Σχετικά Άρθρα
Ξυπνά ο εφιάλτης… Άδειες αποθήκες σε Ευρώπη, κλειστό Hormuz, αέριο στα 100 ευρώ - Πρόταση πρόκληση από ΕΕ
Συναγερμός έχει σημάνει στον International Energy Agency για την κατάσταση στην αγορά καυσίμων, με τον εκτελεστικό διευθυντή, Fatih Birol, να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις στο ντίζελ ενόψει της χειμερινής περιόδου. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές διύλισης και η στενότητα στην παγκόσμια προσφορά δημιουργούν ασφυκτικό κλίμα, απειλώντας να εκτοξεύσουν το κόστος μεταφορών και αγροτικής παραγωγής και να πυροδοτήσουν νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ιδιαίτερα ευάλωτη, η Ευρώπη
Σύμφωνα με τον Birol, o IEA βρίσκεται σε επαφές με διάφορες χώρες σχετικά με τη συνεχιζόμενη αναταραχή στην αγορά ενέργειας, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην αγορά του ντίζελ. Ο Birol ανέφερε ότι ο IEA παρακολουθεί στενά τη διαθεσιμότητα του ντίζελ και ότι οι κυβερνήσεις-μέλη θα μπορούσαν να συζητήσουν πρόσθετες αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων εάν οι συνθήκες στην αγορά απαιτήσουν περαιτέρω δράση.
Τα σχόλια αυτά έρχονται καθώς οι παγκόσμιες αγορές ντίζελ αντιμετωπίζουν ασυνήθιστα περιορισμένη προσφορά, μετά τις διαταραχές που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, τις επιθέσεις σε ρωσικές υποδομές διύλισης και την περιορισμένη πλεονάζουσα ικανότητα διύλισης. Ο IEA έχει περιγράψει τις τιμές του ντίζελ ως ευρισκόμενες στα ή κοντά σε επίπεδα-ρεκόρ σε αρκετές μεγάλες αγορές κατανάλωσης, με συνέπειες για τις μεταφορές, τη γεωργία και την ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα.
Ο Birol δήλωσε ότι ο οργανισμός βρίσκεται «σε συνομιλίες με χώρες σχετικά με αυτήν την κατάσταση», σύμφωνα με τις παρατηρήσεις που παρατέθηκαν στην πιο πρόσφατη κάλυψη της αγοράς. Επισήμανε ειδικά την έκθεση της Ευρώπης στις διαταραχές της αγοράς ντίζελ και ανέφερε ότι ο IEA παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Η ευπάθεια της Ευρώπης συνδέεται εν μέρει με την εξάρτησή της από εισαγόμενα διυλισμένα καύσιμα. Ως εκ τούτου, μια απώλεια προμηθειών από βασικές εξαγωγικές περιοχές μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στα ευρωπαϊκά αποθέματα και τις τιμές, ιδίως όταν η εναλλακτική ικανότητα διύλισης είναι ήδη περιορισμένη.
Ο IEA έχει ήδη λάβει ένα πρωτοφανές μέτρο το 2026, συντονίζοντας την αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μεταξύ των τριάντα δύο χωρών-μελών του. Η απόφαση του Μαρτίου ελήφθη μετά τις διαταραχές στις ροές πετρελαίου μέσω του Στενού του Hormuz, οι οποίες, όπως ανέφερε ο οργανισμός, μείωσαν απότομα τις περιφερειακές εξαγωγές αργού και διυλισμένων προϊόντων.
Το σύστημα διατήρησης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης του οργανισμού απαιτεί από τα μέλη του IEA να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου ισοδύναμα με τουλάχιστον ενενήντα ημέρες καθαρών εισαγωγών, μολονότι οι χώρες διαθέτουν ευελιξία ως προς τον τρόπο διατήρησης και χρήσης αυτών των αποθεμάτων. Αυτό περιλαμβάνει αργό πετρέλαιο καθώς και ορισμένα διυλισμένα προϊόντα.
Τα ρωσικά διυλιστήρια
Η τρέχουσα στενότητα στο ντίζελ έχει πολλές αλληλεπικαλυπτόμενες αιτίες. Ο IEA ανέφερε ότι οι διαταραχές στα ρωσικά διυλιστήρια έχουν μειώσει την παραγωγή και τις εξαγωγές ντίζελ, ενώ οι απώλειες προμηθειών από τη Μέση Ανατολή έχουν περιορίσει περαιτέρω τη διεθνή αγορά. Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια ικανότητα διύλισης διαθέτει περιορισμένα περιθώρια αντιστάθμισης πρόσθετων διαταραχών.
Η πίεση επηρεάζει ήδη μεμονωμένες χώρες. Η Σερβία ανακοίνωσε σχέδια για αποδέσμευση περίπου 5.000 τόνων ντίζελ από τα κρατικά αποθέματα λόγω ελλείψεων και υψηλού κόστους εισαγωγής, ενώ η Ιταλία ζήτησε αυξημένη εγχώρια παραγωγή διυλιστηρίων για να αμβλύνει την πίεση στην αγορά καυσίμων.
Για την Ευρώπη, η παρατεταμένη στενότητα στο ντίζελ θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος μεταφορών και βιομηχανίας και να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Boris Vujčić, προειδοποίησε ξεχωριστά ότι οι επίμονα υψηλές τιμές του ντίζελ θα μπορούσαν να περιπλέξουν τις προσπάθειες ελέγχου του πληθωρισμού.
Το σενάριο νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων
Το επόμενο σημείο εστίασης θα είναι το εάν οι συνθήκες στην αγορά θα ωθήσουν τις κυβερνήσεις-μέλη του IEA να εξετάσουν μια νέα συντονισμένη αποδέσμευση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης. Ο οργανισμός συνεχίζει να παρακολουθεί την προσφορά, τα αποθέματα και την ικανότητα διύλισης προτού ληφθεί οποιαδήποτε περαιτέρω συλλογική απόφαση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών