Συνταρακτική αποκάλυψη για μυστικές διαβουλεύσεις στο Βερολίνο, παρασκηνιακές παρεμβάσεις του Κατάρ και του Πακιστάν και ένα σκληρό διπλωματικό παζάρι για τα Στενά του Hormuz
(upd 3) Σε ιδιαίτερα λεπτή φάση εισέρχεται η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ενώ γίνεται καταφανές πως η Ουάσιγκτον αναζητά διπλωματική διέξοδο από μια σύγκρουση που έστω από λανθασμένους υπολογισμούς μπορεί να προκαλέσει νέα γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Η αποκάλυψη του αμερικανικού Axios για μυστική συνάντηση των απεσταλμένων του Donald Trump με υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Κατάρ στο Βερολίνο επιβεβαιώνει ότι, παρά τη σκληρή δημόσια ρητορική, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αναζητούν τρόπους επαναπροσέγγισης με την Τεχεράνη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια αποκατάστασης της εκεχειρίας, επανεκκίνησης των πυρηνικών διαπραγματεύσεων και αποτροπής μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών υπό καθεστώς οικονομικού στραγγαλισμού και στρατιωτικών απειλών.
Το μήνυμα της Τεχεράνης είναι ξεκάθαρο: Συμφωνία μπορεί να υπάρξει, αλλά όχι παράδοση στους όρους της Ουάσιγκτον.
Μυστική συνάντηση στο Βερολίνο – Οι Αμερικανοί αναζητούν διπλωματική διέξοδο
Σύμφωνα με το Axios, οι Steve Witkoff και Jared Kushner συναντήθηκαν στις 19 Νοεμβρίου στο Βερολίνο με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani, και τον ειδικό απεσταλμένο Ali al-Thawadi.
Αντικείμενο των συνομιλιών ήταν η αναζήτηση μιας κοινά αποδεκτής φόρμουλας που θα επιτρέψει την επανέναρξη των επαφών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαμεσολαβητές εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για το ενδεχόμενο επιστροφής σε γενικευμένες εχθροπραξίες.
Παρά την έντονη διπλωματική κινητικότητα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος.
Η αμερικανική πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται δημόσια να επιμένει στην πολιτική της μέγιστης πίεσης, αλλά παρασκηνιακά επιδιώκει τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας.
Αυτή η διπλή προσέγγιση αποκαλύπτει τα όρια μιας στρατηγικής που βασίζεται στην αντίληψη ότι οι οικονομικές κυρώσεις και η στρατιωτική υπεροχή μπορούν να εξαναγκάσουν το Ιράν σε μονομερείς υποχωρήσεις.
Η Τεχεράνη έχει αποδείξει ότι διαθέτει σημαντική ανθεκτικότητα, αλλά και τη δυνατότητα να επηρεάζει τις περιφερειακές ισορροπίες.

Το Κατάρ και το Πακιστάν αναλαμβάνουν κρίσιμο ρόλο
Η διπλωματική κινητικότητα δεν περιορίζεται στη συνάντηση του Βερολίνου.
Το Κατάρ και το Πακιστάν έχουν αναδειχθεί στους βασικούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ της ιρανικής κυβέρνησης και της αμερικανικής διοίκησης.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ είχε προηγουμένως επισκεφθεί την Ουάσιγκτον, όπου συναντήθηκε με τον Donald Trump και τον αντιπρόεδρο JD Vance.
Παράλληλα, ο Ali al-Thawadi πραγματοποίησε επαφές με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Abbas Araghchi, ενώ τεχνική αντιπροσωπεία του Ιράν μετέβη στην Ντόχα για περαιτέρω διαβουλεύσεις.
Σύμφωνα με αναλυτές, η πλευρά του Κατάρ έγινε αποδέκτης ενός μηνύματος Trump προς το Ιράν και τον Ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Mojtaba Khamenei περί ειρηνικής διευθέτησης του ζητήματος.
Ο Araghchi επισκέφθηκε επίσης το Πακιστάν και το Ομάν, επιδιώκοντας να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για μια διπλωματική λύση.
Η εμπλοκή αυτών των περιφερειακών δυνάμεων υπογραμμίζει ότι η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά μέσα από τις αμερικανοϊσραηλινές επιδιώξεις.
Οι χώρες της περιοχής έχουν άμεσο συμφέρον να αποτρέψουν έναν νέο πόλεμο που θα απειλούσε τις οικονομίες, τις ενεργειακές υποδομές και τη σταθερότητά τους.

Η Τεχεράνη απαιτεί αποδείξεις, όχι υποσχέσεις
Ο Abbas Araghchi έχει καταστήσει σαφές ότι η ιρανική κυβέρνηση δεν απορρίπτει τη διπλωματία.
Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι μια συμφωνία είναι εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα αποδείξουν έμπρακτα πως επιδιώκουν μια βιώσιμη διευθέτηση.
Το βασικό πρόβλημα για την Τεχεράνη είναι η αξιοπιστία της αμερικανικής πλευράς.
Οι αντιφατικές δηλώσεις του Trump, οι συνεχείς απειλές για στρατιωτική δράση και η διατήρηση των οικονομικών περιορισμών τροφοδοτούν την πεποίθηση ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει διαπραγματεύσεις χωρίς να εγκαταλείπει τον εξαναγκασμό.
Η ιρανική δυσπιστία συνδέεται επίσης με την προηγούμενη εμπειρία της χώρας από την αποχώρηση των ΗΠΑ, το 2018, από την πυρηνική συμφωνία του 2015.
Για την ιρανική ηγεσία, μια νέα συμφωνία χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις κινδυνεύει να καταλήξει σε επανάληψη του ίδιου αδιεξόδου.
Η Τεχεράνη δεν ζητά απλώς μια νέα διαπραγμάτευση.
Ζητά διασφαλίσεις ότι οι δεσμεύσεις δεν θα ακυρωθούν μόλις αλλάξουν οι πολιτικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Αυτή η θέση αποτελεί τον πυρήνα της σημερινής ιρανικής στρατηγικής.

Στενά του Hormuz: Το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα είναι το καθεστώς των Στενών του Hormuz μιας από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του διεθνούς ενεργειακού εμπορίου.
Η Τεχεράνη έχει παρουσιάσει πρόταση που προβλέπει αποκατάσταση της εκεχειρίας, επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού και έναρξη πυρηνικών διαπραγματεύσεων μέσα σε ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Ωστόσο, οι ιρανικές προϋποθέσεις είναι συγκεκριμένες.
Η κυβέρνηση απαιτεί κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, δυνατότητα εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Οι όροι αυτοί παρουσιάζονται από την Ουάσιγκτον ως δύσκολες παραχωρήσεις.
Από την οπτική της Τεχεράνης, όμως, αποτελούν στοιχειώδεις προϋποθέσεις για μια ισορροπημένη συμφωνία.
Δεν μπορεί, υποστηρίζει ουσιαστικά η ιρανική πλευρά, να απαιτείται η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας ενώ το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με αποκλεισμό των δικών του πετρελαϊκών εξαγωγών.
Η πρόταση του Araghchi προβλέπει χρονικό πλαίσιο δύο ημερών, με δυνατότητα περαιτέρω συντόμευσης εφόσον υπάρξει συμφωνία επί των προϋποθέσεων.
Ταυτόχρονα, η κρίση στα Στενά του Hormuz αποδεικνύει ότι οι οικονομικές πιέσεις δεν λειτουργούν μονομερώς.
Ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο, αυξάνει την αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές και δημιουργεί πρόσθετο κόστος για τις ίδιες τις δυτικές οικονομίες.
Βεβαίως, η παρεμπόδιση της εμπορικής ναυσιπλοΐας επιβαρύνει και τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Γι' αυτό μια βιώσιμη λύση πρέπει να εγγυάται την ασφαλή διέλευση όλων των πλοίων.

Το εμπλουτισμένο ουράνιο και οι αμερικανικές απαιτήσεις
Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ουσιαστική διευθέτηση του ζητήματος των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, θεωρώντας ότι η διατήρησή τους δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για τη διάδοση πυρηνικών όπλων.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απορρίπτει τη μεταφορά των πυρηνικών υλικών της στο εξωτερικό.
Ο Abbas Araghchi έχει επισημάνει ότι τα συγκεκριμένα αποθέματα αποτελούν περιουσία της χώρας και ότι ενδεχόμενη συμφωνία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις εθνικές ανάγκες του Ιράν.
Ωστόσο, δεν έχει αποκλείσει εναλλακτικές τεχνικές λύσεις που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις αμερικανικές ανησυχίες.
Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει διαπραγματευτικό περιθώριο, εφόσον η Ουάσιγκτον εγκαταλείψει την απαίτηση για μονομερή συμμόρφωση.
Η κρίσιμη διάκριση αφορά το δικαίωμα ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και την ανάγκη αξιόπιστης διεθνούς επαλήθευσης.
Μια βιώσιμη συμφωνία θα μπορούσε να συνδυάζει τον σεβασμό των ιρανικών κυριαρχικών δικαιωμάτων με επαρκείς μηχανισμούς επιθεώρησης, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι στρατιωτικής αξιοποίησης του πυρηνικού προγράμματος.

Netanyahu: Η ισραηλινή πίεση για νέα στρατιωτική αναμέτρηση
Στο ήδη περίπλοκο διπλωματικό σκηνικό προστίθεται ο ρόλος του Ισραήλ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu πιέζει την κυβέρνηση Trump να διατηρήσει ανοιχτή την επιλογή νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον ιρανικών πυρηνικών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Ο Abbas Araghchi κατηγόρησε τον Netanyahu ότι επιδιώκει να παρασύρει τις ΗΠΑ σε νέα σύγκρουση για λόγους πολιτικής επιβίωσης.
Πρόκειται για κατηγορία της ιρανικής πλευράς, όχι για αποδεδειγμένο προσωπικό κίνητρο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Ωστόσο, οι αναφορές περί ισραηλινών πιέσεων προς την Ουάσιγκτον επιβεβαιώνουν ότι υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες για τη διαχείριση της ιρανικής κρίσης.
Η στρατηγική των στρατιωτικών πληγμάτων ενδέχεται να προκαλέσει προσωρινές επιχειρησιακές απώλειες στο Ιράν, χωρίς όμως να εξασφαλίζει την οριστική επίλυση του πυρηνικού ζητήματος.
Αντιθέτως, μια νέα επίθεση θα μπορούσε να ενισχύσει την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι η αποτροπή και η στρατιωτική ισχύς αποτελούν απαραίτητες εγγυήσεις επιβίωσης.
Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο, στον οποίο κάθε στρατιωτική ενέργεια τροφοδοτεί νέες απειλές και αντίμετρα.

Ο Trump αντιμέτωπος με τα όρια της στρατηγικής πίεσης
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα σύνθετο δίλημμα.
Η συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης δεν εγγυάται υποχώρηση της Τεχεράνης, ενώ μια νέα γενικευμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι θεωρεί πιθανή μια συμφωνία, αλλά υποστηρίζει πως η ιρανική πλευρά δεν αποδέχεται ακόμη όρους που ο ίδιος κρίνει ικανοποιητικούς.
Παράλληλα, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν βιάζεται να αποφασίσει για ενδεχόμενες νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις πριν από την έναρξη του επόμενου έτους.
Η αμερικανική πολιτική διατηρεί επομένως μια χαρακτηριστική αντίφαση: η Ουάσιγκτον επιδιώκει διπλωματική αποκλιμάκωση, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει τον ναυτικό αποκλεισμό και τις οικονομικές πιέσεις.
Στις 20 Νοεμβρίου, μάλιστα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε νέες κυρώσεις σε πρόσωπα που κατηγορούνται ότι διευκόλυναν τις διεθνείς πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Για την Τεχεράνη, αυτό ενισχύει το επιχείρημα ότι οι αμερικανικές δηλώσεις περί διαλόγου χρειάζονται έμπρακτη επιβεβαίωση.

Ιρανική αντιαεροπορική αντεπίθεση στον Περσικό - Κατάρριψη προηγμένου κατασκοπευτικού drone των ΗΠΑ
Σε νέα επίδειξη στρατιωτικής ετοιμότητας προχώρησε το Ιράν, ανακοινώνοντας την αναχαίτιση και καταστροφή προηγμένου εχθρικού αναγνωριστικού drone στον βόρειο Περσικό Κόλπο, απέναντι από τις ακτές της Bushehr.
Σύμφωνα με ανακοίνωση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας της Αεροδιαστημικής Δύναμης εντόπισαν μη επανδρωμένο αεροσκάφος που, όπως υποστηρίζουν, παραβίασε τον ιρανικό εναέριο χώρο.
Η αναχαίτιση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση νέου, προηγμένου συστήματος αεράμυνας, το οποίο, σύμφωνα με την Τεχεράνη, εξουδετέρωσε τον στόχο με ακριβή πυρά.
Οι ιρανικές αρχές δεν διευκρίνισαν την προέλευση του συγκεκριμένου drone.
Οι Φρουροί της Επανάστασης διαμήνυσαν ότι καμία παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας του Ιράν δεν πρόκειται να γίνει ανεκτή.

Έντονη ιρανική δράση εναντίον πλοίων στα Στενά του Hormuz – Πλήττεται ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ
Εν τω μεταξύ σε μία από τις εντονότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις των τελευταίων ημερών προχώρησε το Ιράν στα Στενά του Hormuz σύμφωνα με ανακοίνωση ιρανικής στρατιωτικής πηγής, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.
Όπως μεταδίδουν ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας πραγματοποίησαν συνδυασμένες επιθετικές και αμυντικές επιχειρήσεις εναντίον πλοίων που χαρακτηρίζονται από την Τεχεράνη ως παραβάτες των περιορισμών διέλευσης, καθώς και αμερικανικών αεροσκαφών.
Η ίδια πηγή υποστήριξε ότι τα επιχειρησιακά σχέδια της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) εξουδετερώθηκαν, με αποτέλεσμα να αποτύχει η προσπάθεια διέλευσης δεξαμενόπλοιων υπό την προστασία αμερικανικών μαχητικών και πολεμικών πλοίων.
Οι ισχυρισμοί περί εξουδετέρωσης των αμερικανικών σχεδίων δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Ωστόσο, η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO κατέγραψε νέες επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στην περιοχή στις 21 Νοεμβρίου.

www.bankingnews.gr
Η αποκάλυψη του αμερικανικού Axios για μυστική συνάντηση των απεσταλμένων του Donald Trump με υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Κατάρ στο Βερολίνο επιβεβαιώνει ότι, παρά τη σκληρή δημόσια ρητορική, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αναζητούν τρόπους επαναπροσέγγισης με την Τεχεράνη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια αποκατάστασης της εκεχειρίας, επανεκκίνησης των πυρηνικών διαπραγματεύσεων και αποτροπής μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών υπό καθεστώς οικονομικού στραγγαλισμού και στρατιωτικών απειλών.
Το μήνυμα της Τεχεράνης είναι ξεκάθαρο: Συμφωνία μπορεί να υπάρξει, αλλά όχι παράδοση στους όρους της Ουάσιγκτον.
Μυστική συνάντηση στο Βερολίνο – Οι Αμερικανοί αναζητούν διπλωματική διέξοδο
Σύμφωνα με το Axios, οι Steve Witkoff και Jared Kushner συναντήθηκαν στις 19 Νοεμβρίου στο Βερολίνο με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani, και τον ειδικό απεσταλμένο Ali al-Thawadi.
Αντικείμενο των συνομιλιών ήταν η αναζήτηση μιας κοινά αποδεκτής φόρμουλας που θα επιτρέψει την επανέναρξη των επαφών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαμεσολαβητές εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για το ενδεχόμενο επιστροφής σε γενικευμένες εχθροπραξίες.
Παρά την έντονη διπλωματική κινητικότητα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος.
Η αμερικανική πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται δημόσια να επιμένει στην πολιτική της μέγιστης πίεσης, αλλά παρασκηνιακά επιδιώκει τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας.
Αυτή η διπλή προσέγγιση αποκαλύπτει τα όρια μιας στρατηγικής που βασίζεται στην αντίληψη ότι οι οικονομικές κυρώσεις και η στρατιωτική υπεροχή μπορούν να εξαναγκάσουν το Ιράν σε μονομερείς υποχωρήσεις.
Η Τεχεράνη έχει αποδείξει ότι διαθέτει σημαντική ανθεκτικότητα, αλλά και τη δυνατότητα να επηρεάζει τις περιφερειακές ισορροπίες.

Το Κατάρ και το Πακιστάν αναλαμβάνουν κρίσιμο ρόλο
Η διπλωματική κινητικότητα δεν περιορίζεται στη συνάντηση του Βερολίνου.
Το Κατάρ και το Πακιστάν έχουν αναδειχθεί στους βασικούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ της ιρανικής κυβέρνησης και της αμερικανικής διοίκησης.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ είχε προηγουμένως επισκεφθεί την Ουάσιγκτον, όπου συναντήθηκε με τον Donald Trump και τον αντιπρόεδρο JD Vance.
Παράλληλα, ο Ali al-Thawadi πραγματοποίησε επαφές με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Abbas Araghchi, ενώ τεχνική αντιπροσωπεία του Ιράν μετέβη στην Ντόχα για περαιτέρω διαβουλεύσεις.
Σύμφωνα με αναλυτές, η πλευρά του Κατάρ έγινε αποδέκτης ενός μηνύματος Trump προς το Ιράν και τον Ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Mojtaba Khamenei περί ειρηνικής διευθέτησης του ζητήματος.
Ο Araghchi επισκέφθηκε επίσης το Πακιστάν και το Ομάν, επιδιώκοντας να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για μια διπλωματική λύση.
Η εμπλοκή αυτών των περιφερειακών δυνάμεων υπογραμμίζει ότι η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά μέσα από τις αμερικανοϊσραηλινές επιδιώξεις.
Οι χώρες της περιοχής έχουν άμεσο συμφέρον να αποτρέψουν έναν νέο πόλεμο που θα απειλούσε τις οικονομίες, τις ενεργειακές υποδομές και τη σταθερότητά τους.

Η Τεχεράνη απαιτεί αποδείξεις, όχι υποσχέσεις
Ο Abbas Araghchi έχει καταστήσει σαφές ότι η ιρανική κυβέρνηση δεν απορρίπτει τη διπλωματία.
Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι μια συμφωνία είναι εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα αποδείξουν έμπρακτα πως επιδιώκουν μια βιώσιμη διευθέτηση.
Το βασικό πρόβλημα για την Τεχεράνη είναι η αξιοπιστία της αμερικανικής πλευράς.
Οι αντιφατικές δηλώσεις του Trump, οι συνεχείς απειλές για στρατιωτική δράση και η διατήρηση των οικονομικών περιορισμών τροφοδοτούν την πεποίθηση ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει διαπραγματεύσεις χωρίς να εγκαταλείπει τον εξαναγκασμό.
Η ιρανική δυσπιστία συνδέεται επίσης με την προηγούμενη εμπειρία της χώρας από την αποχώρηση των ΗΠΑ, το 2018, από την πυρηνική συμφωνία του 2015.
Για την ιρανική ηγεσία, μια νέα συμφωνία χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις κινδυνεύει να καταλήξει σε επανάληψη του ίδιου αδιεξόδου.
Η Τεχεράνη δεν ζητά απλώς μια νέα διαπραγμάτευση.
Ζητά διασφαλίσεις ότι οι δεσμεύσεις δεν θα ακυρωθούν μόλις αλλάξουν οι πολιτικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Αυτή η θέση αποτελεί τον πυρήνα της σημερινής ιρανικής στρατηγικής.

Στενά του Hormuz: Το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα είναι το καθεστώς των Στενών του Hormuz μιας από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του διεθνούς ενεργειακού εμπορίου.
Η Τεχεράνη έχει παρουσιάσει πρόταση που προβλέπει αποκατάσταση της εκεχειρίας, επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού και έναρξη πυρηνικών διαπραγματεύσεων μέσα σε ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Ωστόσο, οι ιρανικές προϋποθέσεις είναι συγκεκριμένες.
Η κυβέρνηση απαιτεί κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, δυνατότητα εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Οι όροι αυτοί παρουσιάζονται από την Ουάσιγκτον ως δύσκολες παραχωρήσεις.
Από την οπτική της Τεχεράνης, όμως, αποτελούν στοιχειώδεις προϋποθέσεις για μια ισορροπημένη συμφωνία.
Δεν μπορεί, υποστηρίζει ουσιαστικά η ιρανική πλευρά, να απαιτείται η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας ενώ το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με αποκλεισμό των δικών του πετρελαϊκών εξαγωγών.
Η πρόταση του Araghchi προβλέπει χρονικό πλαίσιο δύο ημερών, με δυνατότητα περαιτέρω συντόμευσης εφόσον υπάρξει συμφωνία επί των προϋποθέσεων.
Ταυτόχρονα, η κρίση στα Στενά του Hormuz αποδεικνύει ότι οι οικονομικές πιέσεις δεν λειτουργούν μονομερώς.
Ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο, αυξάνει την αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές και δημιουργεί πρόσθετο κόστος για τις ίδιες τις δυτικές οικονομίες.
Βεβαίως, η παρεμπόδιση της εμπορικής ναυσιπλοΐας επιβαρύνει και τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Γι' αυτό μια βιώσιμη λύση πρέπει να εγγυάται την ασφαλή διέλευση όλων των πλοίων.

Το εμπλουτισμένο ουράνιο και οι αμερικανικές απαιτήσεις
Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ουσιαστική διευθέτηση του ζητήματος των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, θεωρώντας ότι η διατήρησή τους δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για τη διάδοση πυρηνικών όπλων.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απορρίπτει τη μεταφορά των πυρηνικών υλικών της στο εξωτερικό.
Ο Abbas Araghchi έχει επισημάνει ότι τα συγκεκριμένα αποθέματα αποτελούν περιουσία της χώρας και ότι ενδεχόμενη συμφωνία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις εθνικές ανάγκες του Ιράν.
Ωστόσο, δεν έχει αποκλείσει εναλλακτικές τεχνικές λύσεις που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις αμερικανικές ανησυχίες.
Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει διαπραγματευτικό περιθώριο, εφόσον η Ουάσιγκτον εγκαταλείψει την απαίτηση για μονομερή συμμόρφωση.
Η κρίσιμη διάκριση αφορά το δικαίωμα ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και την ανάγκη αξιόπιστης διεθνούς επαλήθευσης.
Μια βιώσιμη συμφωνία θα μπορούσε να συνδυάζει τον σεβασμό των ιρανικών κυριαρχικών δικαιωμάτων με επαρκείς μηχανισμούς επιθεώρησης, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι στρατιωτικής αξιοποίησης του πυρηνικού προγράμματος.

Netanyahu: Η ισραηλινή πίεση για νέα στρατιωτική αναμέτρηση
Στο ήδη περίπλοκο διπλωματικό σκηνικό προστίθεται ο ρόλος του Ισραήλ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu πιέζει την κυβέρνηση Trump να διατηρήσει ανοιχτή την επιλογή νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον ιρανικών πυρηνικών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Ο Abbas Araghchi κατηγόρησε τον Netanyahu ότι επιδιώκει να παρασύρει τις ΗΠΑ σε νέα σύγκρουση για λόγους πολιτικής επιβίωσης.
Πρόκειται για κατηγορία της ιρανικής πλευράς, όχι για αποδεδειγμένο προσωπικό κίνητρο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Ωστόσο, οι αναφορές περί ισραηλινών πιέσεων προς την Ουάσιγκτον επιβεβαιώνουν ότι υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες για τη διαχείριση της ιρανικής κρίσης.
Η στρατηγική των στρατιωτικών πληγμάτων ενδέχεται να προκαλέσει προσωρινές επιχειρησιακές απώλειες στο Ιράν, χωρίς όμως να εξασφαλίζει την οριστική επίλυση του πυρηνικού ζητήματος.
Αντιθέτως, μια νέα επίθεση θα μπορούσε να ενισχύσει την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι η αποτροπή και η στρατιωτική ισχύς αποτελούν απαραίτητες εγγυήσεις επιβίωσης.
Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο, στον οποίο κάθε στρατιωτική ενέργεια τροφοδοτεί νέες απειλές και αντίμετρα.

Ο Trump αντιμέτωπος με τα όρια της στρατηγικής πίεσης
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα σύνθετο δίλημμα.
Η συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης δεν εγγυάται υποχώρηση της Τεχεράνης, ενώ μια νέα γενικευμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι θεωρεί πιθανή μια συμφωνία, αλλά υποστηρίζει πως η ιρανική πλευρά δεν αποδέχεται ακόμη όρους που ο ίδιος κρίνει ικανοποιητικούς.
Παράλληλα, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν βιάζεται να αποφασίσει για ενδεχόμενες νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις πριν από την έναρξη του επόμενου έτους.
Η αμερικανική πολιτική διατηρεί επομένως μια χαρακτηριστική αντίφαση: η Ουάσιγκτον επιδιώκει διπλωματική αποκλιμάκωση, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει τον ναυτικό αποκλεισμό και τις οικονομικές πιέσεις.
Στις 20 Νοεμβρίου, μάλιστα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε νέες κυρώσεις σε πρόσωπα που κατηγορούνται ότι διευκόλυναν τις διεθνείς πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Για την Τεχεράνη, αυτό ενισχύει το επιχείρημα ότι οι αμερικανικές δηλώσεις περί διαλόγου χρειάζονται έμπρακτη επιβεβαίωση.

Ιρανική αντιαεροπορική αντεπίθεση στον Περσικό - Κατάρριψη προηγμένου κατασκοπευτικού drone των ΗΠΑ
Σε νέα επίδειξη στρατιωτικής ετοιμότητας προχώρησε το Ιράν, ανακοινώνοντας την αναχαίτιση και καταστροφή προηγμένου εχθρικού αναγνωριστικού drone στον βόρειο Περσικό Κόλπο, απέναντι από τις ακτές της Bushehr.
Σύμφωνα με ανακοίνωση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας της Αεροδιαστημικής Δύναμης εντόπισαν μη επανδρωμένο αεροσκάφος που, όπως υποστηρίζουν, παραβίασε τον ιρανικό εναέριο χώρο.
Η αναχαίτιση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση νέου, προηγμένου συστήματος αεράμυνας, το οποίο, σύμφωνα με την Τεχεράνη, εξουδετέρωσε τον στόχο με ακριβή πυρά.
Οι ιρανικές αρχές δεν διευκρίνισαν την προέλευση του συγκεκριμένου drone.
Οι Φρουροί της Επανάστασης διαμήνυσαν ότι καμία παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας του Ιράν δεν πρόκειται να γίνει ανεκτή.

Έντονη ιρανική δράση εναντίον πλοίων στα Στενά του Hormuz – Πλήττεται ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ
Εν τω μεταξύ σε μία από τις εντονότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις των τελευταίων ημερών προχώρησε το Ιράν στα Στενά του Hormuz σύμφωνα με ανακοίνωση ιρανικής στρατιωτικής πηγής, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.
Όπως μεταδίδουν ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας πραγματοποίησαν συνδυασμένες επιθετικές και αμυντικές επιχειρήσεις εναντίον πλοίων που χαρακτηρίζονται από την Τεχεράνη ως παραβάτες των περιορισμών διέλευσης, καθώς και αμερικανικών αεροσκαφών.
Η ίδια πηγή υποστήριξε ότι τα επιχειρησιακά σχέδια της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) εξουδετερώθηκαν, με αποτέλεσμα να αποτύχει η προσπάθεια διέλευσης δεξαμενόπλοιων υπό την προστασία αμερικανικών μαχητικών και πολεμικών πλοίων.
Οι ισχυρισμοί περί εξουδετέρωσης των αμερικανικών σχεδίων δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Ωστόσο, η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO κατέγραψε νέες επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στην περιοχή στις 21 Νοεμβρίου.

www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών