Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται φαβορί για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, όμως τίποτα δεν έχει ακόμη κριθεί. Και το αποτέλεσμα των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών ίσως επηρεάσει όχι μόνο το μέλλον του Donald Trump, αλλά και την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία.
Την ώρα που οι μάχες συνεχίζονται από το Donetsk έως τη Zaporizhzhia κι οι διπλωματικές πρωτοβουλίες γύρω από το Ουκρανικό πολλαπλασιάζονται, ένα δεύτερο «μέτωπο» αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πολέμου, αλλά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στην Ουάσιγκτον. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου ενδέχεται να αποτελέσουν το σημαντικότερο πολιτικό γεγονός για την Ουκρανία μετά την επιστροφή του Donald Trump στο Λευκό Οίκο.
Όχι επειδή οι Αμερικανοί θα ψηφίσουν για τον πόλεμο, αλλά επειδή το αποτέλεσμα της κάλπης μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τον άνθρωπο που εξακολουθεί να κρατά στα χέρια του τους βασικούς μοχλούς αμερικανικής ισχύος.
Στο Κίεβο, στις Βρυξέλλες, στη Μόσχα αλλά και στην ίδια την Ουάσιγκτον, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος θα ελέγξει το Κογκρέσο.
Το ερώτημα είναι αν ο Trump θα βγει από αυτές τις εκλογές πολιτικά ενισχυμένος ή αν θα εισέλθει στο δεύτερο μισό της θητείας του ως ένας πρόεδρος με σημαντικά περιορισμένα περιθώρια κινήσεω σε εσωτερικό κι εξωτερικό
Οι Δημοκρατικοί προηγούνται, αλλά η ανατροπή παραμένει ανοιχτή
Η κυρίαρχη εικόνα των τελευταίων εβδομάδων είναι ότι οι Δημοκρατικοί βρίσκονται σε καλύτερη θέση από ό,τι πριν από λίγους μήνες.
Η ακρίβεια, οι υψηλές τιμές στα καύσιμα, το αυξημένο κόστος στέγασης, η κοινωνική δυσαρέσκεια και η κόπωση σημαντικού τμήματος του εκλογικού σώματος από τη διακυβέρνηση Trump έχουν δημιουργήσει συνθήκες που παραδοσιακά λειτουργούν υπέρ της αντιπολίτευσης.
Πολλές δημοσκοπήσεις εντός κι εκτός Ηνωμένων Πολιτειών δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί διαθέτουν σοβαρές πιθανότητες να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ταυτόχρονα, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι Ρεπουμπλικανοί κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με δυσάρεστες εκπλήξεις ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούνταν ασφαλείς μέχρι πριν από λίγους μήνες.
Όμως εδώ βρίσκεται κι η πρώτη μεγάλη παγίδα.
Το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται φαβορί δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη κερδίσει.
Η ίδια η αμερικανική πολιτική ιστορία δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να θεωρεί κανείς δεδομένη οποιαδήποτε εκλογική έκβαση όταν στο πολιτικό σκηνικό βρίσκεται ο Donald Trump.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν πέσει επανειλημμένα έξω απέναντί του.
Η κινητοποίηση των ψηφοφόρων παραμένει εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί.
Παράλληλα, οι ανακατατάξεις στις εκλογικές περιφέρειες, οι τεράστιες χρηματοδοτήσεις των κομμάτων από μεγιστάνες της οικονομικής και τεχνολογικής ελίτ της Silicon Valley κι η πόλωση φιλελεύθερων-συντηρητικών καθιστούν πολλές αναμετρήσεις εξαιρετικά αμφίρροπες.
Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει ακόμη πιο δύσκολη.
Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται σημαντικά κέρδη σε πολιτείες όπου οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν ισχυρές βάσεις και λίγες μόνο χιλιάδες ψήφοι μπορεί να κρίνουν τον έλεγχο του σώματος.
Με άλλα λόγια, η νίκη των Δημοκρατικών είναι πιθανή.
Δεν είναι όμως βέβαιη.
Γιατί το Κίεβο παρακολουθεί τις αμερικανικές κάλπες με τόση αγωνία
Από όλες τις πρωτεύουσες του κόσμου, ίσως καμία να μην παρακολουθεί τις αμερικανικές εκλογές με μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το ίδιο το Κίεβο.
Ο λόγος είναι απλός.
Παρά τη σημαντική ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια, οι βασικοί πυλώνες της παρατεταμένης κι εν μέρει αποτελεσματικής ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας εξακολουθούν να συνδέονται άμεσα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, οι δορυφορικές δυνατότητες, τα συστήματα υψηλής τεχνολογίας, η στρατιωτική εκπαίδευση, τα προηγμένα οπλικά συστήματα και ένα κρίσιμο μέρος της χρηματοδότησης συνδέονται άμεσα με την αμερικανική πολιτική βούληση.
Γι' αυτό και οι πολιτικές εξελίξεις στην Ουάσιγκτον δεν αντιμετωπίζονται στην Ουκρανία ως ένα μακρινό αμερικανικό εσωτερικό πολιτικό γεγονός.
Αντιμετωπίζονται ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις στρατηγικές ισορροπίες του πολέμου.
Ο Trump κι οι Δημοκρατικοί «απέχουν παρασάγγας» στο Ουκρανικό
Η ουσία του ζητήματος δε βρίσκεται μόνο στην πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.
Βρίσκεται κυρίως στη διαφορετική ανάγνωση της ίδιας της ουκρανικής σύγκρουσης.
Για τους περισσότερους Δημοκρατικούς, αλλά και για μεγάλο μέρος του αμερικανικού κι ευρωπαϊκού φιλελεύθερου κατεστημένου, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί κομβικό μέτωπο της ευρύτερης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Στην αντίληψη αυτή, η διατήρηση της στήριξης προς το Κίεβο συνδέεται με τη συνολική αρχιτεκτονική της Δυτικής ασφάλειας και με την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στους συμμάχους τους.
Ο Trump, αντίθετα, έχει δείξει επανειλημμένα ότι προσεγγίζει το ζήτημα διαφορετικά.
Δεν έχει εγκαταλείψει την Ουκρανία.
Δεν έχει σταματήσει τη βοήθεια.
Δεν έχει αποσύρει την αμερικανική υποστήριξη.
Ωστόσο, αντιμετωπίζει το ζήτημα περισσότερο μέσα από το πρίσμα του αμερικανικού κόστους-οφέλους, των οικονομικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτή η διαφορά προσέγγισης εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί οι πολιτικές ισορροπίες στο Κογκρέσο ενδιαφέρουν τόσο έντονα το Κίεβο.
Γιατί το Κίεβο θεωρεί τους Δημοκρατικούς πιο προβλέψιμο σύμμαχο
Αυτό δε σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί κι η κυβέρνηση Zelensky ταυτίζονται πολιτικά σε όλα τα ζητήματα.
Ωστόσο, από το 2022 και μετά διαμορφώθηκε μια σταθερή στρατηγική σχέση ανάμεσα στην Ουκρανία και το μεγαλύτερο μέρος του αμερικανικού πολιτικού κατεστημένου που πρόσκειται στους Δημοκρατικούς.
Για πολλούς στην Ουάσιγκτον, η ουκρανική σύγκρουση δεν αντιμετωπίστηκε απλώς ως ένα περιφερειακό ζήτημα ασφαλείας.
Συνδέθηκε με τη συνολική αξιοπιστία της αμερικανικής γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής ισχύος, με τη συνοχή του ΝΑΤΟ και με την ικανότητα της συλλογικής Δύσης να αποτρέπει αναθεωρητικές δυνάμεις από το να αλλάζουν τα σύνορα διά της βίας.
Μέσα σε αυτή τη λογική, η υποστήριξη προς το Κίεβο απέκτησε σχεδόν στρατηγικό χαρακτήρα.
Δε θεωρήθηκε απλώς μία ακόμη εξωτερική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά βασικό στοιχείο της ευρύτερης αντιπαράθεσης που διεξάγεται γύρω από τη μορφή του διεθνούς συστήματος (μονοπολική ή πολυπολική).
Για το λόγο αυτό, αρκετοί στο Κίεβο εκτιμούν ότι μια ενίσχυση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολιτικό ανάχωμα απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια αναθεώρησης της παγκόσμιας αμερικανικής πολιτικής.
Ο Trump βλέπει διαφορετικές προτεραιότητες
Αντιθέτως, ο Trump δεν έδειξε ποτέ την ίδια "ιδεολογική επένδυση" στη διένεξη γύρω από την Ουκρανία.
Αυτό δε σημαίνει, βεβαίως, ότι τάχθηκε υπέρ της Ρωσίας ή ότι εγκατέλειψε την Ουκρανία.
Σημαίνει, όμως, ότι από την πρώτη στιγμή αντιμετώπισε τον πόλεμο ως ένα ζήτημα που έπρεπε να αξιολογείται με βάση το αμερικανικό εθνικό συμφέρον κι όχι ως μια ιστορική ή ηθική αποστολή.
Στις δημόσιες τοποθετήσεις του επανήλθε πολλές φορές στα ζητήματα του κόστους, της χρηματοδότησης και της προτεραιότητας που θα έπρεπε να δίνεται στα εσωτερικά προβλήματα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η οικονομία, ο πληθωρισμός, η μετανάστευση, ο ανταγωνισμός με την Κίνα και πιο πρόσφατα η κρίση στη Μέση Ανατολή εμφανίζονται συχνά υψηλότερα στην κλίμακα προτεραιοτήτων του Trump από ό,τι η ουκρανική σύγκρουση.
Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο.
Η προσωπική σχέση Trump - Zelensky δεν υπήρξε ποτέ εύκολη
Σε αντίθεση με άλλους Δυτικούς ηγέτες, ο Trump κι ο Zelensky δεν κατάφεραν ποτέ να αναπτύξουν μια σχέση αμοιβαίας πολιτικής εμπιστοσύνης.
Οι δημόσιες διαφωνίες, οι διαφορετικές προσεγγίσεις για τον πόλεμο κι οι συχνά αντικρουόμενες εκτιμήσεις για το πώς μπορεί να τερματιστεί η σύγκρουση δημιούργησαν μια σχέση που χαρακτηρίζεται περισσότερο από πραγματισμό ένθεν κι εκείθεν παρά από γεωπολιτική ευθυγράμμιση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο πλευρές έχουν οδηγηθεί σε οριστική ρήξη.
Σημαίνει όμως ότι το Κίεβο γνωρίζει πως δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη τη στήριξη του Trump με τον ίδιο τρόπο που την θεωρούσε δεδομένη από σημαντικό μέρος του αμερικανικού Δημοκρατικού πολιτικού κατεστημένου τα προηγούμενα χρόνια.
Και γι' αυτό οι ενδιάμεσες εκλογές αποκτούν για την ουκρανική ηγεσία ιδιαίτερη σημασία.
Δεν αφορούν μόνο τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Αφορούν και το ποιος θα διαθέτει μεγαλύτερη πολιτική επιρροή στην Ουάσιγκτον κατά τα επόμενα δύο χρόνια.
Το σενάριο της «κουτσής πάπιας»
Στην αμερικανική πολιτική υπάρχει ένας παλιός όρος: lame duck, η περίφημη «κουτσή πάπια».
Περιγράφει έναν ηγέτη ο οποίος παραμένει τυπικά στην εξουσία, αλλά έχει χάσει σημαντικό μέρος της πολιτικής του επιρροής.
Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο που συζητείται όλο και περισσότερο γύρω από τον Trump.
Εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων κι ίσως τη Γερουσία, ο πρόεδρος θα συνεχίσει να βρίσκεται στο Λευκό Οίκο.
Θα εξακολουθήσει να είναι αρχηγός των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Θα εξακολουθήσει να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εξωτερική πολιτική.
Όμως θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα πολύ πιο εχθρικό πολιτικό περιβάλλον.
Οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη προαναγγείλει ότι σε περίπτωση νίκης σκοπεύουν να ξεκινήσουν εκτεταμένες έρευνες για τις πολιτικές της κυβέρνησης.
Στο στόχαστρο θα βρεθούν υπουργοί, υπηρεσίες, χρηματοδοτήσεις, συμβάσεις, η πολιτική απέναντι στο Ιράν, η μεταναστευτική στρατηγική, ακόμη και ο ρόλος του Elon Musk.
Ένας πρόεδρος που βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με επιτροπές, ακροάσεις και κοινοβουλευτικές συγκρούσεις διαθέτει σαφώς λιγότερο πολιτικό κεφάλαιο για να επιβάλει δύσκολες πρωτοβουλίες στην εξωτερική πολιτική.
Αυτό είναι ακριβώς το σενάριο που αρκετοί στο Κίεβο θεωρούν ευνοϊκό.
Αυτό περιμένει ο ίδιος ο Zelensky.
Γι' αυτό και πολλές φορές τελευταία εμφανίζεται να ειρωνεύεται ανοικτά τον Αμερικανό πρόεδρο.
Μπορεί, όμως, πράγματι να αλλάξει η πορεία του πολέμου;
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Πολλοί αναλυτές τείνουν να υπερεκτιμούν την επιρροή των αμερικανικών εκλογών.
Το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί ίσως κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων δε σημαίνει αυτομάτως ότι θα αλλάξει η αμερικανική γεωστρατηγική απέναντι στη Ρωσία.
Το ΝΑΤΟ δεν αλλάζει επειδή αλλάζει ο συσχετισμός στο Κογκρέσο.
Το Πεντάγωνο δε μεταβάλλει τις βασικές στρατηγικές του κατευθύνσεις μέσα σε μια νύχτα.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συνεχίζουν να λειτουργούν ανεξάρτητα από τις κομματικές ισορροπίες.
Κι ο ίδιος ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές εξουσίες.
Γι' αυτό και μια Δημοκρατική νίκη δεν ισοδυναμεί με αυτόματη πολιτική ήττα του Trump στο Ουκρανικό.
Μπορεί να δυσκολέψει τους χειρισμούς του.
Δεν μπορεί όμως να τους ακυρώσει πλήρως.
Και αν συμβεί το αντίθετο;
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον και ταυτόχρονα το λιγότερο συζητημένο σενάριο.
Τι θα συμβεί αν οι Ρεπουμπλικανοί καταφέρουν τελικά να περιορίσουν τις απώλειες τους;
Ή ακόμη περισσότερο, αν διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων ή της Γερουσίας;
Σε αυτή την περίπτωση η εικόνα αντιστρέφεται πλήρως.
Ο Trump θα μπορέσει να ισχυριστεί ότι οι ψηφοφόροι ενέκριναν ουσιαστικά την πολιτική του πορεία δύο χρόνια μετά την επιστροφή του στην εξουσία.
Η διαπραγματευτική του θέση θα ενισχυθεί.
Οι πιέσεις από το εσωτερικό θα περιοριστούν.
Κι οι ξένοι σύμμαχοι ή αντίπαλοι των ΗΠΑ θα αναγκαστούν να αναπροσαρμόσουν τους υπολογισμούς τους.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα έστελνε μήνυμα όχι μόνο στο Κίεβο, αλλά και στις Βρυξέλλες, στη Μόσχα και σε κάθε πρωτεύουσα που επιχειρεί να προβλέψει τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον...
Το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά το Κογκρέσο
Συχνά οι ενδιάμεσες εκλογές παρουσιάζονται ως μάχη για έδρες, επιτροπές και κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Στην πραγματικότητα, η σημασία τους είναι πολύ μεγαλύτερη.
Για την Ουκρανία, το αποτέλεσμα θα αποτελέσει ένδειξη για το πόση πολιτική ισχύ διαθέτει ακόμη ο Donald Trump για να επιβάλλει τη βούλησή του στο Ουκρανικό.
Για τους Δημοκρατικούς, θα αποτελέσει μέτρο αξιολόγησης της πολιτικής τους επιστροφής.
Για τη Ρωσία, θα προσφέρει ενδείξεις σχετικά με τις δυνατότητες του Αμερικανού προέδρου να κινηθεί στο μέλλον προς μια διαφορετική προσέγγιση, ενδεχομένως εγγύτερη στη ρωσική άποψη για την ουκρανική κρίση.
Και για την Ευρώπη θα αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα στις ήδη δύσκολες εξισώσεις ασφαλείας που διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια.
Το βλέμμα όλων είναι στραμμένο στην 3η Νοεμβρίου
Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι δε θα προσέλθουν στις κάλπες για να αποφασίσουν το μέλλον της Ουκρανίας.
Θα ψηφίσουν για την ακρίβεια, τα καύσιμα, τη μετανάστευση, τον πόλεμο με το Ιράν και την καθημερινότητά τους.
Κι όμως, οι αποφάσεις τους ενδέχεται να επηρεάσουν βαθιά τις πολιτικές ισορροπίες γύρω από τη μεγαλύτερη στρατιωτική σύγκρουση που βιώνει σήμερα η Ευρώπη.
Γι' αυτό κι οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δεν παρακολουθούνται μόνο στην Ουάσιγκτον.
Παρακολουθούνται με την ίδια προσοχή στο Κίεβο, στις Βρυξέλλες, στο Λονδίνο και στη Μόσχα.
Διότι, ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στο πεδίο της μάχης, η επόμενη φάση του πολέμου ίσως εξαρτηθεί όσο ποτέ άλλοτε από το ποιος θα βγει πολιτικά ισχυρότερος από τις αμερικανικές κάλπες...
www.bankingnews.gr
Δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πολέμου, αλλά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στην Ουάσιγκτον. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου ενδέχεται να αποτελέσουν το σημαντικότερο πολιτικό γεγονός για την Ουκρανία μετά την επιστροφή του Donald Trump στο Λευκό Οίκο.
Όχι επειδή οι Αμερικανοί θα ψηφίσουν για τον πόλεμο, αλλά επειδή το αποτέλεσμα της κάλπης μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τον άνθρωπο που εξακολουθεί να κρατά στα χέρια του τους βασικούς μοχλούς αμερικανικής ισχύος.
Στο Κίεβο, στις Βρυξέλλες, στη Μόσχα αλλά και στην ίδια την Ουάσιγκτον, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος θα ελέγξει το Κογκρέσο.
Το ερώτημα είναι αν ο Trump θα βγει από αυτές τις εκλογές πολιτικά ενισχυμένος ή αν θα εισέλθει στο δεύτερο μισό της θητείας του ως ένας πρόεδρος με σημαντικά περιορισμένα περιθώρια κινήσεω σε εσωτερικό κι εξωτερικό
Οι Δημοκρατικοί προηγούνται, αλλά η ανατροπή παραμένει ανοιχτή
Η κυρίαρχη εικόνα των τελευταίων εβδομάδων είναι ότι οι Δημοκρατικοί βρίσκονται σε καλύτερη θέση από ό,τι πριν από λίγους μήνες.
Η ακρίβεια, οι υψηλές τιμές στα καύσιμα, το αυξημένο κόστος στέγασης, η κοινωνική δυσαρέσκεια και η κόπωση σημαντικού τμήματος του εκλογικού σώματος από τη διακυβέρνηση Trump έχουν δημιουργήσει συνθήκες που παραδοσιακά λειτουργούν υπέρ της αντιπολίτευσης.
Πολλές δημοσκοπήσεις εντός κι εκτός Ηνωμένων Πολιτειών δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί διαθέτουν σοβαρές πιθανότητες να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ταυτόχρονα, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι Ρεπουμπλικανοί κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με δυσάρεστες εκπλήξεις ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούνταν ασφαλείς μέχρι πριν από λίγους μήνες.
Όμως εδώ βρίσκεται κι η πρώτη μεγάλη παγίδα.
Το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται φαβορί δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη κερδίσει.
Η ίδια η αμερικανική πολιτική ιστορία δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να θεωρεί κανείς δεδομένη οποιαδήποτε εκλογική έκβαση όταν στο πολιτικό σκηνικό βρίσκεται ο Donald Trump.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν πέσει επανειλημμένα έξω απέναντί του.
Η κινητοποίηση των ψηφοφόρων παραμένει εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί.
Παράλληλα, οι ανακατατάξεις στις εκλογικές περιφέρειες, οι τεράστιες χρηματοδοτήσεις των κομμάτων από μεγιστάνες της οικονομικής και τεχνολογικής ελίτ της Silicon Valley κι η πόλωση φιλελεύθερων-συντηρητικών καθιστούν πολλές αναμετρήσεις εξαιρετικά αμφίρροπες.
Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει ακόμη πιο δύσκολη.
Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται σημαντικά κέρδη σε πολιτείες όπου οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν ισχυρές βάσεις και λίγες μόνο χιλιάδες ψήφοι μπορεί να κρίνουν τον έλεγχο του σώματος.
Με άλλα λόγια, η νίκη των Δημοκρατικών είναι πιθανή.
Δεν είναι όμως βέβαιη.
Γιατί το Κίεβο παρακολουθεί τις αμερικανικές κάλπες με τόση αγωνία
Από όλες τις πρωτεύουσες του κόσμου, ίσως καμία να μην παρακολουθεί τις αμερικανικές εκλογές με μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το ίδιο το Κίεβο.
Ο λόγος είναι απλός.
Παρά τη σημαντική ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια, οι βασικοί πυλώνες της παρατεταμένης κι εν μέρει αποτελεσματικής ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας εξακολουθούν να συνδέονται άμεσα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, οι δορυφορικές δυνατότητες, τα συστήματα υψηλής τεχνολογίας, η στρατιωτική εκπαίδευση, τα προηγμένα οπλικά συστήματα και ένα κρίσιμο μέρος της χρηματοδότησης συνδέονται άμεσα με την αμερικανική πολιτική βούληση.
Γι' αυτό και οι πολιτικές εξελίξεις στην Ουάσιγκτον δεν αντιμετωπίζονται στην Ουκρανία ως ένα μακρινό αμερικανικό εσωτερικό πολιτικό γεγονός.
Αντιμετωπίζονται ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις στρατηγικές ισορροπίες του πολέμου.
Ο Trump κι οι Δημοκρατικοί «απέχουν παρασάγγας» στο Ουκρανικό
Η ουσία του ζητήματος δε βρίσκεται μόνο στην πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.
Βρίσκεται κυρίως στη διαφορετική ανάγνωση της ίδιας της ουκρανικής σύγκρουσης.
Για τους περισσότερους Δημοκρατικούς, αλλά και για μεγάλο μέρος του αμερικανικού κι ευρωπαϊκού φιλελεύθερου κατεστημένου, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί κομβικό μέτωπο της ευρύτερης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Στην αντίληψη αυτή, η διατήρηση της στήριξης προς το Κίεβο συνδέεται με τη συνολική αρχιτεκτονική της Δυτικής ασφάλειας και με την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στους συμμάχους τους.
Ο Trump, αντίθετα, έχει δείξει επανειλημμένα ότι προσεγγίζει το ζήτημα διαφορετικά.
Δεν έχει εγκαταλείψει την Ουκρανία.
Δεν έχει σταματήσει τη βοήθεια.
Δεν έχει αποσύρει την αμερικανική υποστήριξη.
Ωστόσο, αντιμετωπίζει το ζήτημα περισσότερο μέσα από το πρίσμα του αμερικανικού κόστους-οφέλους, των οικονομικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτή η διαφορά προσέγγισης εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί οι πολιτικές ισορροπίες στο Κογκρέσο ενδιαφέρουν τόσο έντονα το Κίεβο.
Γιατί το Κίεβο θεωρεί τους Δημοκρατικούς πιο προβλέψιμο σύμμαχο
Αυτό δε σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί κι η κυβέρνηση Zelensky ταυτίζονται πολιτικά σε όλα τα ζητήματα.
Ωστόσο, από το 2022 και μετά διαμορφώθηκε μια σταθερή στρατηγική σχέση ανάμεσα στην Ουκρανία και το μεγαλύτερο μέρος του αμερικανικού πολιτικού κατεστημένου που πρόσκειται στους Δημοκρατικούς.
Για πολλούς στην Ουάσιγκτον, η ουκρανική σύγκρουση δεν αντιμετωπίστηκε απλώς ως ένα περιφερειακό ζήτημα ασφαλείας.
Συνδέθηκε με τη συνολική αξιοπιστία της αμερικανικής γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής ισχύος, με τη συνοχή του ΝΑΤΟ και με την ικανότητα της συλλογικής Δύσης να αποτρέπει αναθεωρητικές δυνάμεις από το να αλλάζουν τα σύνορα διά της βίας.
Μέσα σε αυτή τη λογική, η υποστήριξη προς το Κίεβο απέκτησε σχεδόν στρατηγικό χαρακτήρα.
Δε θεωρήθηκε απλώς μία ακόμη εξωτερική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά βασικό στοιχείο της ευρύτερης αντιπαράθεσης που διεξάγεται γύρω από τη μορφή του διεθνούς συστήματος (μονοπολική ή πολυπολική).
Για το λόγο αυτό, αρκετοί στο Κίεβο εκτιμούν ότι μια ενίσχυση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολιτικό ανάχωμα απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια αναθεώρησης της παγκόσμιας αμερικανικής πολιτικής.
Ο Trump βλέπει διαφορετικές προτεραιότητες
Αντιθέτως, ο Trump δεν έδειξε ποτέ την ίδια "ιδεολογική επένδυση" στη διένεξη γύρω από την Ουκρανία.
Αυτό δε σημαίνει, βεβαίως, ότι τάχθηκε υπέρ της Ρωσίας ή ότι εγκατέλειψε την Ουκρανία.
Σημαίνει, όμως, ότι από την πρώτη στιγμή αντιμετώπισε τον πόλεμο ως ένα ζήτημα που έπρεπε να αξιολογείται με βάση το αμερικανικό εθνικό συμφέρον κι όχι ως μια ιστορική ή ηθική αποστολή.
Στις δημόσιες τοποθετήσεις του επανήλθε πολλές φορές στα ζητήματα του κόστους, της χρηματοδότησης και της προτεραιότητας που θα έπρεπε να δίνεται στα εσωτερικά προβλήματα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η οικονομία, ο πληθωρισμός, η μετανάστευση, ο ανταγωνισμός με την Κίνα και πιο πρόσφατα η κρίση στη Μέση Ανατολή εμφανίζονται συχνά υψηλότερα στην κλίμακα προτεραιοτήτων του Trump από ό,τι η ουκρανική σύγκρουση.
Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο.
Η προσωπική σχέση Trump - Zelensky δεν υπήρξε ποτέ εύκολη
Σε αντίθεση με άλλους Δυτικούς ηγέτες, ο Trump κι ο Zelensky δεν κατάφεραν ποτέ να αναπτύξουν μια σχέση αμοιβαίας πολιτικής εμπιστοσύνης.
Οι δημόσιες διαφωνίες, οι διαφορετικές προσεγγίσεις για τον πόλεμο κι οι συχνά αντικρουόμενες εκτιμήσεις για το πώς μπορεί να τερματιστεί η σύγκρουση δημιούργησαν μια σχέση που χαρακτηρίζεται περισσότερο από πραγματισμό ένθεν κι εκείθεν παρά από γεωπολιτική ευθυγράμμιση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο πλευρές έχουν οδηγηθεί σε οριστική ρήξη.
Σημαίνει όμως ότι το Κίεβο γνωρίζει πως δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη τη στήριξη του Trump με τον ίδιο τρόπο που την θεωρούσε δεδομένη από σημαντικό μέρος του αμερικανικού Δημοκρατικού πολιτικού κατεστημένου τα προηγούμενα χρόνια.
Και γι' αυτό οι ενδιάμεσες εκλογές αποκτούν για την ουκρανική ηγεσία ιδιαίτερη σημασία.
Δεν αφορούν μόνο τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Αφορούν και το ποιος θα διαθέτει μεγαλύτερη πολιτική επιρροή στην Ουάσιγκτον κατά τα επόμενα δύο χρόνια.
Το σενάριο της «κουτσής πάπιας»
Στην αμερικανική πολιτική υπάρχει ένας παλιός όρος: lame duck, η περίφημη «κουτσή πάπια».
Περιγράφει έναν ηγέτη ο οποίος παραμένει τυπικά στην εξουσία, αλλά έχει χάσει σημαντικό μέρος της πολιτικής του επιρροής.
Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο που συζητείται όλο και περισσότερο γύρω από τον Trump.
Εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων κι ίσως τη Γερουσία, ο πρόεδρος θα συνεχίσει να βρίσκεται στο Λευκό Οίκο.
Θα εξακολουθήσει να είναι αρχηγός των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Θα εξακολουθήσει να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εξωτερική πολιτική.
Όμως θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα πολύ πιο εχθρικό πολιτικό περιβάλλον.
Οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη προαναγγείλει ότι σε περίπτωση νίκης σκοπεύουν να ξεκινήσουν εκτεταμένες έρευνες για τις πολιτικές της κυβέρνησης.
Στο στόχαστρο θα βρεθούν υπουργοί, υπηρεσίες, χρηματοδοτήσεις, συμβάσεις, η πολιτική απέναντι στο Ιράν, η μεταναστευτική στρατηγική, ακόμη και ο ρόλος του Elon Musk.
Ένας πρόεδρος που βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με επιτροπές, ακροάσεις και κοινοβουλευτικές συγκρούσεις διαθέτει σαφώς λιγότερο πολιτικό κεφάλαιο για να επιβάλει δύσκολες πρωτοβουλίες στην εξωτερική πολιτική.
Αυτό είναι ακριβώς το σενάριο που αρκετοί στο Κίεβο θεωρούν ευνοϊκό.
Αυτό περιμένει ο ίδιος ο Zelensky.
Γι' αυτό και πολλές φορές τελευταία εμφανίζεται να ειρωνεύεται ανοικτά τον Αμερικανό πρόεδρο.
Μπορεί, όμως, πράγματι να αλλάξει η πορεία του πολέμου;
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Πολλοί αναλυτές τείνουν να υπερεκτιμούν την επιρροή των αμερικανικών εκλογών.
Το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί ίσως κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων δε σημαίνει αυτομάτως ότι θα αλλάξει η αμερικανική γεωστρατηγική απέναντι στη Ρωσία.
Το ΝΑΤΟ δεν αλλάζει επειδή αλλάζει ο συσχετισμός στο Κογκρέσο.
Το Πεντάγωνο δε μεταβάλλει τις βασικές στρατηγικές του κατευθύνσεις μέσα σε μια νύχτα.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συνεχίζουν να λειτουργούν ανεξάρτητα από τις κομματικές ισορροπίες.
Κι ο ίδιος ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές εξουσίες.
Γι' αυτό και μια Δημοκρατική νίκη δεν ισοδυναμεί με αυτόματη πολιτική ήττα του Trump στο Ουκρανικό.
Μπορεί να δυσκολέψει τους χειρισμούς του.
Δεν μπορεί όμως να τους ακυρώσει πλήρως.
Και αν συμβεί το αντίθετο;
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον και ταυτόχρονα το λιγότερο συζητημένο σενάριο.
Τι θα συμβεί αν οι Ρεπουμπλικανοί καταφέρουν τελικά να περιορίσουν τις απώλειες τους;
Ή ακόμη περισσότερο, αν διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων ή της Γερουσίας;
Σε αυτή την περίπτωση η εικόνα αντιστρέφεται πλήρως.
Ο Trump θα μπορέσει να ισχυριστεί ότι οι ψηφοφόροι ενέκριναν ουσιαστικά την πολιτική του πορεία δύο χρόνια μετά την επιστροφή του στην εξουσία.
Η διαπραγματευτική του θέση θα ενισχυθεί.
Οι πιέσεις από το εσωτερικό θα περιοριστούν.
Κι οι ξένοι σύμμαχοι ή αντίπαλοι των ΗΠΑ θα αναγκαστούν να αναπροσαρμόσουν τους υπολογισμούς τους.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα έστελνε μήνυμα όχι μόνο στο Κίεβο, αλλά και στις Βρυξέλλες, στη Μόσχα και σε κάθε πρωτεύουσα που επιχειρεί να προβλέψει τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον...
Το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά το Κογκρέσο
Συχνά οι ενδιάμεσες εκλογές παρουσιάζονται ως μάχη για έδρες, επιτροπές και κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Στην πραγματικότητα, η σημασία τους είναι πολύ μεγαλύτερη.
Για την Ουκρανία, το αποτέλεσμα θα αποτελέσει ένδειξη για το πόση πολιτική ισχύ διαθέτει ακόμη ο Donald Trump για να επιβάλλει τη βούλησή του στο Ουκρανικό.
Για τους Δημοκρατικούς, θα αποτελέσει μέτρο αξιολόγησης της πολιτικής τους επιστροφής.
Για τη Ρωσία, θα προσφέρει ενδείξεις σχετικά με τις δυνατότητες του Αμερικανού προέδρου να κινηθεί στο μέλλον προς μια διαφορετική προσέγγιση, ενδεχομένως εγγύτερη στη ρωσική άποψη για την ουκρανική κρίση.
Και για την Ευρώπη θα αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα στις ήδη δύσκολες εξισώσεις ασφαλείας που διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια.
Το βλέμμα όλων είναι στραμμένο στην 3η Νοεμβρίου
Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι δε θα προσέλθουν στις κάλπες για να αποφασίσουν το μέλλον της Ουκρανίας.
Θα ψηφίσουν για την ακρίβεια, τα καύσιμα, τη μετανάστευση, τον πόλεμο με το Ιράν και την καθημερινότητά τους.
Κι όμως, οι αποφάσεις τους ενδέχεται να επηρεάσουν βαθιά τις πολιτικές ισορροπίες γύρω από τη μεγαλύτερη στρατιωτική σύγκρουση που βιώνει σήμερα η Ευρώπη.
Γι' αυτό κι οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δεν παρακολουθούνται μόνο στην Ουάσιγκτον.
Παρακολουθούνται με την ίδια προσοχή στο Κίεβο, στις Βρυξέλλες, στο Λονδίνο και στη Μόσχα.
Διότι, ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στο πεδίο της μάχης, η επόμενη φάση του πολέμου ίσως εξαρτηθεί όσο ποτέ άλλοτε από το ποιος θα βγει πολιτικά ισχυρότερος από τις αμερικανικές κάλπες...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών