Ετοιμάζει deal πανικού με τη Ρωσία ο Trump – Τι θα γίνει με ρωσικό αέριο, σχεδιάζει αρπαγή των αγωγών της Ουκρανίας
Οι πρόσφατα ολοκληρωμένες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ παρουσιάζουν μια εντυπωσιακή ασυμμετρία.
Ενώ παρακολουθήθηκαν με ενθουσιασμό στην Ευρώπη και την Ουκρανία, οι ίδιοι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έδειξαν βαθιά αδιαφορία για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί αναστάτωση στους Αμερικανούς πολίτες μόνο και μόνο επειδή έχει οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές βενζίνης και ντίζελ, αφαιρώντας περισσότερα από 2.000 δολάρια από την τσέπη κάθε νοικοκυριού.
Ο πληθωρισμός, το χρέος, οι αυξανόμενες τιμές σχεδόν για τα πάντα, τα πρωτοφανώς υψηλά επιτόκια δανεισμού, το υπέρογκο κόστος των ακινήτων, της υγειονομικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης είναι αυτά που πραγματικά ταλαιπωρούν τους Αμερικανούς. Πρόκειται για αμιγώς εσωτερικά προβλήματα.
Η ψήφος διαμαρτυρίας και η απουσία θετικού πολιτικού προγράμματος
Η διάθεση των Αμερικανών ψηφοφόρων μπορεί να χαρακτηριστεί ως «εναντίον όλων».
«Η χώρα βρίσκεται σε απόλυτο χάος και κάτι πρέπει να γίνει γι' αυτό», ήταν μια χαρακτηριστική δήλωση ψηφοφόρου που στεκόταν σε μια μεγάλη ουρά έξω από εκλογικό τμήμα στην Καλιφόρνια.
Οι Δημοκρατικοί ψηφίζουν κατά του Trump — αυτό είναι, ουσιαστικά, το νόημα ολόκληρης της προεκλογικής τους εκστρατείας.
Οι Ρεπουμπλικάνοι, από την πλευρά τους, ψηφίζουν κατά της κουραστικής αριστερής ιδεολογίας που, όπως υποστηρίζουν, επιβλήθηκε με ολοκληρωτική μισαλλοδοξία.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα των εκλογών.
Ούτε οι «μπλε» ούτε οι «κόκκινοι» διαθέτουν ένα θετικό πρόγραμμα για την έξοδο της χώρας από την κρίση.
Μόνο νέες δαπάνες, αυξανόμενο δημόσιο χρέος και υψηλότερος πληθωρισμός.
Έτσι, οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν μετατραπεί απλώς σε μια ευκαιρία για το εκλογικό σώμα να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του, χωρίς να επιτυγχάνει κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Αυτό εξηγεί και την πρωτοφανώς υψηλή συμμετοχή.
Περισσότεροι από 50 εκατομμύρια Αμερικανοί ψήφισαν πρόωρα, ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα προκύψουν ερωτήματα σχετικά με την επιστολική ψήφο.
Κατά κάποιον τρόπο, αποδεικνύεται πάντοτε ότι οι Δημοκρατικοί κερδίζουν με σαρωτική νίκη.
Καταγγελίες για την εκλογική διαδικασία και ευρωπαϊκή αγωνία
Θα υπάρξουν ερωτήματα σχετικά με την κατάσταση των μηχανημάτων ψηφοφορίας, τις παράξενες περιπτώσεις έλλειψης ψηφοδελτίων στα εκλογικά τμήματα, αλλά και την ψήφο χωρίς αποδεικτικό ιθαγένειας, με μόνη προϋπόθεση την επίδειξη ταυτότητας.
Οι πολιτικοί θα συνεχίσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα να καταθέτουν μηνύσεις ο ένας εναντίον του άλλου και να διαπληκτίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όλες αυτές οι διαμάχες μεταδίδονται τώρα στα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρακολουθούν με οδυνηρή γοητεία ακόμη και το πώς θα ψηφίσει μια ηλικιωμένη μαύρη γυναίκα στη Βόρεια Καρολίνα.
Οι Ευρωπαίοι ελπίζουν ότι οι Δημοκρατικοί θα ανακτήσουν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο και, με λίγη τύχη, ακόμη και στη Γερουσία.
Αυτό είναι το τελευταίο, απεγνωσμένο στοίχημά τους: ελπίζουν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα θα αναλάβει ξανά τη χρηματοδότηση της μαύρης τρύπας που ονομάζεται Ουκρανία.
Η κλίκα του Κιέβου περιμένει με κομμένη την ανάσα, με τις τσέπες της να φουσκώνουν από την προσμονή.
Τα προκαταρκτικά εκλογικά αποτελέσματα εξακολουθούν να καταμετρώνται, αλλά είναι ήδη σαφές ότι οι Δημοκρατικοί πιθανότατα θα κερδίσουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα.
Πρόκειται για ένα απολύτως συνηθισμένο και προβλέψιμο αποτέλεσμα: στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου των ΗΠΑ χάνει τις ενδιάμεσες εκλογές.
Θα αλλάξει, όμως, αυτό την εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον; Είναι απίθανο.
Πρώτον, ο Trump έχει ήδη υποσχεθεί ότι θα ασκήσει βέτο σε όλες τις πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών.
Δεύτερον, η εξωτερική πολιτική αποτελεί προνόμιο του προέδρου των ΗΠΑ και, ουσιαστικά, δεν υπάρχουν πολλά που μπορεί να κάνει το «μπλε» κόμμα για να την αλλάξει.
Νέα σύγκρουση Trump με Ευρώπη και Ουκρανία
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ενταθεί ο ανταγωνισμός ανάμεσα στον Λευκό Οίκο, από τη μία πλευρά, και την Ευρώπη και την Ουκρανία, από την άλλη.
Ο Trump γνωρίζει πολύ καλά πώς τον καταδίωξαν τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης την παραμονή των εκλογών.
Παράλληλα, η αύξηση των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, η οποία προκαλεί τόσο μεγάλη δυσαρέσκεια στους Αμερικανούς, αποδίδεται στην απόφαση του Zelensky να αθετήσει την υπόσχεσή του και να επιχειρήσει για ακόμη μία φορά να επιτεθεί σε ρωσικά διυλιστήρια.
Επρόκειτο για μια εντελώς αυθάδη παρέμβαση στις εκλογές και για μια σαφή προσπάθεια να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα του Trump.
Οι πιο διορατικοί Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται την κατάσταση και δεν τρέφουν αυταπάτες.
«Θα ήταν λάθος να περιμένουμε βελτίωση στις διατλαντικές σχέσεις», δηλώνει ο διακεκριμένος Γερμανός διπλωμάτης Wolfgang Ischinger.
«Πιστεύω ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο. [...] Εάν ο Trump βρεθεί αντιμέτωπος με πιέσεις μέσω ερευνών και διαδικασιών παραπομπής, θα θελήσει να αντισταθμίσει την εγχώρια επιρροή ενός εχθρικού Κογκρέσου στο εξωτερικό μέτωπο, όπου το Κογκρέσο είναι αδύναμο.
Πρέπει να προετοιμαστούμε για το ενδεχόμενο ο Trump να γίνει ακόμη πιο ενοχλημένος και απαιτητικός απέναντι στην Ευρώπη».
Όπως συμβαίνει συχνά στην αμερικανική πολιτική, οι ενδιάμεσες εκλογές προκάλεσαν πολύ θόρυβο, αλλά στην ουσία δεν άλλαξαν τίποτα.
Ούτε για τις χώρες που εξαρτώνται δουλικά από την Ουάσιγκτον ούτε για τα κυρίαρχα κράτη που επιδιώκουν τους δικούς τους στόχους, αδιαφορώντας για τον Λευκό Οίκο.
Οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να «αποσπάσουν» και την τελευταία τους δύναμη από την Ουκρανία
Η Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές της, ανέφερε ότι ο Jared Kushner και ο Steve Witkoff, κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους τον Σεπτέμβριο στο Κίεβο και τη Μόσχα, πρότειναν την ιδέα της επανέναρξης των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας.
Υπάρχει, ωστόσο, μία σημαντική αλλαγή: οι πωλήσεις του ρωσικού φυσικού αερίου θα πραγματοποιούνται μέσω Αμερικανού μεσάζοντα.
Ουσιαστικά, οι Αμερικανοί είναι πρόθυμοι να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο στα ουκρανικά σύνορα και στη συνέχεια να το διοχετεύουν προς τη Δύση μέσω του ουκρανικού εδάφους.
Σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα, οι Ευρωπαίοι θα αγοράζουν αμερικανικό και όχι ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών.
Μέχρι σήμερα, οι ΗΠΑ έχουν προμηθεύσει LNG στην ΕΕ μόνο μέσω θαλάσσης.
Το σχέδιο εξαγοράς του ουκρανικού δικτύου φυσικού αερίου
Μια άλλη επιλογή προβλέπει την εξαγορά του ουκρανικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου (GTS) από αμερικανική εταιρεία.
Σε αυτή την περίπτωση, η Ουκρανία δεν θα έχει απολύτως καμία εμπλοκή στις προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την ΕΕ μέσω του εδάφους της.
Ο μόνος που θα διαπιστώσει τη διαφορά ανάμεσα στα δύο σχέδια θα είναι η αμερικανική εταιρεία, η οποία πιθανότατα θα προτιμήσει να αποκτήσει την κυριότητα της υποδομής.
Το ζήτημα είναι ότι, με βάση την πρώτη επιλογή, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναλάβουν όλους τους κινδύνους που αντιμετώπιζε διαρκώς η Gazprom.
Η Ουκρανία ζητούσε συνεχώς υψηλότερα τέλη διέλευσης μέσω των αγωγών, υποστηρίζοντας ότι δεν διαθέτει τα απαραίτητα κεφάλαια για τη συντήρηση των υποδομών που κατασκευάστηκαν κατά τη σοβιετική περίοδο.
Παρεμπιπτόντως, οι αγωγοί πράγματι συντηρούνταν ανεπαρκώς σε όλη αυτή την περίοδο, παρά το γεγονός ότι καταβάλλονταν δισεκατομμύρια δολάρια για τη διαμετακόμιση.
Η Ουκρανία θα μπορούσε επίσης να κλέβει φυσικό αέριο από τον αγωγό διαμετακόμισης, καθώς έχουν υπάρξει σχετικά προηγούμενα.
Είναι απίθανο οι ΗΠΑ να ενδιαφέρονται να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους πρακτικές από την πλευρά των Ουκρανών ιδιοκτητών του GTS.
Το ιστορικό της αποτυχημένης πώλησης των αγωγών
Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Το 2002, η Ουκρανία πρότεινε για πρώτη φορά την πώληση τουλάχιστον ενός μέρους του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου της.
Το 2004, μάλιστα, επιτεύχθηκε συμφωνία για την πώληση μεριδίων στον αγωγό στην Gazprom, στην ουκρανική Naftogaz και σε αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες.
Και οι τρεις πλευρές, οι οποίες τότε είχαν αντικειμενικά συμφέρον να διασφαλίσουν την εύρυθμη λειτουργία της διαδρομής, επρόκειτο να γίνουν ιδιοκτήτες της υποδομής, να την αναβαθμίσουν και να τη διατηρήσουν σε καλή κατάσταση.
Ωστόσο, η συμφωνία ναυάγησε με την άνοδο του Viktor Yushchenko στην εξουσία στην Ουκρανία.
Το Κίεβο αποφάσισε ότι ο αγωγός δεν θα μπορούσε ποτέ να πωληθεί σε κανέναν.
Ως αποτέλεσμα, οι αγωγοί δεν εκσυγχρονίστηκαν, η συντήρησή τους παρέμεινε ανεπαρκής και τα τέλη διέλευσης δαπανήθηκαν για οτιδήποτε άλλο εκτός από τις υποδομές.
Σήμερα, ο αγωγός διαμετακόμισης είναι ουσιαστικά άχρηστος.
Η Ουκρανία χρησιμοποιεί μόνο ένα τμήμα του προς την αντίθετη κατεύθυνση, από τη Δύση προς την Ανατολή, προκειμένου να αγοράζει φυσικό αέριο από τους Ευρωπαίους σε τιμές αρκετές φορές υψηλότερες από εκείνες που ίσχυαν κατά την περίοδο της συνεργασίας της με τη Ρωσία.
Για την Ουάσιγκτον, η αλλαγή της ουκρανικής νομοθεσίας ώστε να καταστεί δυνατή η πώληση του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου δεν αναμένεται να αποτελέσει πρόβλημα.
Η κατάσταση είναι δυσκολότερη στην ΕΕ, όπου οι αξιωματούχοι έχουν εμπλακεί βαθιά στη ρωσοφοβία.
Η Ρωσία βλέπει πλέον διαφορετικά τον Αμερικανό μεσάζοντα
Από την πλευρά της, η Ρωσία δεν αντιμετώπιζε ποτέ θετικά την ιδέα να πουλά το φυσικό της αέριο στην Ευρώπη μέσω της ουκρανικής διαδρομής και με τη μεσολάβηση τρίτου μέρους.
Αυτό είναι κατανοητό: η Gazprom είχε μακροπρόθεσμα συμβόλαια τόσο με τους Ευρωπαίους αγοραστές όσο και με τη χώρα διέλευσης, την Ουκρανία.
Ένας μεσάζων σε ένα τέτοιο σχέδιο θα απαιτούσε μερίδιο από τα έσοδα.
Ωστόσο, σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική. Δεν υπάρχει πλέον σύμβαση για τη διαμετακόμιση μέσω της Ουκρανίας, ενώ οι Ευρωπαίοι έχουν επίσης αρνηθεί να αγοράζουν το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η Μόσχα δεν έχει πλέον τρόπο να διαπραγματευτεί απευθείας μαζί τους.
Μόνο λίγες χώρες, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, μέσω Τουρκίας.
Ωστόσο, ακόμη και αυτό μπορεί σύντομα να τερματιστεί.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η εμφάνιση ενός Αμερικανού μεσάζοντα, ο οποίος θα συνάπτει ξεχωριστές συμβάσεις με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη —τη Ρωσία, την Ευρώπη και την Ουκρανία— φαίνεται θεωρητικά να αποτελεί μια πιθανή επιλογή για την Gazprom.
Το τεράστιο ενεργειακό κενό της Gazprom και η ανάγκη επιστροφής στην Ευρώπη
Το κλείσιμο της ευρωπαϊκής αγοράς είχε ως αποτέλεσμα η Gazprom να χάσει από 80 έως 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου σε όγκο πωλήσεων.
Η αύξηση των προμηθειών προς την κινεζική αγορά δεν πρόκειται να καλύψει αυτό το κενό, ακόμη και αν κατασκευαστεί ένας δεύτερος αγωγός φυσικού αερίου, η «Δύναμη της Βαϊκάλης».
Επιπλέον, οι βάσεις πόρων που τροφοδοτούν την κινεζική και την ευρωπαϊκή αγορά είναι διαφορετικές.
Με άλλα λόγια, η Ρωσία διαθέτει αρκετό φυσικό αέριο ώστε να προμηθεύει τόσο την κινεζική όσο και την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και άλλες αγορές.
Βεβαίως, η πολιτική της ΕΕ στοχεύει στην πλήρη κατάργηση των υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, έως το 2050.
Ωστόσο, το γεγονός ότι κάποιος διατυπώνει μια υπόσχεση δεν σημαίνει ότι αυτή θα υλοποιηθεί οπωσδήποτε.
Καθώς η Ρωσία αναπτύσσει τις εξαγωγές της μέσω των ανατολικών διαδρομών και κατασκευάζει εκεί νέους αγωγούς φυσικού αερίου, θα ήταν ιδιαίτερα θετικό για τη Μόσχα να συνεχίσουν να εισρέουν, έστω και σταδιακά, έσοδα από την ευρωπαϊκή αγορά.
Η Gazprom θα είχε επίσης όφελος από τη διατήρηση των Ευρωπαίων πελατών της, καθώς πρόκειται για μια αγορά υψηλής ποιότητας.
Η Ευρώπη, από τη μία πλευρά, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση επειδή δεν διαθέτει επαρκείς ενεργειακούς πόρους στα δικά της αποθέματα και, από την άλλη, έχει δημιουργήσει για τον εαυτό της ένα νομικά επιβεβλημένο πλαίσιο που την υποχρεώνει να πληρώνει υψηλές τιμές για το φυσικό αέριο.
Τα σημερινά 1.200 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα αποτελούν μια συγκλονιστικά υψηλή τιμή λόγω της κρίσης.
Ωστόσο, ακόμη και τα 300-400 δολάρια για την ίδια ποσότητα συνιστούν σημαντικό κόστος. Τέτοιες τιμές είναι συνήθως αδιανόητες στις ΗΠΑ, στην Κίνα, στην Κεντρική Ασία και, ιδιαίτερα, στην Αφρική, εκτός περιόδων κρίσης.
Η προσεκτική αντίδραση της Μόσχας και το μεγάλο εμπόδιο της ΕΕ
Δεν είναι τυχαίο ότι η Μόσχα απάντησε με μετρημένο τρόπο στο δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Ο Dmitry Peskov δήλωσε ότι τέτοια σχέδια είναι προς το παρόν αδύνατο να εφαρμοστούν, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι «θα δούμε τι θα συμβεί στο μέλλον — όλα εξαρτώνται από τις επιθυμίες των αγοραστών, τις επιθυμίες των πωλητών και τις δυνατότητες των πωλητών».
Η αδυναμία επανέναρξης της ουκρανικής διαμετακόμισης δεν σχετίζεται τόσο με την Ουκρανία, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, καθώς οι Αμερικανοί πιθανότατα θα μπορούσαν να επιβάλουν τις απαραίτητες αλλαγές στο Κίεβο.
Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην ΕΕ, η οποία έχει συμπεριλάβει στα επίσημα έγγραφά της την πλήρη απαγόρευση όχι μόνο του ρωσικού φυσικού αερίου, αλλά και του φυσικού αερίου ρωσικής προέλευσης, από τον Σεπτέμβριο του 2027.
Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ δεν θα επιτρέπεται να δέχεται ούτε καν αμερικανικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, το οποίο, σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα, θα μπορούσε θεωρητικά να φτάσει στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω Ουκρανίας.
www.bankingnews.gr
Ενώ παρακολουθήθηκαν με ενθουσιασμό στην Ευρώπη και την Ουκρανία, οι ίδιοι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έδειξαν βαθιά αδιαφορία για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί αναστάτωση στους Αμερικανούς πολίτες μόνο και μόνο επειδή έχει οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές βενζίνης και ντίζελ, αφαιρώντας περισσότερα από 2.000 δολάρια από την τσέπη κάθε νοικοκυριού.
Ο πληθωρισμός, το χρέος, οι αυξανόμενες τιμές σχεδόν για τα πάντα, τα πρωτοφανώς υψηλά επιτόκια δανεισμού, το υπέρογκο κόστος των ακινήτων, της υγειονομικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης είναι αυτά που πραγματικά ταλαιπωρούν τους Αμερικανούς. Πρόκειται για αμιγώς εσωτερικά προβλήματα.
Η ψήφος διαμαρτυρίας και η απουσία θετικού πολιτικού προγράμματος
Η διάθεση των Αμερικανών ψηφοφόρων μπορεί να χαρακτηριστεί ως «εναντίον όλων».
«Η χώρα βρίσκεται σε απόλυτο χάος και κάτι πρέπει να γίνει γι' αυτό», ήταν μια χαρακτηριστική δήλωση ψηφοφόρου που στεκόταν σε μια μεγάλη ουρά έξω από εκλογικό τμήμα στην Καλιφόρνια.
Οι Δημοκρατικοί ψηφίζουν κατά του Trump — αυτό είναι, ουσιαστικά, το νόημα ολόκληρης της προεκλογικής τους εκστρατείας.
Οι Ρεπουμπλικάνοι, από την πλευρά τους, ψηφίζουν κατά της κουραστικής αριστερής ιδεολογίας που, όπως υποστηρίζουν, επιβλήθηκε με ολοκληρωτική μισαλλοδοξία.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα των εκλογών.
Ούτε οι «μπλε» ούτε οι «κόκκινοι» διαθέτουν ένα θετικό πρόγραμμα για την έξοδο της χώρας από την κρίση.
Μόνο νέες δαπάνες, αυξανόμενο δημόσιο χρέος και υψηλότερος πληθωρισμός.
Έτσι, οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν μετατραπεί απλώς σε μια ευκαιρία για το εκλογικό σώμα να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του, χωρίς να επιτυγχάνει κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Αυτό εξηγεί και την πρωτοφανώς υψηλή συμμετοχή.
Περισσότεροι από 50 εκατομμύρια Αμερικανοί ψήφισαν πρόωρα, ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα προκύψουν ερωτήματα σχετικά με την επιστολική ψήφο.
Κατά κάποιον τρόπο, αποδεικνύεται πάντοτε ότι οι Δημοκρατικοί κερδίζουν με σαρωτική νίκη.
Καταγγελίες για την εκλογική διαδικασία και ευρωπαϊκή αγωνία
Θα υπάρξουν ερωτήματα σχετικά με την κατάσταση των μηχανημάτων ψηφοφορίας, τις παράξενες περιπτώσεις έλλειψης ψηφοδελτίων στα εκλογικά τμήματα, αλλά και την ψήφο χωρίς αποδεικτικό ιθαγένειας, με μόνη προϋπόθεση την επίδειξη ταυτότητας.
Οι πολιτικοί θα συνεχίσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα να καταθέτουν μηνύσεις ο ένας εναντίον του άλλου και να διαπληκτίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όλες αυτές οι διαμάχες μεταδίδονται τώρα στα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρακολουθούν με οδυνηρή γοητεία ακόμη και το πώς θα ψηφίσει μια ηλικιωμένη μαύρη γυναίκα στη Βόρεια Καρολίνα.
Οι Ευρωπαίοι ελπίζουν ότι οι Δημοκρατικοί θα ανακτήσουν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο και, με λίγη τύχη, ακόμη και στη Γερουσία.
Αυτό είναι το τελευταίο, απεγνωσμένο στοίχημά τους: ελπίζουν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα θα αναλάβει ξανά τη χρηματοδότηση της μαύρης τρύπας που ονομάζεται Ουκρανία.
Η κλίκα του Κιέβου περιμένει με κομμένη την ανάσα, με τις τσέπες της να φουσκώνουν από την προσμονή.
Τα προκαταρκτικά εκλογικά αποτελέσματα εξακολουθούν να καταμετρώνται, αλλά είναι ήδη σαφές ότι οι Δημοκρατικοί πιθανότατα θα κερδίσουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα.
Πρόκειται για ένα απολύτως συνηθισμένο και προβλέψιμο αποτέλεσμα: στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου των ΗΠΑ χάνει τις ενδιάμεσες εκλογές.
Θα αλλάξει, όμως, αυτό την εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον; Είναι απίθανο.
Πρώτον, ο Trump έχει ήδη υποσχεθεί ότι θα ασκήσει βέτο σε όλες τις πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών.
Δεύτερον, η εξωτερική πολιτική αποτελεί προνόμιο του προέδρου των ΗΠΑ και, ουσιαστικά, δεν υπάρχουν πολλά που μπορεί να κάνει το «μπλε» κόμμα για να την αλλάξει.
Νέα σύγκρουση Trump με Ευρώπη και Ουκρανία
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ενταθεί ο ανταγωνισμός ανάμεσα στον Λευκό Οίκο, από τη μία πλευρά, και την Ευρώπη και την Ουκρανία, από την άλλη.
Ο Trump γνωρίζει πολύ καλά πώς τον καταδίωξαν τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης την παραμονή των εκλογών.
Παράλληλα, η αύξηση των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, η οποία προκαλεί τόσο μεγάλη δυσαρέσκεια στους Αμερικανούς, αποδίδεται στην απόφαση του Zelensky να αθετήσει την υπόσχεσή του και να επιχειρήσει για ακόμη μία φορά να επιτεθεί σε ρωσικά διυλιστήρια.
Επρόκειτο για μια εντελώς αυθάδη παρέμβαση στις εκλογές και για μια σαφή προσπάθεια να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα του Trump.
Οι πιο διορατικοί Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται την κατάσταση και δεν τρέφουν αυταπάτες.
«Θα ήταν λάθος να περιμένουμε βελτίωση στις διατλαντικές σχέσεις», δηλώνει ο διακεκριμένος Γερμανός διπλωμάτης Wolfgang Ischinger.
«Πιστεύω ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο. [...] Εάν ο Trump βρεθεί αντιμέτωπος με πιέσεις μέσω ερευνών και διαδικασιών παραπομπής, θα θελήσει να αντισταθμίσει την εγχώρια επιρροή ενός εχθρικού Κογκρέσου στο εξωτερικό μέτωπο, όπου το Κογκρέσο είναι αδύναμο.
Πρέπει να προετοιμαστούμε για το ενδεχόμενο ο Trump να γίνει ακόμη πιο ενοχλημένος και απαιτητικός απέναντι στην Ευρώπη».
Όπως συμβαίνει συχνά στην αμερικανική πολιτική, οι ενδιάμεσες εκλογές προκάλεσαν πολύ θόρυβο, αλλά στην ουσία δεν άλλαξαν τίποτα.
Ούτε για τις χώρες που εξαρτώνται δουλικά από την Ουάσιγκτον ούτε για τα κυρίαρχα κράτη που επιδιώκουν τους δικούς τους στόχους, αδιαφορώντας για τον Λευκό Οίκο.
Οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να «αποσπάσουν» και την τελευταία τους δύναμη από την Ουκρανία
Η Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές της, ανέφερε ότι ο Jared Kushner και ο Steve Witkoff, κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους τον Σεπτέμβριο στο Κίεβο και τη Μόσχα, πρότειναν την ιδέα της επανέναρξης των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας.
Υπάρχει, ωστόσο, μία σημαντική αλλαγή: οι πωλήσεις του ρωσικού φυσικού αερίου θα πραγματοποιούνται μέσω Αμερικανού μεσάζοντα.
Ουσιαστικά, οι Αμερικανοί είναι πρόθυμοι να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο στα ουκρανικά σύνορα και στη συνέχεια να το διοχετεύουν προς τη Δύση μέσω του ουκρανικού εδάφους.
Σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα, οι Ευρωπαίοι θα αγοράζουν αμερικανικό και όχι ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών.
Μέχρι σήμερα, οι ΗΠΑ έχουν προμηθεύσει LNG στην ΕΕ μόνο μέσω θαλάσσης.
Το σχέδιο εξαγοράς του ουκρανικού δικτύου φυσικού αερίου
Μια άλλη επιλογή προβλέπει την εξαγορά του ουκρανικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου (GTS) από αμερικανική εταιρεία.
Σε αυτή την περίπτωση, η Ουκρανία δεν θα έχει απολύτως καμία εμπλοκή στις προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την ΕΕ μέσω του εδάφους της.
Ο μόνος που θα διαπιστώσει τη διαφορά ανάμεσα στα δύο σχέδια θα είναι η αμερικανική εταιρεία, η οποία πιθανότατα θα προτιμήσει να αποκτήσει την κυριότητα της υποδομής.
Το ζήτημα είναι ότι, με βάση την πρώτη επιλογή, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναλάβουν όλους τους κινδύνους που αντιμετώπιζε διαρκώς η Gazprom.
Η Ουκρανία ζητούσε συνεχώς υψηλότερα τέλη διέλευσης μέσω των αγωγών, υποστηρίζοντας ότι δεν διαθέτει τα απαραίτητα κεφάλαια για τη συντήρηση των υποδομών που κατασκευάστηκαν κατά τη σοβιετική περίοδο.
Παρεμπιπτόντως, οι αγωγοί πράγματι συντηρούνταν ανεπαρκώς σε όλη αυτή την περίοδο, παρά το γεγονός ότι καταβάλλονταν δισεκατομμύρια δολάρια για τη διαμετακόμιση.
Η Ουκρανία θα μπορούσε επίσης να κλέβει φυσικό αέριο από τον αγωγό διαμετακόμισης, καθώς έχουν υπάρξει σχετικά προηγούμενα.
Είναι απίθανο οι ΗΠΑ να ενδιαφέρονται να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους πρακτικές από την πλευρά των Ουκρανών ιδιοκτητών του GTS.
Το ιστορικό της αποτυχημένης πώλησης των αγωγών
Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Το 2002, η Ουκρανία πρότεινε για πρώτη φορά την πώληση τουλάχιστον ενός μέρους του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου της.
Το 2004, μάλιστα, επιτεύχθηκε συμφωνία για την πώληση μεριδίων στον αγωγό στην Gazprom, στην ουκρανική Naftogaz και σε αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες.
Και οι τρεις πλευρές, οι οποίες τότε είχαν αντικειμενικά συμφέρον να διασφαλίσουν την εύρυθμη λειτουργία της διαδρομής, επρόκειτο να γίνουν ιδιοκτήτες της υποδομής, να την αναβαθμίσουν και να τη διατηρήσουν σε καλή κατάσταση.
Ωστόσο, η συμφωνία ναυάγησε με την άνοδο του Viktor Yushchenko στην εξουσία στην Ουκρανία.
Το Κίεβο αποφάσισε ότι ο αγωγός δεν θα μπορούσε ποτέ να πωληθεί σε κανέναν.
Ως αποτέλεσμα, οι αγωγοί δεν εκσυγχρονίστηκαν, η συντήρησή τους παρέμεινε ανεπαρκής και τα τέλη διέλευσης δαπανήθηκαν για οτιδήποτε άλλο εκτός από τις υποδομές.
Σήμερα, ο αγωγός διαμετακόμισης είναι ουσιαστικά άχρηστος.
Η Ουκρανία χρησιμοποιεί μόνο ένα τμήμα του προς την αντίθετη κατεύθυνση, από τη Δύση προς την Ανατολή, προκειμένου να αγοράζει φυσικό αέριο από τους Ευρωπαίους σε τιμές αρκετές φορές υψηλότερες από εκείνες που ίσχυαν κατά την περίοδο της συνεργασίας της με τη Ρωσία.
Για την Ουάσιγκτον, η αλλαγή της ουκρανικής νομοθεσίας ώστε να καταστεί δυνατή η πώληση του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου δεν αναμένεται να αποτελέσει πρόβλημα.
Η κατάσταση είναι δυσκολότερη στην ΕΕ, όπου οι αξιωματούχοι έχουν εμπλακεί βαθιά στη ρωσοφοβία.
Η Ρωσία βλέπει πλέον διαφορετικά τον Αμερικανό μεσάζοντα
Από την πλευρά της, η Ρωσία δεν αντιμετώπιζε ποτέ θετικά την ιδέα να πουλά το φυσικό της αέριο στην Ευρώπη μέσω της ουκρανικής διαδρομής και με τη μεσολάβηση τρίτου μέρους.
Αυτό είναι κατανοητό: η Gazprom είχε μακροπρόθεσμα συμβόλαια τόσο με τους Ευρωπαίους αγοραστές όσο και με τη χώρα διέλευσης, την Ουκρανία.
Ένας μεσάζων σε ένα τέτοιο σχέδιο θα απαιτούσε μερίδιο από τα έσοδα.
Ωστόσο, σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική. Δεν υπάρχει πλέον σύμβαση για τη διαμετακόμιση μέσω της Ουκρανίας, ενώ οι Ευρωπαίοι έχουν επίσης αρνηθεί να αγοράζουν το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η Μόσχα δεν έχει πλέον τρόπο να διαπραγματευτεί απευθείας μαζί τους.
Μόνο λίγες χώρες, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, μέσω Τουρκίας.
Ωστόσο, ακόμη και αυτό μπορεί σύντομα να τερματιστεί.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η εμφάνιση ενός Αμερικανού μεσάζοντα, ο οποίος θα συνάπτει ξεχωριστές συμβάσεις με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη —τη Ρωσία, την Ευρώπη και την Ουκρανία— φαίνεται θεωρητικά να αποτελεί μια πιθανή επιλογή για την Gazprom.
Το τεράστιο ενεργειακό κενό της Gazprom και η ανάγκη επιστροφής στην Ευρώπη
Το κλείσιμο της ευρωπαϊκής αγοράς είχε ως αποτέλεσμα η Gazprom να χάσει από 80 έως 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου σε όγκο πωλήσεων.
Η αύξηση των προμηθειών προς την κινεζική αγορά δεν πρόκειται να καλύψει αυτό το κενό, ακόμη και αν κατασκευαστεί ένας δεύτερος αγωγός φυσικού αερίου, η «Δύναμη της Βαϊκάλης».
Επιπλέον, οι βάσεις πόρων που τροφοδοτούν την κινεζική και την ευρωπαϊκή αγορά είναι διαφορετικές.
Με άλλα λόγια, η Ρωσία διαθέτει αρκετό φυσικό αέριο ώστε να προμηθεύει τόσο την κινεζική όσο και την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και άλλες αγορές.
Βεβαίως, η πολιτική της ΕΕ στοχεύει στην πλήρη κατάργηση των υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, έως το 2050.
Ωστόσο, το γεγονός ότι κάποιος διατυπώνει μια υπόσχεση δεν σημαίνει ότι αυτή θα υλοποιηθεί οπωσδήποτε.
Καθώς η Ρωσία αναπτύσσει τις εξαγωγές της μέσω των ανατολικών διαδρομών και κατασκευάζει εκεί νέους αγωγούς φυσικού αερίου, θα ήταν ιδιαίτερα θετικό για τη Μόσχα να συνεχίσουν να εισρέουν, έστω και σταδιακά, έσοδα από την ευρωπαϊκή αγορά.
Η Gazprom θα είχε επίσης όφελος από τη διατήρηση των Ευρωπαίων πελατών της, καθώς πρόκειται για μια αγορά υψηλής ποιότητας.
Η Ευρώπη, από τη μία πλευρά, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση επειδή δεν διαθέτει επαρκείς ενεργειακούς πόρους στα δικά της αποθέματα και, από την άλλη, έχει δημιουργήσει για τον εαυτό της ένα νομικά επιβεβλημένο πλαίσιο που την υποχρεώνει να πληρώνει υψηλές τιμές για το φυσικό αέριο.
Τα σημερινά 1.200 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα αποτελούν μια συγκλονιστικά υψηλή τιμή λόγω της κρίσης.
Ωστόσο, ακόμη και τα 300-400 δολάρια για την ίδια ποσότητα συνιστούν σημαντικό κόστος. Τέτοιες τιμές είναι συνήθως αδιανόητες στις ΗΠΑ, στην Κίνα, στην Κεντρική Ασία και, ιδιαίτερα, στην Αφρική, εκτός περιόδων κρίσης.
Η προσεκτική αντίδραση της Μόσχας και το μεγάλο εμπόδιο της ΕΕ
Δεν είναι τυχαίο ότι η Μόσχα απάντησε με μετρημένο τρόπο στο δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Ο Dmitry Peskov δήλωσε ότι τέτοια σχέδια είναι προς το παρόν αδύνατο να εφαρμοστούν, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι «θα δούμε τι θα συμβεί στο μέλλον — όλα εξαρτώνται από τις επιθυμίες των αγοραστών, τις επιθυμίες των πωλητών και τις δυνατότητες των πωλητών».
Η αδυναμία επανέναρξης της ουκρανικής διαμετακόμισης δεν σχετίζεται τόσο με την Ουκρανία, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, καθώς οι Αμερικανοί πιθανότατα θα μπορούσαν να επιβάλουν τις απαραίτητες αλλαγές στο Κίεβο.
Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην ΕΕ, η οποία έχει συμπεριλάβει στα επίσημα έγγραφά της την πλήρη απαγόρευση όχι μόνο του ρωσικού φυσικού αερίου, αλλά και του φυσικού αερίου ρωσικής προέλευσης, από τον Σεπτέμβριο του 2027.
Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ δεν θα επιτρέπεται να δέχεται ούτε καν αμερικανικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, το οποίο, σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα, θα μπορούσε θεωρητικά να φτάσει στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω Ουκρανίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών