Οι δυσκολίες του Trump έχουν αναδείξει την αυξανόμενη διάθεση των συμμάχων των ΗΠΑ να αντιστέκονται στις απαιτήσεις του.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump πέρασε την εβδομάδα προσπαθώντας να προβάλει την αμερικανική ισχύ στη διεθνή σκηνή, από μια δυναμική ομιλία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών έως μια κρίσιμη συνάντηση με τον πρόεδρο της Κίνας Xi Jinping.
Ωστόσο, η έντονη διπλωματική δραστηριότητα ανέδειξε παράλληλα τα όρια της δυνατότητας του Trump να διαμορφώνει τις εξελίξεις στο εξωτερικό, καθώς οι σύμμαχοι αντιστέκονται στις απαιτήσεις του, οι συγκρούσεις παραμένουν άλυτες και η Κίνα αποκτά μεγαλύτερη επιρροή σε τομείς κρίσιμους για την παγκόσμια οικονομία.
Ο Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις σε πολλά μέτωπα.
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών ενέργειας στις ΗΠΑ και έχει πλήξει τα ποσοστά αποδοχής του, οι σχέσεις με αρκετούς παραδοσιακούς συμμάχους έχουν επιδεινωθεί και η αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στο εμπόριο και την τεχνολογία δημιουργεί μια πρόκληση που δεν μπορεί εύκολα να αντιμετωπιστεί μέσω δασμών ή στρατιωτικής πίεσης.
Η Σύνοδος Trump - Xi έφερε περιορισμένη πρόοδο
Ο Xi έφτασε στην Ουάσινγκτον για κρατική επίσκεψη, περιβαλλόμενος από τελετουργικό και έντονη διπλωματική προσοχή, όμως η σύνοδος απέφερε ελάχιστες σημαντικές εξελίξεις σε ορισμένα από τα δυσκολότερα ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών.
Το πιο χειροπιαστό αποτέλεσμα ήταν η φαινομενική παράταση για δύο ακόμη μήνες της εμπορικής εκεχειρίας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, η οποία επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο.
Ο Trump απέφυγε να αναδείξει δημοσίως τις σημαντικές διαφωνίες του με τον Xi σε ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η Ταϊβάν, το εμπόριο και το Ιράν.
Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ωστόσο, μετέδωσαν ότι ο Xi κάλεσε τον Trump να αντιταχθεί στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Η προσέγγιση του Trump αποτέλεσε επίσης αντίθεση με τη σαφώς πιο συγκρουσιακή στρατηγική δασμών που είχε ακολουθήσει προηγουμένως απέναντι στο Πεκίνο.
Ο έλεγχος της Κίνας στις σπάνιες γαίες έχει ενισχύσει τη θέση της στις διαπραγματεύσεις, ιδιαίτερα επειδή τα υλικά αυτά είναι απαραίτητα για μια σειρά κλάδων, από την προηγμένη τεχνολογία έως την αυτοκινητοβιομηχανία. Το Πεκίνο έχει ήδη αποδείξει ότι είναι διατεθειμένο να χρησιμοποιήσει την κυριαρχία του στις σπάνιες γαίες ως οικονομικό μοχλό πίεσης.
«Ο Trump θεωρεί ότι μας επιστρέφει σε έναν κόσμο όπου ισχύει το δίκαιο του ισχυρότερου», δήλωσε ο Brett Bruen, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Obama, ο οποίος σήμερα ηγείται της συμβουλευτικής εταιρείας Global Situation Room.
«Όμως είναι αξιοσημείωτο ότι γίνεται πολύ πιο διστακτικός όταν πρόκειται για τον Xi Jinping και την αυξανόμενη κινεζική ισχύ».
Ο Λευκός Οίκος απέρριψε την άποψη ότι η εξωτερική πολιτική του Trump έχει περιέλθει σε τέλμα.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Trump επικεντρώνεται στην προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων και επικαλέστηκε τον ισχυρισμό του ότι οι πολιτικές του απέτρεψαν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το Ιράν υποστηρίζει σταθερά ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό.
Ο πόλεμος με το Ιράν κυριαρχεί στη δεύτερη θητεία του Trump
Η σύγκρουση με το Ιράν παρέμεινε η κεντρική πρόκληση που επισκίαζε τη διπλωματική δραστηριότητα του Trump καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Ο Trump ξεκίνησε τον πόλεμο μαζί με το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και η σύγκρουση συνεχίζεται εδώ και σχεδόν επτά μήνες, διαταράσσοντας τις ενεργειακές προμήθειες και εξαπλωνόμενη σε τμήματα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Υεμένης και του θαλάσσιου διαδρόμου της Ερυθράς Θάλασσας.
Η συνεχιζόμενη αντίσταση του Ιράν παρά τη διαρκή στρατιωτική και οικονομική πίεση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του Trump.
Στην ομιλία του στον ΟΗΕ, ο Trump υπερασπίστηκε την εκστρατεία και δήλωσε ότι «η Αμερική επέστρεψε», παρουσιάζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ισχυρότερες από ποτέ.
Ωστόσο, σημειώνει το Reuters, η παρατεταμένη σύγκρουση έχει περιπλέξει και την πολιτική του θέση στο εσωτερικό. Η άνοδος των τιμών ενέργειας και η αντίθεση στον πόλεμο έχουν συμβάλει στην ενίσχυση των διαιρέσεων μέσα στην πολιτική του βάση, δημιουργώντας έναν πιθανό κίνδυνο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ο Trump ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του έχοντας να επιδείξει αρκετές πρώιμες επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική, μεταξύ των οποίων μια κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας. Ωστόσο, οι άλυτες συγκρούσεις και οι στάσιμες διαπραγματεύσεις εξελίσσονται ολοένα και περισσότερο σε χαρακτηριστικό γνώρισμα της διεθνούς ατζέντας του.
Οι σύμμαχοι αντιδρούν στην Ουάσινγκτον
Οι δυσκολίες του Trump έχουν επίσης αναδείξει την αυξανόμενη διάθεση των συμμάχων των ΗΠΑ να αντιστέκονται στις απαιτήσεις του.
Πολλοί Ευρωπαίοι και Ασιάτες εταίροι έχουν απορρίψει τις εκκλήσεις να στηρίξουν τη σύγκρουση με το Ιράν, την οποία ο Trump ξεκίνησε χωρίς να τους συμβουλευτεί.
Αρκετοί ηγέτες χρησιμοποίησαν τη φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ για να υπερασπιστούν την εθνική κυριαρχία και την πολυμερή συνεργασία, με ορισμένες από τις τοποθετήσεις τους να έρχονται σε σαφή αντίθεση με την προσέγγιση του Trump.
Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron προειδοποίησε για την επιστροφή σε αυτό που χαρακτήρισε «νόμο της ζούγκλας», υποστηρίζοντας ότι οι χώρες βρίσκονται μπροστά σε μια επιλογή μεταξύ της διεθνούς συνεργασίας και ενός συστήματος που βασίζεται στην ισχύ και τον εξαναγκασμό.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Luiz Inacio Lula da Silva επέκρινε επίσης τις ξένες παρεμβάσεις στη χώρα του και απέρριψε την ιδέα ότι η στρατιωτική ισχύς αποτελεί απάντηση στις προκλήσεις ασφαλείας.
«Δεν χρειαζόμαστε αεροπλανοφόρα να περιπολούν στα χωρικά μας ύδατα», δήλωσε ο Lula. «Χρειαζόμαστε συνεργασία για να ανακόψουμε τη ροή όπλων και χρημάτων που τροφοδοτούν το έγκλημα».
Ο Λευκός Οίκος απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι ο Trump επικεντρώνεται στα αποτελέσματα και όχι στην πολιτική επίδειξη. Η κυβέρνηση υποστήριξε επίσης ότι ορισμένοι ξένοι ηγέτες εκφράζουν δημοσίως διαφορετικές απόψεις από εκείνες που μεταφέρουν ιδιωτικά στον πρόεδρο.
Ο Trump αντιμετωπίζει αντιστάσεις στην Ουκρανία και τη Γροιλανδία
Οι προσπάθειες του Trump να πιέσει τη Ρωσία και την Ουκρανία να αποδεχθούν ακόμη και μια περιορισμένη κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές έχουν επίσης δυσκολευτεί να οδηγήσουν σε κάποια σημαντική εξέλιξη.
Παρόμοιους περιορισμούς αντιμετώπισε και η προσέγγισή του στη Γροιλανδία.
Ο Trump ανέδειξε μια συμφωνία με τη Δανία και τη Greenland που θα διεύρυνε την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο αρκτικό νησί. Ωστόσο, η συμφωνία απείχε σημαντικά από την προηγούμενη απαίτησή του οι Ηνωμένες Πολιτείες να «κατέχουν» τη Γροιλανδία, καθώς και από την απειλή του να εξετάσει το ενδεχόμενο κατάληψης της περιοχής διά της βίας.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς η Greenland είναι αυτόνομη περιοχή εντός του Βασιλείου της Δανίας, η οποία είναι επίσης μέλος του NATO.
Ο Ian Bremmer, πρόεδρος της Eurasia Group, δήλωσε ότι η διεθνής αντίδραση απέναντι στον Trump έχει αλλάξει σημαντικά από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
«Πριν από έναν χρόνο, λίγες χώρες τολμούσαν να πάνε κόντρα στον Trump», έγραψε ο Bremmer στο X. «Τώρα ο Καναδάς, η Ευρώπη, η Κίνα, το Ιράν, η Ρωσία και άλλοι είναι όλοι πιο πρόθυμοι να πουν όχι».
Ο ίδιος ο Trump φάνηκε να αναγνωρίζει την αβεβαιότητα γύρω από την επιρροή του κατά την ομιλία του στον ΟΗΕ.
Μιλώντας για την τεχνητή νοημοσύνη και την πρότασή του να περιγραφεί η τεχνολογία ως «υπερ-νοημοσύνη», διερωτήθηκε εάν εξακολουθεί να διαθέτει αρκετή ισχύ ώστε να επηρεάζει τις διεθνείς αποφάσεις.
«Ας δούμε αν έχω κάποια ισχύ», δήλωσε ο Trump. «Μπορεί να έχω και μπορεί να μην έχω. Θα το διαπιστώσουμε πολύ σύντομα».
Η δήλωση αυτή αποτύπωσε την κεντρική αντίφαση της διπλωματικής εβδομάδας του Trump: έναν πρόεδρο αποφασισμένο να προβάλει την αμερικανική ισχύ, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν κόσμο ολοένα και πιο πρόθυμο να διαπραγματευτεί με την Ουάσινγκτον, να αντισταθεί στις απαιτήσεις της και να επιδιώξει τα δικά του συμφέροντα.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, η έντονη διπλωματική δραστηριότητα ανέδειξε παράλληλα τα όρια της δυνατότητας του Trump να διαμορφώνει τις εξελίξεις στο εξωτερικό, καθώς οι σύμμαχοι αντιστέκονται στις απαιτήσεις του, οι συγκρούσεις παραμένουν άλυτες και η Κίνα αποκτά μεγαλύτερη επιρροή σε τομείς κρίσιμους για την παγκόσμια οικονομία.
Ο Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις σε πολλά μέτωπα.
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών ενέργειας στις ΗΠΑ και έχει πλήξει τα ποσοστά αποδοχής του, οι σχέσεις με αρκετούς παραδοσιακούς συμμάχους έχουν επιδεινωθεί και η αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στο εμπόριο και την τεχνολογία δημιουργεί μια πρόκληση που δεν μπορεί εύκολα να αντιμετωπιστεί μέσω δασμών ή στρατιωτικής πίεσης.
Η Σύνοδος Trump - Xi έφερε περιορισμένη πρόοδο
Ο Xi έφτασε στην Ουάσινγκτον για κρατική επίσκεψη, περιβαλλόμενος από τελετουργικό και έντονη διπλωματική προσοχή, όμως η σύνοδος απέφερε ελάχιστες σημαντικές εξελίξεις σε ορισμένα από τα δυσκολότερα ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών.
Το πιο χειροπιαστό αποτέλεσμα ήταν η φαινομενική παράταση για δύο ακόμη μήνες της εμπορικής εκεχειρίας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, η οποία επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο.
Ο Trump απέφυγε να αναδείξει δημοσίως τις σημαντικές διαφωνίες του με τον Xi σε ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η Ταϊβάν, το εμπόριο και το Ιράν.
Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ωστόσο, μετέδωσαν ότι ο Xi κάλεσε τον Trump να αντιταχθεί στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Η προσέγγιση του Trump αποτέλεσε επίσης αντίθεση με τη σαφώς πιο συγκρουσιακή στρατηγική δασμών που είχε ακολουθήσει προηγουμένως απέναντι στο Πεκίνο.
Ο έλεγχος της Κίνας στις σπάνιες γαίες έχει ενισχύσει τη θέση της στις διαπραγματεύσεις, ιδιαίτερα επειδή τα υλικά αυτά είναι απαραίτητα για μια σειρά κλάδων, από την προηγμένη τεχνολογία έως την αυτοκινητοβιομηχανία. Το Πεκίνο έχει ήδη αποδείξει ότι είναι διατεθειμένο να χρησιμοποιήσει την κυριαρχία του στις σπάνιες γαίες ως οικονομικό μοχλό πίεσης.
«Ο Trump θεωρεί ότι μας επιστρέφει σε έναν κόσμο όπου ισχύει το δίκαιο του ισχυρότερου», δήλωσε ο Brett Bruen, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Obama, ο οποίος σήμερα ηγείται της συμβουλευτικής εταιρείας Global Situation Room.
«Όμως είναι αξιοσημείωτο ότι γίνεται πολύ πιο διστακτικός όταν πρόκειται για τον Xi Jinping και την αυξανόμενη κινεζική ισχύ».
Ο Λευκός Οίκος απέρριψε την άποψη ότι η εξωτερική πολιτική του Trump έχει περιέλθει σε τέλμα.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Trump επικεντρώνεται στην προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων και επικαλέστηκε τον ισχυρισμό του ότι οι πολιτικές του απέτρεψαν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το Ιράν υποστηρίζει σταθερά ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό.
Ο πόλεμος με το Ιράν κυριαρχεί στη δεύτερη θητεία του Trump
Η σύγκρουση με το Ιράν παρέμεινε η κεντρική πρόκληση που επισκίαζε τη διπλωματική δραστηριότητα του Trump καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Ο Trump ξεκίνησε τον πόλεμο μαζί με το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και η σύγκρουση συνεχίζεται εδώ και σχεδόν επτά μήνες, διαταράσσοντας τις ενεργειακές προμήθειες και εξαπλωνόμενη σε τμήματα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Υεμένης και του θαλάσσιου διαδρόμου της Ερυθράς Θάλασσας.
Η συνεχιζόμενη αντίσταση του Ιράν παρά τη διαρκή στρατιωτική και οικονομική πίεση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του Trump.
Στην ομιλία του στον ΟΗΕ, ο Trump υπερασπίστηκε την εκστρατεία και δήλωσε ότι «η Αμερική επέστρεψε», παρουσιάζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ισχυρότερες από ποτέ.
Ωστόσο, σημειώνει το Reuters, η παρατεταμένη σύγκρουση έχει περιπλέξει και την πολιτική του θέση στο εσωτερικό. Η άνοδος των τιμών ενέργειας και η αντίθεση στον πόλεμο έχουν συμβάλει στην ενίσχυση των διαιρέσεων μέσα στην πολιτική του βάση, δημιουργώντας έναν πιθανό κίνδυνο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ο Trump ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του έχοντας να επιδείξει αρκετές πρώιμες επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική, μεταξύ των οποίων μια κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας. Ωστόσο, οι άλυτες συγκρούσεις και οι στάσιμες διαπραγματεύσεις εξελίσσονται ολοένα και περισσότερο σε χαρακτηριστικό γνώρισμα της διεθνούς ατζέντας του.
Οι σύμμαχοι αντιδρούν στην Ουάσινγκτον
Οι δυσκολίες του Trump έχουν επίσης αναδείξει την αυξανόμενη διάθεση των συμμάχων των ΗΠΑ να αντιστέκονται στις απαιτήσεις του.
Πολλοί Ευρωπαίοι και Ασιάτες εταίροι έχουν απορρίψει τις εκκλήσεις να στηρίξουν τη σύγκρουση με το Ιράν, την οποία ο Trump ξεκίνησε χωρίς να τους συμβουλευτεί.
Αρκετοί ηγέτες χρησιμοποίησαν τη φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ για να υπερασπιστούν την εθνική κυριαρχία και την πολυμερή συνεργασία, με ορισμένες από τις τοποθετήσεις τους να έρχονται σε σαφή αντίθεση με την προσέγγιση του Trump.
Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron προειδοποίησε για την επιστροφή σε αυτό που χαρακτήρισε «νόμο της ζούγκλας», υποστηρίζοντας ότι οι χώρες βρίσκονται μπροστά σε μια επιλογή μεταξύ της διεθνούς συνεργασίας και ενός συστήματος που βασίζεται στην ισχύ και τον εξαναγκασμό.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Luiz Inacio Lula da Silva επέκρινε επίσης τις ξένες παρεμβάσεις στη χώρα του και απέρριψε την ιδέα ότι η στρατιωτική ισχύς αποτελεί απάντηση στις προκλήσεις ασφαλείας.
«Δεν χρειαζόμαστε αεροπλανοφόρα να περιπολούν στα χωρικά μας ύδατα», δήλωσε ο Lula. «Χρειαζόμαστε συνεργασία για να ανακόψουμε τη ροή όπλων και χρημάτων που τροφοδοτούν το έγκλημα».
Ο Λευκός Οίκος απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι ο Trump επικεντρώνεται στα αποτελέσματα και όχι στην πολιτική επίδειξη. Η κυβέρνηση υποστήριξε επίσης ότι ορισμένοι ξένοι ηγέτες εκφράζουν δημοσίως διαφορετικές απόψεις από εκείνες που μεταφέρουν ιδιωτικά στον πρόεδρο.
Ο Trump αντιμετωπίζει αντιστάσεις στην Ουκρανία και τη Γροιλανδία
Οι προσπάθειες του Trump να πιέσει τη Ρωσία και την Ουκρανία να αποδεχθούν ακόμη και μια περιορισμένη κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές έχουν επίσης δυσκολευτεί να οδηγήσουν σε κάποια σημαντική εξέλιξη.
Παρόμοιους περιορισμούς αντιμετώπισε και η προσέγγισή του στη Γροιλανδία.
Ο Trump ανέδειξε μια συμφωνία με τη Δανία και τη Greenland που θα διεύρυνε την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο αρκτικό νησί. Ωστόσο, η συμφωνία απείχε σημαντικά από την προηγούμενη απαίτησή του οι Ηνωμένες Πολιτείες να «κατέχουν» τη Γροιλανδία, καθώς και από την απειλή του να εξετάσει το ενδεχόμενο κατάληψης της περιοχής διά της βίας.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς η Greenland είναι αυτόνομη περιοχή εντός του Βασιλείου της Δανίας, η οποία είναι επίσης μέλος του NATO.
Ο Ian Bremmer, πρόεδρος της Eurasia Group, δήλωσε ότι η διεθνής αντίδραση απέναντι στον Trump έχει αλλάξει σημαντικά από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
«Πριν από έναν χρόνο, λίγες χώρες τολμούσαν να πάνε κόντρα στον Trump», έγραψε ο Bremmer στο X. «Τώρα ο Καναδάς, η Ευρώπη, η Κίνα, το Ιράν, η Ρωσία και άλλοι είναι όλοι πιο πρόθυμοι να πουν όχι».
Ο ίδιος ο Trump φάνηκε να αναγνωρίζει την αβεβαιότητα γύρω από την επιρροή του κατά την ομιλία του στον ΟΗΕ.
Μιλώντας για την τεχνητή νοημοσύνη και την πρότασή του να περιγραφεί η τεχνολογία ως «υπερ-νοημοσύνη», διερωτήθηκε εάν εξακολουθεί να διαθέτει αρκετή ισχύ ώστε να επηρεάζει τις διεθνείς αποφάσεις.
«Ας δούμε αν έχω κάποια ισχύ», δήλωσε ο Trump. «Μπορεί να έχω και μπορεί να μην έχω. Θα το διαπιστώσουμε πολύ σύντομα».
Η δήλωση αυτή αποτύπωσε την κεντρική αντίφαση της διπλωματικής εβδομάδας του Trump: έναν πρόεδρο αποφασισμένο να προβάλει την αμερικανική ισχύ, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν κόσμο ολοένα και πιο πρόθυμο να διαπραγματευτεί με την Ουάσινγκτον, να αντισταθεί στις απαιτήσεις της και να επιδιώξει τα δικά του συμφέροντα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών