Σε ένα ιστορικό «διαζύγιο» που εκθέτει την αδυναμία κοινής γραμμής στην ΕΕ, Γαλλία και Γερμανία αποφάσισαν να τερματίσουν οριστικά το φιλόδοξο πρόγραμμα FCAS. Το γιγαντιαίο project των 100 δισ. ευρώ, το οποίο σχεδιάστηκε το 2017 για να αποτελέσει το «σύστημα των συστημάτων» και το κοινό μαχητικό αεροσκάφος 6ης γενιάς της Ευρώπης, προσέκρουσε ναυάγησε λόγω των αγεφύρωτων διαφωνιών ανάμεσα στη γαλλική Dassault Aviation και την Airbus. Παρά τις μέχρι πρότινος δημόσιες διαβεβαιώσεις του Γάλλου προέδρου, Emmanuel Macron, και του Γερμανού καγκελάριου Friedrich Merz ότι το έργο θα προχωρούσε, η επιχειρηματική πραγματικότητα ανάγκασε τους δύο ηγέτες να αποδεχθούν το μοιραίο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Airbus στρέφει ήδη το βλέμμα της προς τον σουηδικό αμυντικό κολοσσό SAAB, αναζητώντας μια νέα, ρεαλιστική συμμαχία για να προλάβει το τρένο της επόμενης γενιάς εξοπλισμών πριν από το 2040.
Το χρονικό
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2017 για να αντικαταστήσει τα γαλλικά μαχητικά Rafale και τα Eurofighter Typhoon που χρησιμοποιούνται από τη Γερμανία και την Ισπανία. Ωστόσο, μαστιζόταν από διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκόμενων εταιρειών — της γαλλικής Dassault Aviation και της Airbus, η οποία εκπροσωπεί τη Γερμανία και την Ισπανία.
Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε στο AFP ότι ο Merz και ο Macron «κατέληξαν στην κοινή εκτίμηση ότι οι εταιρείες δεν θα μπορέσουν να συμφωνήσουν για την κατασκευή ενός κοινού μαχητικού αεροσκάφους». «Αναγνωρίζουν αυτή την πραγματικότητα». Ο αξιωματούχος, ωστόσο, πρόσθεσε ότι άλλα μέρη του ευρύτερου έργου θα συνεχιστούν.
«Ο πραγματικός πυρήνας του FCAS πρόκειται να συνεχιστεί ως ευρωπαϊκό σύστημα», δήλωσε ο αξιωματούχος, περιγράφοντάς το ως ένα «νευρικό σύστημα που δικτυώνει αεροσκάφη, drones και άλλα εξαρτήματα σε ένα ενιαίο σύνολο».
Τα υπουργεία άμυνας της Γαλλίας και της Γερμανίας πρόκειται να καταρτίσουν ένα σχέδιο για την αμυντική συνεργασία «επικεντρωμένο σε μερικά ρεαλιστικά και σύμφωνα με τις ανάγκες έργα» σε μια επικείμενη συνάντηση, συμπλήρωσε ο αξιωματούχος.
Στο Παρίσι, αξιωματούχος επιβεβαίωσε την ανακοίνωση του Βερολίνου. Ο Macron και ο Merz «είχαν μακρές και συχνές συζητήσεις για τους τρόπους προώθησης αυτού του έργου, το οποίο είναι σημαντικό για την ευρωπαϊκή άμυνα», δήλωσε ο αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Εξέφρασαν και οι δύο τη λύπη τους για την αδυναμία των βιομηχανικών εταίρων να καταλήξουν σε συμφωνία για τη συνέχιση του έργου», πρόσθεσε.
Στροφή της Airbus στη SAAB
Όπως ανέφερε νωρίτερα το EurAsian Times, η Airbus άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να συνεργαστεί με τη σουηδική αμυντική βιομηχανία SAAB για την ανάπτυξη του μαχητικού έκτης γενιάς της. Ο Michael Schoellhorn, επικεφαλής της Airbus Defense, δήλωσε πρόσφατα ότι ανυπομονεί να συνεργαστεί με τη Σουηδία και τη Saab σε ένα μαχητικό επόμενης γενιάς.
Όταν ρωτήθηκε αν η Airbus επιδιώκει συγκεκριμένα να αναπτύξει ένα επανδρωμένο τακτικό μαχητικό επόμενης γενιάς με τη SAAB, ο Διευθύνων Σύμβουλος δήλωσε: «Είμαστε ανοιχτοί σε πολλά πράγματα. Για την Airbus, το επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα». Στην ίδια πρόταση, ο Schoellhorn τόνισε ότι η εταιρεία «θα εμπλακεί στην ανάπτυξη ενός μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενιάς».
«Θα συμμετάσχουμε στην ανάπτυξη ενός τέτοιου αεροσκάφους. Η δομή εντός του FCAS θα μπορούσε να βελτιωθεί. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε δύο μαχητικά αεροσκάφη εντός του FCAS ή σε μια άλλη μορφή συνεργασίας, και η Σουηδία και η Saab είναι υποψήφιοι με εκτεταμένη τεχνογνωσία σε αυτόν τον τομέα», δήλωσε ο Schoellhorn, Διευθύνων Σύμβουλος της Airbus Defence and Space, στη συνέντευξη. «Αν πρόκειται να έχουμε κάτι που μπορεί να ονομαστεί έκτης γενιάς και να είναι ιπτάμενο πριν από τη δεκαετία του 2040, πρέπει να δράσουμε τώρα. Περιμένουμε με ανυπομονησία να δούμε τι θα αποφασίσουν οι πολιτικοί. Αν βρισκόμαστε ακόμα σε αβεβαιότητα στο τέλος του έτους, αυτό θα είναι μια μεγάλη πρόκληση», πρόσθεσε.
Επιπλέον, ο επικεφαλής της Airbus, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα τη Σουηδία, δήλωσε: «Η Σουηδία και η Saab είναι υποψήφιοι με εκτεταμένη τεχνογνωσία». «Όλοι γνωρίζουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε», συνέχισε, αναφερόμενος στο πρόγραμμα FCAS. «Γι' αυτό είναι καιρός να διερευνήσουμε ενεργά άλλες επιλογές, πράγμα που κάνουμε τώρα».
Είναι ενδιαφέρον ότι η Σουηδία είχε προηγουμένως καθεστώς παρατηρητή στην ομάδα του GCAP, αλλά αποχώρησε από την πρωτοβουλία το 2023, επικαλούμενη αναντιστοιχία μεταξύ προσδοκιών και απαιτήσεων, καθώς και υψηλό κόστος.
Ο Micael Johansson, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Saab, ανακοίνωσε ότι η χώρα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε «περίοδο αδράνειας» όσον αφορά το παγκόσμιο έργο. «Βρισκόμαστε στο περιθώριο και η εμπλοκή μας δεν ήταν τόσο έντονη όσο νομίζαμε αρχικά ότι θα ήταν. Δεν είμαστε εκτός προγράμματος, αλλά η Σουηδία έχει μπει σε "χειμερία νάρκη" ενόσω βλέπουμε πώς το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και ενδεχομένως η Ιαπωνία θα το στήσουν. Δεν είμαι σίγουρος πώς θα εξελιχθεί αυτό», είχε δηλώσει τότε.
Έκτοτε, η Σουηδία έχει ξεκινήσει τις εργασίες για το δικό της μαχητικό επόμενης γενιάς.
Τον Οκτώβριο του 2025, η Σουηδική Υπηρεσία Αμυντικού Υλικού (FMV) ανέθεσε στη Saab συμβόλαιο ύψους 276 εκατομμυρίων δολαρίων για εννοιολογικές μελέτες (conceptual studies) σχετικά με το μαχητικό αεροσκάφος επόμενης γενιάς, οι οποίες προγραμματίζεται να πραγματοποιηθούν από το 2025 έως το 2027. Το συμβόλαιο περιλαμβάνει εννοιολογικές μελέτες επανδρωμένων και μη επανδρωμένων λύσεων υπό την προοπτική ενός «συστήματος συστημάτων», καθώς και τεχνολογική ανάπτυξη και συστήματα επίδειξης, ανέφερε η SAAB σε τότε ανακοίνωσή της.
Αν και το πρόγραμμα βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο, με λίγες λεπτομέρειες να είναι διαθέσιμες στο κοινό, δίνει έμφαση σε μια προσέγγιση «συστήματος συστημάτων», περιλαμβάνοντας δυνητικά τόσο επανδρωμένες όσο και μη επανδρωμένες πλατφόρμες.
Επιπλέον, ο σχεδιασμός του αναμένεται να δώσει προτεραιότητα στην αεροπορική κυριαρχία, να ενσωματώσει προηγμένες τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και η αυτονομία, να λειτουργεί σε συνεργασία με συνοδευτικά drones (loyal wingman) και να ευθυγραμμίζεται με τις παγκόσμιες τάσεις στην τεχνολογία έκτης γενιάς.
Η σχεδιαστική φιλοσοφία φαίνεται πολύ παρόμοια με εκείνη του FCAS, ανοίγοντας ενδεχομένως την πόρτα για συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.
Η Σουηδία θα μπορούσε ενδεχομένως να συνεισφέρει στο FCAS μέσω της Saab, η οποία κατασκευάζει το Gripen και διαθέτει εμπειρία σε αισθητήρες, ηλεκτρονικά συστήματα αεροσκαφών και ελαφρούς σκελετούς αεροσκαφών. Επιπλέον, δεδομένου ότι η Σουηδία μόλις ξεκίνησε τη μελέτη του προγράμματος, μπορεί είτε να αναπτύξει το δικό της μαχητικό επόμενης γενιάς είτε να συνεισφέρει σε ένα υπάρχον πρόγραμμα ως ισότιμος εταίρος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών