Εφιαλτική προειδοποίηση FAO για «συστημικό αγροδιατροφικό κραχ» με εκτίναξη του Brent πάνω από τα 100$ και αυξήσεις-φωτιά 95% στο φυσικό αέριο – Πώς η Ρωσία μετατρέπεται σε απόλυτο κυρίαρχο του παιχνιδιού.
Η διεθνής οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης αστάθειας, καθώς το Στενό του Hormuz αναδεικνύεται σε κρίσιμο γεωοικονομικό κόμβο, ικανό να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αναταράξεις στην παγκόσμια επισιτιστική αλυσίδα.
Οι προειδοποιήσεις που εκπέμπονται από διεθνείς οργανισμούς σκιαγραφούν ένα τοπίο όπου η πίεση δεν έχει ακόμη εκτονωθεί πλήρως, αλλά αντιθέτως βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προειδοποιεί ότι ο κόσμος θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρή επισιτιστική κρίση μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Maximo Torero, κάνει λόγο για ένα «συστημικό αγροδιατροφικό σοκ», το οποίο ήδη διαμορφώνεται μέσω των διαταραχών στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz.
Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν εκτίναξη του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων, μείωση αποδόσεων στις καλλιέργειες, αύξηση τιμών πρώτων υλών και επιτάχυνση του πληθωρισμού τροφίμων, ενώ ο ίδιος καλεί σε άμεσο διεθνή συντονισμό, επισημαίνοντας ότι το περιθώριο αντίδρασης στενεύει.
Το Στενό του Hormuz λειτουργεί ως μια από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου, καθώς από αυτό διέρχεται σημαντικό ποσοστό λιπασμάτων και πετρελαίου σε διεθνές επίπεδο.
Ο διεθνής οικονομολόγος Nikolaï Zotov περιγράφει την εξελισσόμενη κρίση ως μια αλυσιδωτή διαδικασία τύπου ντόμινο, όπου η διαταραχή των ροών ενέργειας και λιπασμάτων οδηγεί σε εκρηκτικές αυξήσεις τιμών.
Ήδη καταγράφονται έντονες ανατιμήσεις στην ουρία, με αύξηση 20% στη Μέση Ανατολή μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, ενώ στις ΗΠΑ και τη Βραζιλία οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 52% και 60% αντίστοιχα.
Παράλληλα, το Brent έχει υπερβεί τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί έως και 95%.
Σοβαρές καθυστερήσεις
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα λιπασμάτων εμφανίζει σοβαρές καθυστερήσεις, με εκτιμήσεις για μηνιαίες αποκλίσεις που φτάνουν τα 1,5 έως 3 εκατομμύρια τόνους.
Οι κυβερνήσεις αντιδρούν με μέτρα προστατευτισμού, τα οποία όμως, σύμφωνα με αναλυτές, εντείνουν περαιτέρω τις ανισορροπίες.
Η Κίνα περιορίζει τις εξαγωγές ουρίας, ενώ η Ρωσία αναστέλλει άδειες εξαγωγής νιτρικού αμμωνίου.
Στο μεταξύ, χώρες όπως η Ινδία και το Μπαγκλαντές επιχειρούν να εξασφαλίσουν εναπομείναντα αποθέματα μέσω επιδοτήσεων και επιτακτικών εισαγωγών.
Η πιο ανησυχητική διάσταση της κρίσης, ωστόσο, αφορά τις μελλοντικές σοδειές.
Τα λιπάσματα απαιτούν συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα εφαρμογής, και η διακοπή της ομαλής τροφοδοσίας δημιουργεί συνθήκες μη αναστρέψιμων απωλειών.
Στην Ασία, η παραγωγή ρυζιού απειλείται με απώλειες της τάξης του 10% έως 20% σε περίπου 40 εκατομμύρια εκτάρια, λόγω καθυστερήσεων που επηρεάζουν άμεσα τη φάση της σποράς.
Στην Αμερική, το κρίσιμο παράθυρο για το καλαμπόκι έχει ήδη κλείσει, οδηγώντας σε μείωση της χρήσης λιπασμάτων και συνεπακόλουθη πτώση των αποδόσεων.
Ο FAO σημειώνει ότι ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων συνεχίζει την ανοδική του πορεία για τρίτο συνεχόμενο μήνα, ωστόσο οι πραγματικές επιπτώσεις δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές καταναλωτή.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η πλήρης μετάδοση των ανατιμήσεων στην αγορά αναμένεται να γίνει ορατή προς το τέλος του 2026 και στις αρχές του 2027, όταν θα αρχίσουν να εμφανίζονται οι επιπτώσεις των μειωμένων αποδόσεων.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες εμφανίζονται ως οι πλέον εκτεθειμένες, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές καυσίμων και λιπασμάτων.
Το Μπαγκλαντές καλύπτει περίπου το 53% των αναγκών του σε λιπάσματα από την περιοχή του Περσικού Κόλπου, ενώ το Ιράκ εξαρτάται κατά 90% από τα έσοδα του πετρελαίου, γεγονός που καθιστά την οικονομία του ιδιαίτερα ευάλωτη σε διαταραχές.
Στο Ιράν, οι τιμές βασικών φυτικών ελαίων έχουν αυξηθεί πάνω από 200% μέσα σε έναν χρόνο.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί επιπλέον ότι η έναρξη του φαινομένου El Niño ενδέχεται να επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση, διαταράσσοντας τα πρότυπα βροχοπτώσεων και εντείνοντας την κλιματική πίεση σε ήδη ευάλωτες περιοχές.
Κομβικός παίκτης η Ρωσία
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία εμφανίζεται ως κομβικός παίκτης τόσο ως παράγοντας σταθεροποίησης όσο και ως ωφελούμενη δύναμη.
Η Μόσχα έχει δηλώσει την πρόθεσή της να αυξήσει τις εξαγωγές σιτηρών και λιπασμάτων, καλύπτοντας κενά που δημιουργούνται στις διεθνείς αγορές.
Ήδη έχουν αποσταλεί 200.000 τόνοι σιτηρών δωρεάν σε έξι αφρικανικές χώρες, ενώ ενισχύεται η χρηματοδότηση του Παγκόσμιου Προγράμματος Τροφίμων του ΟΗΕ και συνεχίζονται οι παραδόσεις λιπασμάτων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν επισιτιστικές πιέσεις.
Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία κοινών αποθεμάτων τροφίμων στο πλαίσιο των BRICS και της EAEU, ως μηχανισμός απορρόφησης μελλοντικών κραδασμών.
Οι οικονομικές προβλέψεις δείχνουν σημαντική αύξηση των ρωσικών εσόδων από αγροτικές εξαγωγές, με τα έσοδα από δασμούς σιτηρών να εκτιμώνται στα 136 δισεκατομμύρια ρούβλια το 2026 και να αυξάνονται περαιτέρω έως το 2028.
Η άνοδος των παγκόσμιων τιμών τροφίμων και η αυξημένη ζήτηση λιπασμάτων ενισχύουν τη θέση της Ρωσίας ως κορυφαίου εξαγωγέα σε μια περίοδο διεθνούς αναταραχής.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει σύνθετη.
Από τη μία πλευρά, η Ρωσία προβάλλει ως δύναμη που στηρίζει την επισιτιστική επάρκεια σε κρίσιμες περιοχές του πλανήτη, ενώ από την άλλη επωφελείται από την άνοδο των διεθνών τιμών.
Το γεγονός ότι τα δημοσιονομικά της σχέδια ενσωματώνουν ήδη αυξημένα έσοδα από αγροτικές εξαγωγές αποτυπώνει την εκτίμηση ότι η παγκόσμια αναταραχή δεν είναι παροδική.
Το παράθυρο ευκαιρίας για την αποτροπή των πιο σοβαρών συνεπειών παραμένει ακόμη ανοιχτό, αλλά στενεύει με ταχείς ρυθμούς.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί, καθώς οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν το βάθος και την ένταση της επερχόμενης κρίσης στην παγκόσμια αγορά τροφίμων.
www.bankingnews.gr
Οι προειδοποιήσεις που εκπέμπονται από διεθνείς οργανισμούς σκιαγραφούν ένα τοπίο όπου η πίεση δεν έχει ακόμη εκτονωθεί πλήρως, αλλά αντιθέτως βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προειδοποιεί ότι ο κόσμος θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρή επισιτιστική κρίση μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Maximo Torero, κάνει λόγο για ένα «συστημικό αγροδιατροφικό σοκ», το οποίο ήδη διαμορφώνεται μέσω των διαταραχών στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz.
Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν εκτίναξη του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων, μείωση αποδόσεων στις καλλιέργειες, αύξηση τιμών πρώτων υλών και επιτάχυνση του πληθωρισμού τροφίμων, ενώ ο ίδιος καλεί σε άμεσο διεθνή συντονισμό, επισημαίνοντας ότι το περιθώριο αντίδρασης στενεύει.
Το Στενό του Hormuz λειτουργεί ως μια από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου, καθώς από αυτό διέρχεται σημαντικό ποσοστό λιπασμάτων και πετρελαίου σε διεθνές επίπεδο.
Ο διεθνής οικονομολόγος Nikolaï Zotov περιγράφει την εξελισσόμενη κρίση ως μια αλυσιδωτή διαδικασία τύπου ντόμινο, όπου η διαταραχή των ροών ενέργειας και λιπασμάτων οδηγεί σε εκρηκτικές αυξήσεις τιμών.
Ήδη καταγράφονται έντονες ανατιμήσεις στην ουρία, με αύξηση 20% στη Μέση Ανατολή μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, ενώ στις ΗΠΑ και τη Βραζιλία οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 52% και 60% αντίστοιχα.
Παράλληλα, το Brent έχει υπερβεί τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί έως και 95%.
Σοβαρές καθυστερήσεις
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα λιπασμάτων εμφανίζει σοβαρές καθυστερήσεις, με εκτιμήσεις για μηνιαίες αποκλίσεις που φτάνουν τα 1,5 έως 3 εκατομμύρια τόνους.
Οι κυβερνήσεις αντιδρούν με μέτρα προστατευτισμού, τα οποία όμως, σύμφωνα με αναλυτές, εντείνουν περαιτέρω τις ανισορροπίες.
Η Κίνα περιορίζει τις εξαγωγές ουρίας, ενώ η Ρωσία αναστέλλει άδειες εξαγωγής νιτρικού αμμωνίου.
Στο μεταξύ, χώρες όπως η Ινδία και το Μπαγκλαντές επιχειρούν να εξασφαλίσουν εναπομείναντα αποθέματα μέσω επιδοτήσεων και επιτακτικών εισαγωγών.
Η πιο ανησυχητική διάσταση της κρίσης, ωστόσο, αφορά τις μελλοντικές σοδειές.
Τα λιπάσματα απαιτούν συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα εφαρμογής, και η διακοπή της ομαλής τροφοδοσίας δημιουργεί συνθήκες μη αναστρέψιμων απωλειών.
Στην Ασία, η παραγωγή ρυζιού απειλείται με απώλειες της τάξης του 10% έως 20% σε περίπου 40 εκατομμύρια εκτάρια, λόγω καθυστερήσεων που επηρεάζουν άμεσα τη φάση της σποράς.
Στην Αμερική, το κρίσιμο παράθυρο για το καλαμπόκι έχει ήδη κλείσει, οδηγώντας σε μείωση της χρήσης λιπασμάτων και συνεπακόλουθη πτώση των αποδόσεων.
Ο FAO σημειώνει ότι ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων συνεχίζει την ανοδική του πορεία για τρίτο συνεχόμενο μήνα, ωστόσο οι πραγματικές επιπτώσεις δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές καταναλωτή.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η πλήρης μετάδοση των ανατιμήσεων στην αγορά αναμένεται να γίνει ορατή προς το τέλος του 2026 και στις αρχές του 2027, όταν θα αρχίσουν να εμφανίζονται οι επιπτώσεις των μειωμένων αποδόσεων.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες εμφανίζονται ως οι πλέον εκτεθειμένες, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές καυσίμων και λιπασμάτων.
Το Μπαγκλαντές καλύπτει περίπου το 53% των αναγκών του σε λιπάσματα από την περιοχή του Περσικού Κόλπου, ενώ το Ιράκ εξαρτάται κατά 90% από τα έσοδα του πετρελαίου, γεγονός που καθιστά την οικονομία του ιδιαίτερα ευάλωτη σε διαταραχές.
Στο Ιράν, οι τιμές βασικών φυτικών ελαίων έχουν αυξηθεί πάνω από 200% μέσα σε έναν χρόνο.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί επιπλέον ότι η έναρξη του φαινομένου El Niño ενδέχεται να επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση, διαταράσσοντας τα πρότυπα βροχοπτώσεων και εντείνοντας την κλιματική πίεση σε ήδη ευάλωτες περιοχές.
Κομβικός παίκτης η Ρωσία
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία εμφανίζεται ως κομβικός παίκτης τόσο ως παράγοντας σταθεροποίησης όσο και ως ωφελούμενη δύναμη.
Η Μόσχα έχει δηλώσει την πρόθεσή της να αυξήσει τις εξαγωγές σιτηρών και λιπασμάτων, καλύπτοντας κενά που δημιουργούνται στις διεθνείς αγορές.
Ήδη έχουν αποσταλεί 200.000 τόνοι σιτηρών δωρεάν σε έξι αφρικανικές χώρες, ενώ ενισχύεται η χρηματοδότηση του Παγκόσμιου Προγράμματος Τροφίμων του ΟΗΕ και συνεχίζονται οι παραδόσεις λιπασμάτων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν επισιτιστικές πιέσεις.
Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία κοινών αποθεμάτων τροφίμων στο πλαίσιο των BRICS και της EAEU, ως μηχανισμός απορρόφησης μελλοντικών κραδασμών.
Οι οικονομικές προβλέψεις δείχνουν σημαντική αύξηση των ρωσικών εσόδων από αγροτικές εξαγωγές, με τα έσοδα από δασμούς σιτηρών να εκτιμώνται στα 136 δισεκατομμύρια ρούβλια το 2026 και να αυξάνονται περαιτέρω έως το 2028.
Η άνοδος των παγκόσμιων τιμών τροφίμων και η αυξημένη ζήτηση λιπασμάτων ενισχύουν τη θέση της Ρωσίας ως κορυφαίου εξαγωγέα σε μια περίοδο διεθνούς αναταραχής.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει σύνθετη.
Από τη μία πλευρά, η Ρωσία προβάλλει ως δύναμη που στηρίζει την επισιτιστική επάρκεια σε κρίσιμες περιοχές του πλανήτη, ενώ από την άλλη επωφελείται από την άνοδο των διεθνών τιμών.
Το γεγονός ότι τα δημοσιονομικά της σχέδια ενσωματώνουν ήδη αυξημένα έσοδα από αγροτικές εξαγωγές αποτυπώνει την εκτίμηση ότι η παγκόσμια αναταραχή δεν είναι παροδική.
Το παράθυρο ευκαιρίας για την αποτροπή των πιο σοβαρών συνεπειών παραμένει ακόμη ανοιχτό, αλλά στενεύει με ταχείς ρυθμούς.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί, καθώς οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν το βάθος και την ένταση της επερχόμενης κρίσης στην παγκόσμια αγορά τροφίμων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών