Οι παρατεταμένες περίοδοι ηρεμίας δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας, οδηγώντας σε υπερβολικό ρίσκο και τελικά σε πανικό
Στα τέλη Φεβρουαρίου, την τελευταία Παρασκευή του μήνα, ο Nicolai Tangen, επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Νορβηγίας ύψους 2,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ολοκλήρωσε την πρώτη του επίσκεψη στη Μέση Ανατολή, περνώντας από τα δυναμικά κέντρα ξένων εργαζομένων του Ντουμπάι και από τις φιλόδοξες, σχεδόν φαραωνικές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας.
«Απλώς μείναμε έκπληκτοι από το πόσο δυναμική ήταν η περιοχή», δήλωσε ο Tangen σε συνέντευξή του στο Παρίσι αυτή την εβδομάδα.
Λίγες ώρες μετά την αναχώρησή του, η περιοχή βυθίστηκε σε έναν πόλεμο που έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους, έχει εκτοπίσει εκατομμύρια και τροφοδοτεί μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Ο 59χρονος πρώην διαχειριστής hedge fund δεν είναι ακόμη έτοιμος να ξεγράψει την οικονομική ισχύ του πετρελαϊκού Κόλπου — «είναι πολύ νωρίς για τέτοια συμπεράσματα», σημείωσε σε συνέντευξή του στο Bloomberg— αλλά η γενικότερη αίσθηση εφησυχασμού των αγορών απέναντι στις εξελίξεις στην περιοχή έχει αφήσει το αποτύπωμά της.
Η Norges Bank Investment Management σχεδιάζει πλέον για ένα ευρύ φάσμα δυνητικά δυσοίωνων σεναρίων, καθώς η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας δοκιμάζεται.
Ως το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο, οι εκτιμήσεις της έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Το χαρτοφυλάκιό του αντιστοιχεί περίπου στο 1,5% όλων των εισηγμένων μετοχών παγκοσμίως· μεταξύ των κορυφαίων συμμετοχών του συγκαταλέγονται η Nvidia και η Apple.
Η στιγμή Minsky
Παρότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένουν συνολικά ήρεμες και δευτερεύουσας σημασίας μπροστά στην ανθρώπινη τραγωδία που εξελίσσεται, ο Tangen επιστρέφει διαρκώς στη θεωρία του οικονομολόγου Hyman Minsky για το πώς οι παρατεταμένες περίοδοι ηρεμίας δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας, οδηγώντας σε υπερβολικό ρίσκο και τελικά σε πανικό.
Ο επικεφαλής του νορβηγικού ταμείου το συμπύκνωσε σε τρεις λέξεις που, όπως είπε, ταιριάζουν και στο ταξίδι του στη Μέση Ανατολή: «Η σταθερότητα είναι ασταθής».
Τα σενάρια
Δύο βασικά σενάρια που εξετάζει είναι συνολικά αρνητικά, σύμφωνα με τον Tangen.
Το πρώτο αφορά την επιστροφή του πληθωρισμού, με ένα ενδεχόμενο ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Hormuz να ωθεί την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και να επιτείνει τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Το δεύτερο αφορά τον γεωπολιτικό κατακερματισμό, με τις εμπορικές σχέσεις ήδη να έχουν επιβαρυνθεί από τους δασμούς του Donald Trump και τον πόλεμο να βαθαίνει το ρήγμα ανάμεσα στις ΗΠΑ και συμμάχους που αισθάνονται ότι σύρονται σε μια σύγκρουση που δεν επιθυμούσαν.
Πρόκειται για κινδύνους με άμεσες συνέπειες για το νορβηγικό ταμείο, αλλά και για την ευρύτερη χρηματιστηριακή αγορά.
Η αποδιάρθρωση του εμπορίου, η χαμηλότερη ανάπτυξη και η μειωμένη κερδοφορία θα μπορούσαν, σύμφωνα με stress test στο τέλος του 2025, να «σβήσουν» περίπου το 49% της αξίας του μετοχικού χαρτοφυλακίου και το 37% της συνολικής αξίας του ταμείου.
Η Νορβηγία μπορεί να επωφεληθεί βραχυπρόθεσμα από υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, όμως μια ευρύτερη οικονομική επιβράδυνση θα επιβάρυνε ένα ταμείο του οποίου οι μεταφορές προς τον κρατικό προϋπολογισμό αντιστοιχούν στο 20–25% των ετήσιων δαπανών της χώρας.
Τα σενάρια για τον τεχνολογικό τομέα
Ο τεχνολογικός τομέας αποτελεί ακόμη μία πηγή επικίνδυνου εφησυχασμού.
Αν και ο Tangen δηλώνει «πολύ μεγάλος» υποστηρικτής της τεχνητής νοημοσύνης και η Norges εκτιμά αύξηση παραγωγικότητας περίπου 20% από τη χρήση εργαλείων AI, εκφράζει ανησυχία για τις υπερβολικές αποτιμήσεις και την αβέβαιη κερδοφορία του κλάδου.
Σύμφωνα με εσωτερικά stress tests, μια διόρθωση στην τεχνολογία θα μπορούσε να εξαλείψει πάνω από το μισό του μετοχικού χαρτοφυλακίου του ταμείου.
Παρά την ανάδειξη των οικονομικών κινδύνων του πολέμου, ο επικεφαλής του ταμείου απέφυγε να υποδείξει συγκεκριμένες πολιτικές απαντήσεις.
Η Norges είναι κυρίως ένας επενδυτής που ακολουθεί δείκτες, ωστόσο πλέον καλείται να ενσωματώνει περισσότερο τη γεωπολιτική διάσταση.
Στην επίσκεψή του στο Παρίσι, ο Tangen ενθάρρυνε τραπεζίτες, επενδυτές και αξιωματούχους να ενισχύσουν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, ακολουθώντας σε γενικές γραμμές τις προτάσεις του πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi: πιο ενοποιημένη οικονομία, ενιαίες κεφαλαιαγορές και λιγότερη γραφειοκρατία.
«Αγαπάμε την Ευρώπη… αλλά είναι αλήθεια ότι η ανάπτυξη είναι χαμηλότερη και η καινοτομία επίσης (σε σχέση με τις ΗΠΑ)».
www.bankingnews.gr
«Απλώς μείναμε έκπληκτοι από το πόσο δυναμική ήταν η περιοχή», δήλωσε ο Tangen σε συνέντευξή του στο Παρίσι αυτή την εβδομάδα.
Λίγες ώρες μετά την αναχώρησή του, η περιοχή βυθίστηκε σε έναν πόλεμο που έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους, έχει εκτοπίσει εκατομμύρια και τροφοδοτεί μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Ο 59χρονος πρώην διαχειριστής hedge fund δεν είναι ακόμη έτοιμος να ξεγράψει την οικονομική ισχύ του πετρελαϊκού Κόλπου — «είναι πολύ νωρίς για τέτοια συμπεράσματα», σημείωσε σε συνέντευξή του στο Bloomberg— αλλά η γενικότερη αίσθηση εφησυχασμού των αγορών απέναντι στις εξελίξεις στην περιοχή έχει αφήσει το αποτύπωμά της.
Η Norges Bank Investment Management σχεδιάζει πλέον για ένα ευρύ φάσμα δυνητικά δυσοίωνων σεναρίων, καθώς η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας δοκιμάζεται.
Ως το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο, οι εκτιμήσεις της έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Το χαρτοφυλάκιό του αντιστοιχεί περίπου στο 1,5% όλων των εισηγμένων μετοχών παγκοσμίως· μεταξύ των κορυφαίων συμμετοχών του συγκαταλέγονται η Nvidia και η Apple.
Η στιγμή Minsky
Παρότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένουν συνολικά ήρεμες και δευτερεύουσας σημασίας μπροστά στην ανθρώπινη τραγωδία που εξελίσσεται, ο Tangen επιστρέφει διαρκώς στη θεωρία του οικονομολόγου Hyman Minsky για το πώς οι παρατεταμένες περίοδοι ηρεμίας δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας, οδηγώντας σε υπερβολικό ρίσκο και τελικά σε πανικό.
Ο επικεφαλής του νορβηγικού ταμείου το συμπύκνωσε σε τρεις λέξεις που, όπως είπε, ταιριάζουν και στο ταξίδι του στη Μέση Ανατολή: «Η σταθερότητα είναι ασταθής».
Τα σενάρια
Δύο βασικά σενάρια που εξετάζει είναι συνολικά αρνητικά, σύμφωνα με τον Tangen.
Το πρώτο αφορά την επιστροφή του πληθωρισμού, με ένα ενδεχόμενο ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Hormuz να ωθεί την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και να επιτείνει τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Το δεύτερο αφορά τον γεωπολιτικό κατακερματισμό, με τις εμπορικές σχέσεις ήδη να έχουν επιβαρυνθεί από τους δασμούς του Donald Trump και τον πόλεμο να βαθαίνει το ρήγμα ανάμεσα στις ΗΠΑ και συμμάχους που αισθάνονται ότι σύρονται σε μια σύγκρουση που δεν επιθυμούσαν.
Πρόκειται για κινδύνους με άμεσες συνέπειες για το νορβηγικό ταμείο, αλλά και για την ευρύτερη χρηματιστηριακή αγορά.
Η αποδιάρθρωση του εμπορίου, η χαμηλότερη ανάπτυξη και η μειωμένη κερδοφορία θα μπορούσαν, σύμφωνα με stress test στο τέλος του 2025, να «σβήσουν» περίπου το 49% της αξίας του μετοχικού χαρτοφυλακίου και το 37% της συνολικής αξίας του ταμείου.
Η Νορβηγία μπορεί να επωφεληθεί βραχυπρόθεσμα από υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, όμως μια ευρύτερη οικονομική επιβράδυνση θα επιβάρυνε ένα ταμείο του οποίου οι μεταφορές προς τον κρατικό προϋπολογισμό αντιστοιχούν στο 20–25% των ετήσιων δαπανών της χώρας.
Τα σενάρια για τον τεχνολογικό τομέα
Ο τεχνολογικός τομέας αποτελεί ακόμη μία πηγή επικίνδυνου εφησυχασμού.
Αν και ο Tangen δηλώνει «πολύ μεγάλος» υποστηρικτής της τεχνητής νοημοσύνης και η Norges εκτιμά αύξηση παραγωγικότητας περίπου 20% από τη χρήση εργαλείων AI, εκφράζει ανησυχία για τις υπερβολικές αποτιμήσεις και την αβέβαιη κερδοφορία του κλάδου.
Σύμφωνα με εσωτερικά stress tests, μια διόρθωση στην τεχνολογία θα μπορούσε να εξαλείψει πάνω από το μισό του μετοχικού χαρτοφυλακίου του ταμείου.
Παρά την ανάδειξη των οικονομικών κινδύνων του πολέμου, ο επικεφαλής του ταμείου απέφυγε να υποδείξει συγκεκριμένες πολιτικές απαντήσεις.
Η Norges είναι κυρίως ένας επενδυτής που ακολουθεί δείκτες, ωστόσο πλέον καλείται να ενσωματώνει περισσότερο τη γεωπολιτική διάσταση.
Στην επίσκεψή του στο Παρίσι, ο Tangen ενθάρρυνε τραπεζίτες, επενδυτές και αξιωματούχους να ενισχύσουν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, ακολουθώντας σε γενικές γραμμές τις προτάσεις του πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi: πιο ενοποιημένη οικονομία, ενιαίες κεφαλαιαγορές και λιγότερη γραφειοκρατία.
«Αγαπάμε την Ευρώπη… αλλά είναι αλήθεια ότι η ανάπτυξη είναι χαμηλότερη και η καινοτομία επίσης (σε σχέση με τις ΗΠΑ)».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών