Η Gita Gopinath (ΔΝΤ) ξεσκεπάζει την απάτη της ανάπτυξης – Ποιοι πληρώνουν το βαρύ τίμημα και γιατί είναι ήδη πολύ αργά
Το 2025 παρουσιάστηκε ως χρονιά σταθερότητας, όμως κάτω από την επιφάνεια βράζει μια πρωτοφανής οικονομική κρίση που απλώς δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί.
Όπως προειδοποιεί η καθηγήτρια Οικονομικών στο Harvard και πρώην Αναπληρώτρια Διευθύντρια και Κεντρική Οικονομολόγος του ΔΝΤ, Gita Gopinath, με άρθρο της στους Financial Times, τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται – και το τίμημα έρχεται με καθυστέρηση, αλλά είναι πάντα βαρύ.
Οι ΗΠΑ εκτόξευσαν τους δασμούς στα υψηλότερα επίπεδα του τελευταίου αιώνα, η Κίνα απάντησε, και η παγκόσμια πολιτική αβεβαιότητα χτύπησε «κόκκινο».
Κι όμως, η παγκόσμια ανάπτυξη… δεν κατέρρευσε.
Αντιθέτως, εμφανίζεται στο 3,2%, δημιουργώντας μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση ασφάλειας.
Για τους έμπειρους παρατηρητές, αυτό δεν είναι σημάδι αντοχής - είναι το προοίμιο της επόμενης κρίσης.
Οι ζημιές δεν φαίνονται – αλλά συσσωρεύονται
Η ιστορία είναι αμείλικτη: οι δομικές πληγές στην οικονομία αποκαλύπτονται αργά, όταν πια δεν διορθώνονται.
Το Brexit είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Οι αρχικές επιπτώσεις φάνηκαν «ανώδυνες», αλλά σήμερα η Βρετανία έχει χάσει έως και 8% του ΑΕΠ της.
Το ίδιο μοτίβο απειλεί τώρα την παγκόσμια οικονομία.
Οι δασμοί «δεν πονούν ακόμη» επειδή: εφαρμόστηκαν με εξαιρέσεις και παραθυράκια, καλύφθηκαν προσωρινά από κρατικό χρήμα και δημοσιονομικά ελλείμματα και καμουφλαρίστηκαν από την τεχνητή ευφορία της τεχνητής νοημοσύνης.
Η έκρηξη επενδύσεων στην AI και το χρηματιστηριακό ράλι στις ΗΠΑ, την Ταϊβάν και τη Νότια Κορέα λειτουργούν σαν παυσίπονο σε βαριά ασθένεια.
Όμως οι ρωγμές φαίνονται ήδη.
Οι αποτιμήσεις απέχουν επικίνδυνα από τα πραγματικά έσοδα, ενώ κολοσσοί όπως η Meta καίνε δισεκατομμύρια χωρίς αντίκρισμα.
Το επόμενο σοκ είναι προ των πυλών:
το κόστος λειτουργίας της AI εκτοξεύεται και τα μοντέλα συνδρομών καταρρέουν. Τα $20 τον μήνα δεν φτάνουν.
Οι αυξήσεις τιμών έρχονται – και μαζί τους η απογοήτευση των αγορών.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, το κόστος των δασμών δεν το πληρώνει η Κίνα, αλλά οι ίδιες οι δυτικές επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Ήδη ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί κατά 0,7 μονάδες, κάνοντας κάθε αμερικανική οικογένεια κατά $600 φτωχότερη.
Το 2026, όταν οι εταιρείες μεταφέρουν μαζικά το κόστος στους καταναλωτές, το σοκ θα γίνει ορατό και πολιτικά εκρηκτικό.
Κίνα και Ευρώπη σε αδιέξοδο
Η Κίνα συνεχίζει να ποντάρει στις εξαγωγές, αγνοώντας την εσωτερική κατανάλωση και την κοινωνική ασφάλεια.
Το αποτέλεσμα; Βαθύτερες ανισορροπίες και αυξανόμενος κίνδυνος απότομης επιβράδυνσης.
Η Ευρώπη εμφανίζεται ως ο «ώριμος παίκτης», αλλά παραμένει εγκλωβισμένη σε χαμηλή παραγωγικότητα και αδύναμη εσωτερική αγορά.
Και το πιο ανησυχητικό: αποσυνδέεται σιωπηρά από την αμερικανική χρηματοπιστωτική κυριαρχία, αμφισβητώντας ακόμη και Visa και Mastercard. Μια κίνηση που πριν έναν χρόνο θα φάνταζε αδιανόητη.
Σε κάθε περίπτωση, το 2025 ήταν η χρονιά που όλα άλλαξαν χωρίς να το καταλάβουμε.
Το 2026 θα δείξει αν υπάρχει πολιτική βούληση να διορθωθεί η πορεία ή αν ο κόσμος θα μπει σε φάση παρατεταμένης φτωχοποίησης και κοινωνικής αναταραχής.
Η ευκαιρία υπάρχει - με τις ΗΠΑ στο τιμόνι του G20 και τη Γαλλία στο G7.
Αν χαθεί, τότε η «ανθεκτικότητα» του σήμερα θα αποδειχθεί το πιο επικίνδυνο ψέμα της δεκαετίας.
Και όταν το καταλάβουν όλοι, ίσως να είναι ήδη πολύ αργά.
www.bankingnews.gr
Όπως προειδοποιεί η καθηγήτρια Οικονομικών στο Harvard και πρώην Αναπληρώτρια Διευθύντρια και Κεντρική Οικονομολόγος του ΔΝΤ, Gita Gopinath, με άρθρο της στους Financial Times, τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται – και το τίμημα έρχεται με καθυστέρηση, αλλά είναι πάντα βαρύ.
Οι ΗΠΑ εκτόξευσαν τους δασμούς στα υψηλότερα επίπεδα του τελευταίου αιώνα, η Κίνα απάντησε, και η παγκόσμια πολιτική αβεβαιότητα χτύπησε «κόκκινο».
Κι όμως, η παγκόσμια ανάπτυξη… δεν κατέρρευσε.
Αντιθέτως, εμφανίζεται στο 3,2%, δημιουργώντας μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση ασφάλειας.
Για τους έμπειρους παρατηρητές, αυτό δεν είναι σημάδι αντοχής - είναι το προοίμιο της επόμενης κρίσης.
Οι ζημιές δεν φαίνονται – αλλά συσσωρεύονται
Η ιστορία είναι αμείλικτη: οι δομικές πληγές στην οικονομία αποκαλύπτονται αργά, όταν πια δεν διορθώνονται.
Το Brexit είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Οι αρχικές επιπτώσεις φάνηκαν «ανώδυνες», αλλά σήμερα η Βρετανία έχει χάσει έως και 8% του ΑΕΠ της.
Το ίδιο μοτίβο απειλεί τώρα την παγκόσμια οικονομία.
Οι δασμοί «δεν πονούν ακόμη» επειδή: εφαρμόστηκαν με εξαιρέσεις και παραθυράκια, καλύφθηκαν προσωρινά από κρατικό χρήμα και δημοσιονομικά ελλείμματα και καμουφλαρίστηκαν από την τεχνητή ευφορία της τεχνητής νοημοσύνης.
Η έκρηξη επενδύσεων στην AI και το χρηματιστηριακό ράλι στις ΗΠΑ, την Ταϊβάν και τη Νότια Κορέα λειτουργούν σαν παυσίπονο σε βαριά ασθένεια.
Όμως οι ρωγμές φαίνονται ήδη.
Οι αποτιμήσεις απέχουν επικίνδυνα από τα πραγματικά έσοδα, ενώ κολοσσοί όπως η Meta καίνε δισεκατομμύρια χωρίς αντίκρισμα.
Το επόμενο σοκ είναι προ των πυλών:
το κόστος λειτουργίας της AI εκτοξεύεται και τα μοντέλα συνδρομών καταρρέουν. Τα $20 τον μήνα δεν φτάνουν.
Οι αυξήσεις τιμών έρχονται – και μαζί τους η απογοήτευση των αγορών.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, το κόστος των δασμών δεν το πληρώνει η Κίνα, αλλά οι ίδιες οι δυτικές επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Ήδη ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί κατά 0,7 μονάδες, κάνοντας κάθε αμερικανική οικογένεια κατά $600 φτωχότερη.
Το 2026, όταν οι εταιρείες μεταφέρουν μαζικά το κόστος στους καταναλωτές, το σοκ θα γίνει ορατό και πολιτικά εκρηκτικό.
Κίνα και Ευρώπη σε αδιέξοδο
Η Κίνα συνεχίζει να ποντάρει στις εξαγωγές, αγνοώντας την εσωτερική κατανάλωση και την κοινωνική ασφάλεια.
Το αποτέλεσμα; Βαθύτερες ανισορροπίες και αυξανόμενος κίνδυνος απότομης επιβράδυνσης.
Η Ευρώπη εμφανίζεται ως ο «ώριμος παίκτης», αλλά παραμένει εγκλωβισμένη σε χαμηλή παραγωγικότητα και αδύναμη εσωτερική αγορά.
Και το πιο ανησυχητικό: αποσυνδέεται σιωπηρά από την αμερικανική χρηματοπιστωτική κυριαρχία, αμφισβητώντας ακόμη και Visa και Mastercard. Μια κίνηση που πριν έναν χρόνο θα φάνταζε αδιανόητη.
Σε κάθε περίπτωση, το 2025 ήταν η χρονιά που όλα άλλαξαν χωρίς να το καταλάβουμε.
Το 2026 θα δείξει αν υπάρχει πολιτική βούληση να διορθωθεί η πορεία ή αν ο κόσμος θα μπει σε φάση παρατεταμένης φτωχοποίησης και κοινωνικής αναταραχής.
Η ευκαιρία υπάρχει - με τις ΗΠΑ στο τιμόνι του G20 και τη Γαλλία στο G7.
Αν χαθεί, τότε η «ανθεκτικότητα» του σήμερα θα αποδειχθεί το πιο επικίνδυνο ψέμα της δεκαετίας.
Και όταν το καταλάβουν όλοι, ίσως να είναι ήδη πολύ αργά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών