Τελευταία Νέα
Τα Παράξενα

Τέλος το νερό στην Ευρώπη: Στερεύουν Ρήνος και Δούναβης, «νεκρώνουν» ποτάμια... ολοζώντανος ο εφιάλτης της λειψυδρίας

Τέλος το νερό στην Ευρώπη: Στερεύουν Ρήνος και Δούναβης, «νεκρώνουν» ποτάμια... ολοζώντανος ο εφιάλτης της λειψυδρίας
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου 285 εκατομμύρια τόνοι εμπορευμάτων μεταφέρονται κάθε χρόνο μέσω του Ρήνου
Σχετικά Άρθρα
Η έλλειψη πόσιμου νερού δεν αποτελεί πλέον ένα πρόβλημα που αφορά αποκλειστικά τις άνυδρες περιοχές του πλανήτη.
Το καλοκαίρι του 2026, τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια μιας ευρύτερης κρίσης άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι υδάτινοι πόροι, τα ποτάμια, οι λίμνες και οι ανεπτυγμένες υποδομές είχαν δημιουργήσει επί δεκαετίες την αίσθηση ότι η επάρκεια νερού ήταν σχεδόν δεδομένη.
Στα τέλη Ιουλίου, η Μολδαβία κήρυξε υδρολογικό συναγερμό και προχώρησε στην ενεργοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων νερού που διαθέτει.

Η Μολδαβία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή έλλειψη νερού

Η υδατική πίεση στη Μολδαβία συνδέεται άμεσα με τη σημαντική υποχώρηση της στάθμης του Δνείστερου, ο οποίος αποτελεί την κύρια πηγή πόσιμου νερού για τις μεγάλες πόλεις της χώρας.
Ο ποταμός αποτελεί κοινό υδάτινο πόρο για τη Μολδαβία και την Ουκρανία, με τις ουκρανικές αρχές να είναι οι πρώτες που έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για την υποχώρηση της στάθμης στα ανάντη τμήματά του.
112,9 μέτρα είναι πλέον η στάθμη του νερού στη δεξαμενή Νοβοντνεστρόφσκ, επίπεδο που θεωρείται κρίσιμο.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Μολδαβίας, Γκεόργκε Χάιντερ, απέδωσε την πρωτοφανή υποχώρηση στη μειωμένη βροχόπτωση στην περιοχή των Καρπαθίων. Η δεξαμενή Νοβοντνεστρόφσκ έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλή στάθμη και σήμερα είναι μόλις κατά το ήμισυ γεμάτη. Πριν από έναν χρόνο, η μέση στάθμη του νερού βρισκόταν περίπου στα 117 μέτρα, ενώ πλέον έχει υποχωρήσει στα κρίσιμα 112,9 μέτρα.
Παράλληλα, οι εισροές νερού τις τελευταίες ημέρες περιορίζονται περίπου στα 30 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, τη στιγμή που για να διατηρηθεί η φυσιολογική παροχή νερού προς τις περιοχές κατάντη θα έπρεπε να απελευθερώνονται τουλάχιστον 85 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο.
Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει άλλη διαθέσιμη πηγή για να καλυφθεί το έλλειμμα, οι αρχές άρχισαν να χρησιμοποιούν τα στρατηγικά αποθέματα γλυκού νερού, ενώ παράλληλα απηύθυναν έκκληση στους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωσή τους.
Την ίδια ώρα, από τον Ιούλιο του 2026, η Ουκρανία διατηρεί πλήρη δικαιώματα διαχείρισης των υδάτινων πόρων στη βόρεια Μολδαβία. Η κατάσταση αυτή υποχρέωσε τις δύο χώρες να αναζητήσουν μια δύσκολη ισορροπία: από τη μία πλευρά, πρέπει να αντιμετωπιστούν οι ζημιές στις υποδομές και στον εξοπλισμό, ενώ από την άλλη η στάθμη του νερού δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα επίπεδα που απαιτούνται για την ομαλή λειτουργία των αστικών εγκαταστάσεων υδροληψίας.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει πλέον σοβαρή λειψυδρία

Η Μολδαβία δεν είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με την υδατική πίεση. Ακόμη και κράτη που μέχρι σήμερα θεωρούνταν μεταξύ των πλέον ασφαλών ως προς την επάρκεια νερού, χάρη στους πλούσιους υδάτινους πόρους και τις σύγχρονες υποδομές τους, αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρά προβλήματα.
Στην Ολλανδία, η παρατεταμένη ζέστη και η πτώση της στάθμης των ποταμών οδήγησαν τις αρχές στην αντικατάσταση του καθεστώτος «απειλής έλλειψης νερού» από καθεστώς «πραγματικής λειψυδρίας».
Με στόχο να αξιοποιηθούν όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα τα διαθέσιμα αποθέματα, οι εταιρείες ύδρευσης τροποποίησαν τον τρόπο λειτουργίας των φραγμάτων στους παραποτάμους του Ρήνου, περιορίζοντας τη συχνότητα ανοίγματος των θυροφραγμάτων. Σε ορισμένες περιοχές, μάλιστα, επιβλήθηκαν απαγορεύσεις άντλησης νερού από υπόγειους υδροφορείς, ποτάμια και κανάλια.
Στις αρχές Αυγούστου, η περιφερειακή αρχή υδάτων του Ντέλφλαντ προχώρησε ακόμη και στο πλήρες κλείσιμο των καναλιών μεταξύ Χάγης και Ρότερνταμ για τη ναυσιπλοΐα.
Οι περιορισμοί δεν επηρεάζουν μόνο τις μεταφορές. Αγρότες, επιχειρήσεις θερμοκηπιακών καλλιεργειών και νοικοκυριά βρίσκονται επίσης αντιμέτωποι με αυστηρότερους κανόνες. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, χωρίς τη λήψη τέτοιων μέτρων, θα μπορούσαν να τεθούν σε σοβαρό κίνδυνο τόσο τα φράγματα όσο και τα ευαίσθητα παράκτια οικοσυστήματα.
Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στη Γερμανία, όπου περισσότεροι από 100 δήμοι έχουν επιβάλει περιορισμούς στη χρήση νερού.
Στο Μόναχο, οι κάτοικοι δεν επιτρέπεται να ποτίζουν γκαζόν ή να γεμίζουν ιδιωτικές πισίνες, ενώ στο Πότσνταμ οι περιορισμοί έχουν επεκταθεί ακόμη και στους κήπους των ανακτόρων. Παράλληλα, οι αγρότες έχουν κληθεί να σταματήσουν την άντληση νερού από ποτάμια και λίμνες για την άρδευση των καλλιεργειών, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στον αγροτικό τομέα.

Ο Ρήνος σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική λόγω της υποχώρησης της στάθμης του Ρήνου, της σημαντικότερης πλωτής αρτηρίας για την οικονομία της Ευρώπης.
Σε σχεδόν 150 χρόνια καταγραφών, η στάθμη του ποταμού έχει υποχωρήσει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Στον σταθμό μέτρησης κοντά στο Κάουμπ, η στάθμη έπεσε μόλις στα 19 εκατοστά, ενώ στο Ντίσελντορφ περιορίστηκε στα 15 εκατοστά. Και οι δύο μετρήσεις συγκαταλέγονται στις χαμηλότερες που έχουν καταγραφεί.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου 285 εκατομμύρια τόνοι εμπορευμάτων μεταφέρονται κάθε χρόνο μέσω του Ρήνου. Με τη στάθμη του νερού όμως να βρίσκεται τόσο χαμηλά, τα πλοία μπορούν πλέον να μεταφέρουν μόλις περίπου το 20% του κανονικού τους φορτίου.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η οικονομική επίπτωση της ξηρασίας θα μπορούσε να είναι αισθητή και στο γερμανικό ΑΕΠ, με πιθανή μείωση κατά 0,1% έως 0,2% το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Πίεση και στον Δούναβη – Συναγερμός για την πυρηνική ενέργεια

Η παρατεταμένη ζέστη έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα και στον Δούναβη.
Η σημαντική υποχώρηση της στάθμης του νερού οδήγησε τη Ρουμανία στην απόφαση να διακόψει, για πρώτη φορά, τη λειτουργία του μοναδικού πυρηνικού αντιδραστήρα της που χρησιμοποιεί νερό του ποταμού για την ψύξη του.
Οι ρουμανικές αρχές προχώρησαν παράλληλα στην ανάπτυξη ειδικού στόλου για εργασίες ανατινάξεων στην κοίτη του Δούναβη, με στόχο τη βελτίωση της ροής του νερού προς το σύστημα ψύξης του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα.
Ανάλογη απειλή αντιμετωπίζει και ο πυρηνικός σταθμός Paks στην Ουγγαρία, ενώ η Σερβία έχει αναγκαστεί να περιορίσει την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας.

Τι κρύβεται πίσω από την παγκόσμια κρίση νερού

Η πρόσβαση σε επαρκείς ποσότητες πόσιμου νερού αποτελεί εδώ και χρόνια παγκόσμια πρόκληση. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα έχει αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερα έντονο ακόμη και σε περιοχές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν κλιματικά και υδρολογικά ασφαλείς.
Σύμφωνα με τους ειδικούς του ΟΗΕ, το 2026 η κατάσταση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας συμβατικής «κρίσης νερού». Η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή απώλεια του φυσικού υδάτινου κεφαλαίου, κατάσταση που έχει περιγραφεί ως «παγκόσμια χρεοκοπία νερού».

Τα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος:

410 εκατομμύρια εκτάρια φυσικών υγροτόπων έχουν χαθεί μέσα στον τελευταίο μισό αιώνα.
Παράλληλα, περίπου οι μισές λίμνες του πλανήτη έχουν χάσει μέρος του όγκου τους από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Κατά την ίδια περίοδο, έχουν εξαφανιστεί περίπου 410 εκατομμύρια εκτάρια φυσικών υγροτόπων, έκταση που προσεγγίζει το μέγεθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την ίδια στιγμή, δεκάδες μεγάλοι ποταμοί σε ολόκληρο τον κόσμο δεν φτάνουν πλέον μέχρι τη θάλασσα.
Το πρόβλημα αφορά δισεκατομμύρια ανθρώπους. Περίπου 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι βιώνουν οξεία έλλειψη νερού τουλάχιστον μία φορά κάθε χρόνο, ενώ περίπου 3 δισεκατομμύρια ζουν σε περιοχές όπου τα διαθέσιμα αποθέματα νερού μειώνονται.
Πρόκειται, μάλιστα, για περιοχές με τεράστια σημασία για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, καθώς παράγουν περισσότερο από το μισό της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων.

Ένας θερμότερος και πιο ξηρός πλανήτης

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή μεγάλο μέρος των υδάτινων πόρων δεν ανήκει αποκλειστικά σε μία χώρα.
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, περίπου το 60% των γλυκών υδάτων του πλανήτη βρίσκεται σε ποτάμια και λίμνες που μοιράζονται δύο ή περισσότερες χώρες. Παρά το γεγονός αυτό, μόνο ένας περιορισμένος αριθμός κρατών έχει δημιουργήσει αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την από κοινού διαχείριση αυτών των υδάτινων πόρων.
Το 60% των ποταμών και των λιμνών του κόσμου μοιράζεται μεταξύ περισσότερων χωρών.
Οι προβλέψεις για τα επόμενα χρόνια είναι ακόμη πιο ανησυχητικές. Έως το 2030, η παγκόσμια ζήτηση για γλυκό νερό ενδέχεται να είναι έως και 40% υψηλότερη από τα διαθέσιμα αποθέματα.
Οι ειδικοί δεν αποκλείουν, μάλιστα, το ενδεχόμενο η πρόσβαση στο πόσιμο νερό να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες μελλοντικών διεθνών συγκρούσεων. Ο ανταγωνισμός για το νερό θα μπορούσε να αποκτήσει αντίστοιχη σημασία με εκείνον για το πετρέλαιο και τα σπάνια μέταλλα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε ακόμη και να τον επισκιάσει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η μείωση της κατανάλωσης νερού, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών, μπορεί να περιορίσει σημαντικά τους κινδύνους και να αποτρέψει την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης