Έρχεται χρηματιστηριακό κραχ επί Donald Trump; Τι δείχνει η ιστορία για το επόμενο μεγάλο sell-off
Η δεύτερη προεδρική θητεία του Donald Trump έχει πολλά χαρακτηριστικά, όμως μία λέξη φαίνεται να την περιγράφει με ακρίβεια: «μεταβλητότητα».
Σε λιγότερο από δύο χρόνια, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εξαπολύσει εμπορικό πόλεμο εναντίον των περισσότερων συμμάχων των ΗΠΑ, έχει οδηγήσει τη χώρα σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και έχει ασκήσει επανειλημμένα πιέσεις σε δύο διαδοχικούς προέδρους της Federal Reserve, ζητώντας χαμηλότερα επιτόκια, παρά τις πληθωριστικές επιπτώσεις που προκαλούν οι άλλες δύο πολιτικές του.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό αναταραχής, ωστόσο, ο S&P 500 συνεχίζει να κινείται ανοδικά, καταγράφοντας εντυπωσιακή άνοδο περίπου 33% από τη νίκη του Trump στις προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου 2024.
Η εκρηκτική ανάπτυξη νέων κλάδων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (AI), έχει επιτρέψει στη Wall Street να αγνοήσει μέχρι σήμερα την ολοένα μεγαλύτερη πολιτική αβεβαιότητα.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι αυξάνονται και το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο μεγάλο κραχ.
Η αντίφαση της πολιτικής Trump
Υπό τον Donald Trump, η οικονομική πολιτική των ΗΠΑ έχει αρχίσει να αποκλίνει σημαντικά από αρκετούς από τους διακηρυγμένους στόχους της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η μείωση του δημόσιου χρέους.
Η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν έχει οδηγήσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ στο 3,4% σε ετήσια βάση τον Ιούλιο, αρκετά υψηλότερα από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Federal Reserve.
Ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός καθιστά δυσκολότερη για τη Fed την απόφαση να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων.
Ο λόγος είναι ότι, ενώ τα χαμηλότερα επιτόκια μπορούν να στηρίξουν την οικονομία μέσω της μείωσης του κόστους δανεισμού, ταυτόχρονα μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις, επιδεινώνοντας τη συνολική οικονομική εικόνα.
Η προειδοποίηση από την Τουρκία
Η Τουρκία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των κινδύνων που μπορεί να προκύψουν από μια τέτοια πολιτική.
Κατά την περίοδο 2021-2023, η χώρα προχώρησε σε μειώσεις επιτοκίων ενώ ο πληθωρισμός παρέμενε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, επιδεινώνοντας μία τεράστια κρίση κόστους ζωής, από την οποία εξακολουθεί να προσπαθεί να ανακάμψει.
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο Trump φαίνεται να μην έχει διδαχθεί από τα λάθη άλλων χωρών.
Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης εκστρατείας πίεσης, ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί πλέον να διακόψει το εμπόριο με όλες τις χώρες που εμφανίζουν εμπορικό πλεόνασμα έναντι των ΗΠΑ, εάν η Federal Reserve δεν μειώσει τα επιτόκια.
Εάν εφαρμοζόταν μια τόσο ακραία πολιτική, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα άνοδο του πληθωρισμού και να καταστήσει ακόμη δυσκολότερη οποιαδήποτε μείωση επιτοκίων.
Μπορεί η Wall Street να αντέξει νέα πολιτική αβεβαιότητα;
Ιστορικά, η πορεία των χρηματιστηριακών αγορών επηρεάζεται περισσότερο από τα οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη, την καινοτομία και την κερδοφορία των επιχειρήσεων παρά από τις άμεσες επιπτώσεις της κυβερνητικής πολιτικής.
Ωστόσο, υπάρχουν πλέον αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι ανορθόδοξες αποφάσεις της κυβέρνησης Trump αρχίζουν να μεταφέρονται στην πραγματική οικονομία.
Ένα από τα σημαντικότερα σημάδια ότι η αγορά αρχίζει να ανησυχεί προέρχεται από την αγορά ομολόγων.
Οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται σημαντικά, με την απόδοση του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου να κινείται πλέον κοντά στο 4,80%.
Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θεωρούνται το σημείο αναφοράς για το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο στην αμερικανική οικονομία. Όταν οι αποδόσεις τους αυξάνονται, αυξάνεται αντίστοιχα και το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μία ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για τον τεχνολογικό κλάδο, ο οποίος επενδύει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες για την κατασκευή data centers τεχνητής νοημοσύνης.
Ο S&P 500 σε ιστορικά υψηλές αποτιμήσεις
Ο κίνδυνος ενός χρηματιστηριακού κραχ ενισχύεται περαιτέρω από την ιστορικά υψηλή αποτίμηση του S&P 500.
Ο κυκλικά προσαρμοσμένος δείκτης τιμής προς κέρδη (CAPE) βρίσκεται σήμερα στο 41,4, έναντι ιστορικού μέσου όρου 17,4.
Το επίπεδο αυτό βρίσκεται κοντά στο ιστορικό υψηλό του 44, το οποίο είχε καταγραφεί το 1999, λίγο πριν η φούσκα των εταιρειών dot-com μετατραπεί σε ένα από τα μεγαλύτερα χρηματιστηριακά κραχ της σύγχρονης εποχής.
Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι ένα κραχ είναι βέβαιο ή ότι μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια, αποτελεί όμως ένδειξη ότι τα περιθώρια ασφαλείας για τους επενδυτές έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι επενδυτές
Η βασική αρχή των αγορών παραμένει ότι ο χρόνος στην αγορά υπερτερεί της προσπάθειας πρόβλεψης της αγοράς.
Ακόμη και εάν η πιθανότητα ενός κραχ αυξάνεται, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε ακριβώς θα εκδηλωθεί.
Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο οι επενδυτές να πουλήσουν πολύ νωρίς και να χάσουν μια ενδεχόμενη νέα ανοδική κίνηση.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, οι πολιτικές επιλογές του Trump φαίνεται να γίνονται περισσότερο και όχι λιγότερο επιθετικές.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι επενδυτές μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο για τα χαρτοφυλάκιά τους μέσω μεγαλύτερης διαφοροποίησης, επιλέγοντας κερδοφόρες επιχειρήσεις με λογικές αποτιμήσεις και περιορισμένο περιθώριο περαιτέρω πτώσης.
Παράλληλα, η διατήρηση ενός ποσοστού ρευστότητας θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη, ώστε να υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια για αγορές σε περίπτωση που οι μετοχές υποχωρήσουν σημαντικά τους επόμενους μήνες.
Η «παγίδα» του S&P 500
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν οι επενδυτές θα πρέπει να αγοράσουν τον δείκτη S&P 500.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η Motley Fool Stock Advisor έχει επιλέξει 10 μετοχές που θεωρεί ότι αποτελούν τις καλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες αυτή την περίοδο, με τον S&P 500 να μην περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη λίστα.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι 10 μετοχές έχουν επιλεγεί με βασικό κριτήριο τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και τη δυνατότητα να προσφέρουν σημαντικές αποδόσεις τα επόμενα χρόνια.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρονται η Netflix και η Nvidia.
Η Netflix είχε συμπεριληφθεί στη σχετική λίστα στις 17 Δεκεμβρίου 2004. Μία υποθετική επένδυση 1.000 δολαρίων εκείνη την ημέρα θα είχε φτάσει, σύμφωνα με την ανάλυση, στα 421.997 δολάρια.
Αντίστοιχα, η Nvidia είχε συμπεριληφθεί στη λίστα στις 15 Απριλίου 2005. Μία επένδυση 1.000 δολαρίων θα είχε αυξηθεί στα 1.413.876 δολάρια.
Η επίδοση αυτή αποτελεί, σύμφωνα με τη Motley Fool, τον βασικό λόγο για τον οποίο οι επενδυτές παρακολουθούν τις επιλογές της Stock Advisor.
Το βασικό μήνυμα προς τους επενδυτές είναι ότι, σε ένα περιβάλλον υψηλών αποτιμήσεων, αυξανόμενων αποδόσεων των ομολόγων, επίμονου πληθωρισμού και έντονης πολιτικής αβεβαιότητας, η διαφοροποίηση και η επιλογή ποιοτικών εταιρειών αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Το εάν η αγορά βρίσκεται πράγματι λίγο πριν από ένα νέο μεγάλο κραχ παραμένει άγνωστο. Αυτό που φαίνεται, όμως, είναι ότι οι παράγοντες που ιστορικά έχουν προηγηθεί μεγάλων διορθώσεων αρχίζουν να συγκεντρώνονται εκ νέου.
www.bankingnews.gr
Σε λιγότερο από δύο χρόνια, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εξαπολύσει εμπορικό πόλεμο εναντίον των περισσότερων συμμάχων των ΗΠΑ, έχει οδηγήσει τη χώρα σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και έχει ασκήσει επανειλημμένα πιέσεις σε δύο διαδοχικούς προέδρους της Federal Reserve, ζητώντας χαμηλότερα επιτόκια, παρά τις πληθωριστικές επιπτώσεις που προκαλούν οι άλλες δύο πολιτικές του.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό αναταραχής, ωστόσο, ο S&P 500 συνεχίζει να κινείται ανοδικά, καταγράφοντας εντυπωσιακή άνοδο περίπου 33% από τη νίκη του Trump στις προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου 2024.
Η εκρηκτική ανάπτυξη νέων κλάδων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (AI), έχει επιτρέψει στη Wall Street να αγνοήσει μέχρι σήμερα την ολοένα μεγαλύτερη πολιτική αβεβαιότητα.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι αυξάνονται και το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο μεγάλο κραχ.
Η αντίφαση της πολιτικής Trump
Υπό τον Donald Trump, η οικονομική πολιτική των ΗΠΑ έχει αρχίσει να αποκλίνει σημαντικά από αρκετούς από τους διακηρυγμένους στόχους της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η μείωση του δημόσιου χρέους.
Η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν έχει οδηγήσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ στο 3,4% σε ετήσια βάση τον Ιούλιο, αρκετά υψηλότερα από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Federal Reserve.
Ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός καθιστά δυσκολότερη για τη Fed την απόφαση να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων.
Ο λόγος είναι ότι, ενώ τα χαμηλότερα επιτόκια μπορούν να στηρίξουν την οικονομία μέσω της μείωσης του κόστους δανεισμού, ταυτόχρονα μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις, επιδεινώνοντας τη συνολική οικονομική εικόνα.
Η προειδοποίηση από την Τουρκία
Η Τουρκία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των κινδύνων που μπορεί να προκύψουν από μια τέτοια πολιτική.
Κατά την περίοδο 2021-2023, η χώρα προχώρησε σε μειώσεις επιτοκίων ενώ ο πληθωρισμός παρέμενε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, επιδεινώνοντας μία τεράστια κρίση κόστους ζωής, από την οποία εξακολουθεί να προσπαθεί να ανακάμψει.
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο Trump φαίνεται να μην έχει διδαχθεί από τα λάθη άλλων χωρών.
Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης εκστρατείας πίεσης, ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί πλέον να διακόψει το εμπόριο με όλες τις χώρες που εμφανίζουν εμπορικό πλεόνασμα έναντι των ΗΠΑ, εάν η Federal Reserve δεν μειώσει τα επιτόκια.
Εάν εφαρμοζόταν μια τόσο ακραία πολιτική, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα άνοδο του πληθωρισμού και να καταστήσει ακόμη δυσκολότερη οποιαδήποτε μείωση επιτοκίων.
Μπορεί η Wall Street να αντέξει νέα πολιτική αβεβαιότητα;
Ιστορικά, η πορεία των χρηματιστηριακών αγορών επηρεάζεται περισσότερο από τα οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη, την καινοτομία και την κερδοφορία των επιχειρήσεων παρά από τις άμεσες επιπτώσεις της κυβερνητικής πολιτικής.
Ωστόσο, υπάρχουν πλέον αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι ανορθόδοξες αποφάσεις της κυβέρνησης Trump αρχίζουν να μεταφέρονται στην πραγματική οικονομία.
Ένα από τα σημαντικότερα σημάδια ότι η αγορά αρχίζει να ανησυχεί προέρχεται από την αγορά ομολόγων.
Οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται σημαντικά, με την απόδοση του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου να κινείται πλέον κοντά στο 4,80%.
Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θεωρούνται το σημείο αναφοράς για το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο στην αμερικανική οικονομία. Όταν οι αποδόσεις τους αυξάνονται, αυξάνεται αντίστοιχα και το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μία ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για τον τεχνολογικό κλάδο, ο οποίος επενδύει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες για την κατασκευή data centers τεχνητής νοημοσύνης.
Ο S&P 500 σε ιστορικά υψηλές αποτιμήσεις
Ο κίνδυνος ενός χρηματιστηριακού κραχ ενισχύεται περαιτέρω από την ιστορικά υψηλή αποτίμηση του S&P 500.
Ο κυκλικά προσαρμοσμένος δείκτης τιμής προς κέρδη (CAPE) βρίσκεται σήμερα στο 41,4, έναντι ιστορικού μέσου όρου 17,4.
Το επίπεδο αυτό βρίσκεται κοντά στο ιστορικό υψηλό του 44, το οποίο είχε καταγραφεί το 1999, λίγο πριν η φούσκα των εταιρειών dot-com μετατραπεί σε ένα από τα μεγαλύτερα χρηματιστηριακά κραχ της σύγχρονης εποχής.
Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι ένα κραχ είναι βέβαιο ή ότι μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια, αποτελεί όμως ένδειξη ότι τα περιθώρια ασφαλείας για τους επενδυτές έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι επενδυτές
Η βασική αρχή των αγορών παραμένει ότι ο χρόνος στην αγορά υπερτερεί της προσπάθειας πρόβλεψης της αγοράς.
Ακόμη και εάν η πιθανότητα ενός κραχ αυξάνεται, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε ακριβώς θα εκδηλωθεί.
Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο οι επενδυτές να πουλήσουν πολύ νωρίς και να χάσουν μια ενδεχόμενη νέα ανοδική κίνηση.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, οι πολιτικές επιλογές του Trump φαίνεται να γίνονται περισσότερο και όχι λιγότερο επιθετικές.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι επενδυτές μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο για τα χαρτοφυλάκιά τους μέσω μεγαλύτερης διαφοροποίησης, επιλέγοντας κερδοφόρες επιχειρήσεις με λογικές αποτιμήσεις και περιορισμένο περιθώριο περαιτέρω πτώσης.
Παράλληλα, η διατήρηση ενός ποσοστού ρευστότητας θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη, ώστε να υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια για αγορές σε περίπτωση που οι μετοχές υποχωρήσουν σημαντικά τους επόμενους μήνες.
Η «παγίδα» του S&P 500
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν οι επενδυτές θα πρέπει να αγοράσουν τον δείκτη S&P 500.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η Motley Fool Stock Advisor έχει επιλέξει 10 μετοχές που θεωρεί ότι αποτελούν τις καλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες αυτή την περίοδο, με τον S&P 500 να μην περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη λίστα.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι 10 μετοχές έχουν επιλεγεί με βασικό κριτήριο τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και τη δυνατότητα να προσφέρουν σημαντικές αποδόσεις τα επόμενα χρόνια.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρονται η Netflix και η Nvidia.
Η Netflix είχε συμπεριληφθεί στη σχετική λίστα στις 17 Δεκεμβρίου 2004. Μία υποθετική επένδυση 1.000 δολαρίων εκείνη την ημέρα θα είχε φτάσει, σύμφωνα με την ανάλυση, στα 421.997 δολάρια.
Αντίστοιχα, η Nvidia είχε συμπεριληφθεί στη λίστα στις 15 Απριλίου 2005. Μία επένδυση 1.000 δολαρίων θα είχε αυξηθεί στα 1.413.876 δολάρια.
Η επίδοση αυτή αποτελεί, σύμφωνα με τη Motley Fool, τον βασικό λόγο για τον οποίο οι επενδυτές παρακολουθούν τις επιλογές της Stock Advisor.
Το βασικό μήνυμα προς τους επενδυτές είναι ότι, σε ένα περιβάλλον υψηλών αποτιμήσεων, αυξανόμενων αποδόσεων των ομολόγων, επίμονου πληθωρισμού και έντονης πολιτικής αβεβαιότητας, η διαφοροποίηση και η επιλογή ποιοτικών εταιρειών αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Το εάν η αγορά βρίσκεται πράγματι λίγο πριν από ένα νέο μεγάλο κραχ παραμένει άγνωστο. Αυτό που φαίνεται, όμως, είναι ότι οι παράγοντες που ιστορικά έχουν προηγηθεί μεγάλων διορθώσεων αρχίζουν να συγκεντρώνονται εκ νέου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών