Παγκόσμιο κραχ στο diesel: Σπάει κάθε ρεκόρ σε Ευρώπη και ΗΠΑ... ξεπέρασε τα 6 δολ. το γαλόνι, «στεγνώνουν» τα αποθέματα

Οι τιμές του diesel στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά επίπεδα, καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην προσφορά.
Οι εξαγωγές από σημαντικούς παραγωγούς, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν περιοριστεί αισθητά, την ώρα που τα περιθώρια για την κάλυψη των ελλείψεων και την αποτροπή νέων ανατιμήσεων είναι εξαιρετικά περιορισμένα.
Στην ευρωπαϊκή αγορά, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του diesel κατέγραψαν την περασμένη εβδομάδα νέο ιστορικό υψηλό. Σε σχέση με τις αρχές του 2026, η τιμή τους έχει πλέον υπερδιπλασιαστεί, καθώς τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα έφτασαν μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα, από όπου πραγματοποιείται το μεγαλύτερο μέρος των φορτώσεων diesel της Σαουδικής Αραβίας.
Παράλληλα, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία έχουν προκαλέσει ζημιές σε διυλιστήρια της περιοχής, ενώ οι μονάδες διύλισης σε άλλες χώρες επιχειρούν να αυξήσουν όσο περισσότερο γίνεται την παραγωγή καυσίμων. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις ΗΠΑ τα διυλιστήρια λειτουργούσαν στα τέλη Αυγούστου με τη μεγαλύτερη αξιοποίηση των τελευταίων οκτώ ετών, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Όπως επισημαίνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι ότι μεγάλο μέρος της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης βρίσκεται ήδη σε εξαιρετικά υψηλή χρήση. Ως αποτέλεσμα, υπάρχουν ελάχιστα περιθώρια για να αποτραπεί περαιτέρω περιορισμός της προσφοράς και νέα άνοδος των τιμών τους επόμενους μήνες.

Στο μισό οι εξαγωγές ντίζελ από τη Μέση Ανατολή

Οι εξαγωγές diesel από τη Μέση Ανατολή μειώθηκαν κατά 50% από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Σύμφωνα με τα στοιχεία ναυτιλιακών μεταφορών της Kpler, διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο σε μόλις 800.000 βαρέλια ημερησίως.
Η εξάρτηση της Ευρώπης από την περιοχή είναι σημαντική, καθώς η Μέση Ανατολή αντιπροσώπευε σχεδόν το 41% των εισαγωγών diesel της Ευρώπης το 2025, βάσει των στοιχείων της Kpler.
Ο αναλυτής της Kpler, George Shaw, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα διαταραχή στις μεταφορές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας θα μπορούσε να εντείνει περαιτέρω τις πιέσεις σε μια ήδη ιδιαίτερα «σφιχτή» παγκόσμια αγορά diesel. Όπως εξήγησε, η αγορά εξακολουθεί να είναι ευάλωτη, καθώς η διαθέσιμη δυναμικότητα διύλισης αποτελεί το βασικό σημείο συμφόρησης.

Οι επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια

Σημαντικός παράγοντας για τη διεθνή αγορά αποτελεί και η Ρωσία. Τον Ιούλιο, η Μόσχα απαγόρευσε τις εξαγωγές diesel , καθώς οι επιθέσεις ουκρανικών drones είχαν επηρεάσει την παραγωγική δραστηριότητα των ρωσικών διυλιστηρίων.
Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump την περασμένη εβδομάδα ότι Ρωσία και Ουκρανία είχαν συμφωνήσει να σταματήσουν τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές, οι δύο πλευρές συνέχισαν τις επιθέσεις. Την Κυριακή, ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy δήλωσε ότι πρόκειται να συναντηθεί με τον Τραμπ τις επόμενες ημέρες.
Η Ρωσία αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα diesel παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ. Πριν από την επιβολή της απαγόρευσης, σημαντικές ποσότητες ρωσικού diesel κατευθύνονταν στην Τουρκία και τη Βραζιλία. Οι δύο χώρες αναγκάστηκαν έκτοτε να αναζητήσουν άλλες πηγές προμήθειας.
Στην Ευρώπη, η οποία παραδοσιακά καλύπτει μέρος των αναγκών της μέσω εισαγωγών diesel, τα αποθέματα στον μεγάλο κόμβο διύλισης και αποθήκευσης Άμστερνταμ-Ρότερνταμ-Αμβέρσας είχαν υποχωρήσει στις 10 Σεπτεμβρίου στο χαμηλότερο εποχικό επίπεδο, σύμφωνα με την Insights Global.

Πάνω από τα 6 δολάρια το ντίζελ στις ΗΠΑ

Ακραία είναι η εικόνα και στην αμερικανική αγορά. Η μέση λιανική τιμή του diesel ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία το όριο των 6 δολαρίων ανά γαλόνι μέσα στον Σεπτέμβριο.
Την ίδια ώρα, τα αποθέματα εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα συνήθη εποχικά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι τα διυλιστήρια λειτουργούν σχεδόν στο ανώτατο όριο της παραγωγικής τους δυνατότητας.
Τα αποθέματα ντίζελ αυξήθηκαν κατά περίπου 600.000 βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, φτάνοντας τα 96,97 εκατ. βαρέλια. Ωστόσο, εξακολουθούν να είναι σχεδόν 15% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για τη δεύτερη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου.

Στα ύψη και το ντίζελ στην Ασία

Οι πιέσεις δεν περιορίζονται στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Στην Ασία, οι τιμές του diesel παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, καθώς οι διαταραχές από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία περιορίζουν την προσφορά.
Τα diesel swaps, που αποτελούν βασικό δείκτη αναφοράς για την ασιατική αγορά, έχουν υποχωρήσει από το ιστορικό υψηλό του Μαρτίου, όταν ξεπέρασαν τα 200 δολάρια το βαρέλι, ωστόσο στις 18 Σεπτεμβρίου διαμορφώνονταν περίπου στα 180 δολάρια το βαρέλι. Παρά την αποκλιμάκωση από το ιστορικό ρεκόρ, οι τιμές παραμένουν περίπου διπλάσιες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Στην παγκόσμια εξίσωση της προσφοράς έχει επηρεάσει και η Κίνα. Οι εξαγωγές ντίζελ της χώρας μειώθηκαν κατά 26% σε ετήσια βάση το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου, καθώς η κυβέρνηση περιόρισε τις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Ωστόσο, η τάση αντιστράφηκε στη συνέχεια. Οι κινεζικές εξαγωγές diesel ανέκαμψαν και τον Αύγουστο ανήλθαν στα 320.000 βαρέλια ημερησίως, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν 2,5 ετών, εξέλιξη που συνέβαλε παράλληλα στη μείωση των εγχώριων αποθεμάτων.

www.bankingnews.gr