Από τα likes στα δικαστήρια: Η Meta κατηγορείται ότι μετέτρεψε τον εθισμό των παιδιών σε επιχείρηση δισεκατομμυρίων
Μία από τις μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες δικαστικές μάχες στην ιστορία της δίνει η Meta, καθώς 29 αμερικανικές πολιτείες στρέφονται εναντίον του τεχνολογικού κολοσσού με κατηγορίες που χτυπούν κατευθείαν στην «καρδιά» του επιχειρηματικού μοντέλου του Facebook και του Instagram.
Η δίκη ξεκίνησε στις 18 Αυγούστου στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Oakland, California, με τις πολιτείες να υποστηρίζουν ότι η Meta σχεδίασε σκόπιμα χαρακτηριστικά των πλατφορμών της ώστε να κρατούν παιδιά και εφήβους όσο το δυνατόν περισσότερο μπροστά στις οθόνες τους, συλλέγοντας παράλληλα δεδομένα και αυξάνοντας τη διαφημιστική αξία τους. Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό.
Οι πολιτείες θέλουν το δικαστήριο να εξετάσει ακόμη και παρεμβάσεις σε ορισμένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά των social media: likes, infinite scroll, χρονικά όρια για ανήλικους και αυστηρότερους μηχανισμούς αποκλεισμού παιδιών κάτω των 13 ετών.
Με άλλα λόγια, στο εδώλιο δεν βρίσκεται απλώς μια εταιρεία.
Στο εδώλιο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο είναι κατασκευασμένα τα ίδια τα social media.
«Τα παιδιά ήταν το προϊόν;» – Η κατηγορία που χτυπά την καρδιά της Meta
Οι τέσσερις πολιτείες που ηγούνται της δίκης –California, Colorado, Kentucky και New Jersey– υποστηρίζουν ότι η Meta χρησιμοποίησε τον σχεδιασμό του Facebook και του Instagram για να αυξήσει την παραμονή των νεότερων χρηστών στις εφαρμογές.
Η βασική θέση των κατηγόρων είναι ότι όσο περισσότερο ένας χρήστης παραμένει στην πλατφόρμα, τόσο περισσότερα δεδομένα παράγει και τόσο περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν για την προβολή διαφημίσεων.
Η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της California Megan O'Neill παρουσίασε στην εναρκτήρια αγόρευση την υπόθεση ως ένα επιχειρηματικό μοντέλο που, σύμφωνα με την πολιτεία, είχε ως στόχο να κρατά τους χρήστες μέσα στις εφαρμογές, να συλλέγει τα δεδομένα τους και να αποκρύπτει από το κοινό τους πραγματικούς κινδύνους.
Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι χαρακτηριστικά όπως η ατελείωτη κύλιση, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, η προβολή των likes και τα συστήματα προτάσεων δεν αποτελούν απλώς ουδέτερες τεχνολογικές λειτουργίες.
Κατά την εκδοχή τους, αποτελούν τμήματα ενός συστήματος σχεδιασμένου έτσι ώστε ο χρήστης να δυσκολεύεται να εγκαταλείψει την εφαρμογή.
Ατελείωτο scroll, likes και ειδοποιήσεις στο στόχαστρο – Μπορεί να ξηλωθεί ο μηχανισμός του «σκρόλαρε κι άλλο»;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πραγματικά ιστορικό στοιχείο της δίκης.
Μέχρι σήμερα, πολλές δικαστικές υποθέσεις εναντίον των τεχνολογικών πλατφορμών επικεντρώνονταν κυρίως στο περιεχόμενο που αναρτούν τρίτοι χρήστες.
Η συγκεκριμένη υπόθεση πηγαίνει βαθύτερα.
Αφορά τον σχεδιασμό του ίδιου του προϊόντος.
Οι πολιτείες ζητούν, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις στο infinite scroll, στα likes και στον τρόπο με τον οποίο ανήλικοι χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες. Η δικαστής θα μπορούσε, εφόσον βρει τη Meta υπεύθυνη, να επιβάλει τόσο χρηματικές κυρώσεις όσο και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram.
Αυτό είναι που κάνει την υπόθεση πολύ πιο απειλητική για τη Meta από ένα απλό πρόστιμο.
Ένα πρόστιμο πληρώνεται.
Μια αλλαγή στον αλγόριθμο μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την οικονομική μηχανή της εταιρείας.
Ο αλγόριθμος των δισεκατομμυρίων – Εκεί βρίσκεται ο πραγματικός φόβος της Meta
Το Facebook και το Instagram είναι πάνω απ’ όλα τεράστιες διαφημιστικές πλατφόρμες.
Η αξία τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ικανότητά τους να κρατούν τον χρήστη ενεργό, να καταλαβαίνουν τι τον ενδιαφέρει και να του παρουσιάζουν περιεχόμενο που είναι πιθανότερο να προκαλέσει αντίδραση.
Όσο μεγαλύτερη είναι η αλληλεπίδραση, τόσο περισσότερες διαφημίσεις μπορούν να προβληθούν.
Γι’ αυτό και η συζήτηση γύρω από τον αλγόριθμο μπορεί τελικά να είναι σημαντικότερη από τη συζήτηση γύρω από τα δισεκατομμύρια των αποζημιώσεων.
Ο Guardian επισημαίνει ότι μια ουσιαστική αλλαγή στον μηχανισμό προτάσεων θα μπορούσε να μειώσει το engagement και, κατά συνέπεια, τις ευκαιρίες της Meta να εμφανίζει διαφημίσεις.
Αν συμβεί αυτό σε μεγάλη κλίμακα, η υπόθεση δεν θα αφορά πλέον απλώς τη νομική ευθύνη.
Θα αφορά το ίδιο το μοντέλο κερδοφορίας της εταιρείας.
$200 δισ. στο τραπέζι – Και η Meta προειδοποιεί για αστρονομικό σενάριο $1,4 τρισ.
Οι αριθμοί γύρω από τη δίκη προκαλούν ίλιγγο.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο δικαστήριο, οι γενικοί εισαγγελείς έχουν μιλήσει για ποσό που θα μπορούσε να βρίσκεται κοντά στα 200 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Meta, από την άλλη, έχει υποστηρίξει σε δικαστικά έγγραφα ότι ένας συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού των πιθανών κυρώσεων θα μπορούσε θεωρητικά να οδηγήσει ακόμη και σε ποσό της τάξης των 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, κοντά στην ίδια τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας. Η δικαστής έχει χαρακτηρίσει αυτή την εκτίμηση της Meta υπερβολική ή μη εύλογη.
Επομένως, τα $1,4 τρισ. δεν αποτελούν ποσό που έχει ήδη επιδικαστεί ούτε συγκεκριμένη τελική απαίτηση των πολιτειών.
Αποτελούν το ακραίο οικονομικό σενάριο που έχει προβάλει η ίδια η Meta για το τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι κυρώσεις.
Ακόμη όμως και τα περίπου $200 δισ. που συζητούν οι πολιτείες είναι ένα ποσό ικανό να μετατρέψει τη δίκη σε μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις εταιρικής ευθύνης των τελευταίων δεκαετιών.
«Γνώριζαν και δεν σταμάτησαν» – Η εκρηκτική κατηγορία για εσωτερικές έρευνες
Η άλλη βαριά κατηγορία είναι ότι η Meta δεν μπορεί να ισχυριστεί πως αγνοούσε τα προβλήματα.
Οι πολιτείες αναμένεται να παρουσιάσουν εσωτερικές έρευνες, emails και μαρτυρίες που –όπως υποστηρίζουν– δείχνουν ότι στελέχη της εταιρείας γνώριζαν τις αρνητικές εμπειρίες που αντιμετώπιζαν νεότεροι χρήστες.
Η California υποστηρίζει επίσημα ότι η εταιρεία γνώριζε πως ο σχεδιασμός ορισμένων λειτουργιών μπορούσε να οδηγεί σε υπερβολική χρήση, ενώ παράλληλα παρουσίαζε τις πλατφόρμες της ως ασφαλείς για τους νέους.
Αυτή ακριβώς η πτυχή εξηγεί γιατί η υπόθεση συγκρίνεται ήδη με τη μεγάλη δικαστική σύγκρουση με την καπνοβιομηχανία.
Το κεντρικό ερώτημα είναι παρόμοιο:
Τι γνώριζε η εταιρεία για τις επιπτώσεις του προϊόντος της και τι έλεγε δημόσια στους καταναλωτές;
Παιδιά κάτω των 13 ετών – Η δεύτερη «βόμβα» της υπόθεσης
Η δίκη δεν αφορά μόνο τις κατηγορίες περί εθιστικού σχεδιασμού.
Και οι 29 πολιτείες έχουν στραφεί εναντίον της Meta για φερόμενες παραβιάσεις του ομοσπονδιακού νόμου Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA).
Οι αρχές υποστηρίζουν ότι η Meta συνέλεξε και χρησιμοποίησε προσωπικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς την απαιτούμενη γονική συγκατάθεση.
Τον Ιούνιο, η δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers απέρριψε την προσπάθεια της Meta να κλείσει μεγάλο μέρος της υπόθεσης πριν από τη δίκη και επέτρεψε να προχωρήσουν οι βασικές αξιώσεις περί παραπλάνησης, αθέμιτων πρακτικών και COPPA.
Το ζήτημα της ηλικίας είναι εξαιρετικά δύσκολο και τεχνικά.
Η Meta υποστηρίζει ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην αναγνώριση χρηστών που δηλώνουν ψευδή ηλικία και ότι οι πολύ αυστηροί έλεγχοι ηλικίας δημιουργούν ταυτόχρονα νέες ανησυχίες για το απόρρητο.
Η αντεπίθεση της Meta: «Παρουσιάζουν επιλεκτικά τα στοιχεία»
Ο δικηγόρος της Meta Paul Schmidt απέρριψε την εικόνα που παρουσιάζουν οι πολιτείες.
Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι τα εσωτερικά έγγραφα και οι δηλώσεις εργαζομένων παρουσιάζονται εκτός πλαισίου και ότι δεν αποδεικνύεται πως η Meta κατασκεύασε σκόπιμα ένα επικίνδυνο προϊόν για παιδιά.
Ο Paul Schmidt υποστήριξε επίσης ότι η σχέση ανάμεσα στη χρήση social media και στην ψυχική υγεία των εφήβων είναι πολύ πιο σύνθετη από αυτή που παρουσιάζουν οι κατήγοροι και ότι δεν υπάρχει μια απλή αιτιώδης γραμμή από τη χρήση Facebook ή Instagram σε συγκεκριμένα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η εταιρεία επισημαίνει ακόμη ότι έχει επενδύσει σε εργαλεία ασφαλείας, γονικούς ελέγχους, περιορισμούς ειδοποιήσεων και ειδικές ρυθμίσεις για εφηβικούς λογαριασμούς.
Η βασική της θέση είναι ότι έχει κάθε επιχειρηματικό κίνητρο να θέλει οι χρήστες να έχουν καλή και ασφαλή εμπειρία μακροπρόθεσμα.
Section 230 και ελευθερία του λόγου – Η μεγάλη νομική ασπίδα δεν σταμάτησε τη δίκη
Η Meta έχει χρησιμοποιήσει σε σχετικές δικαστικές μάχες και την προστασία του Section 230, της διάταξης του αμερικανικού δικαίου που παρέχει ευρεία προστασία στις διαδικτυακές πλατφόρμες για περιεχόμενο που δημιουργούν τρίτοι.
Όμως εδώ υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά.
Οι πολιτείες δεν περιορίζονται στο να πουν ότι «κάποιος χρήστης δημοσίευσε επιβλαβές περιεχόμενο».
Υποστηρίζουν ότι η ίδια η Meta σχεδίασε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του προϊόντος με τρόπο επιβλαβή ή παραπλανητικό.
Η California αναφέρει ότι δικαστικές προσπάθειες της Meta να σταματήσει την υπόθεση με επιχειρήματα που περιλάμβαναν το Section 230 δεν εμπόδισαν τελικά τη δίκη να προχωρήσει.
Αυτή η διάκριση μπορεί να αποδειχθεί θεμελιώδης όχι μόνο για τη Meta αλλά και για δεκάδες άλλες υποθέσεις εναντίον εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης.
Μάρτυρας-φωτιά ο Arturo Bejar – Ο πρώην άνθρωπος της Meta που πέρασε απέναντι
Ο πρώτος μάρτυρας των πολιτειών είναι ένα πρόσωπο που γνωρίζει την εταιρεία από μέσα.
Ο Arturo Bejar εργάστηκε στη Meta από το 2009 έως το 2015 και επέστρεψε αργότερα ως ανεξάρτητος συνεργάτης την περίοδο 2019-2021.
Στις 19 Αυγούστου συνέχισε την κατάθεσή του ενώπιον του δικαστηρίου στο Oakland.
Ο Bejar υποστηρίζει ότι είχε προειδοποιήσει ανώτερα στελέχη για προβλήματα που αντιμετώπιζαν νεότεροι χρήστες και ότι τα εσωτερικά συστήματα της Meta επικεντρώνονταν υπερβολικά στο αν ένα περιεχόμενο παραβίαζε τυπικά τους κανόνες, αντί στο πόση πραγματική βλάβη μπορούσε να προκαλέσει στους χρήστες.
Η κατάθεσή του θεωρείται κομβική επειδή συνδέει τις δημόσιες κατηγορίες των πολιτειών με την εσωτερική λειτουργία της εταιρείας.
Η Meta είχε προσπαθήσει να περιορίσει ή να εμποδίσει την κατάθεσή του, επικαλούμενη μεταξύ άλλων διαμάχη για διαγραμμένες επικοινωνίες στο Signal, αλλά η δικαστής απέρριψε την προσπάθεια.
Mark Zuckerberg και Adam Mosseri στο δικαστικό μικροσκόπιο
Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες και μεταξύ των κορυφαίων στελεχών που αναμένεται να καταθέσουν είναι ο ιδρυτής και CEO της Meta Mark Zuckerberg και ο επικεφαλής του Instagram Adam Mosseri.
Η παρουσία τους έχει ιδιαίτερη σημασία.
Οι εισαγγελικές αρχές δεν επιχειρούν απλώς να αποδείξουν ότι κάποιο τεχνικό χαρακτηριστικό λειτούργησε προβληματικά.
Επιχειρούν να δείξουν τι γνώριζε η κορυφή της εταιρείας, πότε το γνώριζε και ποιες αποφάσεις έλαβε.
Αυτό μετατρέπει τη δίκη από μια τεχνική διαμάχη για αλγορίθμους σε μια ευρύτερη σύγκρουση για την εταιρική ευθύνη της Silicon Valley.
Το πρώτο «καμπανάκι» χτύπησε ήδη: $6 εκατ. για εθιστικό σχεδιασμό
Η Meta δεν φτάνει στη σημερινή δίκη χωρίς προηγούμενα.
Τον Μάρτιο του 2026, δικαστήριο στο Los Angeles έκρινε τη Meta και το YouTube υπεύθυνους σε μια σημαντική υπόθεση νεαρής ενάγουσας, η οποία υποστήριξε ότι εθίστηκε στις πλατφόρμες από παιδική ηλικία και υπέστη σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική της υγεία.
Οι ένορκοι επιδίκασαν συνολικά 6 εκατομμύρια δολάρια, με τη Meta να επιβαρύνεται με το 70% και το YouTube με το υπόλοιπο.
Η συγκεκριμένη υπόθεση είχε τεράστια συμβολική σημασία.
Ήταν μια από τις πρώτες φορές που ένορκοι αποδέχθηκαν την ιδέα ότι ο ίδιος ο σχεδιασμός ενός προϊόντος κοινωνικής δικτύωσης μπορούσε να αποτελέσει ουσιώδη παράγοντα βλάβης.
Το χτύπημα των $942 εκατ. στο Νέο Μεξικό – Και αυτή τη φορά δεν ήταν μόνο τα χρήματα
Ακολούθησε ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα.
Στο Νέο Μεξικό η Meta βρέθηκε αντιμέτωπη με συνολικές οικονομικές υποχρεώσεις 942 εκατομμυρίων δολαρίων: προηγούμενη απόφαση ενόρκων είχε επιδικάσει $375 εκατ. και τον Αύγουστο δικαστής πρόσθεσε άλλα $567 εκατ. για ταμείο πρόληψης και αντιμετώπισης προβλημάτων ψυχικής υγείας νέων. Η Meta έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση.
Αλλά η πραγματική «βόμβα» ήταν οι αλλαγές που διέταξε το δικαστήριο.
Για τους χρήστες στο New Mexico προβλέφθηκαν αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας, ανώτατο όριο χρήσης για ανήλικους, διακοπή push notifications κατά τις νυχτερινές και σχολικές ώρες και πρόσθετοι γονικοί έλεγχοι.
Το δικαστήριο δεν έκανε δεκτές όλες τις απαιτήσεις της πολιτείας –μεταξύ άλλων απέρριψε ορισμένες προτεινόμενες αλλαγές στον αλγόριθμο και στο infinite scroll– αλλά η απόφαση έδειξε για πρώτη φορά πόσο βαθιά μπορούν να φτάσουν οι δικαστικές παρεμβάσεις στον σχεδιασμό μιας πλατφόρμας.
Η σύγκριση που τρομάζει τη Silicon Valley: Είναι η Meta το νέο Big Tobacco;
Η πιο εκρηκτική ιστορική σύγκριση είναι με τη μεγάλη σύγκρουση της αμερικανικής κυβέρνησης και των πολιτειών με τις καπνοβιομηχανίες.
Στη δεκαετία του 1990, πολιτείες άρχισαν να στρέφονται μαζικά εναντίον του Big Tobacco για το κόστος της κατανάλωσης καπνού στη δημόσια υγεία και για τις πρακτικές μάρκετινγκ των εταιρειών.
Το 1998 Master Settlement Agreement υπογράφηκε από τις μεγάλες αμερικανικές καπνοβιομηχανίες και 46 πολιτείες, ενώ τέσσερις ακόμη πολιτείες –Mississippi, Florida, Texas και Minnesota– είχαν ήδη καταλήξει σε ξεχωριστές συμφωνίες. Η συμφωνία επέβαλε σημαντικούς οικονομικούς όρους και σοβαρούς περιορισμούς στη διαφήμιση και στο μάρκετινγκ καπνού.
Η ομοιότητα με τη σημερινή υπόθεση είναι προφανής.
Τότε, η μεγάλη σύγκρουση αφορούσε ένα προϊόν που οι κατήγοροι υποστήριζαν ότι ήταν εθιστικό και μια βιομηχανία που κατηγορούνταν ότι γνώριζε περισσότερα για τους κινδύνους από όσα παραδεχόταν δημοσίως.
Σήμερα το ερώτημα μεταφέρεται από το τσιγάρο στην οθόνη.
Big Tobacco: Η προειδοποίηση ότι ακόμη και μια ιστορική ήττα δεν σκοτώνει έναν κολοσσό
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της αναλογίας.
Οι καπνοβιομηχανίες δεν εξαφανίστηκαν.
Παρά τις τεράστιες δικαστικές μάχες, τα πρόστιμα και τους περιορισμούς, παρέμειναν εξαιρετικά ισχυρές επιχειρήσεις.
Ο Guardian επισημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά καπνού εξακολουθεί να πλησιάζει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ενώ εταιρείες όπως η Philip Morris παραμένουν ιδιαίτερα κερδοφόρες δεκαετίες μετά τις ιστορικές δικαστικές συγκρούσεις.
Σε άλλη μεγάλη ομοσπονδιακή υπόθεση κατά των καπνοβιομηχανιών, η κυβέρνηση είχε αρχικά επιδιώξει $289 δισ., αλλά η χρηματική απαίτηση περιορίστηκε δραστικά κατά την εξέλιξη της διαδικασίας. Οι εταιρείες συνέχισαν να λειτουργούν, αν και υποχρεώθηκαν σε αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ενημέρωναν και διαφήμιζαν τα προϊόντα τους.
Αυτό μπορεί να είναι και το πιθανότερο ιστορικό προηγούμενο για τη Meta.
Όχι η εξαφάνιση της εταιρείας – αλλά μια υποχρεωτική αλλαγή στους κανόνες του παιχνιδιού.
«Το τέλος των social media όπως τα ξέρουμε;» – Η φράση που άναψε φωτιές
Η αναλύτρια της Forrester Kate Winick περιέγραψε τη δίκη ως υπόθεση που θα μπορούσε ενδεχομένως να σηματοδοτήσει το τέλος των social media «όπως τα γνωρίζουμε», όχι επειδή το Facebook ή το Instagram θα κλείσουν από τη μία ημέρα στην άλλη, αλλά επειδή μια καταδικαστική απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνια πτώση της χρήσης εάν περιοριστούν βασικοί μηχανισμοί engagement.
Η διατύπωση είναι δραματική.
Αλλά το ερώτημα είναι πραγματικό.
Τι συμβαίνει αν ένα δικαστήριο αποφασίσει ότι:
Αλλάζει ολόκληρη η λογική πάνω στην οποία χτίστηκε η οικονομία των social media.
Και η Ευρώπη ανοίγει μέτωπο – Η πίεση γίνεται παγκόσμια
Η μάχη δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ενισχύσει τις απαιτήσεις για προστασία ανηλίκων στο πλαίσιο του Digital Services Act, με κατευθυντήριες γραμμές που αντιμετωπίζουν μεταξύ άλλων ζητήματα «εθιστικού σχεδιασμού» και υπερβολικής χρήσης.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Εάν οι ΗΠΑ αρχίσουν μέσω δικαστηρίων να επιβάλλουν περιορισμούς στον σχεδιασμό και η Ευρωπαϊκή Ένωση κινηθεί παράλληλα μέσω κανονιστικών μηχανισμών, η Meta μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια αλλαγή.
Και τότε ίσως να μην είναι πρακτικό να λειτουργεί ένα Instagram για την California, ένα διαφορετικό για το New Mexico και ένα τρίτο για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εκεί βρίσκεται το ενδεχόμενο οι αλλαγές να εξαπλωθούν πολύ πέρα από τις πολιτείες που προσέφυγαν στη δικαιοσύνη.
Δεν αποφασίζει μόνο το σώμα των ενόρκων – Η δικαστής κρατά το κλειδί
Υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά χάνεται στους εντυπωσιακούς τίτλους.
Οι οκτώ ένορκοι της ομοσπονδιακής δίκης θα εκδώσουν συμβουλευτική ετυμηγορία.
Η τελική απόφαση για τη νομική ευθύνη της Meta θα ληφθεί από τη δικαστή Yvonne Gonzalez Rogers.
Αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση μπορεί να εξελιχθεί διαφορετικά από μια συνηθισμένη αμερικανική δίκη όπου η απόφαση των ενόρκων καθορίζει άμεσα την έκβαση.
Η δικαστής θα πρέπει να εξετάσει τόσο τα πραγματικά στοιχεία όσο και εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα νομοθεσίας, συνταγματικών δικαιωμάτων, ιδιωτικότητας, σχεδιασμού προϊόντος και εταιρικής ευθύνης.
Το πραγματικό ερώτημα των $200 δισ.: Μπορεί μια δικαστική απόφαση να νικήσει τον αλγόριθμο;
Η Meta έχει τεράστιους οικονομικούς πόρους.
Ακόμη και ένα πρωτοφανές πρόστιμο δεν σημαίνει αυτομάτως το τέλος της.
Η μεγαλύτερη απειλή είναι διαφορετική.
Εάν τα δικαστήρια αρχίσουν να αντιμετωπίζουν το engagement-by-design ως δυνητικά επιβλαβή σχεδιασμό προϊόντος, τότε η βιομηχανία κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να βρεθεί απέναντι σε μια νέα εποχή νομικής ευθύνης.
Οι αγωγές δεν θα αφορούν μόνο το τι δημοσιεύτηκε σε μια πλατφόρμα.
Θα αφορούν το γιατί η πλατφόρμα στο έδειξε, πόσες φορές στο έδειξε και τι έκανε για να σε κρατήσει εκεί.
Και αυτό είναι ένα πολύ διαφορετικό νομικό πεδίο.
Το «τσιγάρο» της νέας εποχής ή μια υπερβολική αγωγή; Η μάχη τώρα αρχίζει
Για τις πολιτείες, η υπόθεση είναι μία μάχη προστασίας μιας γενιάς παιδιών από ένα προϊόν που θεωρούν ότι σχεδιάστηκε για να εκμεταλλεύεται την προσοχή τους.
Για τη Meta, είναι μια υπερβολική και ανεπαρκώς τεκμηριωμένη προσπάθεια να φορτωθούν στις πλατφόρμες σύνθετα κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματα.
Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι το αποτέλεσμα θα ξεπεράσει κατά πολύ τη συγκεκριμένη δικαστική αίθουσα του Oakland.
Η Meta αντιμετωπίζει ήδη χιλιάδες άλλες αγωγές από ιδιώτες, πολιτείες, δήμους και σχολικές περιφέρειες σχετικά με τις επιπτώσεις των social media στους νέους.
Μια μεγάλη νίκη των πολιτειών μπορεί να ενθαρρύνει νέο κύμα υποθέσεων.
Μια νίκη της Meta μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά όσους επιχειρούν να μεταφέρουν την ευθύνη από το περιεχόμενο στον ίδιο τον σχεδιασμό της πλατφόρμας.
Η δίκη που μπορεί να γράψει ιστορία: Δεν κινδυνεύει μόνο το πορτοφόλι της Meta
Τα $200 δισεκατομμύρια τραβούν τα βλέμματα.
Τα $1,4 τρισεκατομμύρια δημιουργούν τους πιο εντυπωσιακούς τίτλους.
Όμως ίσως κανένα από τα δύο ποσά να μην είναι τελικά το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της ιστορίας.
Η μεγάλη μάχη αφορά το αν μια κυβέρνηση ή ένα δικαστήριο μπορεί να πει σε έναν από τους ισχυρότερους τεχνολογικούς ομίλους του πλανήτη:
«Δεν μπορείς πλέον να σχεδιάζεις την προσοχή των παιδιών με αυτόν τον τρόπο».
Στη δεκαετία του 1990, η Αμερική ανάγκασε το Big Tobacco να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο διαφήμιζε, προωθούσε και παρουσίαζε τα προϊόντα του.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, ένα ανάλογο ερώτημα τίθεται για τη Silicon Valley.
Όχι για καπνό.
Όχι για τσιγάρα.
Αλλά για likes, notifications, ατελείωτο scroll και αλγορίθμους που γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να σου δείξουν για να μην αφήσεις το κινητό από το χέρι.
Και αν οι 29 πολιτείες κερδίσουν, η μεγαλύτερη απώλεια της Meta ίσως να μην είναι ένα πρόστιμο δισεκατομμυρίων.
Μπορεί να είναι το δικαίωμα να σχεδιάζει το Facebook και το Instagram όπως θέλει.
www.bankingnews.gr
Η δίκη ξεκίνησε στις 18 Αυγούστου στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Oakland, California, με τις πολιτείες να υποστηρίζουν ότι η Meta σχεδίασε σκόπιμα χαρακτηριστικά των πλατφορμών της ώστε να κρατούν παιδιά και εφήβους όσο το δυνατόν περισσότερο μπροστά στις οθόνες τους, συλλέγοντας παράλληλα δεδομένα και αυξάνοντας τη διαφημιστική αξία τους. Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό.
Οι πολιτείες θέλουν το δικαστήριο να εξετάσει ακόμη και παρεμβάσεις σε ορισμένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά των social media: likes, infinite scroll, χρονικά όρια για ανήλικους και αυστηρότερους μηχανισμούς αποκλεισμού παιδιών κάτω των 13 ετών.
Με άλλα λόγια, στο εδώλιο δεν βρίσκεται απλώς μια εταιρεία.
Στο εδώλιο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο είναι κατασκευασμένα τα ίδια τα social media.
«Τα παιδιά ήταν το προϊόν;» – Η κατηγορία που χτυπά την καρδιά της Meta
Οι τέσσερις πολιτείες που ηγούνται της δίκης –California, Colorado, Kentucky και New Jersey– υποστηρίζουν ότι η Meta χρησιμοποίησε τον σχεδιασμό του Facebook και του Instagram για να αυξήσει την παραμονή των νεότερων χρηστών στις εφαρμογές.
Η βασική θέση των κατηγόρων είναι ότι όσο περισσότερο ένας χρήστης παραμένει στην πλατφόρμα, τόσο περισσότερα δεδομένα παράγει και τόσο περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν για την προβολή διαφημίσεων.
Η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της California Megan O'Neill παρουσίασε στην εναρκτήρια αγόρευση την υπόθεση ως ένα επιχειρηματικό μοντέλο που, σύμφωνα με την πολιτεία, είχε ως στόχο να κρατά τους χρήστες μέσα στις εφαρμογές, να συλλέγει τα δεδομένα τους και να αποκρύπτει από το κοινό τους πραγματικούς κινδύνους.
Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι χαρακτηριστικά όπως η ατελείωτη κύλιση, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, η προβολή των likes και τα συστήματα προτάσεων δεν αποτελούν απλώς ουδέτερες τεχνολογικές λειτουργίες.
Κατά την εκδοχή τους, αποτελούν τμήματα ενός συστήματος σχεδιασμένου έτσι ώστε ο χρήστης να δυσκολεύεται να εγκαταλείψει την εφαρμογή.
Ατελείωτο scroll, likes και ειδοποιήσεις στο στόχαστρο – Μπορεί να ξηλωθεί ο μηχανισμός του «σκρόλαρε κι άλλο»;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πραγματικά ιστορικό στοιχείο της δίκης.
Μέχρι σήμερα, πολλές δικαστικές υποθέσεις εναντίον των τεχνολογικών πλατφορμών επικεντρώνονταν κυρίως στο περιεχόμενο που αναρτούν τρίτοι χρήστες.
Η συγκεκριμένη υπόθεση πηγαίνει βαθύτερα.
Αφορά τον σχεδιασμό του ίδιου του προϊόντος.
Οι πολιτείες ζητούν, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις στο infinite scroll, στα likes και στον τρόπο με τον οποίο ανήλικοι χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες. Η δικαστής θα μπορούσε, εφόσον βρει τη Meta υπεύθυνη, να επιβάλει τόσο χρηματικές κυρώσεις όσο και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram.
Αυτό είναι που κάνει την υπόθεση πολύ πιο απειλητική για τη Meta από ένα απλό πρόστιμο.
Ένα πρόστιμο πληρώνεται.
Μια αλλαγή στον αλγόριθμο μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την οικονομική μηχανή της εταιρείας.
Ο αλγόριθμος των δισεκατομμυρίων – Εκεί βρίσκεται ο πραγματικός φόβος της Meta
Το Facebook και το Instagram είναι πάνω απ’ όλα τεράστιες διαφημιστικές πλατφόρμες.
Η αξία τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ικανότητά τους να κρατούν τον χρήστη ενεργό, να καταλαβαίνουν τι τον ενδιαφέρει και να του παρουσιάζουν περιεχόμενο που είναι πιθανότερο να προκαλέσει αντίδραση.
Όσο μεγαλύτερη είναι η αλληλεπίδραση, τόσο περισσότερες διαφημίσεις μπορούν να προβληθούν.
Γι’ αυτό και η συζήτηση γύρω από τον αλγόριθμο μπορεί τελικά να είναι σημαντικότερη από τη συζήτηση γύρω από τα δισεκατομμύρια των αποζημιώσεων.
Ο Guardian επισημαίνει ότι μια ουσιαστική αλλαγή στον μηχανισμό προτάσεων θα μπορούσε να μειώσει το engagement και, κατά συνέπεια, τις ευκαιρίες της Meta να εμφανίζει διαφημίσεις.
Αν συμβεί αυτό σε μεγάλη κλίμακα, η υπόθεση δεν θα αφορά πλέον απλώς τη νομική ευθύνη.
Θα αφορά το ίδιο το μοντέλο κερδοφορίας της εταιρείας.
$200 δισ. στο τραπέζι – Και η Meta προειδοποιεί για αστρονομικό σενάριο $1,4 τρισ.
Οι αριθμοί γύρω από τη δίκη προκαλούν ίλιγγο.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο δικαστήριο, οι γενικοί εισαγγελείς έχουν μιλήσει για ποσό που θα μπορούσε να βρίσκεται κοντά στα 200 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Meta, από την άλλη, έχει υποστηρίξει σε δικαστικά έγγραφα ότι ένας συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού των πιθανών κυρώσεων θα μπορούσε θεωρητικά να οδηγήσει ακόμη και σε ποσό της τάξης των 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, κοντά στην ίδια τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας. Η δικαστής έχει χαρακτηρίσει αυτή την εκτίμηση της Meta υπερβολική ή μη εύλογη.
Επομένως, τα $1,4 τρισ. δεν αποτελούν ποσό που έχει ήδη επιδικαστεί ούτε συγκεκριμένη τελική απαίτηση των πολιτειών.
Αποτελούν το ακραίο οικονομικό σενάριο που έχει προβάλει η ίδια η Meta για το τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι κυρώσεις.
Ακόμη όμως και τα περίπου $200 δισ. που συζητούν οι πολιτείες είναι ένα ποσό ικανό να μετατρέψει τη δίκη σε μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις εταιρικής ευθύνης των τελευταίων δεκαετιών.
«Γνώριζαν και δεν σταμάτησαν» – Η εκρηκτική κατηγορία για εσωτερικές έρευνες
Η άλλη βαριά κατηγορία είναι ότι η Meta δεν μπορεί να ισχυριστεί πως αγνοούσε τα προβλήματα.
Οι πολιτείες αναμένεται να παρουσιάσουν εσωτερικές έρευνες, emails και μαρτυρίες που –όπως υποστηρίζουν– δείχνουν ότι στελέχη της εταιρείας γνώριζαν τις αρνητικές εμπειρίες που αντιμετώπιζαν νεότεροι χρήστες.
Η California υποστηρίζει επίσημα ότι η εταιρεία γνώριζε πως ο σχεδιασμός ορισμένων λειτουργιών μπορούσε να οδηγεί σε υπερβολική χρήση, ενώ παράλληλα παρουσίαζε τις πλατφόρμες της ως ασφαλείς για τους νέους.
Αυτή ακριβώς η πτυχή εξηγεί γιατί η υπόθεση συγκρίνεται ήδη με τη μεγάλη δικαστική σύγκρουση με την καπνοβιομηχανία.
Το κεντρικό ερώτημα είναι παρόμοιο:
Τι γνώριζε η εταιρεία για τις επιπτώσεις του προϊόντος της και τι έλεγε δημόσια στους καταναλωτές;
Παιδιά κάτω των 13 ετών – Η δεύτερη «βόμβα» της υπόθεσης
Η δίκη δεν αφορά μόνο τις κατηγορίες περί εθιστικού σχεδιασμού.
Και οι 29 πολιτείες έχουν στραφεί εναντίον της Meta για φερόμενες παραβιάσεις του ομοσπονδιακού νόμου Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA).
Οι αρχές υποστηρίζουν ότι η Meta συνέλεξε και χρησιμοποίησε προσωπικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς την απαιτούμενη γονική συγκατάθεση.
Τον Ιούνιο, η δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers απέρριψε την προσπάθεια της Meta να κλείσει μεγάλο μέρος της υπόθεσης πριν από τη δίκη και επέτρεψε να προχωρήσουν οι βασικές αξιώσεις περί παραπλάνησης, αθέμιτων πρακτικών και COPPA.
Το ζήτημα της ηλικίας είναι εξαιρετικά δύσκολο και τεχνικά.
Η Meta υποστηρίζει ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην αναγνώριση χρηστών που δηλώνουν ψευδή ηλικία και ότι οι πολύ αυστηροί έλεγχοι ηλικίας δημιουργούν ταυτόχρονα νέες ανησυχίες για το απόρρητο.
Η αντεπίθεση της Meta: «Παρουσιάζουν επιλεκτικά τα στοιχεία»
Ο δικηγόρος της Meta Paul Schmidt απέρριψε την εικόνα που παρουσιάζουν οι πολιτείες.
Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι τα εσωτερικά έγγραφα και οι δηλώσεις εργαζομένων παρουσιάζονται εκτός πλαισίου και ότι δεν αποδεικνύεται πως η Meta κατασκεύασε σκόπιμα ένα επικίνδυνο προϊόν για παιδιά.
Ο Paul Schmidt υποστήριξε επίσης ότι η σχέση ανάμεσα στη χρήση social media και στην ψυχική υγεία των εφήβων είναι πολύ πιο σύνθετη από αυτή που παρουσιάζουν οι κατήγοροι και ότι δεν υπάρχει μια απλή αιτιώδης γραμμή από τη χρήση Facebook ή Instagram σε συγκεκριμένα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η εταιρεία επισημαίνει ακόμη ότι έχει επενδύσει σε εργαλεία ασφαλείας, γονικούς ελέγχους, περιορισμούς ειδοποιήσεων και ειδικές ρυθμίσεις για εφηβικούς λογαριασμούς.
Η βασική της θέση είναι ότι έχει κάθε επιχειρηματικό κίνητρο να θέλει οι χρήστες να έχουν καλή και ασφαλή εμπειρία μακροπρόθεσμα.
Section 230 και ελευθερία του λόγου – Η μεγάλη νομική ασπίδα δεν σταμάτησε τη δίκη
Η Meta έχει χρησιμοποιήσει σε σχετικές δικαστικές μάχες και την προστασία του Section 230, της διάταξης του αμερικανικού δικαίου που παρέχει ευρεία προστασία στις διαδικτυακές πλατφόρμες για περιεχόμενο που δημιουργούν τρίτοι.
Όμως εδώ υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά.
Οι πολιτείες δεν περιορίζονται στο να πουν ότι «κάποιος χρήστης δημοσίευσε επιβλαβές περιεχόμενο».
Υποστηρίζουν ότι η ίδια η Meta σχεδίασε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του προϊόντος με τρόπο επιβλαβή ή παραπλανητικό.
Η California αναφέρει ότι δικαστικές προσπάθειες της Meta να σταματήσει την υπόθεση με επιχειρήματα που περιλάμβαναν το Section 230 δεν εμπόδισαν τελικά τη δίκη να προχωρήσει.
Αυτή η διάκριση μπορεί να αποδειχθεί θεμελιώδης όχι μόνο για τη Meta αλλά και για δεκάδες άλλες υποθέσεις εναντίον εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης.
Μάρτυρας-φωτιά ο Arturo Bejar – Ο πρώην άνθρωπος της Meta που πέρασε απέναντι
Ο πρώτος μάρτυρας των πολιτειών είναι ένα πρόσωπο που γνωρίζει την εταιρεία από μέσα.
Ο Arturo Bejar εργάστηκε στη Meta από το 2009 έως το 2015 και επέστρεψε αργότερα ως ανεξάρτητος συνεργάτης την περίοδο 2019-2021.
Στις 19 Αυγούστου συνέχισε την κατάθεσή του ενώπιον του δικαστηρίου στο Oakland.
Ο Bejar υποστηρίζει ότι είχε προειδοποιήσει ανώτερα στελέχη για προβλήματα που αντιμετώπιζαν νεότεροι χρήστες και ότι τα εσωτερικά συστήματα της Meta επικεντρώνονταν υπερβολικά στο αν ένα περιεχόμενο παραβίαζε τυπικά τους κανόνες, αντί στο πόση πραγματική βλάβη μπορούσε να προκαλέσει στους χρήστες.
Η κατάθεσή του θεωρείται κομβική επειδή συνδέει τις δημόσιες κατηγορίες των πολιτειών με την εσωτερική λειτουργία της εταιρείας.
Η Meta είχε προσπαθήσει να περιορίσει ή να εμποδίσει την κατάθεσή του, επικαλούμενη μεταξύ άλλων διαμάχη για διαγραμμένες επικοινωνίες στο Signal, αλλά η δικαστής απέρριψε την προσπάθεια.
Mark Zuckerberg και Adam Mosseri στο δικαστικό μικροσκόπιο
Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες και μεταξύ των κορυφαίων στελεχών που αναμένεται να καταθέσουν είναι ο ιδρυτής και CEO της Meta Mark Zuckerberg και ο επικεφαλής του Instagram Adam Mosseri.
Η παρουσία τους έχει ιδιαίτερη σημασία.
Οι εισαγγελικές αρχές δεν επιχειρούν απλώς να αποδείξουν ότι κάποιο τεχνικό χαρακτηριστικό λειτούργησε προβληματικά.
Επιχειρούν να δείξουν τι γνώριζε η κορυφή της εταιρείας, πότε το γνώριζε και ποιες αποφάσεις έλαβε.
Αυτό μετατρέπει τη δίκη από μια τεχνική διαμάχη για αλγορίθμους σε μια ευρύτερη σύγκρουση για την εταιρική ευθύνη της Silicon Valley.
Το πρώτο «καμπανάκι» χτύπησε ήδη: $6 εκατ. για εθιστικό σχεδιασμό
Η Meta δεν φτάνει στη σημερινή δίκη χωρίς προηγούμενα.
Τον Μάρτιο του 2026, δικαστήριο στο Los Angeles έκρινε τη Meta και το YouTube υπεύθυνους σε μια σημαντική υπόθεση νεαρής ενάγουσας, η οποία υποστήριξε ότι εθίστηκε στις πλατφόρμες από παιδική ηλικία και υπέστη σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική της υγεία.
Οι ένορκοι επιδίκασαν συνολικά 6 εκατομμύρια δολάρια, με τη Meta να επιβαρύνεται με το 70% και το YouTube με το υπόλοιπο.
Η συγκεκριμένη υπόθεση είχε τεράστια συμβολική σημασία.
Ήταν μια από τις πρώτες φορές που ένορκοι αποδέχθηκαν την ιδέα ότι ο ίδιος ο σχεδιασμός ενός προϊόντος κοινωνικής δικτύωσης μπορούσε να αποτελέσει ουσιώδη παράγοντα βλάβης.
Το χτύπημα των $942 εκατ. στο Νέο Μεξικό – Και αυτή τη φορά δεν ήταν μόνο τα χρήματα
Ακολούθησε ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα.
Στο Νέο Μεξικό η Meta βρέθηκε αντιμέτωπη με συνολικές οικονομικές υποχρεώσεις 942 εκατομμυρίων δολαρίων: προηγούμενη απόφαση ενόρκων είχε επιδικάσει $375 εκατ. και τον Αύγουστο δικαστής πρόσθεσε άλλα $567 εκατ. για ταμείο πρόληψης και αντιμετώπισης προβλημάτων ψυχικής υγείας νέων. Η Meta έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση.
Αλλά η πραγματική «βόμβα» ήταν οι αλλαγές που διέταξε το δικαστήριο.
Για τους χρήστες στο New Mexico προβλέφθηκαν αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας, ανώτατο όριο χρήσης για ανήλικους, διακοπή push notifications κατά τις νυχτερινές και σχολικές ώρες και πρόσθετοι γονικοί έλεγχοι.
Το δικαστήριο δεν έκανε δεκτές όλες τις απαιτήσεις της πολιτείας –μεταξύ άλλων απέρριψε ορισμένες προτεινόμενες αλλαγές στον αλγόριθμο και στο infinite scroll– αλλά η απόφαση έδειξε για πρώτη φορά πόσο βαθιά μπορούν να φτάσουν οι δικαστικές παρεμβάσεις στον σχεδιασμό μιας πλατφόρμας.
Η σύγκριση που τρομάζει τη Silicon Valley: Είναι η Meta το νέο Big Tobacco;
Η πιο εκρηκτική ιστορική σύγκριση είναι με τη μεγάλη σύγκρουση της αμερικανικής κυβέρνησης και των πολιτειών με τις καπνοβιομηχανίες.
Στη δεκαετία του 1990, πολιτείες άρχισαν να στρέφονται μαζικά εναντίον του Big Tobacco για το κόστος της κατανάλωσης καπνού στη δημόσια υγεία και για τις πρακτικές μάρκετινγκ των εταιρειών.
Το 1998 Master Settlement Agreement υπογράφηκε από τις μεγάλες αμερικανικές καπνοβιομηχανίες και 46 πολιτείες, ενώ τέσσερις ακόμη πολιτείες –Mississippi, Florida, Texas και Minnesota– είχαν ήδη καταλήξει σε ξεχωριστές συμφωνίες. Η συμφωνία επέβαλε σημαντικούς οικονομικούς όρους και σοβαρούς περιορισμούς στη διαφήμιση και στο μάρκετινγκ καπνού.
Η ομοιότητα με τη σημερινή υπόθεση είναι προφανής.
Τότε, η μεγάλη σύγκρουση αφορούσε ένα προϊόν που οι κατήγοροι υποστήριζαν ότι ήταν εθιστικό και μια βιομηχανία που κατηγορούνταν ότι γνώριζε περισσότερα για τους κινδύνους από όσα παραδεχόταν δημοσίως.
Σήμερα το ερώτημα μεταφέρεται από το τσιγάρο στην οθόνη.
Big Tobacco: Η προειδοποίηση ότι ακόμη και μια ιστορική ήττα δεν σκοτώνει έναν κολοσσό
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της αναλογίας.
Οι καπνοβιομηχανίες δεν εξαφανίστηκαν.
Παρά τις τεράστιες δικαστικές μάχες, τα πρόστιμα και τους περιορισμούς, παρέμειναν εξαιρετικά ισχυρές επιχειρήσεις.
Ο Guardian επισημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά καπνού εξακολουθεί να πλησιάζει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ενώ εταιρείες όπως η Philip Morris παραμένουν ιδιαίτερα κερδοφόρες δεκαετίες μετά τις ιστορικές δικαστικές συγκρούσεις.
Σε άλλη μεγάλη ομοσπονδιακή υπόθεση κατά των καπνοβιομηχανιών, η κυβέρνηση είχε αρχικά επιδιώξει $289 δισ., αλλά η χρηματική απαίτηση περιορίστηκε δραστικά κατά την εξέλιξη της διαδικασίας. Οι εταιρείες συνέχισαν να λειτουργούν, αν και υποχρεώθηκαν σε αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ενημέρωναν και διαφήμιζαν τα προϊόντα τους.
Αυτό μπορεί να είναι και το πιθανότερο ιστορικό προηγούμενο για τη Meta.
Όχι η εξαφάνιση της εταιρείας – αλλά μια υποχρεωτική αλλαγή στους κανόνες του παιχνιδιού.
«Το τέλος των social media όπως τα ξέρουμε;» – Η φράση που άναψε φωτιές
Η αναλύτρια της Forrester Kate Winick περιέγραψε τη δίκη ως υπόθεση που θα μπορούσε ενδεχομένως να σηματοδοτήσει το τέλος των social media «όπως τα γνωρίζουμε», όχι επειδή το Facebook ή το Instagram θα κλείσουν από τη μία ημέρα στην άλλη, αλλά επειδή μια καταδικαστική απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνια πτώση της χρήσης εάν περιοριστούν βασικοί μηχανισμοί engagement.
Η διατύπωση είναι δραματική.
Αλλά το ερώτημα είναι πραγματικό.
Τι συμβαίνει αν ένα δικαστήριο αποφασίσει ότι:
- το infinite scroll πρέπει να περιοριστεί,
- τα likes πρέπει να αποκρύπτονται για ανήλικους,
- οι ειδοποιήσεις πρέπει να σταματούν συγκεκριμένες ώρες,
- η ηλικία πρέπει να επαληθεύεται αυστηρότερα,
- και οι αλγόριθμοι πρέπει να δίνουν μικρότερη έμφαση στη μεγιστοποίηση της παραμονής του χρήστη;
Αλλάζει ολόκληρη η λογική πάνω στην οποία χτίστηκε η οικονομία των social media.
Και η Ευρώπη ανοίγει μέτωπο – Η πίεση γίνεται παγκόσμια
Η μάχη δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ενισχύσει τις απαιτήσεις για προστασία ανηλίκων στο πλαίσιο του Digital Services Act, με κατευθυντήριες γραμμές που αντιμετωπίζουν μεταξύ άλλων ζητήματα «εθιστικού σχεδιασμού» και υπερβολικής χρήσης.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Εάν οι ΗΠΑ αρχίσουν μέσω δικαστηρίων να επιβάλλουν περιορισμούς στον σχεδιασμό και η Ευρωπαϊκή Ένωση κινηθεί παράλληλα μέσω κανονιστικών μηχανισμών, η Meta μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια αλλαγή.
Και τότε ίσως να μην είναι πρακτικό να λειτουργεί ένα Instagram για την California, ένα διαφορετικό για το New Mexico και ένα τρίτο για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εκεί βρίσκεται το ενδεχόμενο οι αλλαγές να εξαπλωθούν πολύ πέρα από τις πολιτείες που προσέφυγαν στη δικαιοσύνη.
Δεν αποφασίζει μόνο το σώμα των ενόρκων – Η δικαστής κρατά το κλειδί
Υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά χάνεται στους εντυπωσιακούς τίτλους.
Οι οκτώ ένορκοι της ομοσπονδιακής δίκης θα εκδώσουν συμβουλευτική ετυμηγορία.
Η τελική απόφαση για τη νομική ευθύνη της Meta θα ληφθεί από τη δικαστή Yvonne Gonzalez Rogers.
Αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση μπορεί να εξελιχθεί διαφορετικά από μια συνηθισμένη αμερικανική δίκη όπου η απόφαση των ενόρκων καθορίζει άμεσα την έκβαση.
Η δικαστής θα πρέπει να εξετάσει τόσο τα πραγματικά στοιχεία όσο και εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα νομοθεσίας, συνταγματικών δικαιωμάτων, ιδιωτικότητας, σχεδιασμού προϊόντος και εταιρικής ευθύνης.
Το πραγματικό ερώτημα των $200 δισ.: Μπορεί μια δικαστική απόφαση να νικήσει τον αλγόριθμο;
Η Meta έχει τεράστιους οικονομικούς πόρους.
Ακόμη και ένα πρωτοφανές πρόστιμο δεν σημαίνει αυτομάτως το τέλος της.
Η μεγαλύτερη απειλή είναι διαφορετική.
Εάν τα δικαστήρια αρχίσουν να αντιμετωπίζουν το engagement-by-design ως δυνητικά επιβλαβή σχεδιασμό προϊόντος, τότε η βιομηχανία κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να βρεθεί απέναντι σε μια νέα εποχή νομικής ευθύνης.
Οι αγωγές δεν θα αφορούν μόνο το τι δημοσιεύτηκε σε μια πλατφόρμα.
Θα αφορούν το γιατί η πλατφόρμα στο έδειξε, πόσες φορές στο έδειξε και τι έκανε για να σε κρατήσει εκεί.
Και αυτό είναι ένα πολύ διαφορετικό νομικό πεδίο.
Το «τσιγάρο» της νέας εποχής ή μια υπερβολική αγωγή; Η μάχη τώρα αρχίζει
Για τις πολιτείες, η υπόθεση είναι μία μάχη προστασίας μιας γενιάς παιδιών από ένα προϊόν που θεωρούν ότι σχεδιάστηκε για να εκμεταλλεύεται την προσοχή τους.
Για τη Meta, είναι μια υπερβολική και ανεπαρκώς τεκμηριωμένη προσπάθεια να φορτωθούν στις πλατφόρμες σύνθετα κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματα.
Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι το αποτέλεσμα θα ξεπεράσει κατά πολύ τη συγκεκριμένη δικαστική αίθουσα του Oakland.
Η Meta αντιμετωπίζει ήδη χιλιάδες άλλες αγωγές από ιδιώτες, πολιτείες, δήμους και σχολικές περιφέρειες σχετικά με τις επιπτώσεις των social media στους νέους.
Μια μεγάλη νίκη των πολιτειών μπορεί να ενθαρρύνει νέο κύμα υποθέσεων.
Μια νίκη της Meta μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά όσους επιχειρούν να μεταφέρουν την ευθύνη από το περιεχόμενο στον ίδιο τον σχεδιασμό της πλατφόρμας.
Η δίκη που μπορεί να γράψει ιστορία: Δεν κινδυνεύει μόνο το πορτοφόλι της Meta
Τα $200 δισεκατομμύρια τραβούν τα βλέμματα.
Τα $1,4 τρισεκατομμύρια δημιουργούν τους πιο εντυπωσιακούς τίτλους.
Όμως ίσως κανένα από τα δύο ποσά να μην είναι τελικά το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της ιστορίας.
Η μεγάλη μάχη αφορά το αν μια κυβέρνηση ή ένα δικαστήριο μπορεί να πει σε έναν από τους ισχυρότερους τεχνολογικούς ομίλους του πλανήτη:
«Δεν μπορείς πλέον να σχεδιάζεις την προσοχή των παιδιών με αυτόν τον τρόπο».
Στη δεκαετία του 1990, η Αμερική ανάγκασε το Big Tobacco να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο διαφήμιζε, προωθούσε και παρουσίαζε τα προϊόντα του.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, ένα ανάλογο ερώτημα τίθεται για τη Silicon Valley.
Όχι για καπνό.
Όχι για τσιγάρα.
Αλλά για likes, notifications, ατελείωτο scroll και αλγορίθμους που γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να σου δείξουν για να μην αφήσεις το κινητό από το χέρι.
Και αν οι 29 πολιτείες κερδίσουν, η μεγαλύτερη απώλεια της Meta ίσως να μην είναι ένα πρόστιμο δισεκατομμυρίων.
Μπορεί να είναι το δικαίωμα να σχεδιάζει το Facebook και το Instagram όπως θέλει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών