Σε εξαιρετικά δύσκολη θέση βρίσκονται οι Ρεπουμπλικανοί ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών – Η χαμηλή δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου, η ακρίβεια και η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων αλλάζουν τις ισορροπίες – Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, τα προγνωστικά των Polymarket και Kalshi και ποιο είναι το σενάριο που μπορεί να προκαλέσει πολιτικό εφιάλτη στον Λευκό Οίκο
Σε μία από τις κρισιμότερες εκλογικές αναμετρήσεις της πολιτικής του διαδρομής εισέρχεται ο Donald Trump, καθώς την Τρίτη 3/10 διακυβεύεται ο έλεγχος των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο των ΗΠΑ.
Συνεπώς, οι ενδιάμεσες εκλογές (Midterm Elections) ενδέχεται να εξελιχθούν σε ένα άτυπο δημοψήφισμα για τον Αμερικανό πρόεδρο, με τους Δημοκρατικούς να εμφανίζονται ως ισχυροί διεκδικητές της πλειοψηφίας τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.
Η διαδικασία είναι ιδιαιτέρως σημαντική: στο επίκεντρο βρίσκονται και οι 435 έδρες της Βουλής, 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, καθώς και τα αξιώματα 36 κυβερνητών.
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τον Trump.
Η δημοτικότητά του βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, το κόστος διαβίωσης προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια, ενώ η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το μεταναστευτικό και ο πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το κλίμα.
Την ίδια ώρα, η πρόωρη ψηφοφορία καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση.
Σύμφωνα με το NBC News, περίπου 54 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει αυτοπροσώπως ή μέσω επιστολικής ψήφου, επτά εκατομμύρια περισσότεροι σε σχέση με τις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές του 2022.
Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών είναι ότι η κινητοποίηση φαίνεται να ευνοεί τους Δημοκρατικούς.
Στις πολιτείες όπου καταγράφεται η κομματική προτίμηση των ψηφοφόρων, έχουν ψηφίσει μέχρι στιγμής 10,7 εκατομμύρια Δημοκρατικοί έναντι 7,8 εκατομμυρίων Ρεπουμπλικανών.
Στο 88% οι πιθανότητες των Δημοκρατικών για τη Βουλή – Αμφίρροπη η μάχη της Γερουσίας
Οι εκτιμήσεις των αγορών και των αναλυτών αποτυπώνουν τη μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών.
Σύμφωνα με το VoteHub, οι πιθανότητες επικράτησης των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων φθάνουν στο 88%, ενώ για τη Γερουσία διαμορφώνονται στο 63%.
Οι Ρεπουμπλικανοί προσπαθούν να διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής, την ώρα που οι Δημοκρατικοί χρειάζονται μόλις τρεις επιπλέον έδρες για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.
Μάλιστα, η αισιοδοξία τους είναι τέτοια ώστε εδώ και μήνες συζητούν ανοιχτά πώς θα αξιοποιήσουν τυχόν νίκη τους, προκειμένου να ασκήσουν ασφυκτική πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Trump.
Σύμφωνα με το Cook Political Report, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να κερδίσουν από 9 έως 19 έδρες, ανεβάζοντας τη δύναμή τους περίπου στις 224-234 έδρες.
Η εκτίμηση αυτή ενισχύθηκε μετά την απόφαση του οργανισμού, στις 16 Οκτωβρίου, να μετακινήσει έντεκα ακόμη εκλογικές αναμετρήσεις υπέρ των Δημοκρατικών.
Ανάμεσα στις περιφέρειες που θεωρούνται πλέον ανταγωνιστικές βρίσκεται και η πρώτη εκλογική περιφέρεια της Montana, την οποία ο Trump είχε κερδίσει με διαφορά 12 ποσοστιαίων μονάδων το 2024.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η εκλογική αδυναμία των Ρεπουμπλικανών ενδέχεται να είναι ευρύτερη από ό,τι αρχικά υπολογιζόταν.
Ο πολιτικός εφιάλτης του Trump
Μια νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή δεν θα σημαίνει αυτομάτως ότι θα μπορέσουν να επιβάλουν τη δική τους πολιτική ατζέντα.
Εάν, όμως, ανακτήσουν τον έλεγχο του Σώματος, αναμένεται να αξιοποιήσουν την κοινοβουλευτική τους πλειοψηφία για να εντείνουν τον έλεγχο της κυβέρνησης.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν έρευνες για τον Trump και τους υπουργούς του, με αντικείμενο τον πλουτισμό τους κατά τη διάρκεια της θητείας, την αναδιοργάνωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά και την πολιτική και δικαστική αντιμετώπιση των αντιπάλων του Αμερικανού προέδρου.
Επιπλέον, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να προχωρήσουν ακόμη και σε διαδικασία καθαίρεσης (impeachment) του Trump, εφόσον εξασφαλίσουν τον έλεγχο της Γερουσίας.
Ωστόσο, για την καταδίκη και την απομάκρυνσή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στη Γερουσία, κάτι που δεν θεωρείται πιθανό να επιτύχουν.
Ακόμη και χωρίς μια τέτοια εξέλιξη, πάντως, ο έλεγχος της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα του Trump να εξασφαλίζει την έγκριση των επιλογών του για κορυφαίες κυβερνητικές και θεσμικές θέσεις, ακόμη και για ενδεχόμενη κενή θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Οι Ρεπουμπλικανοί χάνουν το πλεονέκτημα
Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει σαφώς πιο δύσκολη και αβέβαιη.
Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, ενώ οι Δημοκρατικοί χρειάζεται να αποσπάσουν τέσσερις έδρες, διατηρώντας παράλληλα τη δική τους στο Michigan, ώστε να αποκτήσουν τον έλεγχο.
Μέχρι πριν από λίγους μήνες, οι Ρεπουμπλικανοί θεωρούνταν φαβορί για τη διατήρηση της πλειοψηφίας.
Ωστόσο, από το φθινόπωρο και μετά, οι δημοσκοπήσεις άρχισαν να καταγράφουν σημαντική επιδείνωση της θέσης τους.
Το Cook Political Report χαρακτηρίζει επτά αναμετρήσεις ως απολύτως αμφίρροπες (toss-up): στην Alaska, την Iowa, το Kansas, το Maine, το Michigan, το Ohio και το Texas.
Από αυτές, οι έξι αφορούν έδρες που ελέγχονται σήμερα από τους Ρεπουμπλικανούς, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της εκλογικής πίεσης που αντιμετωπίζουν.
Ανησυχητικό για το στρατόπεδο του Trump είναι ότι η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται πλέον στις παραδοσιακά ανταγωνιστικές πολιτείες.
Οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε θέση άμυνας ακόμη και σε περιοχές όπου μέχρι πρότινος θεωρούσαν ότι είχαν ισχυρό προβάδισμα, όπως το Texas, η Alaska, η Iowa και το Kansas.
Ενδεικτικό της ανησυχίας τους είναι ότι διοχετεύουν πλέον σημαντικούς οικονομικούς πόρους ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργιά τους, όπως η South Carolina και το Mississippi.
Στον εκλογικό χάρτη, η μοναδική ευκαιρία των Ρεπουμπλικανών να κερδίσουν έδρα που ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς εντοπίζεται στο Michigan.
Εκεί, η ρήξη στο εσωτερικό του δημοκρατικού συνασπισμού, μετά την απόφαση της πρώην αντιπάλου του Abdul El-Sayed στις προκριματικές εκλογές να στηρίξει τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο, έχει περιπλέξει την αναμέτρηση.
Τα στοιχήματα των αγορών δείχνουν ανατροπή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αυξανόμενη επιρροή των αγορών προβλέψεων (prediction markets), με τις Polymarket και Kalshi να έχουν πλέον καθιερωθεί ως σημεία αναφοράς στις αναλύσεις των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της 20ής Οκτωβρίου, η Polymarket έδινε στους Δημοκρατικούς πιθανότητες 64% να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας, ενώ η Kalshi εκτιμούσε τις πιθανότητές τους στο 62%.
Οι συγκεκριμένες αγορές δεν περιορίζονται στην αποτύπωση των δημοσκοπήσεων. Ενσωματώνουν εκτιμήσεις για την ποιότητα των υποψηφίων, τη σύνθεση του εκλογικού σώματος και την πιθανότητα οι δημοσκοπήσεις να αποδειχθούν λανθασμένες.
Η σύγκριση με τις δημοσκοπήσεις αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, καθώς θα φανεί ποιο από τα δύο εργαλεία αποτύπωσε με μεγαλύτερη ακρίβεια τις εκλογικές ισορροπίες.
Οι Δημοκρατικοί προηγούνται κατά περίπου 8-9 ποσοστιαίες μονάδες στον εθνικό μέσο όρο των δημοσκοπήσεων.
Αυτό, ωστόσο, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε πλειοψηφία στη Γερουσία, καθώς κάθε πολιτεία αποτελεί ξεχωριστό εκλογικό πεδίο και πολλές από τις κρίσιμες αναμετρήσεις διεξάγονται σε παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές περιοχές.
Eκλογική δοκιμασία
Οι τρεις βασικοί παράγοντες που διαμορφώνουν το εκλογικό σκηνικό είναι η χαμηλή δημοτικότητα του Trump, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και η αντιπαράθεση γύρω από το μεταναστευτικό.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, το ποσοστό αποδοχής του Αμερικανού προέδρου έχει υποχωρήσει στο 31%, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο και των δύο προεδρικών του θητειών.
Παράλληλα, οι μισοί εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι δηλώνουν ότι το κόστος διαβίωσης αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που θα επηρεάσει την επιλογή τους στην κάλπη.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία του KFF.
Τον Σεπτέμβριο, το 63% των ψηφοφόρων που πρόσκεινται στους Δημοκρατικούς δήλωνε ότι είχε μεγαλύτερο κίνητρο από το συνηθισμένο να προσέλθει στις κάλπες. Στους Ρεπουμπλικανούς το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν στο 38%.
Το εύρημα αυτό ενισχύει τις ανησυχίες στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών ότι η δυσαρέσκεια για την οικονομία μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συμμετοχή των Δημοκρατικών από την αναμενόμενη.
Την ίδια ώρα, οι μέσοι όροι δημοσκοπήσεων της RealClearPolitics καταγράφουν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές αναμετρήσεις, μεταξύ άλλων στην Alaska και το Michigan, όπου οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι προηγούνται με διαφορά μόλις λίγων ποσοστιαίων μονάδων.
Πέρα από τον έλεγχο του Κογκρέσου, οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν τεράστια σημασία για το προσωπικό πολιτικό μέλλον του Trump και τις ισορροπίες στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επιλέξει να κυβερνά κυρίως μέσω προεδρικών διαταγμάτων, παρακάμπτοντας σε μεγάλο βαθμό τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.
Μια επικράτηση των Δημοκρατικών θα περιόριζε αισθητά τη δυνατότητά του να προωθήσει την πολιτική του ατζέντα κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.
Ο ίδιος έχει επανειλημμένα καλέσει τους πολίτες να ψηφίσουν σαν να βρισκόταν και το δικό του όνομα στο ψηφοδέλτιο, αναλαμβάνοντας παράλληλα ενεργό ρόλο στην ανάδειξη υποψηφίων.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Ken Paxton, υποψήφιος για τη Γερουσία στο Texas, ο οποίος αντιμετωπίζει πλέον τον κίνδυνο ήττας.
Μόνο τις τελευταίες 30 ημέρες, ο Trump πραγματοποίησε 27 προεκλογικές εμφανίσεις σε 19 πολιτείες, περισσότερες από όσες έχει πραγματοποιήσει οποιοσδήποτε άλλος πρόεδρος ενόψει ενδιάμεσων εκλογών.
Εάν οι Ρεπουμπλικανοί καταφέρουν να ξεπεράσουν τις προσδοκίες, ο Trump θα μπορεί να υποστηρίξει ότι η προσωπική του παρέμβαση συσπείρωσε τη συντηρητική εκλογική βάση και ενίσχυσε την επιρροή του στο κόμμα ενόψει των προκριματικών εκλογών του 2028.
Αντίθετα, μια μεγάλη εκλογική ήττα θα μπορούσε να ενθαρρύνει περισσότερα στελέχη των Ρεπουμπλικανών να αποστασιοποιηθούν από τον πρόεδρο, αναζητώντας διαφορετική πολιτική κατεύθυνση για την επόμενη ημέρα.
Θα αμφισβητήσει ο Trump το εκλογικό αποτέλεσμα;
Ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα αφορά τη στάση που θα κρατήσει ο Trump σε περίπτωση ήττας των Ρεπουμπλικανών.
Οι Δημοκρατικοί προειδοποιούν εδώ και μήνες ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αμφισβητήσει εκ νέου τη νομιμότητα των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Στην Alaska, μάλιστα, έχει ήδη δώσει εκ των προτέρων εντολή στο υπουργείο Δικαιοσύνης να εμποδίσει την επικύρωση των αποτελεσμάτων, εάν ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής ηττηθεί με διαφορά μικρότερη από τον αριθμό των ψήφων που θα συγκεντρώσει υποψήφιος με σχεδόν πανομοιότυπο όνομα, ο οποίος είχε επιστρατευθεί από τους Δημοκρατικούς.
Ωστόσο, δικαστής απέρριψε την υπόθεση, ενώ ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής δήλωσε ότι θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα ακόμη και σε περίπτωση ήττας του.
Αυτό δεν αποκλείει, πάντως, το ενδεχόμενο εβδομάδων πολιτικών αντιπαραθέσεων, δικαστικών προσφυγών και αμφισβητήσεων ακόμη και στην περίπτωση μιας σαρωτικής νίκης των Δημοκρατικών.
Το συμπέρασμα είναι ότι οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ δεν αποτελούν απλώς μια αναμέτρηση για τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας.
Αποτελούν μια κρίσιμη δοκιμασία για την πολιτική κυριαρχία του Donald Trump, τη συνοχή των Ρεπουμπλικανών και τις προοπτικές του κόμματος ενόψει του 2028.
Εάν οι Δημοκρατικοί επικρατήσουν, ο Λευκός Οίκος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με δύο εξαιρετικά δύσκολα τελευταία χρόνια διακυβέρνησης.
Εάν, αντίθετα, ο Trump διαψεύσει τις προβλέψεις, θα έχει καταφέρει να διατηρήσει τον έλεγχο των πολιτικών εξελίξεων και να ενισχύσει τη θέση του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
www.bankingnews.gr
Συνεπώς, οι ενδιάμεσες εκλογές (Midterm Elections) ενδέχεται να εξελιχθούν σε ένα άτυπο δημοψήφισμα για τον Αμερικανό πρόεδρο, με τους Δημοκρατικούς να εμφανίζονται ως ισχυροί διεκδικητές της πλειοψηφίας τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.
Η διαδικασία είναι ιδιαιτέρως σημαντική: στο επίκεντρο βρίσκονται και οι 435 έδρες της Βουλής, 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, καθώς και τα αξιώματα 36 κυβερνητών.
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τον Trump.
Η δημοτικότητά του βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, το κόστος διαβίωσης προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια, ενώ η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το μεταναστευτικό και ο πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το κλίμα.
Την ίδια ώρα, η πρόωρη ψηφοφορία καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση.
Σύμφωνα με το NBC News, περίπου 54 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει αυτοπροσώπως ή μέσω επιστολικής ψήφου, επτά εκατομμύρια περισσότεροι σε σχέση με τις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές του 2022.
Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών είναι ότι η κινητοποίηση φαίνεται να ευνοεί τους Δημοκρατικούς.
Στις πολιτείες όπου καταγράφεται η κομματική προτίμηση των ψηφοφόρων, έχουν ψηφίσει μέχρι στιγμής 10,7 εκατομμύρια Δημοκρατικοί έναντι 7,8 εκατομμυρίων Ρεπουμπλικανών.
Στο 88% οι πιθανότητες των Δημοκρατικών για τη Βουλή – Αμφίρροπη η μάχη της Γερουσίας
Οι εκτιμήσεις των αγορών και των αναλυτών αποτυπώνουν τη μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών.
Σύμφωνα με το VoteHub, οι πιθανότητες επικράτησης των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων φθάνουν στο 88%, ενώ για τη Γερουσία διαμορφώνονται στο 63%.
Οι Ρεπουμπλικανοί προσπαθούν να διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής, την ώρα που οι Δημοκρατικοί χρειάζονται μόλις τρεις επιπλέον έδρες για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.
Μάλιστα, η αισιοδοξία τους είναι τέτοια ώστε εδώ και μήνες συζητούν ανοιχτά πώς θα αξιοποιήσουν τυχόν νίκη τους, προκειμένου να ασκήσουν ασφυκτική πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Trump.
Σύμφωνα με το Cook Political Report, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να κερδίσουν από 9 έως 19 έδρες, ανεβάζοντας τη δύναμή τους περίπου στις 224-234 έδρες.
Η εκτίμηση αυτή ενισχύθηκε μετά την απόφαση του οργανισμού, στις 16 Οκτωβρίου, να μετακινήσει έντεκα ακόμη εκλογικές αναμετρήσεις υπέρ των Δημοκρατικών.
Ανάμεσα στις περιφέρειες που θεωρούνται πλέον ανταγωνιστικές βρίσκεται και η πρώτη εκλογική περιφέρεια της Montana, την οποία ο Trump είχε κερδίσει με διαφορά 12 ποσοστιαίων μονάδων το 2024.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η εκλογική αδυναμία των Ρεπουμπλικανών ενδέχεται να είναι ευρύτερη από ό,τι αρχικά υπολογιζόταν.
Ο πολιτικός εφιάλτης του Trump
Μια νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή δεν θα σημαίνει αυτομάτως ότι θα μπορέσουν να επιβάλουν τη δική τους πολιτική ατζέντα.
Εάν, όμως, ανακτήσουν τον έλεγχο του Σώματος, αναμένεται να αξιοποιήσουν την κοινοβουλευτική τους πλειοψηφία για να εντείνουν τον έλεγχο της κυβέρνησης.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν έρευνες για τον Trump και τους υπουργούς του, με αντικείμενο τον πλουτισμό τους κατά τη διάρκεια της θητείας, την αναδιοργάνωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά και την πολιτική και δικαστική αντιμετώπιση των αντιπάλων του Αμερικανού προέδρου.
Επιπλέον, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να προχωρήσουν ακόμη και σε διαδικασία καθαίρεσης (impeachment) του Trump, εφόσον εξασφαλίσουν τον έλεγχο της Γερουσίας.
Ωστόσο, για την καταδίκη και την απομάκρυνσή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στη Γερουσία, κάτι που δεν θεωρείται πιθανό να επιτύχουν.
Ακόμη και χωρίς μια τέτοια εξέλιξη, πάντως, ο έλεγχος της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα του Trump να εξασφαλίζει την έγκριση των επιλογών του για κορυφαίες κυβερνητικές και θεσμικές θέσεις, ακόμη και για ενδεχόμενη κενή θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Οι Ρεπουμπλικανοί χάνουν το πλεονέκτημα
Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει σαφώς πιο δύσκολη και αβέβαιη.
Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, ενώ οι Δημοκρατικοί χρειάζεται να αποσπάσουν τέσσερις έδρες, διατηρώντας παράλληλα τη δική τους στο Michigan, ώστε να αποκτήσουν τον έλεγχο.
Μέχρι πριν από λίγους μήνες, οι Ρεπουμπλικανοί θεωρούνταν φαβορί για τη διατήρηση της πλειοψηφίας.
Ωστόσο, από το φθινόπωρο και μετά, οι δημοσκοπήσεις άρχισαν να καταγράφουν σημαντική επιδείνωση της θέσης τους.
Το Cook Political Report χαρακτηρίζει επτά αναμετρήσεις ως απολύτως αμφίρροπες (toss-up): στην Alaska, την Iowa, το Kansas, το Maine, το Michigan, το Ohio και το Texas.
Από αυτές, οι έξι αφορούν έδρες που ελέγχονται σήμερα από τους Ρεπουμπλικανούς, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της εκλογικής πίεσης που αντιμετωπίζουν.
Ανησυχητικό για το στρατόπεδο του Trump είναι ότι η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται πλέον στις παραδοσιακά ανταγωνιστικές πολιτείες.
Οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε θέση άμυνας ακόμη και σε περιοχές όπου μέχρι πρότινος θεωρούσαν ότι είχαν ισχυρό προβάδισμα, όπως το Texas, η Alaska, η Iowa και το Kansas.
Ενδεικτικό της ανησυχίας τους είναι ότι διοχετεύουν πλέον σημαντικούς οικονομικούς πόρους ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργιά τους, όπως η South Carolina και το Mississippi.
Στον εκλογικό χάρτη, η μοναδική ευκαιρία των Ρεπουμπλικανών να κερδίσουν έδρα που ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς εντοπίζεται στο Michigan.
Εκεί, η ρήξη στο εσωτερικό του δημοκρατικού συνασπισμού, μετά την απόφαση της πρώην αντιπάλου του Abdul El-Sayed στις προκριματικές εκλογές να στηρίξει τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο, έχει περιπλέξει την αναμέτρηση.
Τα στοιχήματα των αγορών δείχνουν ανατροπή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αυξανόμενη επιρροή των αγορών προβλέψεων (prediction markets), με τις Polymarket και Kalshi να έχουν πλέον καθιερωθεί ως σημεία αναφοράς στις αναλύσεις των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της 20ής Οκτωβρίου, η Polymarket έδινε στους Δημοκρατικούς πιθανότητες 64% να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας, ενώ η Kalshi εκτιμούσε τις πιθανότητές τους στο 62%.
Οι συγκεκριμένες αγορές δεν περιορίζονται στην αποτύπωση των δημοσκοπήσεων. Ενσωματώνουν εκτιμήσεις για την ποιότητα των υποψηφίων, τη σύνθεση του εκλογικού σώματος και την πιθανότητα οι δημοσκοπήσεις να αποδειχθούν λανθασμένες.
Η σύγκριση με τις δημοσκοπήσεις αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, καθώς θα φανεί ποιο από τα δύο εργαλεία αποτύπωσε με μεγαλύτερη ακρίβεια τις εκλογικές ισορροπίες.
Οι Δημοκρατικοί προηγούνται κατά περίπου 8-9 ποσοστιαίες μονάδες στον εθνικό μέσο όρο των δημοσκοπήσεων.
Αυτό, ωστόσο, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε πλειοψηφία στη Γερουσία, καθώς κάθε πολιτεία αποτελεί ξεχωριστό εκλογικό πεδίο και πολλές από τις κρίσιμες αναμετρήσεις διεξάγονται σε παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές περιοχές.
Eκλογική δοκιμασία
Οι τρεις βασικοί παράγοντες που διαμορφώνουν το εκλογικό σκηνικό είναι η χαμηλή δημοτικότητα του Trump, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και η αντιπαράθεση γύρω από το μεταναστευτικό.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, το ποσοστό αποδοχής του Αμερικανού προέδρου έχει υποχωρήσει στο 31%, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο και των δύο προεδρικών του θητειών.
Παράλληλα, οι μισοί εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι δηλώνουν ότι το κόστος διαβίωσης αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που θα επηρεάσει την επιλογή τους στην κάλπη.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία του KFF.
Τον Σεπτέμβριο, το 63% των ψηφοφόρων που πρόσκεινται στους Δημοκρατικούς δήλωνε ότι είχε μεγαλύτερο κίνητρο από το συνηθισμένο να προσέλθει στις κάλπες. Στους Ρεπουμπλικανούς το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν στο 38%.
Το εύρημα αυτό ενισχύει τις ανησυχίες στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών ότι η δυσαρέσκεια για την οικονομία μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συμμετοχή των Δημοκρατικών από την αναμενόμενη.
Την ίδια ώρα, οι μέσοι όροι δημοσκοπήσεων της RealClearPolitics καταγράφουν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές αναμετρήσεις, μεταξύ άλλων στην Alaska και το Michigan, όπου οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι προηγούνται με διαφορά μόλις λίγων ποσοστιαίων μονάδων.
Πέρα από τον έλεγχο του Κογκρέσου, οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν τεράστια σημασία για το προσωπικό πολιτικό μέλλον του Trump και τις ισορροπίες στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επιλέξει να κυβερνά κυρίως μέσω προεδρικών διαταγμάτων, παρακάμπτοντας σε μεγάλο βαθμό τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.
Μια επικράτηση των Δημοκρατικών θα περιόριζε αισθητά τη δυνατότητά του να προωθήσει την πολιτική του ατζέντα κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.
Ο ίδιος έχει επανειλημμένα καλέσει τους πολίτες να ψηφίσουν σαν να βρισκόταν και το δικό του όνομα στο ψηφοδέλτιο, αναλαμβάνοντας παράλληλα ενεργό ρόλο στην ανάδειξη υποψηφίων.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Ken Paxton, υποψήφιος για τη Γερουσία στο Texas, ο οποίος αντιμετωπίζει πλέον τον κίνδυνο ήττας.
Μόνο τις τελευταίες 30 ημέρες, ο Trump πραγματοποίησε 27 προεκλογικές εμφανίσεις σε 19 πολιτείες, περισσότερες από όσες έχει πραγματοποιήσει οποιοσδήποτε άλλος πρόεδρος ενόψει ενδιάμεσων εκλογών.
Εάν οι Ρεπουμπλικανοί καταφέρουν να ξεπεράσουν τις προσδοκίες, ο Trump θα μπορεί να υποστηρίξει ότι η προσωπική του παρέμβαση συσπείρωσε τη συντηρητική εκλογική βάση και ενίσχυσε την επιρροή του στο κόμμα ενόψει των προκριματικών εκλογών του 2028.
Αντίθετα, μια μεγάλη εκλογική ήττα θα μπορούσε να ενθαρρύνει περισσότερα στελέχη των Ρεπουμπλικανών να αποστασιοποιηθούν από τον πρόεδρο, αναζητώντας διαφορετική πολιτική κατεύθυνση για την επόμενη ημέρα.
Θα αμφισβητήσει ο Trump το εκλογικό αποτέλεσμα;
Ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα αφορά τη στάση που θα κρατήσει ο Trump σε περίπτωση ήττας των Ρεπουμπλικανών.
Οι Δημοκρατικοί προειδοποιούν εδώ και μήνες ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αμφισβητήσει εκ νέου τη νομιμότητα των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Στην Alaska, μάλιστα, έχει ήδη δώσει εκ των προτέρων εντολή στο υπουργείο Δικαιοσύνης να εμποδίσει την επικύρωση των αποτελεσμάτων, εάν ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής ηττηθεί με διαφορά μικρότερη από τον αριθμό των ψήφων που θα συγκεντρώσει υποψήφιος με σχεδόν πανομοιότυπο όνομα, ο οποίος είχε επιστρατευθεί από τους Δημοκρατικούς.
Ωστόσο, δικαστής απέρριψε την υπόθεση, ενώ ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής δήλωσε ότι θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα ακόμη και σε περίπτωση ήττας του.
Αυτό δεν αποκλείει, πάντως, το ενδεχόμενο εβδομάδων πολιτικών αντιπαραθέσεων, δικαστικών προσφυγών και αμφισβητήσεων ακόμη και στην περίπτωση μιας σαρωτικής νίκης των Δημοκρατικών.
Το συμπέρασμα είναι ότι οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ δεν αποτελούν απλώς μια αναμέτρηση για τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας.
Αποτελούν μια κρίσιμη δοκιμασία για την πολιτική κυριαρχία του Donald Trump, τη συνοχή των Ρεπουμπλικανών και τις προοπτικές του κόμματος ενόψει του 2028.
Εάν οι Δημοκρατικοί επικρατήσουν, ο Λευκός Οίκος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με δύο εξαιρετικά δύσκολα τελευταία χρόνια διακυβέρνησης.
Εάν, αντίθετα, ο Trump διαψεύσει τις προβλέψεις, θα έχει καταφέρει να διατηρήσει τον έλεγχο των πολιτικών εξελίξεων και να ενισχύσει τη θέση του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών