Ο δρ Ανδρέας Χαραλάμπους και ο Όμηρος Πισσαρίδης βλέπουν νέα καταιγίδα
Ηχηρή προειδοποίηση για τη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας απευθύνουν με άρθρο τους δύο κορυφαίοι οικονομολόγοι, αποδομώντας το αφήγημα του «success story» και φέρνοντας στο φως τις βαθιές πληγές που απειλούν να τινάξουν στον αέρα την κοινωνική συνοχή και τη σταθερότητα στη χώρα.
Ο δρ Ανδρέας Χαραλάμπους, Διευθυντής Οικονομικών Ερευνών και Υποθέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και Διευθυντής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στο Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου, μαζί με τον Όμηρο Πισσαρίδη, Ιδρυτικό Εταίρο της Ominthia Capital, αναφέρουν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο πως η φαινομενική ανάκαμψη κρύβει μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί.
Όπως επισημαίνεται, παρότι η Ελλάδα επιχείρησε τα τελευταία πέντε χρόνια να αποτινάξει τη ρετσινιά της πλέον υπερχρεωμένης χώρας της ευρωζώνης, η εικόνα που φιλοτεχνούν οι διεθνείς αγορές απέχει παρασάγγας από τον καθημερινό Γολγοθά των πολιτών.
Οι αριθμοί των στατιστικών υπηρεσιών είναι εικονική πραγματικότητα, καθώς το χάσμα ανάμεσα στους ψυχρούς μακροοικονομικούς δείκτες και την κατάσταση των νοικοκυριών διευρύνεται επικίνδυνα.
«Η Ελλάδα, κάποτε το επίκεντρο της κρίσης χρέους της ευρωζώνης, πέτυχε μια αξιοσημείωτη μακροοικονομική ανάκαμψη τα τελευταία πέντε χρόνια.
Μετά την παγκόσμια αναταραχή της πανδημίας του 2020, η χώρα μεταμορφώθηκε από την κύρια πηγή οικονομικής ευαλωτότητας της ΕΕ σε ένα ανθεκτικό κράτος-μέλος, διαψεύδοντας τις προσδοκίες πολλών σκεπτικιστών αναλυτών.
Ωστόσο, ενώ οι διεθνείς αγορές αναγνωρίζουν αυτή τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, παραμένει μια έντονη απόκλιση μεταξύ των βασικών οικονομικών δεικτών και της εγχώριας πραγματικότητας όπως τη βιώνουν οι απλοί πολίτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα στατιστικά στοιχεία δεν αντικατοπτρίζουν τις καθημερινές τους προκλήσεις» σημειώνουν.
Τι λέει το μέτωπο των αριθμών
Σύμφωνα με τους οικονομολόγους, είναι αλήθεια πως στο μέτωπο των αριθμών η χώρα κατέγραψε ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 2,1% τόσο το 2024 όσο και το 2025, ξεπερνώντας ευρωπαϊκούς κολοσσούς όπως η Γερμανία και η Γαλλία που βυθίζονται στη στασιμότητα.
«Αυτή η δυναμική πυροδότησε σημαντικές αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας»…
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης άνοιξε την κάνουλα των θεσμικών κεφαλαίων, ενώ η μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά περίπου 50 ποσοστιαίες μονάδες από το εφιαλτικό 212% του πρώτου τριμήνου του 2021, σε συνδυασμό με τη μονοψήφια ανεργία, αναδιαμόρφωσαν ριζικά τον ισολογισμό της χώρας.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι Χαραλάμπους και Πισσαρίδης, αυτά τα επιτεύγματα δεν αποτελούν παρά τη μισή αλήθεια, κρύβοντας κάτω από το χαλί τις θανάσιμες παγίδες που απειλούν το μέλλον της χώρας.
Η μεγάλη απειλή εντοπίζεται στην κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης, η οποία γονατίζει την ελληνική κοινωνία.
Παρά την πολυδιαφημιζόμενη ανάπτυξη, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και οι μέσοι μισθοί, προσαρμοσμένοι σε όρους αγοραστικής δύναμης, παραμένουν καθηλωμένοι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καταδικάζοντας τους πολίτες σε καθεστώς ανέχειας.
Την ίδια στιγμή, το ανεξέλεγκτο κύμα ακρίβειας σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά του. Οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, τα ενοίκια που έχουν εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα ύψη —ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα— και το υπέρογκο ενεργειακό κόστος εξανεμίζουν στην πράξη κάθε ονομαστική αύξηση μισθών, αφήνοντας τα νοικοκυριά χωρίς ίχνος διαθέσιμου εισοδήματος.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι χρόνιες διαρθρωτικές παθογένειες που ρίχνουν βαριά τη σκιά τους στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της εγχώριας οικονομίας.
Η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μονοδιάστατο και άκρως ευάλωτο παραγωγικό μοντέλο, εξαρτώμενη σε επικίνδυνο βαθμό από τομείς χαμηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλής μεταβλητότητας, όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία.
Με την προσωρινή «ένεση» ρευστότητας από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να οδεύει προς το τέλος της —ένα εργαλείο που επιδότησε αδρά τις πρόσφατες επενδύσεις σε υποδομές— η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα απότομο και οδυνηρό «φρενάρισμα».
Η παντελής έλλειψη ουσιαστικής διαφοροποίησης προς κλάδους υψηλής τεχνολογίας ή τη μεταποίηση απειλεί να εκτροχιάσει την πρόοδο των τελευταίων ετών μόλις στερέψουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ύστατη προειδοποίηση
Το συμπέρασμα των δύο αναλυτών λειτουργεί ως ύστατη προειδοποίηση πριν από την επερχόμενη καταιγίδα.
Η δημοσιονομική εξυγίανση αποδείχθηκε εφικτή μετά από μια δεκαετία σκληρών θυσιών, όμως η ανάκαμψη παραμένει ένα ημιτελές, εύθραυστο και επικίνδυνα μετέωρο εγχείρημα.
Όσο οι εντυπωσιακοί δείκτες δεν μεταφράζονται σε πραγματική ευημερία, ενίσχυση του εισοδήματος και μια αγορά εργασίας ικανή να συγκρατήσει το ανθρώπινο δυναμικό αντί να τροφοδοτεί την αιμορραγία του brain drain, η ελληνική οικονομία θα βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, με τον κίνδυνο μιας νέας, επώδυνης προσγείωσης να παραμονεύει στη γωνία.
www.bankingnews.gr
Ο δρ Ανδρέας Χαραλάμπους, Διευθυντής Οικονομικών Ερευνών και Υποθέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και Διευθυντής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στο Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου, μαζί με τον Όμηρο Πισσαρίδη, Ιδρυτικό Εταίρο της Ominthia Capital, αναφέρουν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο πως η φαινομενική ανάκαμψη κρύβει μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί.
Όπως επισημαίνεται, παρότι η Ελλάδα επιχείρησε τα τελευταία πέντε χρόνια να αποτινάξει τη ρετσινιά της πλέον υπερχρεωμένης χώρας της ευρωζώνης, η εικόνα που φιλοτεχνούν οι διεθνείς αγορές απέχει παρασάγγας από τον καθημερινό Γολγοθά των πολιτών.
Οι αριθμοί των στατιστικών υπηρεσιών είναι εικονική πραγματικότητα, καθώς το χάσμα ανάμεσα στους ψυχρούς μακροοικονομικούς δείκτες και την κατάσταση των νοικοκυριών διευρύνεται επικίνδυνα.
«Η Ελλάδα, κάποτε το επίκεντρο της κρίσης χρέους της ευρωζώνης, πέτυχε μια αξιοσημείωτη μακροοικονομική ανάκαμψη τα τελευταία πέντε χρόνια.
Μετά την παγκόσμια αναταραχή της πανδημίας του 2020, η χώρα μεταμορφώθηκε από την κύρια πηγή οικονομικής ευαλωτότητας της ΕΕ σε ένα ανθεκτικό κράτος-μέλος, διαψεύδοντας τις προσδοκίες πολλών σκεπτικιστών αναλυτών.
Ωστόσο, ενώ οι διεθνείς αγορές αναγνωρίζουν αυτή τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, παραμένει μια έντονη απόκλιση μεταξύ των βασικών οικονομικών δεικτών και της εγχώριας πραγματικότητας όπως τη βιώνουν οι απλοί πολίτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα στατιστικά στοιχεία δεν αντικατοπτρίζουν τις καθημερινές τους προκλήσεις» σημειώνουν.
Τι λέει το μέτωπο των αριθμών
Σύμφωνα με τους οικονομολόγους, είναι αλήθεια πως στο μέτωπο των αριθμών η χώρα κατέγραψε ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 2,1% τόσο το 2024 όσο και το 2025, ξεπερνώντας ευρωπαϊκούς κολοσσούς όπως η Γερμανία και η Γαλλία που βυθίζονται στη στασιμότητα.
«Αυτή η δυναμική πυροδότησε σημαντικές αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας»…
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης άνοιξε την κάνουλα των θεσμικών κεφαλαίων, ενώ η μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά περίπου 50 ποσοστιαίες μονάδες από το εφιαλτικό 212% του πρώτου τριμήνου του 2021, σε συνδυασμό με τη μονοψήφια ανεργία, αναδιαμόρφωσαν ριζικά τον ισολογισμό της χώρας.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι Χαραλάμπους και Πισσαρίδης, αυτά τα επιτεύγματα δεν αποτελούν παρά τη μισή αλήθεια, κρύβοντας κάτω από το χαλί τις θανάσιμες παγίδες που απειλούν το μέλλον της χώρας.
Η μεγάλη απειλή εντοπίζεται στην κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης, η οποία γονατίζει την ελληνική κοινωνία.
Παρά την πολυδιαφημιζόμενη ανάπτυξη, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και οι μέσοι μισθοί, προσαρμοσμένοι σε όρους αγοραστικής δύναμης, παραμένουν καθηλωμένοι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καταδικάζοντας τους πολίτες σε καθεστώς ανέχειας.
Την ίδια στιγμή, το ανεξέλεγκτο κύμα ακρίβειας σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά του. Οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, τα ενοίκια που έχουν εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα ύψη —ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα— και το υπέρογκο ενεργειακό κόστος εξανεμίζουν στην πράξη κάθε ονομαστική αύξηση μισθών, αφήνοντας τα νοικοκυριά χωρίς ίχνος διαθέσιμου εισοδήματος.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι χρόνιες διαρθρωτικές παθογένειες που ρίχνουν βαριά τη σκιά τους στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της εγχώριας οικονομίας.
Η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μονοδιάστατο και άκρως ευάλωτο παραγωγικό μοντέλο, εξαρτώμενη σε επικίνδυνο βαθμό από τομείς χαμηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλής μεταβλητότητας, όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία.
Με την προσωρινή «ένεση» ρευστότητας από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να οδεύει προς το τέλος της —ένα εργαλείο που επιδότησε αδρά τις πρόσφατες επενδύσεις σε υποδομές— η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα απότομο και οδυνηρό «φρενάρισμα».
Η παντελής έλλειψη ουσιαστικής διαφοροποίησης προς κλάδους υψηλής τεχνολογίας ή τη μεταποίηση απειλεί να εκτροχιάσει την πρόοδο των τελευταίων ετών μόλις στερέψουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ύστατη προειδοποίηση
Το συμπέρασμα των δύο αναλυτών λειτουργεί ως ύστατη προειδοποίηση πριν από την επερχόμενη καταιγίδα.
Η δημοσιονομική εξυγίανση αποδείχθηκε εφικτή μετά από μια δεκαετία σκληρών θυσιών, όμως η ανάκαμψη παραμένει ένα ημιτελές, εύθραυστο και επικίνδυνα μετέωρο εγχείρημα.
Όσο οι εντυπωσιακοί δείκτες δεν μεταφράζονται σε πραγματική ευημερία, ενίσχυση του εισοδήματος και μια αγορά εργασίας ικανή να συγκρατήσει το ανθρώπινο δυναμικό αντί να τροφοδοτεί την αιμορραγία του brain drain, η ελληνική οικονομία θα βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, με τον κίνδυνο μιας νέας, επώδυνης προσγείωσης να παραμονεύει στη γωνία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών