Ο στόχος των ΗΠΑ ήταν να χρησιμοποιηθεί ο δίαυλος με την ηγεσία των Φρουρών για να διασπαστεί η ιρανική ηγεσία και να εξαγοραστούν ανώτατα στελέχη των IRGC με τεράστια οικονομικά ανταλλάγματα
To ειδησεογραφικό πρακτορείο Axios αποκάλυψε τις απευθείας επαφές ΗΠΑ–IRGC ενώ ο δημοσιογράφος Pepe Escobar υποστηρίζει ότι πίσω από αυτές κρυβόταν μια πολύ πιο φιλόδοξη επιχείρηση - να καταγάγουν οι ΗΠΑ μια νίκη επί του Ιράν μέσω εξαγοράς...
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα σύμπτωση συνδέει πλέον δύο διαφορετικές αποκαλύψεις για το παρασκήνιο του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν.
Στις 16 Αυγούστου, το Axios αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση του Donald Trump δημιούργησε μυστικό δίαυλο απευθείας επικοινωνίας με την ηγεσία Φρουρών της Ισραμικής Επανάσταησς - Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), παρακάμπτοντας την επίσημη ιρανική διαπραγματευτική ομάδα. Ο δίαυλος δημιουργήθηκε μέσω του προέδρου των Κούρδών του Ιράκ, Nechirvan Barzani, και οδήγησε σε απευθείας επικοινωνία με τον διοικητή των IRGC, General Ahmad Vahidi.
Τέσσερις ημέρες αργότερα, ο Pepe Escobar δημοσίευσε μια πολύ πιο εκρηκτική εκδοχή της ίδιας ιστορίας.
Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται, η αμερικανική πλευρά δεν επιχείρησε απλώς να διαπιστώσει εάν ο Vahidi και οι IRGC υποστήριζαν τις διαπραγματεύσεις.
Ο στόχος, υποστηρίζει ο Escobar, ήταν να χρησιμοποιηθεί ο δίαυλος για να διασπαστεί η ιρανική ηγεσία και να εξαγοραστούν ανώτατα στελέχη των IRGC με τεράστια οικονομικά ανταλλάγματα.
Η δεύτερη αυτή καταγγελία δεν έχει ανεξάρτητα επιβεβαιωθεί. Όμως το γεγονός ότι οι δύο αποκαλύψεις συναντώνται στα ίδια πρόσωπα και στον ίδιο μηχανισμό επικοινωνίας καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα σημαντική.
Το Axios αποκαλύπτει τον μυστικό δίαυλο
Σύμφωνα με το Axios, τον Μάιο η Ουάσιγκτον βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο πρόβλημα: οι Αμερικανοί διαπραγματευτές δεν ήταν βέβαιοι ότι οι Ιρανοί εκπρόσωποι στο τραπέζι είχαν την εξουσία να δεσμεύσουν τους IRGC.
Έτσι, η τότε επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ Tulsi Gabbard, με την έγκριση του Donald Trump και του JD Vance, επικοινώνησε με τον Nechirvan Barzani.
Ο Barzani θεωρήθηκε ιδανικός μεσολαβητής επειδή διατηρεί σχέσεις τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη, μιλά Farsi και έχει προσωπικές επαφές με ανώτατα στελέχη του ιρανικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων αξιωματούχων των IRGC.
Το αίτημα της Gabbard ήταν συγκεκριμένο: να διαπιστωθεί εάν ο Ahmad Vahidi και η ηγεσία των IRGC συμφωνούσαν με όσα διαπραγματεύονταν ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Ο Barzani ενεργοποίησε τον δίαυλο.
Στις 14 Μαΐου, σύμφωνα με το Axios, ένας αξιωματούχος των IRGC πήγε στο γραφείο του Barzani στο Erbil με κρυπτογραφημένο τηλέφωνο. Ακολούθησε απευθείας επικοινωνία με τον Vahidi.
Και η απάντηση του Vahidi ήταν, σύμφωνα με τις πηγές του Axios, το ακριβώς αντίθετο από αυτό που ίσως θα ήθελε η Ουάσιγκτον:
Ο Vahidi δήλωσε ότι στηρίζει πλήρως τους Ιρανούς διαπραγματευτές και ότι οι IRGC προτιμούν την επίλυση της κρίσης μέσω διαπραγματεύσεων.
Αυτό είναι το πρώτο κρίσιμο στοιχείο.
Και εδώ εμφανίζεται η εκδοχή του Pepe Escobar
Ο Escobar περιγράφει τον ίδιο βασικό δίαυλο, αλλά υποστηρίζει ότι η αμερικανική κυβέρνηση είχε έναν πολύ πιο φιλόδοξο στόχο.
Σύμφωνα με πηγή που, όπως υποστηρίζει, βρίσκεται στον στενό κύκλο του Mojtaba Khamenei, ο Trump προσπάθησε να μετατρέψει την πρόσβαση στον Vahidi σε επιχείρηση εσωτερικής διάσπασης του ιρανικού κράτους.
Η λογική ήταν αυτή του διαίρει και βασίλευε: να απομονωθεί η κορυφή της ιρανικής ηγεσίας, να προσεγγιστούν οι στρατιωτικοί που βρίσκονται γύρω της, να προσφερθούν τεράστια οικονομικά ανταλλάγματα και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για εσωτερική ανατροπή.
Ο Escobar υποστηρίζει ότι προσφέρθηκαν δισεκατομμύρια δολάρια σε μέλη της ανώτατης ηγεσίας των IRGC μέσω του Vahidi, με αντάλλαγμα την αποστασιοποίησή τους από την κυβέρνηση της Tehran ή τη διευκόλυνση μιας αλλαγής καθεστώτος.
Η απόπειρα, σύμφωνα με την πηγή του, απέτυχε.
Ο Vahidi φέρεται να την απέρριψε.
Το ίδιο πρόσωπο βρίσκεται στο επίκεντρο και των δύο αποκαλύψεων
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό σημείο της υπόθεσης.
Δεν έχουμε δύο άσχετες ιστορίες.
Το Axios και ο Escobar αναφέρονται στον ίδιο μηχανισμό και στον ίδιο βασικό Ιρανό συνομιλητή: Donald Trump → Nechirvan Barzani → Ahmad Vahidi → IRGC.
Το Axios παρουσιάζει τον δίαυλο ως προσπάθεια της Ουάσιγκτον να επικοινωνήσει απευθείας με την πραγματική στρατιωτική εξουσία του Ιράν.
Ο Escobar υποστηρίζει ότι αυτή η πρόσβαση αξιοποιήθηκε για να εξεταστεί εάν η ίδια η στρατιωτική ηγεσία μπορούσε να αποσπαστεί από το ιρανικό κράτος.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Στην πρώτη εκδοχή, πρόκειται για παρασκηνιακή διπλωματία.
Στη δεύτερη, για ωμή επιχείρηση εξαγοράς.
Γιατί η Ουάσιγκτον ήθελε να μιλήσει με τους IRGC;
Η απάντηση βρίσκεται στη δομή της εξουσίας του μεταπολεμικού Ιράν.
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν μπορούσε να θεωρήσει δεδομένο ότι η επίσημη κυβέρνηση ή η διαπραγματευτική ομάδα είχε τον πλήρη έλεγχο των στρατηγικών αποφάσεων.
Γι' αυτό και η Gabbard ζήτησε από τον Barzani να βρει τον Vahidi.
Η Ουάσιγκτον ήθελε να γνωρίζει κάτι πολύ απλό:
Εάν η Τεχεράνη συμφωνήσει, θα ακολουθήσουν οι IRGC;
Η απάντηση που έλαβε μέσω του μυστικού διαύλου ήταν «ναι, οι IRGC στηρίζουν τις διαπραγματεύσεις».
Αυτό όμως σημαίνει επίσης ότι η Ουάσιγκτον αναγνώριζε τους IRGC ως απαραίτητο παράγοντα για οποιαδήποτε συμφωνία.
Η αποκάλυψη αλλάζει την εικόνα του πολέμου
Για μήνες η δημόσια αμερικανική ρητορική παρουσίαζε το Ιράν ως έναν αντίπαλο που θα μπορούσε να εξαναγκαστεί σε υποχώρηση μέσω στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης.
Το παρασκήνιο που αποκαλύπτει το Axios δείχνει κάτι διαφορετικό.
Η Ουάσιγκτον χρειαζόταν έναν μυστικό δίαυλο προς την ηγεσία των IRGC για να καταλάβει ποιος πραγματικά αποφασίζει στο Ιράν.
Και το γεγονός ότι ο δίαυλος περνούσε από το Erbil και τον Barzani δείχνει πόσο δύσκολη ήταν η απευθείας επικοινωνία.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την καταγγελία του Escobar τόσο ενδιαφέρουσα.
Εάν η αμερικανική πλευρά είχε ήδη αποκτήσει πρόσβαση στον Vahidi, τότε η πιθανότητα να προσπάθησε να διερευνήσει και άλλες επιλογές —συμπεριλαμβανομένης της διάσπασης της ιρανικής στρατιωτικής ηγεσίας— δεν είναι πλέον μια ιστορία για μια υποθετική επαφή.
Υπήρχε πράγματι ένας δίαυλος.
Το ερώτημα είναι τι προσπάθησε να πετύχει η Ουάσιγκτον μέσω αυτού.
Ο Vahidi ως το κεντρικό πρόσωπο
Ο Ahmad Vahidi βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο μιας παράδοξης διπλής εικόνας.
Στο ρεπορτάζ του Axios εμφανίζεται ως ο άνθρωπος που οι ΗΠΑ αναζητούσαν επειδή ήθελαν να γνωρίζουν εάν οι IRGC θα αποδέχονταν μια συμφωνία.
Στην αφήγηση του Escobar εμφανίζεται ως ο άνθρωπος που η αμερικανική πλευρά επιχείρησε να προσεγγίσει με πολύ πιο επιθετικό τρόπο.
Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, το συμπέρασμα είναι ίδιο:
η Ουάσιγκτον θεωρεί τον Vahidi και την ηγεσία των IRGC κρίσιμο κλειδί για την έκβαση του πολέμου.
Ο παράγοντας Mohsen Rezaee
Ο Escobar προσθέτει στη συνέχεια έναν ακόμη σημαντικό παίκτη: τον Mohsen Rezaee, πρώην διοικητή των IRGC και, σύμφωνα με την αφήγησή του, σημαντικό παράγοντα στην κορυφή της νέας ιρανικής δομής ασφαλείας.
Η αναφορά στον Rezaee έχει πολιτική σημασία επειδή υποδεικνύει ότι ακόμη και εάν κάποιος αξιωματούχος μπορούσε να προσεγγιστεί, αυτό δεν θα σήμαινε αυτομάτως κατάρρευση της δομής των IRGC.
Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι θεσμός και όχι απλώς ένα άθροισμα προσωπικών σχέσεων γύρω από ένα πρόσωπο.
Αυτό είναι πιθανώς το σημείο όπου η αμερικανική στρατηγική μπορεί να έκανε λάθος υπολογισμό.
Από το «να μιλήσουμε» στο «να διασπάσουμε»
Εάν συνδυάσουμε τις δύο αποκαλύψεις, προκύπτει ένα εντυπωσιακό σενάριο.
Πρώτα η Ουάσιγκτον αναζητά τον Vahidi επειδή δεν γνωρίζει εάν οι IRGC θα στηρίξουν τις διαπραγματεύσεις.
Ο Vahidi απαντά ότι τις στηρίζει.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την εκδοχή του Escobar, η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να αξιοποιήσει τον ίδιο δίαυλο για να διερευνήσει εάν η ηγεσία των IRGC μπορεί να αποσπαστεί από την Τεχεράνη.
Και πάλι, σύμφωνα με τον Escobar, η προσπάθεια αποτυγχάνει.
Εάν αυτή η αλληλουχία επιβεβαιωθεί, τότε ο μυστικός δίαυλος του Axios αποκτά πολύ μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Δεν ήταν απλώς ένας δίαυλος για να τελειώσει ο πόλεμος.
Θα μπορούσε να ήταν ταυτόχρονα εργαλείο διαπραγμάτευσης και εργαλείο διερεύνησης της δυνατότητας εσωτερικής διάλυσης του ιρανικού καθεστώτος.
Η μεγάλη αντίφαση και η αποτυχίας του Donald Trump
Η εικόνα που προκύπτει είναι σχεδόν παράδοξη.
Δημόσια, ο Trump απειλεί το Ιράν με στρατιωτική καταστροφή, οικονομικό αποκλεισμό και πολιτική ανατροπή.
Παρασκηνιακά, η κυβέρνησή του αναγκάζεται να απευθυνθεί στον ίδιο τον διοικητή των IRGC για να διαπιστώσει εάν υπάρχει κάποιος με τον οποίο μπορεί πραγματικά να γίνει συμφωνία.
Και σύμφωνα με τον Escobar, όταν η Ουάσιγκτον διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε εύκολα να διασπάσει αυτόν τον μηχανισμό, επιχείρησε να τον αγοράσει.
Το Axios τεκμηριώνει το πρώτο σκέλος.
Ο Escobar καταγγέλλει το δεύτερο.
Το πραγματικό ερώτημα
Το σημαντικότερο συμπέρασμα δεν είναι ότι «ο Trump προσπάθησε να δωροδοκήσει τον Vahidi» — αυτό, προς το παρόν, παραμένει ισχυρισμός που δεν έχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Το σημαντικότερο είναι ότι η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση αναγνώρισε πως δεν μπορούσε να παρακάμψει τους IRGC.
Χρειάστηκε τον Nechirvan Barzani για να φτάσει στον Ahmad Vahidi.
Χρειάστηκε μυστικό και κρυπτογραφημένο δίαυλο.
Και χρειάστηκε να μάθει απευθείας από την ηγεσία των IRGC εάν η στρατιωτική δομή του Ιράν θα αποδεχόταν μια συμφωνία.
Αυτό αποκαλύπτει κάτι πολύ σημαντικό για τον συσχετισμό δυνάμεων:
η Ουάσιγκτον μπορεί να βομβαρδίζει το Ιράν, να απειλεί την οικονομία του και να απαιτεί συνθηκολόγηση — αλλά για να τελειώσει πραγματικά ο πόλεμος πρέπει να συνομιλήσει με εκείνους που έχουν τη δυνατότητα να κρατήσουν όρθιο το ιρανικό κράτος.
Και εδώ βρίσκεται η πραγματική σημασία της υπόθεσης Vahidi.
Ο Trump μπορεί να επιχείρησε να μιλήσει με τους IRGC.
Ο Escobar υποστηρίζει ότι προσπάθησε να τους αγοράσει.
Το Axios δείχνει ότι η Ουάσιγκτον, σε κάθε περίπτωση, είχε ήδη καταλήξει στο ίδιο στρατηγικό συμπέρασμα: χωρίς τους IRGC, καμία συμφωνία με το Ιράν δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της αμερικανικής στρατηγικής: η δύναμη που η Ουάσιγκτον προσπάθησε να παρακάμψει αποδείχθηκε τελικά η δύναμη με την οποία ήταν αναγκασμένη να συνομιλήσει.
www.bankingnews.gr
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα σύμπτωση συνδέει πλέον δύο διαφορετικές αποκαλύψεις για το παρασκήνιο του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν.
Στις 16 Αυγούστου, το Axios αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση του Donald Trump δημιούργησε μυστικό δίαυλο απευθείας επικοινωνίας με την ηγεσία Φρουρών της Ισραμικής Επανάσταησς - Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), παρακάμπτοντας την επίσημη ιρανική διαπραγματευτική ομάδα. Ο δίαυλος δημιουργήθηκε μέσω του προέδρου των Κούρδών του Ιράκ, Nechirvan Barzani, και οδήγησε σε απευθείας επικοινωνία με τον διοικητή των IRGC, General Ahmad Vahidi.
Τέσσερις ημέρες αργότερα, ο Pepe Escobar δημοσίευσε μια πολύ πιο εκρηκτική εκδοχή της ίδιας ιστορίας.
Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται, η αμερικανική πλευρά δεν επιχείρησε απλώς να διαπιστώσει εάν ο Vahidi και οι IRGC υποστήριζαν τις διαπραγματεύσεις.
Ο στόχος, υποστηρίζει ο Escobar, ήταν να χρησιμοποιηθεί ο δίαυλος για να διασπαστεί η ιρανική ηγεσία και να εξαγοραστούν ανώτατα στελέχη των IRGC με τεράστια οικονομικά ανταλλάγματα.
Η δεύτερη αυτή καταγγελία δεν έχει ανεξάρτητα επιβεβαιωθεί. Όμως το γεγονός ότι οι δύο αποκαλύψεις συναντώνται στα ίδια πρόσωπα και στον ίδιο μηχανισμό επικοινωνίας καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα σημαντική.
Το Axios αποκαλύπτει τον μυστικό δίαυλο
Σύμφωνα με το Axios, τον Μάιο η Ουάσιγκτον βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο πρόβλημα: οι Αμερικανοί διαπραγματευτές δεν ήταν βέβαιοι ότι οι Ιρανοί εκπρόσωποι στο τραπέζι είχαν την εξουσία να δεσμεύσουν τους IRGC.
Έτσι, η τότε επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ Tulsi Gabbard, με την έγκριση του Donald Trump και του JD Vance, επικοινώνησε με τον Nechirvan Barzani.
Ο Barzani θεωρήθηκε ιδανικός μεσολαβητής επειδή διατηρεί σχέσεις τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη, μιλά Farsi και έχει προσωπικές επαφές με ανώτατα στελέχη του ιρανικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων αξιωματούχων των IRGC.
Το αίτημα της Gabbard ήταν συγκεκριμένο: να διαπιστωθεί εάν ο Ahmad Vahidi και η ηγεσία των IRGC συμφωνούσαν με όσα διαπραγματεύονταν ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Ο Barzani ενεργοποίησε τον δίαυλο.
Στις 14 Μαΐου, σύμφωνα με το Axios, ένας αξιωματούχος των IRGC πήγε στο γραφείο του Barzani στο Erbil με κρυπτογραφημένο τηλέφωνο. Ακολούθησε απευθείας επικοινωνία με τον Vahidi.
Και η απάντηση του Vahidi ήταν, σύμφωνα με τις πηγές του Axios, το ακριβώς αντίθετο από αυτό που ίσως θα ήθελε η Ουάσιγκτον:
Ο Vahidi δήλωσε ότι στηρίζει πλήρως τους Ιρανούς διαπραγματευτές και ότι οι IRGC προτιμούν την επίλυση της κρίσης μέσω διαπραγματεύσεων.
Αυτό είναι το πρώτο κρίσιμο στοιχείο.
Και εδώ εμφανίζεται η εκδοχή του Pepe Escobar
Ο Escobar περιγράφει τον ίδιο βασικό δίαυλο, αλλά υποστηρίζει ότι η αμερικανική κυβέρνηση είχε έναν πολύ πιο φιλόδοξο στόχο.
Σύμφωνα με πηγή που, όπως υποστηρίζει, βρίσκεται στον στενό κύκλο του Mojtaba Khamenei, ο Trump προσπάθησε να μετατρέψει την πρόσβαση στον Vahidi σε επιχείρηση εσωτερικής διάσπασης του ιρανικού κράτους.
Η λογική ήταν αυτή του διαίρει και βασίλευε: να απομονωθεί η κορυφή της ιρανικής ηγεσίας, να προσεγγιστούν οι στρατιωτικοί που βρίσκονται γύρω της, να προσφερθούν τεράστια οικονομικά ανταλλάγματα και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για εσωτερική ανατροπή.
Ο Escobar υποστηρίζει ότι προσφέρθηκαν δισεκατομμύρια δολάρια σε μέλη της ανώτατης ηγεσίας των IRGC μέσω του Vahidi, με αντάλλαγμα την αποστασιοποίησή τους από την κυβέρνηση της Tehran ή τη διευκόλυνση μιας αλλαγής καθεστώτος.
Η απόπειρα, σύμφωνα με την πηγή του, απέτυχε.
Ο Vahidi φέρεται να την απέρριψε.
Το ίδιο πρόσωπο βρίσκεται στο επίκεντρο και των δύο αποκαλύψεων
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό σημείο της υπόθεσης.
Δεν έχουμε δύο άσχετες ιστορίες.
Το Axios και ο Escobar αναφέρονται στον ίδιο μηχανισμό και στον ίδιο βασικό Ιρανό συνομιλητή: Donald Trump → Nechirvan Barzani → Ahmad Vahidi → IRGC.
Το Axios παρουσιάζει τον δίαυλο ως προσπάθεια της Ουάσιγκτον να επικοινωνήσει απευθείας με την πραγματική στρατιωτική εξουσία του Ιράν.
Ο Escobar υποστηρίζει ότι αυτή η πρόσβαση αξιοποιήθηκε για να εξεταστεί εάν η ίδια η στρατιωτική ηγεσία μπορούσε να αποσπαστεί από το ιρανικό κράτος.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Στην πρώτη εκδοχή, πρόκειται για παρασκηνιακή διπλωματία.
Στη δεύτερη, για ωμή επιχείρηση εξαγοράς.
Γιατί η Ουάσιγκτον ήθελε να μιλήσει με τους IRGC;
Η απάντηση βρίσκεται στη δομή της εξουσίας του μεταπολεμικού Ιράν.
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν μπορούσε να θεωρήσει δεδομένο ότι η επίσημη κυβέρνηση ή η διαπραγματευτική ομάδα είχε τον πλήρη έλεγχο των στρατηγικών αποφάσεων.
Γι' αυτό και η Gabbard ζήτησε από τον Barzani να βρει τον Vahidi.
Η Ουάσιγκτον ήθελε να γνωρίζει κάτι πολύ απλό:
Εάν η Τεχεράνη συμφωνήσει, θα ακολουθήσουν οι IRGC;
Η απάντηση που έλαβε μέσω του μυστικού διαύλου ήταν «ναι, οι IRGC στηρίζουν τις διαπραγματεύσεις».
Αυτό όμως σημαίνει επίσης ότι η Ουάσιγκτον αναγνώριζε τους IRGC ως απαραίτητο παράγοντα για οποιαδήποτε συμφωνία.
Η αποκάλυψη αλλάζει την εικόνα του πολέμου
Για μήνες η δημόσια αμερικανική ρητορική παρουσίαζε το Ιράν ως έναν αντίπαλο που θα μπορούσε να εξαναγκαστεί σε υποχώρηση μέσω στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης.
Το παρασκήνιο που αποκαλύπτει το Axios δείχνει κάτι διαφορετικό.
Η Ουάσιγκτον χρειαζόταν έναν μυστικό δίαυλο προς την ηγεσία των IRGC για να καταλάβει ποιος πραγματικά αποφασίζει στο Ιράν.
Και το γεγονός ότι ο δίαυλος περνούσε από το Erbil και τον Barzani δείχνει πόσο δύσκολη ήταν η απευθείας επικοινωνία.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την καταγγελία του Escobar τόσο ενδιαφέρουσα.
Εάν η αμερικανική πλευρά είχε ήδη αποκτήσει πρόσβαση στον Vahidi, τότε η πιθανότητα να προσπάθησε να διερευνήσει και άλλες επιλογές —συμπεριλαμβανομένης της διάσπασης της ιρανικής στρατιωτικής ηγεσίας— δεν είναι πλέον μια ιστορία για μια υποθετική επαφή.
Υπήρχε πράγματι ένας δίαυλος.
Το ερώτημα είναι τι προσπάθησε να πετύχει η Ουάσιγκτον μέσω αυτού.
Ο Vahidi ως το κεντρικό πρόσωπο
Ο Ahmad Vahidi βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο μιας παράδοξης διπλής εικόνας.
Στο ρεπορτάζ του Axios εμφανίζεται ως ο άνθρωπος που οι ΗΠΑ αναζητούσαν επειδή ήθελαν να γνωρίζουν εάν οι IRGC θα αποδέχονταν μια συμφωνία.
Στην αφήγηση του Escobar εμφανίζεται ως ο άνθρωπος που η αμερικανική πλευρά επιχείρησε να προσεγγίσει με πολύ πιο επιθετικό τρόπο.
Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, το συμπέρασμα είναι ίδιο:
η Ουάσιγκτον θεωρεί τον Vahidi και την ηγεσία των IRGC κρίσιμο κλειδί για την έκβαση του πολέμου.
Ο παράγοντας Mohsen Rezaee
Ο Escobar προσθέτει στη συνέχεια έναν ακόμη σημαντικό παίκτη: τον Mohsen Rezaee, πρώην διοικητή των IRGC και, σύμφωνα με την αφήγησή του, σημαντικό παράγοντα στην κορυφή της νέας ιρανικής δομής ασφαλείας.
Η αναφορά στον Rezaee έχει πολιτική σημασία επειδή υποδεικνύει ότι ακόμη και εάν κάποιος αξιωματούχος μπορούσε να προσεγγιστεί, αυτό δεν θα σήμαινε αυτομάτως κατάρρευση της δομής των IRGC.
Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι θεσμός και όχι απλώς ένα άθροισμα προσωπικών σχέσεων γύρω από ένα πρόσωπο.
Αυτό είναι πιθανώς το σημείο όπου η αμερικανική στρατηγική μπορεί να έκανε λάθος υπολογισμό.
Από το «να μιλήσουμε» στο «να διασπάσουμε»
Εάν συνδυάσουμε τις δύο αποκαλύψεις, προκύπτει ένα εντυπωσιακό σενάριο.
Πρώτα η Ουάσιγκτον αναζητά τον Vahidi επειδή δεν γνωρίζει εάν οι IRGC θα στηρίξουν τις διαπραγματεύσεις.
Ο Vahidi απαντά ότι τις στηρίζει.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την εκδοχή του Escobar, η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να αξιοποιήσει τον ίδιο δίαυλο για να διερευνήσει εάν η ηγεσία των IRGC μπορεί να αποσπαστεί από την Τεχεράνη.
Και πάλι, σύμφωνα με τον Escobar, η προσπάθεια αποτυγχάνει.
Εάν αυτή η αλληλουχία επιβεβαιωθεί, τότε ο μυστικός δίαυλος του Axios αποκτά πολύ μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Δεν ήταν απλώς ένας δίαυλος για να τελειώσει ο πόλεμος.
Θα μπορούσε να ήταν ταυτόχρονα εργαλείο διαπραγμάτευσης και εργαλείο διερεύνησης της δυνατότητας εσωτερικής διάλυσης του ιρανικού καθεστώτος.
Η μεγάλη αντίφαση και η αποτυχίας του Donald Trump
Η εικόνα που προκύπτει είναι σχεδόν παράδοξη.
Δημόσια, ο Trump απειλεί το Ιράν με στρατιωτική καταστροφή, οικονομικό αποκλεισμό και πολιτική ανατροπή.
Παρασκηνιακά, η κυβέρνησή του αναγκάζεται να απευθυνθεί στον ίδιο τον διοικητή των IRGC για να διαπιστώσει εάν υπάρχει κάποιος με τον οποίο μπορεί πραγματικά να γίνει συμφωνία.
Και σύμφωνα με τον Escobar, όταν η Ουάσιγκτον διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε εύκολα να διασπάσει αυτόν τον μηχανισμό, επιχείρησε να τον αγοράσει.
Το Axios τεκμηριώνει το πρώτο σκέλος.
Ο Escobar καταγγέλλει το δεύτερο.
Το πραγματικό ερώτημα
Το σημαντικότερο συμπέρασμα δεν είναι ότι «ο Trump προσπάθησε να δωροδοκήσει τον Vahidi» — αυτό, προς το παρόν, παραμένει ισχυρισμός που δεν έχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Το σημαντικότερο είναι ότι η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση αναγνώρισε πως δεν μπορούσε να παρακάμψει τους IRGC.
Χρειάστηκε τον Nechirvan Barzani για να φτάσει στον Ahmad Vahidi.
Χρειάστηκε μυστικό και κρυπτογραφημένο δίαυλο.
Και χρειάστηκε να μάθει απευθείας από την ηγεσία των IRGC εάν η στρατιωτική δομή του Ιράν θα αποδεχόταν μια συμφωνία.
Αυτό αποκαλύπτει κάτι πολύ σημαντικό για τον συσχετισμό δυνάμεων:
η Ουάσιγκτον μπορεί να βομβαρδίζει το Ιράν, να απειλεί την οικονομία του και να απαιτεί συνθηκολόγηση — αλλά για να τελειώσει πραγματικά ο πόλεμος πρέπει να συνομιλήσει με εκείνους που έχουν τη δυνατότητα να κρατήσουν όρθιο το ιρανικό κράτος.
Και εδώ βρίσκεται η πραγματική σημασία της υπόθεσης Vahidi.
Ο Trump μπορεί να επιχείρησε να μιλήσει με τους IRGC.
Ο Escobar υποστηρίζει ότι προσπάθησε να τους αγοράσει.
Το Axios δείχνει ότι η Ουάσιγκτον, σε κάθε περίπτωση, είχε ήδη καταλήξει στο ίδιο στρατηγικό συμπέρασμα: χωρίς τους IRGC, καμία συμφωνία με το Ιράν δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της αμερικανικής στρατηγικής: η δύναμη που η Ουάσιγκτον προσπάθησε να παρακάμψει αποδείχθηκε τελικά η δύναμη με την οποία ήταν αναγκασμένη να συνομιλήσει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών