Σε εφαρμογή το νέο εργασιακό - Όλες οι αλλαγές, τι πρέπει να ξέρουν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις

Σε πλήρη εφαρμογή αναμένεται να τεθεί ο νέος εργασιακός νόμος με κομβικό σημείο το ελαστικό ωράριο (τετραήμερο και 13ωρο) σε όφελος εργαζομένων και επιχειρήσεων, αλλά με την πρόβλεψη ότι η άρνηση εργαζόμενου δεν μπορεί να οδηγήσει σε βλαπτική μεταβολή της εργασιακής του σχέσης, όπως και σε απόλυση.

Οι πρώτες αποφάσεις

Ήδη, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως υπέγραψε τις τρείς πρώτες αποφάσεις για την εφαρμογή του, που αφορούν:

1. Στην υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους εργαζομένούς του εκπαίδευση καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και λαβής Χάιμλιχ ως εξής: εφόσον απασχολεί έως και 50 εργαζομένους σε μία εγκατάσταση, και εφόσον απασχολεί περισσότερους από 50, μέσω μαθημάτων από πιστοποιημένους εκπαιδευτικούς φορείς πρώτων βοηθειών στο ήμισυ των απασχολούμενων στην εγκατάσταση, τουλάχιστον ανά 3 έτη.

2. Την ενσωμάτωση στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» των περαιτέρω απλουστεύσεων που εισήγαγε ο νέος εργασιακός νόμος «Δίκαιη Εργασία για Όλους» (ν.5239/2025). Με τη συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση αναβαθμίζονται οι λειτουργίες του υφιστάμενου ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ». Το νέο Πληροφοριακό Σύστημα θα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία στις 16 Φεβρουαρίου και, μεταξύ άλλων, θα ⁠παρακολουθεί όλες τις μορφές απασχόλησης για την πλήρη εποπτεία της αγοράς εργασίας, απλουστεύει διαδικασίες και καταργεί έντυπα (1 αντί για 4 έντυπα για πρόσληψη, ετήσιος πίνακας προσωπικού, στοιχεία που καταγράφονται πλέον ψηφιακά σε πεδία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, χωρίς την χρονοβόρα υποχρέωση ανάρτησης).

3. Στην ενοποίηση των πολιτικών που αφορούν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, καθώς και στη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών, στο πλαίσιο περαιτέρω μείωσης της γραφειοκρατίας.

Οι αλλαγές

Αναλυτικά οι αλλαγές που επιφέρει ο νέος νόμος είναι:

1. Απασχόληση με 13 ώρες: Προβλέπεται η δυνατότητα του εργαζόμενου να εργαστεί έως 13 ώρες την ημέρα (κατ΄ εξαίρεση) σε έναν εργοδότη με προσαύξηση 40% στην αμοιβή. Μέχρι τώρα το 13ωρο ίσχυε για δύο εργοδότες, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παραβιάζεται η 40ωρη εβδομαδιαία εργασία. Πέραν του 8ώρου, είναι θεσμοθετημένη η 9η ώρα εργασίας, που θεωρείται υπερεργασία, συν τρεις επιπλέον ώρες, μέχρι τη 12η, που θεωρούνται υπερωρίες. Σήμερα, ένας εργαζόμενος έχει τη δυνατότητα να εργάζεται κατ’ εξαίρεση έως 13 ώρες ημερησίως σε δύο ή περισσότερους εργοδότες.
Με το νομοσχέδιο, δίνεται η δυνατότητα 13ωρης απασχόλησης και σε εργαζόμενους που απασχολούνται σε έναν εργοδότη, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται πιστά τα όρια ανάπαυσης και μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων 40 ή 48 ωρών εργασίας. Σημειώνεται ότι οι 13 ώρες εργασίας, δεν μπορούν να εφαρμόζονται σε καθημερινή βάση, αλλά μεμονωμένα.

2. Μισθολογική προσαύξηση υπερωριών: Συνοδεύονται από τις νόμιμες προσαυξήσεις (συν 40%). Αυτό διασφαλίζεται και από την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Η επιπλέον ώρα απασχόλησης θεωρείται παράνομη και οφείλεται προσαύξηση 120%. Με τη νέα ρύθμιση ο εργαζόμενος ευνοείται μισθολογικά και μπορεί να λάβει επιπλέον ως 119 ευρώ.

3. Διευθέτηση χρόνου εργασίας και 4ήμερη απασχόληση: Εισάγεται η δυνατότητα τετραήμερης εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (και όχι μόνο για ένα εξάμηνο), δίνοντας ανάσα κυρίως σε εργαζόμενους γονείς και άτομα με αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις. Η διευθέτηση μπορεί να γίνει σε εβδομαδιαία, μηνιαία έως και σε ετήσια βάση παρέχοντας ευελιξία σε κάθε εργαζόμενο να προγραμματίσει τον ελεύθερο χρόνο του. Για την όποια μετατροπή στο ωράριο απασχόλησης απαιτείται υποχρεωτικά η συναίνεση των εργαζομένων.

4. Προσλήψεις εξπρές: Δίνει τη δυνατότητα για fast track διαδικασίες προσλήψεων μέσω εφαρμογής στο κινητό ώστε να μπορεί να προσλαμβάνεται προσωπικό ειδικά σε έκτακτες περιπτώσεις όπως είναι οι αργίες και τα Σαββατοκύριακα όταν παρουσιαστούν αυξημένες ανάγκες εξυπηρέτησης πελατών στην εστίαση, τα καταλύματα και τις ξενοδοχειακές μονάδες.
Πριν από την έναρξη της απασχόλησης, ο εργοδότης δηλώνει μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, τους ουσιώδεις όρους εργασίας που προβλέπονται. Ο εργαζόμενος λαμβάνει ειδοποίηση για την πρόταση προς σύναψη της σύμβασης μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «MyErgani», και πρέπει να την αποδεχθεί, μέσω της ίδιας ηλεκτρονικής εφαρμογής, πριν από την έναρξη της απασχόλησης.

5. Οικειοθελής αποχώρηση: Με το ισχύον καθεστώς όταν μια σύμβαση λήγει οικειοθελώς από τον εργαζόμενο, ο εργοδότης δεν μπορεί να προσλάβει άμεσα άλλον εργαζόμενο αλλά θα πρέπει να παρέλθει ένα 10ήμερο διαφορετικά ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για απόλυση. Με τις προσλήψεις και αποχωρήσεις fast track η πρόσληψη εργαζομένων σε αντικατάσταση των οικειοθελώς αποχωρούντων θα γίνεται άμεσα.

6. Υπερωρίες στην εκ περιτροπής εργασία: Οι εκ περιτροπής απασχολούμενοι θα έχουν δικαίωμα να εργαστούν επιπλέον του οκταώρου τους, λαμβάνοντας την αντίστοιχη προσαύξηση 40% για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης, εφόσον το επιθυμούν.

7. Σπαστή άδεια: Εισάγεται περισσότερη αυτονομία στην κατανομή της ετήσιας καλοκαιρινής άδειας. Σήμερα, η κατάτμηση του χρόνου αδείας (σπαστή άδεια) επιτρέπεται μόνο κατ΄εξαίρεση σε δύο περιόδους από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 12 εργάσιμες ημέρες επί εξαήμερου εβδομαδιαίας εργασίας και 10 εργάσιμες ημέρες επί πενθημέρου μετά από έγγραφη αίτηση του εργαζομένου προς τον εργοδότη.
Ωστόσο πρακτικά στις περισσότερες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα η άδεια δίνεται για τρεις εβδομάδες τον Αύγουστο όταν κλείνουν η υπολειτουργούν οι επιχειρήσεις. Με τη νέα διάταξη, καταργούνται τα «στεγανά» καθώς ο εργαζόμενος μπορεί να «σπάσει» την άδειά του όπως τον βολεύει, σε συνεννόηση όμως με τον εργοδότη.

Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr