Σε μια σειρά δηλώσεων που προκαλούν πλήθος ερωτημάτων για τη συνοχή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, εμφάνισε την Τετάρτη δύο εκ διαμέτρου αντίθετα πρόσωπα: αυτό του «συνέταιρου» που αναζητά επιχειρηματικές λύσεις με το Ιράν και εκείνο του «τιμωρού» που απειλεί την παγκόσμια οικονομία με δασμούς - σοκ.
Λίγες μόλις ώρες μετά την πανηγυρική ανάρτηση στα social media περί «παραγωγικής αλλαγής καθεστώτος» στο Ιράν, ο Trump προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, προτείνοντας τη δημιουργία μιας «κοινοπραξίας» (joint venture) με το Ιράν για τη διαχείριση του Στενού του Hormuz. Ο Αμερικανός Πρόεδρος, υιοθετώντας ορολογία real estate, χαρακτήρισε τη συνδιαχείριση της στρατηγικής υδάτινης οδού ως «κάτι όμορφο», αφήνοντας μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτραπεί στην Τεχεράνη η είσπραξη διοδίων από τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η στροφή αυτή θεωρείται αδιανόητη από αναλυτές, καθώς μετατρέπει μια περιοχή παγκόσμιας ασφάλειας σε μια ιδιωτικού τύπου επιχείρηση, την ώρα που ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από την περιοχή, λειτουργώντας ουσιαστικά ως «εγγυητές» και επιτηρητές της συμφωνίας.
Η «παραγωγική αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργαστούν στενά με το Ιράν, το οποίο κρίναμε ότι έχει διέλθει από μια εξαιρετικά παραγωγική Αλλαγή Καθεστώτος!
Δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός Ουρανίου, και οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνεργασία με το Ιράν, θα ανασκάψουν και θα απομακρύνουν όλη τη βαθιά θαμμένη Πυρηνική «Σκόνη» (από βομβαρδιστικά B-2). Αυτή βρίσκεται τώρα, και βρισκόταν, υπό πολύ αυστηρή Δορυφορική Επιτήρηση (Space Force!). Τίποτα δεν έχει αγγιχτεί από την ημερομηνία της επίθεσης.
Συζητάμε, και θα συζητάμε, με το Ιράν για την ελάφρυνση των Δασμών και των Κυρώσεων. Πολλά από τα 15 σημεία έχουν ήδη συμφωνηθεί. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα. Πρόεδρος DONALD J. TRUMP» αναφέρει ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε ανάρτηση του στα social media.
Η πρόταση για... joint venture ΗΠΑ και Ιράν στο Hormuz
Λίγα λεπτά αργότερα και σε δηλώσεις του στο ABC News, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιδιώξουν μια «κοινοπραξία» (joint venture) με το Ιράν για τη διαφύλαξη του Στενού του Hormuz.
«Σκεφτόμαστε να το κάνουμε ως κοινοπραξία. Είναι ένας τρόπος να το διασφαλίσουμε — διασφαλίζοντάς το επίσης από πολλούς άλλους», δήλωσε ο Trump ερωτηθείς αν θα επέτρεπε στο Ιράν να εισπράττει διόδια από τα πλοία που διέρχονται από τη στρατηγική υδάτινη οδό. «Είναι κάτι όμορφο», πρόσθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Ο Trump δήλωσε επίσης ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να διατηρήσει καμία δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της Τεχεράνης ότι δεν θα εγκαταλείψει το δικαίωμά της να το πράττει. «Δεν θα υπάρξει καθόλου εμπλουτισμός», είπε χαρακτηριστικά.
Οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή επίσης δεν θα αποχωρήσουν, ανέφερε ο Trump, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα παραμείνουν εκεί για να επιβάλουν οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία.
Τέλος, ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι η Κίνα έπαιξε βασικό ρόλο στις επαφές με τους Ιρανούς.
Οικονομικός πόλεμος σε όλα τα μέτωπα
Ωστόσο, η «συμφιλιωτική» διάθεση εξαντλείται στα όρια του Ιράν. Με μια επιθετική ανάρτηση, ο Trump διεμήνυσε πως οποιαδήποτε χώρα τολμήσει να προμηθεύσει στρατιωτικό εξοπλισμό στην Τεχεράνη, θα βρεθεί αντιμέτωπη με οριζόντιο δασμό 50% σε όλα τα προϊόντα που εξάγει προς τις ΗΠΑ.
«Δεν θα υπάρξουν αποκλεισμοί ή εξαιρέσεις», τόνισε ο Trump, στέλνοντας ένα σαφές τελεσίγραφο σε συμμάχους και αντιπάλους, την ίδια στιγμή που παραδέχθηκε πως η Κίνα διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις.
Τα «Διόδια της Τεχεράνης»
Εν τω μεταξύ, ένας περιφερειακός αξιωματούχος δήλωσε στο Associated Press ότι το Ιράν θέλει να επιβάλει διόδια έως και 1 εκατομμύριο δολάρια στα πλοία που διέρχονται από το Στενό κατά τη διάρκεια της περιόδου των δύο εβδομάδων.
Το σχέδιο δέκα σημείων αναφέρει επίσης ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποδεχθούν τον συνεχή έλεγχο του Ιράν στο Στενό, να αναγνωρίσουν το δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου, να άρουν όλες τις κυρώσεις, να καταβάλουν αποζημιώσεις και να αποσύρουν όλα τα στρατεύματα από την περιοχή. Το Ιράν θα χρησιμοποιούσε στη συνέχεια τα χρήματα που θα συγκεντρώσει για την ανοικοδόμηση μετά τη σύγκρουση που διήρκεσε εβδομάδες.
Μετά τις απαιτήσεις του Ιράν για διόδια, το ζωτικής σημασίας Στενό έχει γίνει πλέον γνωστό ως «Διόδια της Τεχεράνης» (Tehran Tollbooth). Οι πλοιοκτήτες περνούν από μια περίπλοκη και δαπανηρή διαδικασία διαπραγμάτευσης.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα πλοία πρέπει να ενημερώνουν ενδιάμεσες εταιρείες που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) για το φορτίο του πλοίου, τον προορισμό και τον τελικό ιδιοκτήτη. Στη συνέχεια, το Ιράν χρεώνει ένα «διόδιο» τουλάχιστον 1 δολαρίου ανά βαρέλι – και αυτό πρέπει να πληρωθεί σε κινεζικό γουάν ή κρυπτονόμισμα. Η μέση τιμή για ένα μόνο πετρελαιοφόρο είναι 2 εκατομμύρια δολάρια. Εάν όλα εγκριθούν, σκάφη του IRGC θα παρέχουν τελικά συνοδεία κατά την είσοδο και την έξοδο από το «σταθμό διοδίων».
Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι θα μπορούσε να αποφέρει έως και 500 δισ. δολάρια σε πέντε χρόνια.
Σε μια ανάρτηση στο Truth Social λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ο Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «βοηθήσουν με τη συσσώρευση της κυκλοφορίας στο Στενό του Hormuz», προσθέτοντας: «Θα βγουν πολλά χρήματα».
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, δήλωσε ότι εάν σταματήσουν οι επιθέσεις κατά του Ιράν, θα σταματήσουν και οι ιρανικές επιχειρήσεις. Ο στρατός της χώρας θα συντονίσει την ασφαλή διέλευση από το Στενό του Hormuz κατά τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός, πρόσθεσε σε ανάρτησή του στο X.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών