Είναι τουλάχιστον... αξιοσημείωτο το πόσο γρήγορα η Ελλάδα «αντικατέστησε» την Τουρκία στη συμμαχία με Ισραήλ
Σχετικά Άρθρα
Παγίδα του Ισραήλ σε Ελλάδα - Θα βάλουν SPYDER σε νησιά, ανοίγει νέο μέτωπο με Τουρκία - Συνάντηση Erdogan με Putin (1/9)
«Κάντε πίσω τώρα!» - Σκληρό μήνυμα Erdogan σε Ελλάδα μετά τη συνάντηση με Putin - Τελεσίγραφο για τον στρατό στα νησιά
Σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες επιλογές των τελευταίων ετών, η Ελλάδα προσδέθηκε ακόμα πιο σφιχτά στο άρμα του Ισραήλ, επενδύοντας περίπου 3,5 δισ. ευρώ στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Αν και η ελληνική πλευρά διατυμπανίζει ότι πρόκειται για ένα πολυ-επίπεδο σύστημα αεράμυνας που είναι απαραίτητο για τις νέες απειλές, η αλήθεια είναι… πολύ διαφορετική. Κι αυτό διότι την ώρα που το Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σειράς πολέμων και μιας πρωτοφανούς διεθνούς πολιτικής αντιπαράθεσης, η Ελλάδα επιλέγει να μπει όλο και πιο βαθιά σε έναν ακόμα πόλεμο που δεν είναι καν δικός της.
Γιατί η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αφορά μόνο την προστασία του ελληνικού εναέριου χώρου. Η συμφωνία εντάσσεται στη ραγδαία σύγκλιση Ελλάδας και Ισραήλ, στη νέα αντιπαράθεση του Τελ Αβίβ με την Τουρκία και στη διαμόρφωση ανταγωνιστικών μπλοκ στην Ανατολική Μεσόγειο. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν αγοράζει απλώς ένα σύστημα άμυνας, αλλά επιλέγει πλευρά σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες αλλάζουν επικίνδυνα και όπου μια σύγκρουση που σήμερα μοιάζει «ξένη» μπορεί αύριο να αποκτήσει πολύ άμεσες συνέπειες για τη χώρα…
Τι περιλαμβάνει η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνει τα συστήματα αναχαίτισης David’s Sling και SPYDER, το σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας Barak, καθώς και ραντάρ πολλαπλών αποστολών. Παράλληλα, ξεχωριστή συμφωνία προβλέπει την προμήθεια συστημάτων Drone Dome για την προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων από μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμυντική συμφωνία που έχει συναφθεί ποτέ μεταξύ των δύο χωρών. Είναι επίσης μία από τις σημαντικότερες συμφωνίες εξαγωγής αμυντικού υλικού στην πρόσφατη ιστορία του Ισραήλ. Αυτό που καθιστά τη συμφωνία ιδιαίτερα αξιοσημείωτη είναι ότι έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής θέση του Ισραήλ βρίσκεται σε ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς το 65% των πολιτών της αντιμετωπίζει πλέον αρνητικά το Ισραήλ.
Οι πικρές αλήθειες
Γιατί, λοιπόν, η Αθήνα επέλεξε τώρα να εμβαθύνει ανοιχτά τις σχέσεις της με το Ισραήλ σε έναν από τους πλέον πολιτικά ευαίσθητους τομείς: την άμυνα και τη στρατιωτική τεχνολογία;
Πρώτον: Η σύγκρουση του Ισραήλ με το Ιράν. Στις αρχές Μαρτίου, ένα ιρανικό drone έπληξε την Κύπρο, γειτονική χώρα και στενό εταίρο της Ελλάδας. Αυτό πιθανότατα ενίσχυσε ανησυχίες που είχαν ήδη γίνει εμφανείς από το 2024. Αφού το Ισραήλ, με τη βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών, κατέρριψε περίπου 300 ιρανικά drones και πυραύλους, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κάλεσε την Αθήνα να αναπτύξει τη δική της «θόλο» προστασίας από drones.
Η συμφωνία είναι επομένως εν μέρει αποτέλεσμα μιας πρακτικής ανάγκης, καθώς οι χώρες αναζητούν επειγόντως στρατιωτικές λύσεις απέναντι στην αυξανόμενη απειλή των drones. Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για παράδειγμα, προμηθεύονται τεχνολογία αντιμετώπισης drones από την Ουκρανία, μια ακόμη χώρα που μπορεί να προωθήσει τα προϊόντα της ως δοκιμασμένα στο πεδίο της μάχης.
Παρά το πολιτικό μειονέκτημα, το Ισραήλ διαθέτει ένα πρακτικό προβάδισμα, καθώς εδώ και χρόνια εφαρμόζει τη λεγόμενη «διπλωματία των όπλων», χρησιμοποιώντας την αμυντική του βιομηχανία ως εφαλτήριο για την καλλιέργεια βαθύτερων διμερών σχέσεων με δυνητικούς αγοραστές.
Δεύτερον: Το «δόγμα της περιφέρειας». Αυτό υποστηρίζει ότι το Ισραήλ πρέπει να αναπτύσσει σχέσεις με μη αραβικά κράτη και λαούς στην περιφέρεια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, προκειμένου να αντιμετωπίσει την εχθρότητα στις σχέσεις του με τους άμεσους γείτονές του. Πρόκειται για την αναγνώριση ότι οι κοινές απειλές μπορούν να δημιουργήσουν στρατηγικές συνεργασίες. Και στην περίπτωση του Ισραήλ και της Ελλάδας, αυτή η κοινή απειλή είναι η Τουρκία.
Η ειρωνεία είναι ότι η Τουρκία, ως μη αραβικό κράτος και πύλη μεταξύ Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, υπήρξε ο στενός εταίρος του Ισραήλ κατά τα πρώτα χρόνια εφαρμογής του «δόγματος της περιφέρειας». Το 1949, η Τουρκία ήταν η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ. Τα επόμενα χρόνια, η Άγκυρα και το Τελ Αβίβ ανέπτυξαν ισχυρούς αλλά μυστικούς δεσμούς στον τομέα της ασφάλειας. Αυτό λειτούργησε όπως ακριβώς επεδίωκε το Ισραήλ, καθώς άνοιξε τον δρόμο για ολοένα πιο δημόσιες και ευρύτερες διμερείς σχέσεις, οι οποίες συνεχίστηκαν ακόμη και μετά την άνοδο στην εξουσία στην Τουρκία, το 2002, του ισλαμιστικού προσανατολισμού Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του AKP.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές ήρθαν σε ρήξη στα τέλη του 2008, μετά την έναρξη ισραηλινής επίθεσης στη Λωρίδα της Γάζας. Οι επακόλουθες διαφωνίες σχετικά με την ισραηλινή πολιτική απέναντι στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη διέλυσαν σταδιακά τους βαθιούς δεσμούς που είχαν αναπτυχθεί μεταξύ τους.
Το διμερές εμπόριο έχει καταρρεύσει από τότε που η Άγκυρα επέβαλε εμπάργκο στο Ισραήλ το 2024. Δεν υπάρχουν πλέον απευθείας πτήσεις μεταξύ των δύο χωρών. Τον Ιούνιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, υποστήριξε ότι η αμερικανική πίεση απέτρεψε την Τουρκία από το να συμμετάσχει στον πόλεμο κατά του Ιράν, στο πλευρό της Τεχεράνης. Αυτό μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, ωστόσο καταδεικνύει ότι το Ισραήλ και η Τουρκία όχι μόνο διαφωνούν σε πολλά γεωπολιτικά ζητήματα, αλλά ολοένα περισσότερο αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον ως ανταγωνιστές, ακόμη και ως απειλές. Αυτό που είναι αξιοσημείωτο είναι το πόσο γρήγορα η Ελλάδα κάλυψε το κενό.
Η Ελλάδα… έκλεισε την τρύπα
Τα προηγούμενα χρόνια, η συνεργασία του Τελ Αβίβ με την Άγκυρα λειτουργούσε ως εμπόδιο για στενότερες σχέσεις με την Αθήνα. Όχι πλέον: στα τέλη του 2025, το Ισραήλ, η Κύπρος και η Ελλάδα υπέγραψαν «Κοινό Σχέδιο Δράσης», το οποίο προβλέπει ενισχυμένη στρατιωτική συνεργασία.
Η ενέργεια ενίσχυσε περαιτέρω αυτή τη στρατηγική σύγκλιση. Η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο ενθάρρυνε το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο να συνεργαστούν για αγωγούς και θαλάσσια ασφάλεια.
Και, όπως συνέβη και στην περίπτωση της Τουρκίας, οι πιο εκτεταμένες διμερείς σχέσεις ακολούθησαν τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας: περίπου 744.000 Ισραηλινοί επισκέφθηκαν την Ελλάδα το 2025, έναντι του υψηλότερου αριθμού των 558.000 Ισραηλινών τουριστών που ταξίδεψαν στην Τουρκία το 2008.
Η… συμμαχία εξάγωνο
Η αυξανόμενη περιφερειακή διαίρεση σε ανταγωνιστικά μπλοκ έχει επίσης συμβάλει στην ταχεία ανάπτυξη των σχέσεων Ισραήλ-Ελλάδας. Τον Φεβρουάριο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Benjamin Netanyahu, έκανε λόγο για μια «συμμαχία εξάγωνο» μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου, Ινδίας και μη κατονομαζόμενων αραβικών και αφρικανικών χωρών.
Έξι μήνες αργότερα, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν υπέγραψαν την Κοινή Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας. Αυτή η συμμαχία συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με αυτό που οι σχολιαστές είχαν προηγουμένως χαρακτηρίσει ως «ισλαμικό συνασπισμό». Πρόκειται για μια δυναμική που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και η συνεργασία μεταξύ των διαφορετικών μπλοκ είναι εξίσου συχνή με τις διαφωνίες στο εσωτερικό τους. Ωστόσο, καταδεικνύει ότι η κρίση εμπιστοσύνης προς τις ΗΠΑ ως εγγυητή της ασφάλειας δεν περιορίζεται στα κράτη του Κόλπου και είχε ξεκινήσει πριν από τον πρόσφατο πόλεμο κατά του Ιράν. Παράλληλα, προμηνύει πονοκεφάλους για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην Ουάσινγκτον, καθώς τα ολοένα πιο ανταγωνιστικά αυτά κράτη είναι όλα σύμμαχοι των ΗΠΑ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών