Οι αγορές αποκαλύπτουν τη μπλόφα Trump - Το πετρέλαιο καταρρέει στα 89 δολάρια, δεν πείθει η οικονομική D- Day κατά του Ιράν

Η Ουάσιγκτον πέρασε από τις απειλές στην πράξη, εξαπολύοντας τη Δευτέρα την αποκαλούμενη «οικονομική D-Day» κατά του Ιράν.
Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent ανακοίνωσε την Operation Economic Outcast, με στόχο να αποκόψει τις οικονομικές «γραμμές ζωής» της Τεχεράνης και προειδοποίησε χώρες και επιχειρήσεις που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με το Ιράν ότι θα βρεθούν αντιμέτωπες με δευτερογενείς κυρώσεις.
Και όμως, η αγορά πετρελαίου δεν πανικοβάλλεται.
Το Brent κινείται σήμερα γύρω από τα 89 δολάρια το βαρέλι, με πτώση 2,5%, ενώ τη Δευτέρα είχε υποχωρήσει περίπου 2%, παρά την κλιμάκωση της αμερικανικής πίεσης. Αντίθετα, ο χρυσός έφτασε νωρίτερα σήμερα σε υψηλό άνω των τριών μηνών, στα 4.681,50 δολάρια στα futures, πριν υποχωρήσει προς τα 4.625-4.640 δολάρια η ουγγιά.
Η απόκλιση αυτή είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα που στέλνουν σήμερα οι αγορές: οι επενδυτές φοβούνται την πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, αλλά δεν τιμολογούν ακόμη ένα νέο σοκ στην προσφορά πετρελαίου.

Τα νούμερα της ημέρας

Το Brent κινείται κοντά στα 89 δολάρια το βαρέλι, με απώλειες 3%, μετά την πτώση της προηγούμενης συνεδρίασης, παρά την αμερικανική κλιμάκωση κατά του Ιράν.
Ο spot χρυσός βρέθηκε σήμερα σε υψηλό άνω των τριών μηνών και στη συνέχεια υποχώρησε περίπου 0,6%, στα 4.624,87 δολάρια ανά ουγγιά, ενώ τα futures διαμορφώθηκαν κοντά στα 4.681,50 δολάρια.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ο χρυσός παραμένει ο βασικός αποδέκτης των κεφαλαίων που αναζητούν ασφάλεια, παρότι μέρος των σημερινών κερδών του περιορίστηκε λόγω ρευστοποιήσεων και ισχυρότερου δολαρίου.

Η «οικονομική D-Day» ήρθε – αλλά το πετρέλαιο δεν πανικοβλήθηκε

Το κρίσιμο στοιχείο πλέον είναι ότι η Ουάσιγκτον δεν περιορίζεται σε προειδοποιήσεις.
Ο Scott Bessent ανακοίνωσε τη Δευτέρα την Operation Economic Outcast, διευρύνοντας το πλαίσιο των δευτερογενών κυρώσεων κατά επιχειρήσεων και χωρών που συναλλάσσονται με το Ιράν.
Οι νέες κυρώσεις αφορούν μεταξύ άλλων τους τομείς των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, της τεχνολογίας, του χρυσού, της αεροπορίας και της ναυτιλίας, ενώ περίπου 60 πρόσωπα, οντότητες και πλοία έχουν ήδη στοχοποιηθεί για δραστηριότητες που συνδέονται με την προμήθεια τεχνολογίας, πυραύλων, κυβερνοεπιχειρήσεων και λαθρεμπόριο πετρελαίου.
Ο Bessent προειδοποίησε ότι όσοι διευκολύνουν οικονομικές συναλλαγές υπέρ της Τεχεράνης κινδυνεύουν ακόμη και με αποκλεισμό από το αμερικανικό δολαριακό σύστημα. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον θα δώσει ένα χρονικό περιθώριο συμμόρφωσης, αντί να επιβάλει όλες τις δευτερογενείς κυρώσεις άμεσα.
Και εδώ βρίσκεται το πρώτο μεγάλο ερωτηματικό για την αγορά.
Η αμερικανική κυβέρνηση ανεβάζει δραματικά τον τόνο, αλλά προς το παρόν δεν έχει επιχειρήσει να διακόψει απότομα τις ενεργειακές ροές που θα μπορούσαν να προκαλέσουν παγκόσμιο πετρελαϊκό σοκ.

Το «διαζύγιο» χρυσού και πετρελαίου

Η συμπεριφορά των δύο αγορών είναι αποκαλυπτική.
Σε μια κλασική γεωπολιτική κρίση στον Περσικό Κόλπο, το πετρέλαιο και ο χρυσός συνήθως κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Το αργό ενσωματώνει τον κίνδυνο διακοπής της προσφοράς, ενώ ο χρυσός λειτουργεί ως καταφύγιο.
Σήμερα, όμως, ο χρυσός παραμένει κοντά στα υψηλά τριμήνου, ενώ το πετρέλαιο δεν εμφανίζει αντίστοιχη εκτίναξη.
Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές δεν θεωρούν ακόμη δεδομένο ένα νέο σοκ στην προσφορά.
Η αγορά φαίνεται να εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει προς το παρόν την οικονομική ασφυξία αντί μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης, ενώ η Τεχεράνη έχει επίσης ισχυρό κίνητρο να χρησιμοποιεί τις απειλές της ως διαπραγματευτικό εργαλείο.
Η εικόνα αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ, παρά τη σκληρή ρητορική, απέφυγαν μέχρι στιγμής να ανακοινώσουν ένα άμεσο πλήγμα σε μεγάλες κινεζικές χρηματοπιστωτικές δομές που συνδέονται με το ιρανικό πετρέλαιο. Το Reuters σημειώνει ότι οι νέες κυρώσεις στοχοποίησαν περίπου 60 πρόσωπα, οντότητες και πλοία, αλλά δεν περιέλαβαν ακόμη μεγάλα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συνδέονται με το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου.

Το μεγάλο τεστ είναι η Κίνα

Η πραγματική δοκιμασία για την «οικονομική D-Day» δεν βρίσκεται στην Τεχεράνη αλλά στο Πεκίνο.
Η Κίνα παραμένει κομβικός αγοραστής του ιρανικού πετρελαίου και οποιαδήποτε προσπάθεια πλήρους οικονομικής απομόνωσης του Ιράν θα απαιτούσε από την Ουάσιγκτον να συγκρουστεί με χώρες και επιχειρήσεις που βρίσκονται βαθιά ενταγμένες στο διεθνές εμπόριο.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο όπου η αμερικανική στρατηγική γίνεται πιο δύσκολη.
Ο Bessent έχει προειδοποιήσει ότι «κανείς δεν είναι υπεράνω» των νέων μέτρων και ότι η Ουάσιγκτον θα απαιτήσει από τις χώρες να επιλέξουν μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, η επιβολή πραγματικά καθολικών δευτερογενών κυρώσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρή σύγκρουση με την Κίνα και άλλους εμπορικούς εταίρους.

Ο χρυσός δείχνει τον πραγματικό φόβο των αγορών

Αν το πετρέλαιο δεν τιμολογεί ακόμη ένα νέο σοκ προσφοράς, ο χρυσός τιμολογεί κάτι διαφορετικό: τη συσσώρευση γεωπολιτικού, δημοσιονομικού και νομισματικού κινδύνου.
Ο χρυσός έφτασε σήμερα σε υψηλό άνω των τριών μηνών, προτού υποχωρήσει λόγω κατοχύρωσης κερδών. Παρά τη σημερινή διόρθωση, οι εισροές στα ETF χρυσού ήταν ιδιαίτερα ισχυρές την προηγούμενη εβδομάδα, με 46,7 τόνους αξίας περίπου 6,4 δισ. δολαρίων — η μεγαλύτερη εβδομαδιαία εισροή σε δέκα μήνες.
Παράλληλα, η αγορά εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά τις ανησυχίες για το αμερικανικό χρέος και τις κινήσεις του Treasury στην αγορά ομολόγων, οι οποίες ενισχύουν τη συζήτηση για αποδυνάμωση της αξίας του δολαρίου και ευνοούν τον χρυσό.
Με άλλα λόγια, ο χρυσός δεν χρειάζεται να κλείσει το Στενό του Ορμούζ για να ανέβει. Το πετρέλαιο χρειάζεται.

Και δεύτερο μέτωπο: ο εμπορικός πόλεμος με τον Καναδά

Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον ανοίγει ένα ακόμη οικονομικό μέτωπο.
Οι ΗΠΑ επέβαλαν από το Σάββατο δασμούς 50% σε περίπου 20 δισ. δολάρια καναδικών προϊόντων, μετά την κατάρρευση των εμπορικών διαπραγματεύσεων. Ο Καναδάς έχει ανακοινώσει αντίμετρα «δολάριο προς δολάριο», τα οποία θα τεθούν σε ισχύ στις 8 Σεπτεμβρίου.
Ο Donald Trump προειδοποίησε παράλληλα την Οτάβα να «συμμορφωθεί», ενώ η ένταση απειλεί πλέον να μετατραπεί σε παρατεταμένη εμπορική σύγκρουση μεταξύ δύο χωρών που αποτελούν στενούς οικονομικούς εταίρους.
Το σημαντικότερο στοιχείο για τις αγορές είναι ότι η αμερικανική οικονομική πίεση δεν περιορίζεται πλέον στους αντιπάλους της Ουάσιγκτον. Το ίδιο εργαλείο — δασμοί, κυρώσεις και απειλή αποκλεισμού από την αμερικανική αγορά — χρησιμοποιείται παράλληλα εναντίον συμμάχων και αντιπάλων.

Η νέα κανονικότητα του Trump

Αυτό είναι ίσως το βαθύτερο μήνυμα που αρχίζουν να ενσωματώνουν οι αγορές.
Η κυβέρνηση Trump χρησιμοποιεί την οικονομική ισχύ ως μόνιμο εργαλείο εξωτερικής πολιτικής: κυρώσεις κατά του Ιράν, απειλές προς τις χώρες που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη και ταυτόχρονα δασμούς κατά του Καναδά.
Το αποτέλεσμα δεν είναι απαραίτητα ένα άμεσο ράλι του πετρελαίου.
Είναι ένα μόνιμο premium αβεβαιότητας, το οποίο φαίνεται να ευνοεί περισσότερο τον χρυσό παρά το αργό.
Και αυτό εξηγεί την παράδοξη εικόνα των τελευταίων ημερών: η γεωπολιτική ένταση αυξάνεται, αλλά το πετρέλαιο δεν ακολουθεί στον ίδιο βαθμό.

Το επόμενο μεγάλο τεστ: Kevin Warsh και Fed

Το επόμενο σημαντικό γεγονός για τις αγορές είναι η ομιλία του προέδρου της Federal Reserve, Kevin Warsh, στο Jackson Hole αυτή την εβδομάδα.
Οι επενδυτές αναζητούν ενδείξεις για την πορεία των επιτοκίων, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι τιμές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις περιπλέκουν την απόφαση της Fed.
Οι αγορές τιμολογούν πλέον περίπου 42% πιθανότητα αύξησης επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της αγοράς, ενώ παράλληλα το ενδιαφέρον στρέφεται στα επόμενα στοιχεία για τον πληθωρισμό.
Εάν ο Warsh εμφανιστεί πιο «hawkish», ο χρυσός μπορεί να δεχθεί πίεση από υψηλότερες αποδόσεις. Εάν αντίθετα αφήσει ανοιχτό τον δρόμο για χαλάρωση, το αφήγημα της αποδυνάμωσης του δολαρίου μπορεί να επανέλθει δυναμικά.

www.bankingnews.gr