Η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε προσωρινό κλείσιμο του κρίσιμης σημασίας πετρελαιαγωγού East-West, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, που διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο, μετά από επίθεση με drones την Παρασκευή (11/9)
Σε κατάσταση σοκ αναμένεται να βρεθούν οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας καθώς η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε προσωρινό κλείσιμο του κρίσιμης σημασίας πετρελαιαγωγού East-West, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, που διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο, μετά από επίθεση με drones την Παρασκευή (11/9).
Αυτό αποτελεί σημαντική νίκη για το Ιράν καθώς από τη μία πλευρά πλήττει τις πηγές πλούτου ενός από τα σημαντικότερους συμμάχους των ΗΠΑ ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την πίεση στην ενεργειακή αγορά θέτοντας εκτός 5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα.
Την ίδια ώρα... τσακίζει έμπρακτα την περίφημη ασπίδα ασφάλειας που προσέφεραν οι ΗΠΑ στις χώρες του Κόλπου, αναδεικνύοντας τον σημαντικό μελλοντικά στρατηγικό ρόλο της ισλαμικής δημοσκρατίας στο καθεστώς ασφάλειας της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, τα drones εκτοξεύθηκαν από το Ιράκ, όπου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη έρευνα για την επίθεση. Καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη.
Βίντεο από την περιοχή κατέγραψαν πυκνό καπνό να υψώνεται από τμήμα του αγωγού, ενώ εκτιμάται ότι επλήγη και εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για τη λειτουργία του.
Το κλείσιμο του αγωγού έχει ανακόψει τη ροή σαουδαραβικών εξαγωγών πετρελαίου, οι οποίες είχαν ήδη δεχθεί σοβαρό πλήγμα από το κλείσιμο των Στενών του Ormuz από τον Μάρτιο.
Ο East-West αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες της Σαουδικής Αραβίας και η σημασία του έχει ενισχυθεί δραματικά λόγω του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα νέο μέτωπο στην Υεμένη, όπου οι δυνάμεις των Houthis έχουν σημειώσει ταχεία προέλαση κατά μήκος των ακτών απέναντι στη σαουδαραβικά υποστηριζόμενη κυβέρνηση της Υεμένης, ενώ έχουν καταλάβει και το στρατηγικής σημασίας νησί Mayun στα στενά Bab al-Mandeb.
Pezeshkian: Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία, οι Houthi έχουν τα δικά τους θέματα
Ο Ιρανός πρόεδρος Masoud Pezeshkian επέμεινε το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου ότι η χώρα του δεν βρίσκεται σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία, μετά από επίθεση σε έναν σημαντικό πετρελαιαγωγό, σύμφωνα με δημοσίευμα.
«Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία.
Οι Houthi έχουν τα δικά τους ζητήματα», δήλωσε ο Pezeshkian στο τηλεοπτικό δίκτυο India Today, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των BRICS, σύμφωνα με το Iran International.
«Έχω επανειλημμένα πει ότι όλες οι χώρες της περιοχής θα πρέπει να καθίσουν μαζί και να εγκαθιδρύσουν την ειρήνη και την ασφάλεια στην περιοχή», φέρεται να πρόσθεσε ο Pezeshkian.
«Δεν υπάρχει καμία λογική ή κανένας λόγος να βρισκόμαστε σε πόλεμο ή σε σύγκρουση ο ένας με τον άλλον».
Ωστόσο, ο πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι υποψιάζεται πως το Ιράν βρίσκεται πίσω από την επίθεση της Παρασκευής 11/9 στον πετρελαιαγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ιράν υποστηρίζει τους αντάρτες Houthi της Υεμένης, οι οποίοι βρίσκονται σε σύγκρουση με τη Σαουδική Αραβία.
H ανακοίνωση από τη Σαουδική Αραβία
Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι ο αγωγός East-West, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο από το κοίτασμα Abqaiq στα ανατολικά της χώρας έως το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, επλήγη από drones στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας, προκαλώντας τραυματισμούς και υλικές ζημιές.
Ο αγωγός, τον οποίο διαχειρίζεται η Saudi Aramco, τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας για «προληπτικούς λόγους», σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας.
Εξειδικευμένα συνεργεία έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες για την ασφάλιση της εγκατάστασης και την αξιολόγηση της κατάστασης του αγωγού.
Από πού προήλθε η επίθεση
Σύμφωνα με το γραφείο του Ιρακινού πρωθυπουργού Ali al-Zaidi, η επίθεση προήλθε από τη νοτιοανατολική επαρχία Maysan του Ιράκ.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης, ενώ ούτε η Σαουδική Αραβία ούτε η ιρακινή κυβέρνηση έχουν κατονομάσει δημοσίως κάποια οργάνωση ως ύποπτη.
Ωστόσο, στο Ιράκ δραστηριοποιούνται πολυάριθμες ένοπλες οργανώσεις που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Ο αναλυτής άμυνας και πολιτικής ασφαλείας Wolfgang Pusztai εκτίμησε ότι πίσω από τα πλήγματα είναι πιθανό να βρίσκεται μία από αυτές τις οργανώσεις.
Κατά την εκτίμησή του, η επίθεση πιθανότατα πραγματοποιήθηκε έπειτα από εντολή της Τεχεράνης, με στόχο να ενισχυθεί η πίεση προς τη Σαουδική Αραβία ώστε να αποχωρήσει από την Υεμένη.
Όπως υποστήριξε, όσο μεγαλύτερη πίεση ασκείται στο Ριάντ μέσω επιθέσεων εντός της σαουδαραβικής επικράτειας, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες η Σαουδική Αραβία να περιορίσει τη συμμετοχή της στον πόλεμο της Υεμένης.
Παράλληλα, η επίθεση ενισχύει στην πράξη τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει το Ιράν στα Στενά του Hormuz, καθώς στερεί από τη Σαουδική Αραβία τη βασική εναλλακτική οδό παράκαμψης του στενού.
Η αντίδραση του Ιράκ
Η ιρακινή κυβέρνηση καταδίκασε επισήμως την επίθεση, δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τη χρήση του εδάφους της ως «ορμητηρίου για επιθέσεις εναντίον οποιουδήποτε κράτους».
Η Βαγδάτη προειδοποίησε ότι θα κινηθεί νομικά εναντίον οποιουδήποτε αποδειχθεί ότι εμπλέκεται.
Ο πρωθυπουργός του Ιράκ διέταξε έρευνα στη διοίκηση της περιοχής Maysan, η οποία είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια στην επαρχία από όπου φέρεται να ξεκίνησε η επίθεση, ενώ απομάκρυνε και τον διοικητή της.
Το Ιράκ διέταξε επίσης, προληπτικά, το κλείσιμο του συνοριακού περάσματος Shalamcheh μεταξύ Ιράκ και Ιράν, σύμφωνα με δύο πηγές ασφαλείας που επικαλείται το Reuters.
Θα απαντήσει στρατιωτικά η Σαουδική Αραβία;
Μέχρι στιγμής το Ριάντ έχει επιλέξει να μην προχωρήσει σε αντίποινα.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι θα αναβάλει οποιαδήποτε απάντηση «σε αυτή τη φάση», έπειτα από σχετικό αίτημα του Ιρακινού πρωθυπουργού.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι διατηρεί το δικαίωμα να λάβει «όλα τα αναγκαία μέτρα» για την προστασία των συμφερόντων του βασιλείου.
Τον Ιούλιο, ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία είχαν πραγματοποιήσει κοινές επιθέσεις εναντίον φιλοϊρανικών δυνάμεων των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης στο Ιράκ* , με τουλάχιστον 20 νεκρούς, έπειτα από κατηγορίες του Ριάντ ότι οι συγκεκριμένες δυνάμεις είχαν πραγματοποιήσει επιθέσεις με drones κατά σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.
Ο Abdulaziz Alghashian, ανώτερος συνεργάτης του Gulf International Forum, εκτιμά ότι η Σαουδική Αραβία είναι πιθανό τελικά να απαντήσει, ενδεχομένως σε συντονισμό με περιφερειακούς συμμάχους.
Όπως σημειώνει, το πρόσφατο αμυντικό σύμφωνο Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο δεν αποκλείεται να υπάρξει κάποια μορφή πολυμερούς αντίδρασης.
Κατά την εκτίμησή του, η περιοχή οδεύει προς μεγαλύτερη κλιμάκωση και θερμότερη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Γιατί το κλείσιμο του East-West είναι σημαντική στρατηγική νίκη για το Ιράν
Η σημασία της διακοπής λειτουργίας του αγωγού είναι τεράστια.
Ο East-West μετέφερε τους τελευταίους μήνες περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% έως 5% της παγκόσμιας προσφοράς, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Η δυναμικότητά του είχε μάλιστα αυξηθεί ειδικά προκειμένου να περιοριστούν οι συνέπειες από τη διαταραχή των σαουδαραβικών εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Με τις εξαγωγές μέσω Hormuz να παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα, η διακοπή του East-West αναμένεται να εντείνει σημαντικά την πίεση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Οι τιμές του diesel στις ΗΠΑ έχουν ήδη φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, διαπραγματεύεται πάνω από τα 104 δολάρια το βαρέλι.
Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, το Brent βρισκόταν περίπου στα 72 δολάρια το βαρέλι. Στις πρώτες φάσεις της σύγκρουσης είχε εκτιναχθεί έως τα 119 δολάρια.
Ο Ben Cahill, ανώτερος συνεργάτης του Atlantic Council Global Energy Center, χαρακτήρισε την εξέλιξη «πραγματικό πλήγμα», επισημαίνοντας ότι ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελούσε τη βασική επιλογή της Σαουδικής Αραβίας για την παράκαμψη των Στενών του Hormuz.
Όπως ανέφερε, τα βασικά «μαξιλάρια ασφαλείας» που είχαν επιτρέψει στην αγορά να αντέξει τους τελευταίους έξι μήνες έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί.
Ο Σαουδάραβας πολιτικός αναλυτής Khalid Bartafi προειδοποίησε ότι η επίθεση μπορεί να εξελιχθεί σε διεθνή ενεργειακή κρίση.
Όπως σημείωσε, η πιθανή απώλεια περίπου 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από τις διεθνείς αγορές μπορεί να έχει εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες.
Κατά τον ίδιο, οι επόμενες 48 ώρες θα δείξουν εάν πρόκειται για ένα μεμονωμένο και ελεγχόμενο περιστατικό ή για την αρχή μιας νέας μεγάλης περιφερειακής κλιμάκωσης.
Πόσο γρήγορα μπορεί να επαναλειτουργήσει ο αγωγός
Προς το παρόν δεν υπάρχει σαφής απάντηση.
Τον Απρίλιο, όταν αντλιοστάσιο του ίδιου αγωγού είχε δεχθεί επίθεση και η ροή είχε μειωθεί στα 700.000 βαρέλια ημερησίως, η Σαουδική Αραβία κατάφερε να αποκαταστήσει πλήρως τη λειτουργία μέσα σε μόλις τρεις ημέρες.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν δώσει λεπτομέρειες για την έκταση των ζημιών.
Δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν καπνό να αναδύεται από περιοχή του αγωγού νότια της Μεδίνας, ενώ και η NASA εντόπισε ασυνήθιστη θερμική δραστηριότητα στην περιοχή.
Τι άλλες επιλογές έχει η Σαουδική Αραβία
Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εναλλακτική λύση που να μπορεί να αντισταθμίσει άμεσα την απώλεια του East-West.
Με τις εξαγωγές μέσω των Στενών του Hormuz δραστικά περιορισμένες, ο αγωγός αποτελούσε τη βασική οδό μέσω της οποίας το αργό πετρέλαιο από την ανατολική Σαουδική Αραβία μεταφερόταν δυτικά προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Σαουδική Αραβία μπορεί να αξιοποιήσει περισσότερο τα ήδη υπάρχοντα αποθέματα στα δυτικά της χώρας, ωστόσο ο έλεγχος των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και του νησιού Mayun από τους Houthis δημιουργεί νέες απειλές και για αυτή την οδό.
Ακόμη και η παράκαμψη μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική συνεπάγεται σημαντικά μεγαλύτερο κόστος και χρόνο μεταφοράς.
Ως αποτέλεσμα, το Ριάντ ενδέχεται να επιχειρήσει να διοχετεύσει περισσότερες εξαγωγές μέσω της Αιγύπτου, αξιοποιώντας τη Διώρυγα του Suez ή τον αγωγό Sumed, μήκους 320 χιλιομέτρων, που μεταφέρει αργό πετρέλαιο από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το κλείσιμο του East-West μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες αλυσιδωτές επιπτώσεις σε μια παγκόσμια ενεργειακή αγορά που βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Cahill, «υπάρχουν πλέον πολύ μικρότερα περιθώρια ασφαλείας στο σύστημα».
Εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν και προκύψει πραγματικός κίνδυνος μακροχρόνιας διακοπής της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου αναμένεται να ενταθούν περαιτέρω αυξάνοντας την πίεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump
*Οι Popular Mobilisation Forces (PMF) — στα ελληνικά συνήθως αποδίδεται ως Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης ή Λαϊκές Δυνάμεις Επιστράτευσης (Hashd al-Shaabi) — δεν είναι ιρανική οργάνωση, αλλά ιρακινός κρατικός στρατιωτικός σχηματισμός με ισχυρή επιρροή από το Ιράν
www.bankingnews.gr
Αυτό αποτελεί σημαντική νίκη για το Ιράν καθώς από τη μία πλευρά πλήττει τις πηγές πλούτου ενός από τα σημαντικότερους συμμάχους των ΗΠΑ ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την πίεση στην ενεργειακή αγορά θέτοντας εκτός 5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα.
Την ίδια ώρα... τσακίζει έμπρακτα την περίφημη ασπίδα ασφάλειας που προσέφεραν οι ΗΠΑ στις χώρες του Κόλπου, αναδεικνύοντας τον σημαντικό μελλοντικά στρατηγικό ρόλο της ισλαμικής δημοσκρατίας στο καθεστώς ασφάλειας της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, τα drones εκτοξεύθηκαν από το Ιράκ, όπου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη έρευνα για την επίθεση. Καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη.
Βίντεο από την περιοχή κατέγραψαν πυκνό καπνό να υψώνεται από τμήμα του αγωγού, ενώ εκτιμάται ότι επλήγη και εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για τη λειτουργία του.
Το κλείσιμο του αγωγού έχει ανακόψει τη ροή σαουδαραβικών εξαγωγών πετρελαίου, οι οποίες είχαν ήδη δεχθεί σοβαρό πλήγμα από το κλείσιμο των Στενών του Ormuz από τον Μάρτιο.
Ο East-West αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες της Σαουδικής Αραβίας και η σημασία του έχει ενισχυθεί δραματικά λόγω του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα νέο μέτωπο στην Υεμένη, όπου οι δυνάμεις των Houthis έχουν σημειώσει ταχεία προέλαση κατά μήκος των ακτών απέναντι στη σαουδαραβικά υποστηριζόμενη κυβέρνηση της Υεμένης, ενώ έχουν καταλάβει και το στρατηγικής σημασίας νησί Mayun στα στενά Bab al-Mandeb.
Pezeshkian: Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία, οι Houthi έχουν τα δικά τους θέματα
Ο Ιρανός πρόεδρος Masoud Pezeshkian επέμεινε το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου ότι η χώρα του δεν βρίσκεται σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία, μετά από επίθεση σε έναν σημαντικό πετρελαιαγωγό, σύμφωνα με δημοσίευμα.
«Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία.
Οι Houthi έχουν τα δικά τους ζητήματα», δήλωσε ο Pezeshkian στο τηλεοπτικό δίκτυο India Today, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των BRICS, σύμφωνα με το Iran International.
«Έχω επανειλημμένα πει ότι όλες οι χώρες της περιοχής θα πρέπει να καθίσουν μαζί και να εγκαθιδρύσουν την ειρήνη και την ασφάλεια στην περιοχή», φέρεται να πρόσθεσε ο Pezeshkian.
«Δεν υπάρχει καμία λογική ή κανένας λόγος να βρισκόμαστε σε πόλεμο ή σε σύγκρουση ο ένας με τον άλλον».
Ωστόσο, ο πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι υποψιάζεται πως το Ιράν βρίσκεται πίσω από την επίθεση της Παρασκευής 11/9 στον πετρελαιαγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ιράν υποστηρίζει τους αντάρτες Houthi της Υεμένης, οι οποίοι βρίσκονται σε σύγκρουση με τη Σαουδική Αραβία.
H ανακοίνωση από τη Σαουδική Αραβία
Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι ο αγωγός East-West, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο από το κοίτασμα Abqaiq στα ανατολικά της χώρας έως το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, επλήγη από drones στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας, προκαλώντας τραυματισμούς και υλικές ζημιές.
Ο αγωγός, τον οποίο διαχειρίζεται η Saudi Aramco, τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας για «προληπτικούς λόγους», σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας.
Εξειδικευμένα συνεργεία έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες για την ασφάλιση της εγκατάστασης και την αξιολόγηση της κατάστασης του αγωγού.
Από πού προήλθε η επίθεση
Σύμφωνα με το γραφείο του Ιρακινού πρωθυπουργού Ali al-Zaidi, η επίθεση προήλθε από τη νοτιοανατολική επαρχία Maysan του Ιράκ.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης, ενώ ούτε η Σαουδική Αραβία ούτε η ιρακινή κυβέρνηση έχουν κατονομάσει δημοσίως κάποια οργάνωση ως ύποπτη.
Ωστόσο, στο Ιράκ δραστηριοποιούνται πολυάριθμες ένοπλες οργανώσεις που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Ο αναλυτής άμυνας και πολιτικής ασφαλείας Wolfgang Pusztai εκτίμησε ότι πίσω από τα πλήγματα είναι πιθανό να βρίσκεται μία από αυτές τις οργανώσεις.
Κατά την εκτίμησή του, η επίθεση πιθανότατα πραγματοποιήθηκε έπειτα από εντολή της Τεχεράνης, με στόχο να ενισχυθεί η πίεση προς τη Σαουδική Αραβία ώστε να αποχωρήσει από την Υεμένη.
Όπως υποστήριξε, όσο μεγαλύτερη πίεση ασκείται στο Ριάντ μέσω επιθέσεων εντός της σαουδαραβικής επικράτειας, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες η Σαουδική Αραβία να περιορίσει τη συμμετοχή της στον πόλεμο της Υεμένης.
Παράλληλα, η επίθεση ενισχύει στην πράξη τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει το Ιράν στα Στενά του Hormuz, καθώς στερεί από τη Σαουδική Αραβία τη βασική εναλλακτική οδό παράκαμψης του στενού.
Η αντίδραση του Ιράκ
Η ιρακινή κυβέρνηση καταδίκασε επισήμως την επίθεση, δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τη χρήση του εδάφους της ως «ορμητηρίου για επιθέσεις εναντίον οποιουδήποτε κράτους».
Η Βαγδάτη προειδοποίησε ότι θα κινηθεί νομικά εναντίον οποιουδήποτε αποδειχθεί ότι εμπλέκεται.
Ο πρωθυπουργός του Ιράκ διέταξε έρευνα στη διοίκηση της περιοχής Maysan, η οποία είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια στην επαρχία από όπου φέρεται να ξεκίνησε η επίθεση, ενώ απομάκρυνε και τον διοικητή της.
Το Ιράκ διέταξε επίσης, προληπτικά, το κλείσιμο του συνοριακού περάσματος Shalamcheh μεταξύ Ιράκ και Ιράν, σύμφωνα με δύο πηγές ασφαλείας που επικαλείται το Reuters.
Θα απαντήσει στρατιωτικά η Σαουδική Αραβία;
Μέχρι στιγμής το Ριάντ έχει επιλέξει να μην προχωρήσει σε αντίποινα.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι θα αναβάλει οποιαδήποτε απάντηση «σε αυτή τη φάση», έπειτα από σχετικό αίτημα του Ιρακινού πρωθυπουργού.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι διατηρεί το δικαίωμα να λάβει «όλα τα αναγκαία μέτρα» για την προστασία των συμφερόντων του βασιλείου.
Τον Ιούλιο, ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία είχαν πραγματοποιήσει κοινές επιθέσεις εναντίον φιλοϊρανικών δυνάμεων των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης στο Ιράκ* , με τουλάχιστον 20 νεκρούς, έπειτα από κατηγορίες του Ριάντ ότι οι συγκεκριμένες δυνάμεις είχαν πραγματοποιήσει επιθέσεις με drones κατά σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.
Ο Abdulaziz Alghashian, ανώτερος συνεργάτης του Gulf International Forum, εκτιμά ότι η Σαουδική Αραβία είναι πιθανό τελικά να απαντήσει, ενδεχομένως σε συντονισμό με περιφερειακούς συμμάχους.
Όπως σημειώνει, το πρόσφατο αμυντικό σύμφωνο Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο δεν αποκλείεται να υπάρξει κάποια μορφή πολυμερούς αντίδρασης.
Κατά την εκτίμησή του, η περιοχή οδεύει προς μεγαλύτερη κλιμάκωση και θερμότερη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Γιατί το κλείσιμο του East-West είναι σημαντική στρατηγική νίκη για το Ιράν
Η σημασία της διακοπής λειτουργίας του αγωγού είναι τεράστια.
Ο East-West μετέφερε τους τελευταίους μήνες περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% έως 5% της παγκόσμιας προσφοράς, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Η δυναμικότητά του είχε μάλιστα αυξηθεί ειδικά προκειμένου να περιοριστούν οι συνέπειες από τη διαταραχή των σαουδαραβικών εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Με τις εξαγωγές μέσω Hormuz να παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα, η διακοπή του East-West αναμένεται να εντείνει σημαντικά την πίεση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Οι τιμές του diesel στις ΗΠΑ έχουν ήδη φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, διαπραγματεύεται πάνω από τα 104 δολάρια το βαρέλι.
Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, το Brent βρισκόταν περίπου στα 72 δολάρια το βαρέλι. Στις πρώτες φάσεις της σύγκρουσης είχε εκτιναχθεί έως τα 119 δολάρια.
Ο Ben Cahill, ανώτερος συνεργάτης του Atlantic Council Global Energy Center, χαρακτήρισε την εξέλιξη «πραγματικό πλήγμα», επισημαίνοντας ότι ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελούσε τη βασική επιλογή της Σαουδικής Αραβίας για την παράκαμψη των Στενών του Hormuz.
Όπως ανέφερε, τα βασικά «μαξιλάρια ασφαλείας» που είχαν επιτρέψει στην αγορά να αντέξει τους τελευταίους έξι μήνες έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί.
Ο Σαουδάραβας πολιτικός αναλυτής Khalid Bartafi προειδοποίησε ότι η επίθεση μπορεί να εξελιχθεί σε διεθνή ενεργειακή κρίση.
Όπως σημείωσε, η πιθανή απώλεια περίπου 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από τις διεθνείς αγορές μπορεί να έχει εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες.
Κατά τον ίδιο, οι επόμενες 48 ώρες θα δείξουν εάν πρόκειται για ένα μεμονωμένο και ελεγχόμενο περιστατικό ή για την αρχή μιας νέας μεγάλης περιφερειακής κλιμάκωσης.
Πόσο γρήγορα μπορεί να επαναλειτουργήσει ο αγωγός
Προς το παρόν δεν υπάρχει σαφής απάντηση.
Τον Απρίλιο, όταν αντλιοστάσιο του ίδιου αγωγού είχε δεχθεί επίθεση και η ροή είχε μειωθεί στα 700.000 βαρέλια ημερησίως, η Σαουδική Αραβία κατάφερε να αποκαταστήσει πλήρως τη λειτουργία μέσα σε μόλις τρεις ημέρες.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν δώσει λεπτομέρειες για την έκταση των ζημιών.
Δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν καπνό να αναδύεται από περιοχή του αγωγού νότια της Μεδίνας, ενώ και η NASA εντόπισε ασυνήθιστη θερμική δραστηριότητα στην περιοχή.
Τι άλλες επιλογές έχει η Σαουδική Αραβία
Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εναλλακτική λύση που να μπορεί να αντισταθμίσει άμεσα την απώλεια του East-West.
Με τις εξαγωγές μέσω των Στενών του Hormuz δραστικά περιορισμένες, ο αγωγός αποτελούσε τη βασική οδό μέσω της οποίας το αργό πετρέλαιο από την ανατολική Σαουδική Αραβία μεταφερόταν δυτικά προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Σαουδική Αραβία μπορεί να αξιοποιήσει περισσότερο τα ήδη υπάρχοντα αποθέματα στα δυτικά της χώρας, ωστόσο ο έλεγχος των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και του νησιού Mayun από τους Houthis δημιουργεί νέες απειλές και για αυτή την οδό.
Ακόμη και η παράκαμψη μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική συνεπάγεται σημαντικά μεγαλύτερο κόστος και χρόνο μεταφοράς.
Ως αποτέλεσμα, το Ριάντ ενδέχεται να επιχειρήσει να διοχετεύσει περισσότερες εξαγωγές μέσω της Αιγύπτου, αξιοποιώντας τη Διώρυγα του Suez ή τον αγωγό Sumed, μήκους 320 χιλιομέτρων, που μεταφέρει αργό πετρέλαιο από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το κλείσιμο του East-West μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες αλυσιδωτές επιπτώσεις σε μια παγκόσμια ενεργειακή αγορά που βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Cahill, «υπάρχουν πλέον πολύ μικρότερα περιθώρια ασφαλείας στο σύστημα».
Εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν και προκύψει πραγματικός κίνδυνος μακροχρόνιας διακοπής της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου αναμένεται να ενταθούν περαιτέρω αυξάνοντας την πίεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump
*Οι Popular Mobilisation Forces (PMF) — στα ελληνικά συνήθως αποδίδεται ως Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης ή Λαϊκές Δυνάμεις Επιστράτευσης (Hashd al-Shaabi) — δεν είναι ιρανική οργάνωση, αλλά ιρακινός κρατικός στρατιωτικός σχηματισμός με ισχυρή επιρροή από το Ιράν
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών