαθμό παραλύσει, ενώ το ίδιο το Συμβούλιο αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο διεθνώς ως ένας μηχανισμός χωρίς αποκλειστική εντολή.
Η Αρκτική ως «αποκλειστική ζώνη επιρροής»
Στο παρελθόν, τα κράτη-μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τις διεκδικήσεις χωρών εκτός της περιοχής στην Αρκτική, καθώς θεωρούσαν ότι αποτελούσε την αποκλειστική ζώνη επιρροής τους. Δυνάμεις εκτός της περιοχής, όπως η Κίνα και η Ινδία, μπορούσαν να διεκδικήσουν μόνο τον ρόλο των χωρών-παρατηρητών, με αρκετά περιορισμένα δικαιώματα και αρμοδιότητες.
Στο πλαίσιο της σύγκρουσης στην Ουκρανία και του σοβαρού διπλωματικού παγώματος, η Ρωσία έχει στραφεί ολοένα περισσότερο στη συνεργασία με χώρες εκτός της Αρκτικής, μεταξύ άλλων με τα κράτη των BRICS, στον πολικό χώρο.
Οι ίδιες οι χώρες εκτός της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας και της Ινδίας, εκφράζουν πλέον πιο ενεργά το ενδιαφέρον τους για συμμετοχή στις υποθέσεις της Αρκτικής, την οποία εξετάζουν, μεταξύ άλλων, για λόγους που σχετίζονται με τα logistics.
Η κατάσταση στα Στενά του Hormuz και η ευρύτερη αστάθεια που αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές μεγάλων αποστάσεων στον Νότο ενισχύουν το ενδιαφέρον πολλών χωρών για τις διαδρομές μέσω της Αρκτικής.
Από περιοχή συνεργασίας σε εστία εντάσεων
Την ίδια στιγμή, εν μέσω της αντιπαράθεσης μεταξύ των δυτικών κρατών της Αρκτικής, τα οποία είναι πλέον και τα επτά μέλη του NATO, και της Ρωσίας στην περιοχή, η Αρκτική μετατρέπεται ολοένα περισσότερο από μια περιοχή που κάποτε χαρακτηριζόταν πεδίο συνεργασίας σε εστία εντάσεων.
Προς το παρόν, το Αρκτικό Συμβούλιο παραμένει σημαντικό για όλες τις χώρες-μέλη του, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, δήλωσε στην Kommersant η Irina Strelnikova, αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Σχολή Διεθνών και Περιφερειακών Σπουδών του HSE University και μέλος του Valdai International Discussion Club.
Γιατί το Συμβούλιο έχασε την αποτελεσματικότητά του
«Ιδρύθηκε για να αντιμετωπίσει κρίσιμα πρακτικά ζητήματα που αφορούν την ανάπτυξη της περιοχής, την προστασία του μοναδικού οικοσυστήματός της και τη στήριξη των αυτόχθονων πληθυσμών της. Το Συμβούλιο έχασε την αποτελεσματικότητά του όχι επειδή απέτυχε να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα, αλλά επειδή οι δυτικές χώρες εισήγαγαν στις εργασίες του θέματα που δεν είχαν απολύτως καμία σχέση με την ατζέντα του», δήλωσε η ειδικός.
«Ακόμη και αν το Συμβούλιο δεν βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση ενόψει της επετείου του, εξακολουθεί να έχει σημασία για τις χώρες της Αρκτικής, καθώς νομιμοποιεί τα αποκλειστικά δικαιώματά τους να κυβερνούν την περιοχή και αποτρέπει τις προσπάθειες διεθνοποίησής της», πρόσθεσε.
www.bankingnews.gr
Η Αρκτική ως «αποκλειστική ζώνη επιρροής»
Στο παρελθόν, τα κράτη-μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τις διεκδικήσεις χωρών εκτός της περιοχής στην Αρκτική, καθώς θεωρούσαν ότι αποτελούσε την αποκλειστική ζώνη επιρροής τους. Δυνάμεις εκτός της περιοχής, όπως η Κίνα και η Ινδία, μπορούσαν να διεκδικήσουν μόνο τον ρόλο των χωρών-παρατηρητών, με αρκετά περιορισμένα δικαιώματα και αρμοδιότητες.
Στο πλαίσιο της σύγκρουσης στην Ουκρανία και του σοβαρού διπλωματικού παγώματος, η Ρωσία έχει στραφεί ολοένα περισσότερο στη συνεργασία με χώρες εκτός της Αρκτικής, μεταξύ άλλων με τα κράτη των BRICS, στον πολικό χώρο.
Οι ίδιες οι χώρες εκτός της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας και της Ινδίας, εκφράζουν πλέον πιο ενεργά το ενδιαφέρον τους για συμμετοχή στις υποθέσεις της Αρκτικής, την οποία εξετάζουν, μεταξύ άλλων, για λόγους που σχετίζονται με τα logistics.
Η κατάσταση στα Στενά του Hormuz και η ευρύτερη αστάθεια που αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές μεγάλων αποστάσεων στον Νότο ενισχύουν το ενδιαφέρον πολλών χωρών για τις διαδρομές μέσω της Αρκτικής.
Από περιοχή συνεργασίας σε εστία εντάσεων
Την ίδια στιγμή, εν μέσω της αντιπαράθεσης μεταξύ των δυτικών κρατών της Αρκτικής, τα οποία είναι πλέον και τα επτά μέλη του NATO, και της Ρωσίας στην περιοχή, η Αρκτική μετατρέπεται ολοένα περισσότερο από μια περιοχή που κάποτε χαρακτηριζόταν πεδίο συνεργασίας σε εστία εντάσεων.
Προς το παρόν, το Αρκτικό Συμβούλιο παραμένει σημαντικό για όλες τις χώρες-μέλη του, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, δήλωσε στην Kommersant η Irina Strelnikova, αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Σχολή Διεθνών και Περιφερειακών Σπουδών του HSE University και μέλος του Valdai International Discussion Club.
Γιατί το Συμβούλιο έχασε την αποτελεσματικότητά του
«Ιδρύθηκε για να αντιμετωπίσει κρίσιμα πρακτικά ζητήματα που αφορούν την ανάπτυξη της περιοχής, την προστασία του μοναδικού οικοσυστήματός της και τη στήριξη των αυτόχθονων πληθυσμών της. Το Συμβούλιο έχασε την αποτελεσματικότητά του όχι επειδή απέτυχε να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα, αλλά επειδή οι δυτικές χώρες εισήγαγαν στις εργασίες του θέματα που δεν είχαν απολύτως καμία σχέση με την ατζέντα του», δήλωσε η ειδικός.
«Ακόμη και αν το Συμβούλιο δεν βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση ενόψει της επετείου του, εξακολουθεί να έχει σημασία για τις χώρες της Αρκτικής, καθώς νομιμοποιεί τα αποκλειστικά δικαιώματά τους να κυβερνούν την περιοχή και αποτρέπει τις προσπάθειες διεθνοποίησής της», πρόσθεσε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών