Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τις άδειες στις 13 Αυγούστου, η υπουργός Παιδείας προανήγγειλε την επαναφορά τους και στις 28 Αυγούστου το υπουργείο έδωσε ξανά το «πράσινο φως» – Τα ερωτήματα για τους ελέγχους, τις πιστοποιήσεις και την ανεξαρτησία των αρμόδιων αρχών
Μόλις δεκαπέντε ημέρες χρειάστηκαν για να περάσουν δύο από τα πρώτα μη κρατικά πανεπιστήμια της χώρας από την ακύρωση των αδειών τους από το Συμβούλιο της Επικρατείας στην εκ νέου αδειοδότησή τους από το υπουργείο Παιδείας.
Στις 13 Αυγούστου 2026, το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ δημοσίευσε τις αποφάσεις με τις οποίες ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων του University of Keele, του University of York και του Anatolia, καθώς και αποφάσεις πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών τους.
Στις 28 Αυγούστου, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι χορηγεί εκ νέου άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας στο The University of Keele, Greece, στην Αθήνα, και στο CITY – Ευρωπαϊκό Παράρτημα του Πανεπιστημίου του York, στη Θεσσαλονίκη.
Η απόφαση υπογράφηκε από τον υφυπουργό Παιδείας Νίκο Παπαϊωάννου.
Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, η διοικητική διαδικασία επαναλήφθηκε προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με τις ακυρωτικές αποφάσεις 1167/2026 και 1169/2026 του ΣτΕ.
Η εξέλιξη θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως μια τυπική διοικητική «θεραπεία» των προβλημάτων που εντόπισε το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.
Υπάρχει όμως μία λεπτομέρεια που δίνει στην υπόθεση σαφές πολιτικό ενδιαφέρον.
Μόλις τρεις ημέρες πριν από τη νέα αδειοδότηση, στις 25 Αυγούστου, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη είχε ήδη ανακοινώσει δημοσίως ότι Keele και York θα επανακτούσαν τις άδειές τους «μέσα στις επόμενες μέρες».
Για τα δύο αυτά ιδρύματα, όπως ανέφερε, το ζήτημα αφορούσε το κτιριακό σκέλος και τις σχετικές διαβεβαιώσεις, ενώ είχε ήδη υπάρξει σύμφωνη γνώμη του ΕΟΠΠΕΠ.
Και πράγματι, τρεις ημέρες αργότερα, οι άδειες επανήλθαν.
Τι είχε βρει το ΣτΕ
Εδώ χρειάζεται μια ουσιώδης διευκρίνιση.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούσαν τη νομιμότητα συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το πλαίσιο αδειοδότησης.
Στις περιπτώσεις του Keele και του York, το πρόβλημα ήταν συγκεκριμένο.
Ο ΕΟΠΠΕΠ, ο οποίος είναι αρμόδιος να ελέγξει εάν τα ΝΠΠΕ διαθέτουν τις προβλεπόμενες και κατάλληλες κτιριακές υποδομές, είχε πραγματοποιήσει επιτόπιους ελέγχους και είχε ζητήσει ορισμένες κτιριολογικές προσαρμογές και πρόσθετα στοιχεία.
Το ΣτΕ έκρινε ότι ο οργανισμός δεν είχε διαπιστώσει εγκαίρως ότι τα ιδρύματα είχαν πράγματι συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις αυτές.
Παρά ταύτα, είχαν εκδοθεί οι άδειες λειτουργίας και για τον λόγο αυτό οι σχετικές υπουργικές πράξεις ακυρώθηκαν.
Με άλλα λόγια, το δικαστήριο δεν είπε ότι τα κτίρια δεν μπορούσαν ποτέ να θεωρηθούν κατάλληλα.
Είπε ότι η προβλεπόμενη διαπίστωση συμμόρφωσης δεν είχε γίνει όπως και όταν έπρεπε πριν από την αδειοδότηση.
Αυτό είναι και το επιχείρημα πάνω στο οποίο στηρίζεται σήμερα το υπουργείο: εφόσον ο συγκεκριμένος έλεγχος επαναλήφθηκε και οι εκκρεμότητες καλύφθηκαν, η άδεια μπορεί να εκδοθεί ξανά.
Το δυσκολότερο ζήτημα των προγραμμάτων σπουδών
Η υπόθεση, ωστόσο, δεν εξαντλείται στα κτίρια.
Με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 το ΣτΕ ακύρωσε επίσης πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών.
Και εδώ η δικαστική κρίση έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Οι πιστοποιήσεις ακυρώθηκαν αφενός επειδή είχαν ακυρωθεί οι άδειες των ίδιων των ΝΠΠΕ, αφετέρου όμως και επειδή το Δικαστήριο έκρινε ότι τα στοιχεία που χρησιμοποιούσε η ΕΘΑΑΕ για την πιστοποίηση δεν αποτελούσαν επαρκώς συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτούσε ο νόμος.
Σε δημοσιευμένα αποσπάσματα του σκεπτικού γίνεται λόγος ακόμη και για «γενικότητα» του κανονιστικού πλαισίου των πιστοποιήσεων.
Αυτό σημαίνει ότι η εκ νέου χορήγηση της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας δεν εξαφανίζει αυτομάτως ολόκληρο το ζήτημα που άνοιξε το ΣτΕ.
Άλλο η άδεια του νομικού προσώπου και άλλο η πιστοποίηση των συγκεκριμένων προγραμμάτων σπουδών.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το επόμενο κρίσιμο τεστ για το υπουργείο και την ΕΘΑΑΕ.
Η «προφητεία» της υπουργού και οι αντιδράσεις
Η δημόσια προαναγγελία της Σοφίας Ζαχαράκη ότι οι άδειες θα είχαν επιστρέψει μέσα σε λίγες ημέρες προκάλεσε ήδη πολιτική αντιπαράθεση.
Ο υπεύθυνος Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης κατηγόρησε την υπουργό ότι προκατέλαβε το αποτέλεσμα των διαδικασιών πριν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι των ανεξάρτητων και αρμόδιων οργάνων.
Όπως υποστήριξε, η υπουργός ανακοίνωσε εκ των προτέρων τόσο το αποτέλεσμα όσο και το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα εκδοθούν οι αποφάσεις.
Μετά την επαναδειοδότηση, το ΠΑΣΟΚ επανήλθε, ζητώντας να δοθούν στη δημοσιότητα το πλήρες σκεπτικό και τα πρακτικά βάσει των οποίων Keele και York πήραν ξανά τις άδειές τους, ώστε να διαπιστωθεί εάν πράγματι διορθώθηκαν οι πλημμέλειες που είχε εντοπίσει το ΣτΕ.
Και αυτό είναι ίσως το πιο συγκεκριμένο ερώτημα που προκύπτει.
Όχι αν μπορούσε νομικά να επαναχορηγηθεί η άδεια – μπορούσε, εφόσον θεραπεύονταν οι πλημμέλειες.
Αλλά τι ακριβώς έλεγξε εκ νέου ο ΕΟΠΠΕΠ, πότε το έλεγξε, ποιες αλλαγές πιστοποίησε και με ποια πρακτικά κατέληξε στη νέα θετική γνωμοδότηση.
Η διαφορετική περίπτωση του Anatolia
Ενδεικτικό είναι ότι η τρίτη υπόθεση που ακύρωσε το ΣτΕ, εκείνη του Anatolia, δεν αφορούσε το ίδιο ζήτημα.
Εκεί, η άδεια ακυρώθηκε επειδή η σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ είχε στηριχθεί σε έκθεση ειδικής επιτροπής αξιολόγησης στην οποία συμμετείχε μέλος που είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, δημιουργώντας κατά το ΣτΕ υπόνοια μεροληψίας.
Η υπουργός έχει ανακοινώσει ότι το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίστηκε με αλλαγή της σύνθεσης της αρμόδιας επιτροπής και ότι και η συγκεκριμένη άδεια θα επαναχορηγηθεί.
Το πραγματικό ζήτημα που προκύπτει
Η κυβέρνηση μπορεί δικαιολογημένα να υποστηρίζει ότι η συμμόρφωση σε μια ακυρωτική δικαστική απόφαση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει κλειστό για μήνες. Εάν η πλημμέλεια είναι θεραπεύσιμη, η διοίκηση έχει δικαίωμα –και υποχρέωση– να επαναλάβει νόμιμα τη διαδικασία.
Από την άλλη, όταν η πολιτική ηγεσία ανακοινώνει εκ των προτέρων ότι οι άδειες θα δοθούν και λίγες ημέρες αργότερα τα αρμόδια όργανα καταλήγουν ακριβώς σε αυτό το αποτέλεσμα, δημιουργείται αναπόφευκτα ένα ζήτημα θεσμικής εικόνας και διαφάνειας.
Γι' αυτό και η ουσία της νέας αντιπαράθεσης δεν θα κριθεί στις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ούτε στις καταγγελίες της αντιπολίτευσης.
Θα κριθεί στα έγγραφα.
Στις νέες εκθέσεις ελέγχου του ΕΟΠΠΕΠ, στα πρακτικά των αρμόδιων οργάνων, στα στοιχεία που πιστοποιούν ότι «θεραπεύτηκαν» οι παραβάσεις και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο θα επαναπιστοποιηθούν τα προγράμματα σπουδών μετά τη σαφή παρέμβαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Γιατί μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ, το ερώτημα δεν είναι απλώς αν θα λειτουργήσουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Το ερώτημα είναι αν αυτή τη φορά θα λειτουργήσουν με κανόνες που έχουν πράγματι ελεγχθεί – και όχι απλώς με μια νέα υπογραφή πάνω στην παλιά διαδικασία.
www.bankingnews.gr
Στις 13 Αυγούστου 2026, το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ δημοσίευσε τις αποφάσεις με τις οποίες ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων του University of Keele, του University of York και του Anatolia, καθώς και αποφάσεις πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών τους.
Στις 28 Αυγούστου, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι χορηγεί εκ νέου άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας στο The University of Keele, Greece, στην Αθήνα, και στο CITY – Ευρωπαϊκό Παράρτημα του Πανεπιστημίου του York, στη Θεσσαλονίκη.
Η απόφαση υπογράφηκε από τον υφυπουργό Παιδείας Νίκο Παπαϊωάννου.
Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, η διοικητική διαδικασία επαναλήφθηκε προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με τις ακυρωτικές αποφάσεις 1167/2026 και 1169/2026 του ΣτΕ.
Η εξέλιξη θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως μια τυπική διοικητική «θεραπεία» των προβλημάτων που εντόπισε το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.
Υπάρχει όμως μία λεπτομέρεια που δίνει στην υπόθεση σαφές πολιτικό ενδιαφέρον.
Μόλις τρεις ημέρες πριν από τη νέα αδειοδότηση, στις 25 Αυγούστου, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη είχε ήδη ανακοινώσει δημοσίως ότι Keele και York θα επανακτούσαν τις άδειές τους «μέσα στις επόμενες μέρες».
Για τα δύο αυτά ιδρύματα, όπως ανέφερε, το ζήτημα αφορούσε το κτιριακό σκέλος και τις σχετικές διαβεβαιώσεις, ενώ είχε ήδη υπάρξει σύμφωνη γνώμη του ΕΟΠΠΕΠ.
Και πράγματι, τρεις ημέρες αργότερα, οι άδειες επανήλθαν.
Τι είχε βρει το ΣτΕ
Εδώ χρειάζεται μια ουσιώδης διευκρίνιση.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούσαν τη νομιμότητα συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το πλαίσιο αδειοδότησης.
Στις περιπτώσεις του Keele και του York, το πρόβλημα ήταν συγκεκριμένο.
Ο ΕΟΠΠΕΠ, ο οποίος είναι αρμόδιος να ελέγξει εάν τα ΝΠΠΕ διαθέτουν τις προβλεπόμενες και κατάλληλες κτιριακές υποδομές, είχε πραγματοποιήσει επιτόπιους ελέγχους και είχε ζητήσει ορισμένες κτιριολογικές προσαρμογές και πρόσθετα στοιχεία.
Το ΣτΕ έκρινε ότι ο οργανισμός δεν είχε διαπιστώσει εγκαίρως ότι τα ιδρύματα είχαν πράγματι συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις αυτές.
Παρά ταύτα, είχαν εκδοθεί οι άδειες λειτουργίας και για τον λόγο αυτό οι σχετικές υπουργικές πράξεις ακυρώθηκαν.
Με άλλα λόγια, το δικαστήριο δεν είπε ότι τα κτίρια δεν μπορούσαν ποτέ να θεωρηθούν κατάλληλα.
Είπε ότι η προβλεπόμενη διαπίστωση συμμόρφωσης δεν είχε γίνει όπως και όταν έπρεπε πριν από την αδειοδότηση.
Αυτό είναι και το επιχείρημα πάνω στο οποίο στηρίζεται σήμερα το υπουργείο: εφόσον ο συγκεκριμένος έλεγχος επαναλήφθηκε και οι εκκρεμότητες καλύφθηκαν, η άδεια μπορεί να εκδοθεί ξανά.
Το δυσκολότερο ζήτημα των προγραμμάτων σπουδών
Η υπόθεση, ωστόσο, δεν εξαντλείται στα κτίρια.
Με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 το ΣτΕ ακύρωσε επίσης πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών.
Και εδώ η δικαστική κρίση έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Οι πιστοποιήσεις ακυρώθηκαν αφενός επειδή είχαν ακυρωθεί οι άδειες των ίδιων των ΝΠΠΕ, αφετέρου όμως και επειδή το Δικαστήριο έκρινε ότι τα στοιχεία που χρησιμοποιούσε η ΕΘΑΑΕ για την πιστοποίηση δεν αποτελούσαν επαρκώς συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτούσε ο νόμος.
Σε δημοσιευμένα αποσπάσματα του σκεπτικού γίνεται λόγος ακόμη και για «γενικότητα» του κανονιστικού πλαισίου των πιστοποιήσεων.
Αυτό σημαίνει ότι η εκ νέου χορήγηση της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας δεν εξαφανίζει αυτομάτως ολόκληρο το ζήτημα που άνοιξε το ΣτΕ.
Άλλο η άδεια του νομικού προσώπου και άλλο η πιστοποίηση των συγκεκριμένων προγραμμάτων σπουδών.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το επόμενο κρίσιμο τεστ για το υπουργείο και την ΕΘΑΑΕ.
Η «προφητεία» της υπουργού και οι αντιδράσεις
Η δημόσια προαναγγελία της Σοφίας Ζαχαράκη ότι οι άδειες θα είχαν επιστρέψει μέσα σε λίγες ημέρες προκάλεσε ήδη πολιτική αντιπαράθεση.
Ο υπεύθυνος Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης κατηγόρησε την υπουργό ότι προκατέλαβε το αποτέλεσμα των διαδικασιών πριν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι των ανεξάρτητων και αρμόδιων οργάνων.
Όπως υποστήριξε, η υπουργός ανακοίνωσε εκ των προτέρων τόσο το αποτέλεσμα όσο και το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα εκδοθούν οι αποφάσεις.
Μετά την επαναδειοδότηση, το ΠΑΣΟΚ επανήλθε, ζητώντας να δοθούν στη δημοσιότητα το πλήρες σκεπτικό και τα πρακτικά βάσει των οποίων Keele και York πήραν ξανά τις άδειές τους, ώστε να διαπιστωθεί εάν πράγματι διορθώθηκαν οι πλημμέλειες που είχε εντοπίσει το ΣτΕ.
Και αυτό είναι ίσως το πιο συγκεκριμένο ερώτημα που προκύπτει.
Όχι αν μπορούσε νομικά να επαναχορηγηθεί η άδεια – μπορούσε, εφόσον θεραπεύονταν οι πλημμέλειες.
Αλλά τι ακριβώς έλεγξε εκ νέου ο ΕΟΠΠΕΠ, πότε το έλεγξε, ποιες αλλαγές πιστοποίησε και με ποια πρακτικά κατέληξε στη νέα θετική γνωμοδότηση.
Η διαφορετική περίπτωση του Anatolia
Ενδεικτικό είναι ότι η τρίτη υπόθεση που ακύρωσε το ΣτΕ, εκείνη του Anatolia, δεν αφορούσε το ίδιο ζήτημα.
Εκεί, η άδεια ακυρώθηκε επειδή η σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ είχε στηριχθεί σε έκθεση ειδικής επιτροπής αξιολόγησης στην οποία συμμετείχε μέλος που είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, δημιουργώντας κατά το ΣτΕ υπόνοια μεροληψίας.
Η υπουργός έχει ανακοινώσει ότι το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίστηκε με αλλαγή της σύνθεσης της αρμόδιας επιτροπής και ότι και η συγκεκριμένη άδεια θα επαναχορηγηθεί.
Το πραγματικό ζήτημα που προκύπτει
Η κυβέρνηση μπορεί δικαιολογημένα να υποστηρίζει ότι η συμμόρφωση σε μια ακυρωτική δικαστική απόφαση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει κλειστό για μήνες. Εάν η πλημμέλεια είναι θεραπεύσιμη, η διοίκηση έχει δικαίωμα –και υποχρέωση– να επαναλάβει νόμιμα τη διαδικασία.
Από την άλλη, όταν η πολιτική ηγεσία ανακοινώνει εκ των προτέρων ότι οι άδειες θα δοθούν και λίγες ημέρες αργότερα τα αρμόδια όργανα καταλήγουν ακριβώς σε αυτό το αποτέλεσμα, δημιουργείται αναπόφευκτα ένα ζήτημα θεσμικής εικόνας και διαφάνειας.
Γι' αυτό και η ουσία της νέας αντιπαράθεσης δεν θα κριθεί στις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ούτε στις καταγγελίες της αντιπολίτευσης.
Θα κριθεί στα έγγραφα.
Στις νέες εκθέσεις ελέγχου του ΕΟΠΠΕΠ, στα πρακτικά των αρμόδιων οργάνων, στα στοιχεία που πιστοποιούν ότι «θεραπεύτηκαν» οι παραβάσεις και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο θα επαναπιστοποιηθούν τα προγράμματα σπουδών μετά τη σαφή παρέμβαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Γιατί μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ, το ερώτημα δεν είναι απλώς αν θα λειτουργήσουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Το ερώτημα είναι αν αυτή τη φορά θα λειτουργήσουν με κανόνες που έχουν πράγματι ελεγχθεί – και όχι απλώς με μια νέα υπογραφή πάνω στην παλιά διαδικασία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών