Έτοιμος ο Trump να προσφέρει στο Ιράν εκτεταμένα οικονομικά οφέλη στο πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας
Το Ιράν αναμένεται να λάβει σημαντικά οικονομικά κίνητρα στο πλαίσιο της συμφωνίας του με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα άμεσης πώλησης πετρελαίου, η πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων και, σε μεταγενέστερο στάδιο, η αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων, σύμφωνα με το τελικό σχέδιο της συμφωνίας.
Αν και οι βασικές γραμμές του μνημονίου κατανόησης κυκλοφορούν εδώ και ημέρες, το τελευταίο έγγραφο — αντίγραφο του οποίου περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg News — παρέχει μέχρι σήμερα την πληρέστερη εικόνα των οικονομικών ωφελημάτων που πρόκειται να λάβει η Τεχεράνη, με αντάλλαγμα τον τερματισμό του ελέγχου της στα Στενά του Ορμούζ και την επαναβεβαίωση της δέσμευσής της ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Το προσχέδιο των 14 σημείων
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επί της συμφωνίας την Κυριακή και σχεδιάζουν να την υπογράψουν επισήμως στις 19 Ιουνίου, στην Ελβετία.
Η υπογραφή αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για μια περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων, με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και την επιβολή αυστηρών νέων περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δημοσιοποιήσει επίσημα το κείμενο.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις σχετικές διεργασίες, οι ΗΠΑ έχουν ήδη αρχίσει να το διανέμουν σε συμμαχικές χώρες κατά τη σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7) στη Γαλλία.
Ένα ακόμη πρόσωπο με γνώση του περιεχομένου του εγγράφου, το οποίο ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα των διαβουλεύσεων, ανέφερε ότι εξακολουθούν να διευθετούνται τεχνικές λεπτομέρειες.
Αυτό σημαίνει ότι η ακριβής διατύπωση του κειμένου ενδέχεται να αλλάξει πριν από την υπογραφή.
Άμεση άρση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου
Σύμφωνα με το προσχέδιο, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, ενώ οι δύο χώρες θα συνεργαστούν ώστε η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz να επανέλθει, εντός 30 ημερών, στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο.
Διαφορετικές εκδοχές για τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δώσει αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με το πότε θα δοθεί στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της συμφωνίας.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι αυτό θα συμβεί μετά την τελετή υπογραφής της Παρασκευής, ενώ ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε τη Δευτέρα ότι το κείμενο θα μπορούσε να δημοσιοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η τελετή αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο θέρετρο Bürgenstock, με θέα στη λίμνη της Λουκέρνης, σύμφωνα με το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών.
Της αμερικανικής αντιπροσωπείας αναμένεται να ηγηθεί ο Αντιπρόεδρος JD Vance, ενώ το Ιράν πιθανότατα θα εκπροσωπηθεί από τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf.
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει αισθητά από τη στιγμή που ο Donald Trump δήλωσε, στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, ότι η συμφωνία είναι επικείμενη.
Το Brent υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας πτώση 15% μέσα σε τέσσερις ημέρες — τη μεγαλύτερη συνεχόμενη πτωτική πορεία του για το τρέχον έτος — καθώς οι αγορές εκτιμούν ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της προσφοράς.
Αναπτυξιακό ταμείο 300 δισ. δολαρίων
Το προσχέδιο προβλέπει ότι οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί τους εταίροι θα καταρτίσουν σχέδιο οικονομικής αποκατάστασης και ανάπτυξης του Ιράν, με χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Το κείμενο αναφέρει μόνο ότι οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση τα κεφάλαια αυτά «να αποδεσμευθούν και να καταστούν πλήρως διαθέσιμα», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Αμερικανός αξιωματούχος, ερωτηθείς σχετικά, απέφυγε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες του προσχεδίου, επισημαίνοντας ότι το Ιράν θα αποκομίσει τα οφέλη της συμφωνίας μόνο εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις του.
Αυτές περιλαμβάνουν τη μη απόκτηση πυρηνικού όπλου, την εξουδετέρωση του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Οι δηλώσεις Trump και οι πολιτικές αντιδράσεις
Ο Donald Trump είχε προηγουμένως διαψεύσει ότι οι ΗΠΑ προτίθενται να καταβάλουν 300 δισ. δολάρια στο Ιράν.
Το προσχέδιο, πάντως, δεν προβλέπει άμεση αμερικανική χρηματοδότηση, αλλά αναφέρει ότι οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους θα διασφαλίσουν τη χρηματοδότηση αυτού του ύψους.
Μιλώντας στη σύνοδο της G7, ο Trump χαρακτήρισε τη συμφωνία «τελειωμένη υπόθεση», υποστηρίζοντας ότι θα αποτρέψει το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν θα καταβάλουν πολεμικές αποζημιώσεις ούτε θα επενδύσουν χρήματα στο Ιράν.
«Οι ηγέτες της Τεχεράνης πρέπει πρώτα να αποδείξουν την αξιοπιστία τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Εσωτερικές αντιδράσεις στους Ρεπουμπλικανούς
Η νέα συμφωνία ενέχει πολιτικούς κινδύνους για τον Donald Trump, ο οποίος επί χρόνια υποστήριζε ότι η συμφωνία του 2015 μεταξύ της κυβέρνησης του Barack Obama και του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα συνιστούσε υπερβολική οικονομική παραχώρηση προς την Τεχεράνη.
Ο Trump απέσυρε τις ΗΠΑ από εκείνη τη συμφωνία το 2018, υποσχόμενος ότι θα εξασφάλιζε μια καλύτερη εκδοχή της.
Τώρα, καθώς επιδιώκει τον τερματισμό της σύγκρουσης που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν στις 28 Φεβρουαρίου, Ρεπουμπλικανοί σύμμαχοί του στο Κογκρέσο αλλά και υποστηρικτές σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν εκφράζουν ανησυχίες ότι προσφέρει υπερβολικά οικονομικά ανταλλάγματα χωρίς επαρκή οφέλη.
«Αν αυτό ισχύει, τότε το Ιράν κερδίζει», έγραψε η πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Nikki Haley, στην πλατφόρμα X, αναφερόμενη στο ενδεχόμενο να επιτραπούν εκ νέου οι ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές.
«Δεν θα έπρεπε να υπάρξει καμία άρση κυρώσεων από την πρώτη ημέρα».
Το εμπόδιο του Λιβάνου
Πρόσθετες δυσκολίες διαφαίνονται στον ορίζοντα.
Το προσχέδιο αναφέρει ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Αυτό προϋποθέτει τη συναίνεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu, ο οποίος μέχρι στιγμής αρνείται να τερματίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας του εναντίον της Hezbollah στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ.
Σταδιακή άρση κυρώσεων και αποχώρηση στρατευμάτων
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι οι ΗΠΑ θα δεσμευθούν να άρουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν, αλλά μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας που θα διαπραγματευθεί κατά τους επόμενους δύο μήνες και θα οδηγήσει στον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις «από τις γύρω περιοχές» εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις διαβουλεύσεις, η αμερικανική ερμηνεία είναι ότι η πρόβλεψη για τις πωλήσεις πετρελαίου αφορά αποκλειστικά φορτία ιρανικού πετρελαίου που έχουν ήδη φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια και όχι γενικευμένη επανέναρξη των εξαγωγών.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό ζήτημα
Η συμφωνία συνδυάζει άμεσα και μελλοντικά οικονομικά κίνητρα για το Ιράν, με αντάλλαγμα τη μόνιμη δέσμευσή του ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει διαχρονικά ότι δεν επιθυμεί την κατασκευή ατομικής βόμβας και είχε αναλάβει ανάλογη δέσμευση και στο πλαίσιο της συμφωνίας της εποχής Obama, γνωστής ως Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA).
Το Ιράν βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η οποία ανέτρεψε τον Σάχη.
Σύμφωνα με ανάλυση του Atlantic Council, περίπου 12 δισ. δολάρια ιρανικών κεφαλαίων είχαν δεσμευθεί τότε.
Τις επόμενες δεκαετίες επιβλήθηκαν επιπλέον αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που προηγήθηκε της εφαρμογής της συμφωνίας JCPOA το 2015.
Το προσχέδιο που περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg δεν διευκρινίζει την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Αναφέρει μόνο ότι το ζήτημα «θα αντιμετωπιστεί επαρκώς στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας», μαζί με όλα τα υπόλοιπα πυρηνικά θέματα.
Επιφυλάξεις αναλυτών
Η τελευταία εκδοχή του σχεδίου δεν προβλέπει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα για την άρση των κυρώσεων ή τη δημιουργία του αναπτυξιακού ταμείου.
Παρ' όλα αυτά, αναλυτές που υποστηρίζουν την επιβολή αυστηρών περιορισμών στο Ιράν αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό το περιεχόμενο του προσχεδίου.
Η κυβέρνηση Trump «κατάφερε να ενώσει τόσο τους υποστηρικτές όσο και τους επικριτές της απέναντι σε μια συμφωνία που ακόμη δεν έχει δημοσιοποιήσει», έγραψε στην πλατφόρμα X ο Mark Dubowitz, διευθύνων σύμβουλος του Foundation for Defense of Democracies.
«Μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται ιδιαίτερα ελπιδοφόρα», κατέληξε.
www.bankingnews.gr
Αν και οι βασικές γραμμές του μνημονίου κατανόησης κυκλοφορούν εδώ και ημέρες, το τελευταίο έγγραφο — αντίγραφο του οποίου περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg News — παρέχει μέχρι σήμερα την πληρέστερη εικόνα των οικονομικών ωφελημάτων που πρόκειται να λάβει η Τεχεράνη, με αντάλλαγμα τον τερματισμό του ελέγχου της στα Στενά του Ορμούζ και την επαναβεβαίωση της δέσμευσής της ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Το προσχέδιο των 14 σημείων
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επί της συμφωνίας την Κυριακή και σχεδιάζουν να την υπογράψουν επισήμως στις 19 Ιουνίου, στην Ελβετία.
Η υπογραφή αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για μια περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων, με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και την επιβολή αυστηρών νέων περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δημοσιοποιήσει επίσημα το κείμενο.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις σχετικές διεργασίες, οι ΗΠΑ έχουν ήδη αρχίσει να το διανέμουν σε συμμαχικές χώρες κατά τη σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7) στη Γαλλία.
Ένα ακόμη πρόσωπο με γνώση του περιεχομένου του εγγράφου, το οποίο ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα των διαβουλεύσεων, ανέφερε ότι εξακολουθούν να διευθετούνται τεχνικές λεπτομέρειες.
Αυτό σημαίνει ότι η ακριβής διατύπωση του κειμένου ενδέχεται να αλλάξει πριν από την υπογραφή.
Άμεση άρση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου
Σύμφωνα με το προσχέδιο, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, ενώ οι δύο χώρες θα συνεργαστούν ώστε η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz να επανέλθει, εντός 30 ημερών, στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο.
Διαφορετικές εκδοχές για τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δώσει αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με το πότε θα δοθεί στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της συμφωνίας.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι αυτό θα συμβεί μετά την τελετή υπογραφής της Παρασκευής, ενώ ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε τη Δευτέρα ότι το κείμενο θα μπορούσε να δημοσιοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η τελετή αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο θέρετρο Bürgenstock, με θέα στη λίμνη της Λουκέρνης, σύμφωνα με το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών.
Της αμερικανικής αντιπροσωπείας αναμένεται να ηγηθεί ο Αντιπρόεδρος JD Vance, ενώ το Ιράν πιθανότατα θα εκπροσωπηθεί από τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf.
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει αισθητά από τη στιγμή που ο Donald Trump δήλωσε, στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, ότι η συμφωνία είναι επικείμενη.
Το Brent υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας πτώση 15% μέσα σε τέσσερις ημέρες — τη μεγαλύτερη συνεχόμενη πτωτική πορεία του για το τρέχον έτος — καθώς οι αγορές εκτιμούν ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της προσφοράς.
Αναπτυξιακό ταμείο 300 δισ. δολαρίων
Το προσχέδιο προβλέπει ότι οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί τους εταίροι θα καταρτίσουν σχέδιο οικονομικής αποκατάστασης και ανάπτυξης του Ιράν, με χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Το κείμενο αναφέρει μόνο ότι οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση τα κεφάλαια αυτά «να αποδεσμευθούν και να καταστούν πλήρως διαθέσιμα», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Αμερικανός αξιωματούχος, ερωτηθείς σχετικά, απέφυγε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες του προσχεδίου, επισημαίνοντας ότι το Ιράν θα αποκομίσει τα οφέλη της συμφωνίας μόνο εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις του.
Αυτές περιλαμβάνουν τη μη απόκτηση πυρηνικού όπλου, την εξουδετέρωση του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Οι δηλώσεις Trump και οι πολιτικές αντιδράσεις
Ο Donald Trump είχε προηγουμένως διαψεύσει ότι οι ΗΠΑ προτίθενται να καταβάλουν 300 δισ. δολάρια στο Ιράν.
Το προσχέδιο, πάντως, δεν προβλέπει άμεση αμερικανική χρηματοδότηση, αλλά αναφέρει ότι οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους θα διασφαλίσουν τη χρηματοδότηση αυτού του ύψους.
Μιλώντας στη σύνοδο της G7, ο Trump χαρακτήρισε τη συμφωνία «τελειωμένη υπόθεση», υποστηρίζοντας ότι θα αποτρέψει το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν θα καταβάλουν πολεμικές αποζημιώσεις ούτε θα επενδύσουν χρήματα στο Ιράν.
«Οι ηγέτες της Τεχεράνης πρέπει πρώτα να αποδείξουν την αξιοπιστία τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Εσωτερικές αντιδράσεις στους Ρεπουμπλικανούς
Η νέα συμφωνία ενέχει πολιτικούς κινδύνους για τον Donald Trump, ο οποίος επί χρόνια υποστήριζε ότι η συμφωνία του 2015 μεταξύ της κυβέρνησης του Barack Obama και του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα συνιστούσε υπερβολική οικονομική παραχώρηση προς την Τεχεράνη.
Ο Trump απέσυρε τις ΗΠΑ από εκείνη τη συμφωνία το 2018, υποσχόμενος ότι θα εξασφάλιζε μια καλύτερη εκδοχή της.
Τώρα, καθώς επιδιώκει τον τερματισμό της σύγκρουσης που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν στις 28 Φεβρουαρίου, Ρεπουμπλικανοί σύμμαχοί του στο Κογκρέσο αλλά και υποστηρικτές σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν εκφράζουν ανησυχίες ότι προσφέρει υπερβολικά οικονομικά ανταλλάγματα χωρίς επαρκή οφέλη.
«Αν αυτό ισχύει, τότε το Ιράν κερδίζει», έγραψε η πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Nikki Haley, στην πλατφόρμα X, αναφερόμενη στο ενδεχόμενο να επιτραπούν εκ νέου οι ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές.
«Δεν θα έπρεπε να υπάρξει καμία άρση κυρώσεων από την πρώτη ημέρα».
Το εμπόδιο του Λιβάνου
Πρόσθετες δυσκολίες διαφαίνονται στον ορίζοντα.
Το προσχέδιο αναφέρει ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Αυτό προϋποθέτει τη συναίνεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu, ο οποίος μέχρι στιγμής αρνείται να τερματίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας του εναντίον της Hezbollah στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ.
Σταδιακή άρση κυρώσεων και αποχώρηση στρατευμάτων
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι οι ΗΠΑ θα δεσμευθούν να άρουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν, αλλά μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας που θα διαπραγματευθεί κατά τους επόμενους δύο μήνες και θα οδηγήσει στον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις «από τις γύρω περιοχές» εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις διαβουλεύσεις, η αμερικανική ερμηνεία είναι ότι η πρόβλεψη για τις πωλήσεις πετρελαίου αφορά αποκλειστικά φορτία ιρανικού πετρελαίου που έχουν ήδη φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια και όχι γενικευμένη επανέναρξη των εξαγωγών.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό ζήτημα
Η συμφωνία συνδυάζει άμεσα και μελλοντικά οικονομικά κίνητρα για το Ιράν, με αντάλλαγμα τη μόνιμη δέσμευσή του ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει διαχρονικά ότι δεν επιθυμεί την κατασκευή ατομικής βόμβας και είχε αναλάβει ανάλογη δέσμευση και στο πλαίσιο της συμφωνίας της εποχής Obama, γνωστής ως Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA).
Το Ιράν βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η οποία ανέτρεψε τον Σάχη.
Σύμφωνα με ανάλυση του Atlantic Council, περίπου 12 δισ. δολάρια ιρανικών κεφαλαίων είχαν δεσμευθεί τότε.
Τις επόμενες δεκαετίες επιβλήθηκαν επιπλέον αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που προηγήθηκε της εφαρμογής της συμφωνίας JCPOA το 2015.
Το προσχέδιο που περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg δεν διευκρινίζει την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Αναφέρει μόνο ότι το ζήτημα «θα αντιμετωπιστεί επαρκώς στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας», μαζί με όλα τα υπόλοιπα πυρηνικά θέματα.
Επιφυλάξεις αναλυτών
Η τελευταία εκδοχή του σχεδίου δεν προβλέπει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα για την άρση των κυρώσεων ή τη δημιουργία του αναπτυξιακού ταμείου.
Παρ' όλα αυτά, αναλυτές που υποστηρίζουν την επιβολή αυστηρών περιορισμών στο Ιράν αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό το περιεχόμενο του προσχεδίου.
Η κυβέρνηση Trump «κατάφερε να ενώσει τόσο τους υποστηρικτές όσο και τους επικριτές της απέναντι σε μια συμφωνία που ακόμη δεν έχει δημοσιοποιήσει», έγραψε στην πλατφόρμα X ο Mark Dubowitz, διευθύνων σύμβουλος του Foundation for Defense of Democracies.
«Μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται ιδιαίτερα ελπιδοφόρα», κατέληξε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών