Βρίσκεται η κρίση στη Δύση σε τελικό στάδιο;
Οι δυτικές κοινωνίες φαίνεται να είναι εξαιρετικά ευάλωτες στις κρίσεις.
Βρισκόμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με κάποια κρίση και, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, οι αγαπημένοι μας ηγέτες μοιάζουν ανίκανοι να αναστρέψουν την κατάσταση.
Αντίθετα, τα πράγματα γίνονται όλο και χειρότερα, ενώ οι ηγέτες μας αναλώνονται στην αναζήτηση του υπευθύνου: φταίνε ο Joe Biden και οι Δημοκρατικοί, o Trump, φταίνε οι «σοσιαλιστές», φταίνε οι μουσουλμάνοι, οι Κινέζοι, οι Ρώσοι…
Αν μπορούσαμε μόνο να απαλλαγούμε από αυτούς τους παλιάνθρωπους, όλα θα γίνονταν και πάλι υπέροχα!
Ωστόσο, σπάνια ακούμε να γίνεται συζήτηση για τις πιθανές συστημικές αιτίες όλων αυτών των διαδοχικών κρίσεων, επισημαίνει ο Alex Krainer.
Τι θα συνέβαινε, άραγε, αν το ίδιο το σύστημα ήταν διεφθαρμένο και προκαλούσε τις κρίσεις;
Σε κάθε οικονομία, άλλωστε, οι άνθρωποι είναι εκείνοι που παράγουν όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, που κατασκευάζουν τις υποδομές και αναπτύσσουν την τεχνολογία.
Αν το σύστημα κλονίζεται, αυτό οφείλεται στο ότι οι άνθρωποι έγιναν ξαφνικά τεμπέληδες ή μήπως η παραγωγικότητα της εργασίας μειώθηκε για κάποιον λόγο;
Τα στοιχεία, πάντως, δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο.
Είναι σαφές ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στις ΗΠΑ αλλά και παγκοσμίως αυξάνεται σταθερά εδώ και δεκαετίες: η ίδια ποσότητα εργασίας παράγει ολοένα και μεγαλύτερη οικονομική αξία.
Παρότι ο μεταποιητικός τομέας έμεινε πίσω, η μείωση της παραγωγικότητάς του ήταν πολύ μικρή, ενώ η συνολική παραγωγικότητα των επιχειρήσεων εκτός του αγροτικού τομέα συνέχισε να αυξάνεται.
Λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική πρόοδο που σημειώθηκε κατά την ίδια περίοδο, καθώς και την αφθονία οικονομικά προσιτής ενέργειας για τη λειτουργία των μηχανημάτων και των υπολογιστών, αυτή η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη.
Η παθογένεια είναι συστημική
Για κάποιον λόγο, ωστόσο, η ζωή των περισσότερων ανθρώπων δεν γίνεται καλύτερη.
Αντιθέτως, η οικονομική τους κατάσταση επιδεινώνεται ολοένα και περισσότερο.
Οι δυνατότητές τους να αποταμιεύουν περιορίζονται διαρκώς και αναγκάζονται όλο και συχνότερα να χρησιμοποιούν τις πιστωτικές τους κάρτες για να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες.
Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι πολλοί αναλυτές απορρίπτουν όλα αυτά ως μια προσωρινή κατάσταση ή επιρρίπτουν την ευθύνη για τα οικονομικά τους προβλήματα στους ίδιους τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Όταν, όμως, τέτοια προβλήματα πλήττουν ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού, ίσως η αιτία να βρίσκεται στον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας.
Ακόμη και οι πιο αδίστακτοι καπιταλιστές θα έπρεπε να αναγνωρίζουν ότι κάθε επιχείρηση —οποιαδήποτε κι αν είναι— έχει περισσότερες πιθανότητες να επιτύχει όταν όλοι οι συμμετέχοντες στο οικονομικό σύστημα διαθέτουν επαρκή αγοραστική δύναμη.
Οι κατασκευαστές ενδυμάτων μπορούν να πωλούν περισσότερα προϊόντα σε υψηλότερες τιμές, τα κινηματογραφικά στούντιο να διαθέτουν περισσότερα εισιτήρια, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια να γεμίζουν περισσότερα δωμάτια και τραπέζια, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες να πωλούν περισσότερα αυτοκίνητα.
Αντίθετα, όταν η αγοραστική δύναμη των πολιτών μειώνεται σταδιακά, όλες αυτές οι επιχειρήσεις ενδέχεται να αναγκαστούν να μειώσουν τις τιμές τους, να περιορίσουν την παραγωγή τους ή να κάνουν και τα δύο.
Σε διαφορετική περίπτωση, κινδυνεύουν ακόμη και να χρεοκοπήσουν.
Αυτό ωθεί πολλές επιχειρήσεις να επιδιώκουν την ανάπτυξή τους όχι τόσο μέσω της ελεύθερης αγοράς, όσο μέσω της διεκδίκησης κρατικών κονδυλίων και δημόσιων συμβάσεων.
Έτσι αρχίζει να διαμορφώνεται ο κρατικός καπιταλισμός, ένα μοντέλο που εφαρμόστηκε και σε κοινωνίες οι οποίες θεωρούνταν οργανωμένες και πολιτισμένες, όπως η Σοβιετική Ένωση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, οι οποίες κλείνουν όλο και συχνότερα τις παραδοσιακές παραγωγικές τους μονάδες και σπεύδουν να στραφούν στην κατασκευή όπλων, προκειμένου να τα πωλούν στο κράτος.
Ακόμη και η Porsche ανακοινώνει ολοένα περισσότερες περικοπές στο προσωπικό και στην παραγωγή της. Σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε χθες, τα περιθώρια κέρδους της Porsche έχουν υποχωρήσει από το 18% στο μόλις 1,1%.
Η εταιρεία σχεδιάζει πλέον να μειώσει την παραγωγή της και να περικόψει μία στις πέντε θέσεις εργασίας.
Ελάχιστοι θα υποστήριζαν ότι η Porsche κατασκευάζει προϊόντα χαμηλής ποιότητας ή ότι οι αγοραστές δεν επιθυμούν να αγοράσουν τα αυτοκίνητά της.
Η αποπληθωριστική σπείρα του θανάτου
Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι, όταν πολλές επιχειρήσεις περιορίζουν την παραγωγή τους και μειώνουν το προσωπικό τους, η αγοραστική δύναμη που θα είναι διαθέσιμη στην οικονομία κατά την επόμενη περίοδο θα μειωθεί ακόμη περισσότερο.
Αυτό θα οδηγήσει σε νέες περικοπές το επόμενο έτος, δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο φαύλο κύκλο, τον οποίο ορισμένοι οικονομολόγοι αποκαλούν «αποπληθωριστική σπείρα του θανάτου».
Ο μόνος τρόπος να ανακοπεί αυτή η εξέλιξη είναι η παρέμβαση του κράτους, το οποίο αναλαμβάνει χρέη και διοχετεύει χρήματα στην οικονομία, δημιουργώντας τεχνητή ζήτηση τη στιγμή που η οργανική ζήτηση υποχωρεί σταδιακά.
Με αυτόν τον τρόπο, οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν αναπόφευκτα στην οικονομική διαδικασία, επηρεάζοντας το ποιοι θα κερδίσουν και ποιοι θα χάσουν στην αγορά.
Σε ένα τέτοιο σύστημα, ο νεποτισμός και η ανεξέλεγκτη διαφθορά καταπνίγουν την οικονομική ανάπτυξη.
Η επιχειρηματική επιτυχία παύει πλέον να εξαρτάται από την καινοτομία και την παραγωγικότητα, με αποτέλεσμα ολόκληρο το σύστημα να χάνει την ανταγωνιστικότητά του.
Όλο και συχνότερα, εκείνοι που διατηρούν τις στενότερες σχέσεις με την κυβέρνηση είναι αυτοί που ευημερούν περισσότερο, ανεξάρτητα από την ποιότητα ή την τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
Αυτό, με τη σειρά του, οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη πόλωση του πλούτου στην κοινωνία.
Οι νικητές αυτού του συστήματος διαθέτουν συνήθως και τη μεγαλύτερη πολιτική επιρροή, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του μέλλοντός τους:
Όταν οι πλέον προνομιούχοι άνθρωποι μιας κοινωνίας επιδιώκουν να αποκτήσουν πολιτική επιρροή, δεν το κάνουν για να περιορίσουν τα προνόμιά τους ούτε για να αγωνιστούν υπέρ των καταπιεσμένων και των περιθωριοποιημένων.
Αντιθέτως, επιδιώκουν να διευρύνουν τα προνόμιά τους και να μετακυλίσουν τα βάρη της κοινωνίας στους ώμους των καταπιεσμένων και των περιθωριοποιημένων.
Συνολικά, ολοένα και περισσότερες ενδείξεις μαρτυρούν ότι η πόλωση στην αμερικανική κοινωνία, αλλά και σε άλλες δυτικές χώρες, εντείνεται διαρκώς, ενώ η προοπτική εξόδου από την κρίση μοιάζει ολοένα και πιο απατηλή.
Με τον όρο «έξοδος» εννοώ ένα σημείο στο οποίο οι πλούσιοι θα μπορούσαν να αναρωτηθούν αν έχουν ήδη αρκετά και αν, ίσως, οι φτωχοί έχουν πολύ λίγα.
Φαίνεται, ωστόσο, ότι το ίδιο το σύστημα δεν επιτρέπει μια τέτοια διόρθωση πορείας, εκτός εάν επέλθει μια ριζική αλλαγή, η οποία θα μπορούσε να προκύψει μέσα από μια επανάσταση ή έναν εμφύλιο πόλεμο.
Μην αλλάζετε το σύστημα• απλώς διώξτε τους φτωχούς!
Καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει διέξοδος από αυτή την πορεία των εξελίξεων, είναι κατανοητό ότι άνθρωποι όπως ο Bill Gates και ο Jeffrey Epstein αναρωτήθηκαν: «Πώς μπορούμε να απαλλαγούμε από τους φτωχούς, γενικά…;».
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι Gates και Epstein δεν ήταν οι πρώτοι ούτε οι μόνοι που προβληματίστηκαν γύρω από αυτό το ζήτημα.
Μπορούμε εύλογα να υποθέσουμε ότι πολλοί άνθρωποι του ίδιου κύρους και της ίδιας οικονομικής επιφάνειας έχουν συλλογιστεί πάνω στο πρόβλημα, έχουν αναζητήσει «λύσεις», έχουν διερευνήσει ιδέες και έχουν καταστρώσει σχέδια.
Παρ’ όλα αυτά, το συμπέρασμα παραμένει το ίδιο: η κρίση δεν πρόκειται να επιλυθεί από μόνη της• η ολοένα εντονότερη συγκέντρωση του πλούτου δεν πρόκειται να αντιστραφεί, ούτε η πολυκρίση πρόκειται να αντιμετωπιστεί αν συνεχίσουμε να πορευόμαστε όπως μέχρι σήμερα.
Ασφαλώς, δεν θα καταφέρουμε να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση απλώς μέσω της ψήφου.
Γι’ αυτό, θα πρέπει να αναμένουμε ότι η κατάσταση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται και να υποβόσκει, με περιοδικές εξάρσεις οξείας κρίσης και ολοένα πιο εμφανή σημάδια παρακμής.
Και όλα αυτά, παρά την τεχνολογική πρόοδο και την ιλιγγιώδη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας.
Είναι πλέον σαφές ότι τα προβλήματα είναι συστημικά και ότι το ίδιο το σύστημα πάσχει εκ θεμελίων.
www.bankingnews.gr
Βρισκόμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με κάποια κρίση και, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, οι αγαπημένοι μας ηγέτες μοιάζουν ανίκανοι να αναστρέψουν την κατάσταση.
Αντίθετα, τα πράγματα γίνονται όλο και χειρότερα, ενώ οι ηγέτες μας αναλώνονται στην αναζήτηση του υπευθύνου: φταίνε ο Joe Biden και οι Δημοκρατικοί, o Trump, φταίνε οι «σοσιαλιστές», φταίνε οι μουσουλμάνοι, οι Κινέζοι, οι Ρώσοι…
Αν μπορούσαμε μόνο να απαλλαγούμε από αυτούς τους παλιάνθρωπους, όλα θα γίνονταν και πάλι υπέροχα!
Ωστόσο, σπάνια ακούμε να γίνεται συζήτηση για τις πιθανές συστημικές αιτίες όλων αυτών των διαδοχικών κρίσεων, επισημαίνει ο Alex Krainer.
Τι θα συνέβαινε, άραγε, αν το ίδιο το σύστημα ήταν διεφθαρμένο και προκαλούσε τις κρίσεις;
Σε κάθε οικονομία, άλλωστε, οι άνθρωποι είναι εκείνοι που παράγουν όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, που κατασκευάζουν τις υποδομές και αναπτύσσουν την τεχνολογία.
Αν το σύστημα κλονίζεται, αυτό οφείλεται στο ότι οι άνθρωποι έγιναν ξαφνικά τεμπέληδες ή μήπως η παραγωγικότητα της εργασίας μειώθηκε για κάποιον λόγο;
Τα στοιχεία, πάντως, δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο.
Είναι σαφές ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στις ΗΠΑ αλλά και παγκοσμίως αυξάνεται σταθερά εδώ και δεκαετίες: η ίδια ποσότητα εργασίας παράγει ολοένα και μεγαλύτερη οικονομική αξία.
Παρότι ο μεταποιητικός τομέας έμεινε πίσω, η μείωση της παραγωγικότητάς του ήταν πολύ μικρή, ενώ η συνολική παραγωγικότητα των επιχειρήσεων εκτός του αγροτικού τομέα συνέχισε να αυξάνεται.
Λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική πρόοδο που σημειώθηκε κατά την ίδια περίοδο, καθώς και την αφθονία οικονομικά προσιτής ενέργειας για τη λειτουργία των μηχανημάτων και των υπολογιστών, αυτή η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη.
Η παθογένεια είναι συστημική
Για κάποιον λόγο, ωστόσο, η ζωή των περισσότερων ανθρώπων δεν γίνεται καλύτερη.
Αντιθέτως, η οικονομική τους κατάσταση επιδεινώνεται ολοένα και περισσότερο.
Οι δυνατότητές τους να αποταμιεύουν περιορίζονται διαρκώς και αναγκάζονται όλο και συχνότερα να χρησιμοποιούν τις πιστωτικές τους κάρτες για να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες.
Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι πολλοί αναλυτές απορρίπτουν όλα αυτά ως μια προσωρινή κατάσταση ή επιρρίπτουν την ευθύνη για τα οικονομικά τους προβλήματα στους ίδιους τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Όταν, όμως, τέτοια προβλήματα πλήττουν ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού, ίσως η αιτία να βρίσκεται στον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας.
Ακόμη και οι πιο αδίστακτοι καπιταλιστές θα έπρεπε να αναγνωρίζουν ότι κάθε επιχείρηση —οποιαδήποτε κι αν είναι— έχει περισσότερες πιθανότητες να επιτύχει όταν όλοι οι συμμετέχοντες στο οικονομικό σύστημα διαθέτουν επαρκή αγοραστική δύναμη.
Οι κατασκευαστές ενδυμάτων μπορούν να πωλούν περισσότερα προϊόντα σε υψηλότερες τιμές, τα κινηματογραφικά στούντιο να διαθέτουν περισσότερα εισιτήρια, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια να γεμίζουν περισσότερα δωμάτια και τραπέζια, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες να πωλούν περισσότερα αυτοκίνητα.
Αντίθετα, όταν η αγοραστική δύναμη των πολιτών μειώνεται σταδιακά, όλες αυτές οι επιχειρήσεις ενδέχεται να αναγκαστούν να μειώσουν τις τιμές τους, να περιορίσουν την παραγωγή τους ή να κάνουν και τα δύο.
Σε διαφορετική περίπτωση, κινδυνεύουν ακόμη και να χρεοκοπήσουν.
Αυτό ωθεί πολλές επιχειρήσεις να επιδιώκουν την ανάπτυξή τους όχι τόσο μέσω της ελεύθερης αγοράς, όσο μέσω της διεκδίκησης κρατικών κονδυλίων και δημόσιων συμβάσεων.
Έτσι αρχίζει να διαμορφώνεται ο κρατικός καπιταλισμός, ένα μοντέλο που εφαρμόστηκε και σε κοινωνίες οι οποίες θεωρούνταν οργανωμένες και πολιτισμένες, όπως η Σοβιετική Ένωση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, οι οποίες κλείνουν όλο και συχνότερα τις παραδοσιακές παραγωγικές τους μονάδες και σπεύδουν να στραφούν στην κατασκευή όπλων, προκειμένου να τα πωλούν στο κράτος.
Ακόμη και η Porsche ανακοινώνει ολοένα περισσότερες περικοπές στο προσωπικό και στην παραγωγή της. Σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε χθες, τα περιθώρια κέρδους της Porsche έχουν υποχωρήσει από το 18% στο μόλις 1,1%.
Η εταιρεία σχεδιάζει πλέον να μειώσει την παραγωγή της και να περικόψει μία στις πέντε θέσεις εργασίας.
Ελάχιστοι θα υποστήριζαν ότι η Porsche κατασκευάζει προϊόντα χαμηλής ποιότητας ή ότι οι αγοραστές δεν επιθυμούν να αγοράσουν τα αυτοκίνητά της.
Η αποπληθωριστική σπείρα του θανάτου
Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι, όταν πολλές επιχειρήσεις περιορίζουν την παραγωγή τους και μειώνουν το προσωπικό τους, η αγοραστική δύναμη που θα είναι διαθέσιμη στην οικονομία κατά την επόμενη περίοδο θα μειωθεί ακόμη περισσότερο.
Αυτό θα οδηγήσει σε νέες περικοπές το επόμενο έτος, δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο φαύλο κύκλο, τον οποίο ορισμένοι οικονομολόγοι αποκαλούν «αποπληθωριστική σπείρα του θανάτου».
Ο μόνος τρόπος να ανακοπεί αυτή η εξέλιξη είναι η παρέμβαση του κράτους, το οποίο αναλαμβάνει χρέη και διοχετεύει χρήματα στην οικονομία, δημιουργώντας τεχνητή ζήτηση τη στιγμή που η οργανική ζήτηση υποχωρεί σταδιακά.
Με αυτόν τον τρόπο, οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν αναπόφευκτα στην οικονομική διαδικασία, επηρεάζοντας το ποιοι θα κερδίσουν και ποιοι θα χάσουν στην αγορά.
Σε ένα τέτοιο σύστημα, ο νεποτισμός και η ανεξέλεγκτη διαφθορά καταπνίγουν την οικονομική ανάπτυξη.
Η επιχειρηματική επιτυχία παύει πλέον να εξαρτάται από την καινοτομία και την παραγωγικότητα, με αποτέλεσμα ολόκληρο το σύστημα να χάνει την ανταγωνιστικότητά του.
Όλο και συχνότερα, εκείνοι που διατηρούν τις στενότερες σχέσεις με την κυβέρνηση είναι αυτοί που ευημερούν περισσότερο, ανεξάρτητα από την ποιότητα ή την τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
Αυτό, με τη σειρά του, οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη πόλωση του πλούτου στην κοινωνία.
Οι νικητές αυτού του συστήματος διαθέτουν συνήθως και τη μεγαλύτερη πολιτική επιρροή, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του μέλλοντός τους:
Όταν οι πλέον προνομιούχοι άνθρωποι μιας κοινωνίας επιδιώκουν να αποκτήσουν πολιτική επιρροή, δεν το κάνουν για να περιορίσουν τα προνόμιά τους ούτε για να αγωνιστούν υπέρ των καταπιεσμένων και των περιθωριοποιημένων.
Αντιθέτως, επιδιώκουν να διευρύνουν τα προνόμιά τους και να μετακυλίσουν τα βάρη της κοινωνίας στους ώμους των καταπιεσμένων και των περιθωριοποιημένων.
Συνολικά, ολοένα και περισσότερες ενδείξεις μαρτυρούν ότι η πόλωση στην αμερικανική κοινωνία, αλλά και σε άλλες δυτικές χώρες, εντείνεται διαρκώς, ενώ η προοπτική εξόδου από την κρίση μοιάζει ολοένα και πιο απατηλή.
Με τον όρο «έξοδος» εννοώ ένα σημείο στο οποίο οι πλούσιοι θα μπορούσαν να αναρωτηθούν αν έχουν ήδη αρκετά και αν, ίσως, οι φτωχοί έχουν πολύ λίγα.
Φαίνεται, ωστόσο, ότι το ίδιο το σύστημα δεν επιτρέπει μια τέτοια διόρθωση πορείας, εκτός εάν επέλθει μια ριζική αλλαγή, η οποία θα μπορούσε να προκύψει μέσα από μια επανάσταση ή έναν εμφύλιο πόλεμο.
Μην αλλάζετε το σύστημα• απλώς διώξτε τους φτωχούς!
Καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει διέξοδος από αυτή την πορεία των εξελίξεων, είναι κατανοητό ότι άνθρωποι όπως ο Bill Gates και ο Jeffrey Epstein αναρωτήθηκαν: «Πώς μπορούμε να απαλλαγούμε από τους φτωχούς, γενικά…;».
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι Gates και Epstein δεν ήταν οι πρώτοι ούτε οι μόνοι που προβληματίστηκαν γύρω από αυτό το ζήτημα.
Μπορούμε εύλογα να υποθέσουμε ότι πολλοί άνθρωποι του ίδιου κύρους και της ίδιας οικονομικής επιφάνειας έχουν συλλογιστεί πάνω στο πρόβλημα, έχουν αναζητήσει «λύσεις», έχουν διερευνήσει ιδέες και έχουν καταστρώσει σχέδια.
Παρ’ όλα αυτά, το συμπέρασμα παραμένει το ίδιο: η κρίση δεν πρόκειται να επιλυθεί από μόνη της• η ολοένα εντονότερη συγκέντρωση του πλούτου δεν πρόκειται να αντιστραφεί, ούτε η πολυκρίση πρόκειται να αντιμετωπιστεί αν συνεχίσουμε να πορευόμαστε όπως μέχρι σήμερα.
Ασφαλώς, δεν θα καταφέρουμε να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση απλώς μέσω της ψήφου.
Γι’ αυτό, θα πρέπει να αναμένουμε ότι η κατάσταση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται και να υποβόσκει, με περιοδικές εξάρσεις οξείας κρίσης και ολοένα πιο εμφανή σημάδια παρακμής.
Και όλα αυτά, παρά την τεχνολογική πρόοδο και την ιλιγγιώδη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας.
Είναι πλέον σαφές ότι τα προβλήματα είναι συστημικά και ότι το ίδιο το σύστημα πάσχει εκ θεμελίων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών