Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, πρότεινε τη δημιουργία ενός μηχανισμού έκτακτης ανάγκης που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αναστολή του δικαιώματος ασύλου
Προς το παρόν, η αναστολή του δικαιώματος ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ακόμη μόνο σε επίπεδο συζήτησης, αλλά οι πατριωτικές δυνάμεις έχουν φέρει στο επίκεντρο την πολιτική του για κλείσιμο των ευρωπαϊκών συνόρων και κατάργηση του καθεστώτος ασύλου.
Σε συμμαχία με την Κεντροδεξιά αναμένεται στο άμεσο μέλλον να λάβει χώρα μια εκτεταμένη στροφή στη μεταναστευτική πολιτική.
Ωστόσο, και μόνο το ενδεχόμενο προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις σε ορισμένους πολιτικούς και φορείς του κατεστημένου που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου – της επιβολής της μαζικής μετανάστευστευσης και του πολιτισμικού «πολτού» της παγκοσμιοποίησης παρά τη θέληση των λαών.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, πρότεινε τη δημιουργία ενός μηχανισμού έκτακτης ανάγκης που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αναστολή του δικαιώματος ασύλου — ένα μέτρο το οποίο έχουν ήδη υποστηρίξει ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμετωπίζοντας σημαντικές κοινωνικές πιέσεις για αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης.
Το προτεινόμενο πλαίσιο αποτελεί απάντηση στην κρίση της Ceuta, μετά τη μαζική είσοδο 82.000 παράτυπων μεταναστών από το Μαρόκο στα τέλη Ιουλίου.
Αρκετές χιλιάδες εξακολουθούν να βρίσκονται στον ισπανικό θύλακα, αναμένοντας την εξέταση των αιτήσεών τους.
Η ριζική στροφή στη μεταναστευτική πολιτική
Η αναστολή του δικαιώματος θα αποτελούσε ριζική αλλαγή σε σχέση με την υφιστάμενη μεταναστευτική πολιτική
Με βάση τους σημερινούς κανόνες, κάθε αλλοδαπός που βρίσκεται σε χώρα της ΕΕ έχει δικαίωμα να υποβάλει αίτηση ασύλου, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο εισήλθε στην Ένωση, ενώ κάθε αίτηση εξετάζεται ατομικά.
Μια αλλαγή αυτής της αρχής θα μπορούσε να επιτρέψει «συλλογικές επαναπροωθήσεις», με ανθρώπους να απομακρύνονται εκτός ΕΕ ανεξαρτήτως της προσωπικής τους κατάστασης.
Η Ursula von der Leyen δήλωσε ότι ο μηχανισμός έκτακτης ανάγκης θα ενεργοποιείται μόνο «βάσει ενός αυστηρά καθορισμένου συνόλου κριτηρίων» και θα επιτρέπει «χρονικά περιορισμένη και αυστηρά καθορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες».
Αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε στο Euronews ότι δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για την παρουσίαση της πρότασης και ότι πολλές λεπτομέρειες παραμένουν αδιευκρίνιστες.
Το θέμα προγραμματίστηκα να συζητηθεί το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου σε Διάσκεψη για τη Μετανάστευση στο Μόναχο, με τη συμμετοχή υπουργών και εκπροσώπων από 18 ευρωπαϊκές χώρες.
Σε διάφορες αποφάσεις του, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταδικάσει την Ελλάδα, τη Λιθουανία και την Πολωνία για παρόμοιες πρακτικές.
Η συζήτηση που αναζωπυρώθηκε
Ωστόσο, η μαζική είσοδος λαθρομεταναστών στη Ceuta πυροδότησε μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από το δικαίωμα ασύλου.
Καθώς η κρίση εξελισσόταν, αρκετές χώρες ζήτησαν έκτακτη συνεδρίαση, ενώ η Ιταλία επανέφερε ακόμη και ελέγχους στα αεροπορικά και θαλάσσια σύνορα με την Ισπανία για έναν μήνα, επηρεάζοντας την ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ζώνης Schengen.
Παράλληλα, ορισμένες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει στο παρελθόν σε προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου.
Η Ελλάδα ανέστειλε την εξέταση αιτήσεων ασύλου για έναν μήνα τον Μάρτιο του 2020 και ξανά για τρεις μήνες τον Ιούλιο του 2025, έπειτα από απότομη αύξηση των αφίξεων διά θαλάσσης από την Ανατολική Λιβύη.
Η Πολωνία επέβαλε αντίστοιχο μέτρο τον Μάρτιο του 2025 για μετανάστες που διέσχιζαν τα σύνορα από τη Λευκορωσία, κατά την κορύφωση των μεταναστευτικών ροών από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Και στις δύο περιπτώσεις, τα εθνικά κοινοβούλια ενέκριναν την προσωρινή αναστολή και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προσέβαλε τα μέτρα.
Όταν συνέβη η πρώτη περίπτωση, η Ursula von der Leyen δεν επέκρινε το μέτρο.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στα σύνορα με την Τουρκία, η οποία προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις, χαρακτήρισε μάλιστα την Ελλάδα «ασπίδα της Ευρώπης».
«Με βάση το ιστορικό της, πρέπει να αναμένουμε έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αναστέλλουν το άσυλο κάθε φορά που κρίνουν ότι τα σύνορά τους βρίσκονται υπό πίεση», δήλωσε στο Euronews ο Iftach Cohen, συνδιευθυντής της ΜΚΟ Front-Lex.
Η Ursula von der Leyen δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η ΕΕ «θα συμμορφώνεται πάντοτε με τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά της», ενώ παράλληλα θα προστατεύει τα εξωτερικά της σύνορα.
Μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις χιλιάδων κατά της λαθρομετανάστευσης στην Ισπανία
Συναίνεση από την κεντροδεξιά
Η προοπτική αυστηρότερης αντιμετώπισης των μαζικών και αιφνίδιων μεταναστευτικών ροών βρίσκει θετική ανταπόκριση σε τμήμα της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς και της πατριωτικής Δεξιάς καθώς εκφράζει το αίτημα πολλών κοινωνικών ομάδων που βλέπουν τη χώρα του να μετασχηματίζεται με την ανοχή στο Ισλάμ και την απόσταση από τα ευρωπαϊκά πολιτισμικά θεμέλια.
Μετά την κρίση στη Ceuta, πολιτικοί όπως η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen και η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας Mari Rantanen ζήτησαν να εξεταστούν αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των εξωτερικών συνόρων, ενώ ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Manfred Weber συνέδεσε τα γεγονότα με την ανάγκη αποτελεσματικότερου ελέγχου της παράτυπης μετανάστευσης.
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις δεν αφορούσαν όλες ρητά την αναστολή του ασύλου, αλλά εντάσσονται στο ευρύτερο πολιτικό ρεύμα που ζητεί μεγαλύτερη ευχέρεια των κρατών να αντιδρούν σε έκτακτες μεταναστευτικές πιέσεις.
Υποστηρικτές μιας αυστηρότερης προσέγγισης θεωρούν ότι ένας προσωρινός και σαφώς οριοθετημένος μηχανισμός έκτακτης ανάγκης θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά σε περιπτώσεις μαζικών αφίξεων ή εργαλειοποίησης της μετανάστευσης από τρίτες χώρες και να δώσει στις εθνικές κυβερνήσεις μεγαλύτερο περιθώριο προστασίας των εξωτερικών συνόρων.
Η μετατόπιση αυτή αποτυπώθηκε και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου στις 17 Σεπτεμβρίου εγκρίθηκε με 339 ψήφους υπέρ, 225 κατά και 16 αποχές ψήφισμα για την κρίση στη Ceuta και τη Melilla, με τη στήριξη του ΕΛΚ και κομμάτων της δεξιάς, το οποίο εξέφραζε ανησυχία για πολιτικές που θεωρούνται παράγοντας προσέλκυσης νέων μεταναστευτικών ροών και καταδίκαζε την εργαλειοποίηση της παράτυπης μετανάστευσης.
www.bankingnews.gr
Σε συμμαχία με την Κεντροδεξιά αναμένεται στο άμεσο μέλλον να λάβει χώρα μια εκτεταμένη στροφή στη μεταναστευτική πολιτική.
Ωστόσο, και μόνο το ενδεχόμενο προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις σε ορισμένους πολιτικούς και φορείς του κατεστημένου που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου – της επιβολής της μαζικής μετανάστευστευσης και του πολιτισμικού «πολτού» της παγκοσμιοποίησης παρά τη θέληση των λαών.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, πρότεινε τη δημιουργία ενός μηχανισμού έκτακτης ανάγκης που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αναστολή του δικαιώματος ασύλου — ένα μέτρο το οποίο έχουν ήδη υποστηρίξει ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμετωπίζοντας σημαντικές κοινωνικές πιέσεις για αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης.
Το προτεινόμενο πλαίσιο αποτελεί απάντηση στην κρίση της Ceuta, μετά τη μαζική είσοδο 82.000 παράτυπων μεταναστών από το Μαρόκο στα τέλη Ιουλίου.
Αρκετές χιλιάδες εξακολουθούν να βρίσκονται στον ισπανικό θύλακα, αναμένοντας την εξέταση των αιτήσεών τους.
Η ριζική στροφή στη μεταναστευτική πολιτική
Η αναστολή του δικαιώματος θα αποτελούσε ριζική αλλαγή σε σχέση με την υφιστάμενη μεταναστευτική πολιτική
Με βάση τους σημερινούς κανόνες, κάθε αλλοδαπός που βρίσκεται σε χώρα της ΕΕ έχει δικαίωμα να υποβάλει αίτηση ασύλου, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο εισήλθε στην Ένωση, ενώ κάθε αίτηση εξετάζεται ατομικά.
Μια αλλαγή αυτής της αρχής θα μπορούσε να επιτρέψει «συλλογικές επαναπροωθήσεις», με ανθρώπους να απομακρύνονται εκτός ΕΕ ανεξαρτήτως της προσωπικής τους κατάστασης.
Η Ursula von der Leyen δήλωσε ότι ο μηχανισμός έκτακτης ανάγκης θα ενεργοποιείται μόνο «βάσει ενός αυστηρά καθορισμένου συνόλου κριτηρίων» και θα επιτρέπει «χρονικά περιορισμένη και αυστηρά καθορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες».
Αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε στο Euronews ότι δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για την παρουσίαση της πρότασης και ότι πολλές λεπτομέρειες παραμένουν αδιευκρίνιστες.
Το θέμα προγραμματίστηκα να συζητηθεί το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου σε Διάσκεψη για τη Μετανάστευση στο Μόναχο, με τη συμμετοχή υπουργών και εκπροσώπων από 18 ευρωπαϊκές χώρες.
Σε διάφορες αποφάσεις του, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταδικάσει την Ελλάδα, τη Λιθουανία και την Πολωνία για παρόμοιες πρακτικές.
Η συζήτηση που αναζωπυρώθηκε
Ωστόσο, η μαζική είσοδος λαθρομεταναστών στη Ceuta πυροδότησε μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από το δικαίωμα ασύλου.
Καθώς η κρίση εξελισσόταν, αρκετές χώρες ζήτησαν έκτακτη συνεδρίαση, ενώ η Ιταλία επανέφερε ακόμη και ελέγχους στα αεροπορικά και θαλάσσια σύνορα με την Ισπανία για έναν μήνα, επηρεάζοντας την ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ζώνης Schengen.
Παράλληλα, ορισμένες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει στο παρελθόν σε προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου.
Η Ελλάδα ανέστειλε την εξέταση αιτήσεων ασύλου για έναν μήνα τον Μάρτιο του 2020 και ξανά για τρεις μήνες τον Ιούλιο του 2025, έπειτα από απότομη αύξηση των αφίξεων διά θαλάσσης από την Ανατολική Λιβύη.
Η Πολωνία επέβαλε αντίστοιχο μέτρο τον Μάρτιο του 2025 για μετανάστες που διέσχιζαν τα σύνορα από τη Λευκορωσία, κατά την κορύφωση των μεταναστευτικών ροών από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Και στις δύο περιπτώσεις, τα εθνικά κοινοβούλια ενέκριναν την προσωρινή αναστολή και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προσέβαλε τα μέτρα.
Όταν συνέβη η πρώτη περίπτωση, η Ursula von der Leyen δεν επέκρινε το μέτρο.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στα σύνορα με την Τουρκία, η οποία προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις, χαρακτήρισε μάλιστα την Ελλάδα «ασπίδα της Ευρώπης».
«Με βάση το ιστορικό της, πρέπει να αναμένουμε έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αναστέλλουν το άσυλο κάθε φορά που κρίνουν ότι τα σύνορά τους βρίσκονται υπό πίεση», δήλωσε στο Euronews ο Iftach Cohen, συνδιευθυντής της ΜΚΟ Front-Lex.
Η Ursula von der Leyen δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η ΕΕ «θα συμμορφώνεται πάντοτε με τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά της», ενώ παράλληλα θα προστατεύει τα εξωτερικά της σύνορα.
Μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις χιλιάδων κατά της λαθρομετανάστευσης στην Ισπανία
Συναίνεση από την κεντροδεξιά
Η προοπτική αυστηρότερης αντιμετώπισης των μαζικών και αιφνίδιων μεταναστευτικών ροών βρίσκει θετική ανταπόκριση σε τμήμα της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς και της πατριωτικής Δεξιάς καθώς εκφράζει το αίτημα πολλών κοινωνικών ομάδων που βλέπουν τη χώρα του να μετασχηματίζεται με την ανοχή στο Ισλάμ και την απόσταση από τα ευρωπαϊκά πολιτισμικά θεμέλια.
Μετά την κρίση στη Ceuta, πολιτικοί όπως η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen και η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας Mari Rantanen ζήτησαν να εξεταστούν αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των εξωτερικών συνόρων, ενώ ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Manfred Weber συνέδεσε τα γεγονότα με την ανάγκη αποτελεσματικότερου ελέγχου της παράτυπης μετανάστευσης.
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις δεν αφορούσαν όλες ρητά την αναστολή του ασύλου, αλλά εντάσσονται στο ευρύτερο πολιτικό ρεύμα που ζητεί μεγαλύτερη ευχέρεια των κρατών να αντιδρούν σε έκτακτες μεταναστευτικές πιέσεις.
Υποστηρικτές μιας αυστηρότερης προσέγγισης θεωρούν ότι ένας προσωρινός και σαφώς οριοθετημένος μηχανισμός έκτακτης ανάγκης θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά σε περιπτώσεις μαζικών αφίξεων ή εργαλειοποίησης της μετανάστευσης από τρίτες χώρες και να δώσει στις εθνικές κυβερνήσεις μεγαλύτερο περιθώριο προστασίας των εξωτερικών συνόρων.
Η μετατόπιση αυτή αποτυπώθηκε και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου στις 17 Σεπτεμβρίου εγκρίθηκε με 339 ψήφους υπέρ, 225 κατά και 16 αποχές ψήφισμα για την κρίση στη Ceuta και τη Melilla, με τη στήριξη του ΕΛΚ και κομμάτων της δεξιάς, το οποίο εξέφραζε ανησυχία για πολιτικές που θεωρούνται παράγοντας προσέλκυσης νέων μεταναστευτικών ροών και καταδίκαζε την εργαλειοποίηση της παράτυπης μετανάστευσης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών