Ρωσία, Λευκορωσία, Καζακστάν και Κιργιζία ετοίμασαν κοινή έκθεση για τις συνέπειες πιθανής αναστολής της αρμενικής συμμετοχής στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, καθώς εντείνονται οι προσπάθειες του Ερεβάν για προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές συζητήσεις στο μετασοβιετικό χώρο φαίνεται να ανοίγει εκ νέου, καθώς τέσσερα κράτη-μέλη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (ΕΑΕΕ) ολοκλήρωσαν έκθεση που εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής της συμμετοχής της Αρμενίας στον οργανισμό, σε περίπτωση που συνεχιστεί η πορεία της χώρας προς βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Η έκθεση των τεσσάρων χωρών
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ρωσικής κυβέρνησης, η Ρωσία, η Λευκορωσία, το Καζακστάν και το Κιργιστάν επεξεργάστηκαν κοινό έγγραφο για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να προκαλέσει η παράλληλη πορεία της Αρμενίας προς δύο διαφορετικά γεωοικονομικά και γεωπολιτικά συστήματα ολοκλήρωσης. Συγκεκριμένα, η έκθεση εξετάζει 1) τη συμβατότητα των νομικών πλαισίων της ΕΕ και της ΕΑΕΕ, 2) τις δεσμεύσεις της Αρμενίας απέναντι στους δύο οργανισμούς περιφερειακής ολοκλήρωσης και 3) τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις για τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρασιατικής Ένωσης. Το θέμα αναμένεται να τεθεί σε επίπεδο ηγετών μέσα στο Δεκέμβριο.
«Δε γίνεται και ΕΕ και ΕΑΕΕ»
Τους τελευταίους μήνες οι ηγεσίες της Ρωσίας, της Λευκορωσίας, του Καζακστάν και της Κιργιζίας έχουν διαμηνύσει επανειλημμένα ότι η πλήρης συμμετοχή τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη. Για το λόγο αυτό έχουν καλέσει το Ερεβάν να εξετάσει ακόμη και τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, ώστε η αρμενική κοινωνία να επιλέξει ποια στρατηγική κατεύθυνση επιθυμεί να ακολουθήσει.
Η θέση Pashinyan
Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Nikol Pashinyan έχει αναγνωρίσει δημοσίως ότι τα δύο συστήματα ολοκλήρωσης δεν είναι πλήρως συμβατά. Παράλληλα, επιμένει ότι η χώρα του επιδιώκει να διατηρήσει τις οικονομικές σχέσεις με την ΕΑΕΕ ενώ συνεχίζει την προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από αρκετές πρωτεύουσες της Eυρασιατικής Ένωσης, οι οποίες θεωρούν ότι αργά ή γρήγορα το Ερεβάν θα κληθεί να κάνει μια σαφή επιλογή.
Γιατί η απόφαση αφορά ολόκληρη την Υπερκαυκασία
Η Αρμενία κατέχει ιδιαίτερη θέση στο Νότιο Καύκασο. Πέρα από τη συμμετοχή της στην ΕΑΕΕ, διατηρεί στενούς οικονομικούς κι ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τα τελευταία χρόνια τις επαφές της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Γι' αυτό κι η τελική της επιλογή δεν θα επηρεάσει μόνο την ίδια, αλλά ενδεχομένως ολόκληρη την αρχιτεκτονική ισορροπιών στην περιοχή.
Η γεωπολιτική διάσταση
Η συζήτηση για την Αρμενία υπερβαίνει τα στενά όρια μιας οικονομικής διαφωνίας. Αγγίζει ένα μεγαλύτερο ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο των παγκόσμιων εξελίξεων: πώς θα διαμορφωθεί η διεθνής τάξη τις επόμενες δεκαετίες. Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση δεν παρουσιάζεται από τη Μόσχα απλώς ως μια τελωνειακή ή εμπορική ένωση. Στη ρωσική κι «ευρασιατική» στρατηγική αντίληψη θεωρείται ένας από τους βασικούς πυλώνες ενός πολυπολικού διεθνούς συστήματος, στο οποίο τα κράτη του μετασοβιετικού χώρου συγκροτούν ένα διακριτό πόλο οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος. Υπό αυτή την οπτική, η συζήτηση για τη τελική θέση της Αρμενίας αφορά κάτι πολύ μεγαλύτερο από δασμούς ή εμπορικές ρυθμίσεις. Αφορά το αν ο Νότιος Καύκασος θα παραμείνει ενταγμένος στις δομές της «ευρασιατικής ολοκλήρωσης» - με τη στενή έννοια του όρου - ή αν θα αποτελέσει ακόμη ένα πεδίο επέκτασης της ευρωπαϊκής επιρροής προς Ανατολάς. Για τον λόγο αυτό, η απόφαση που θα κληθεί να λάβει το Ερεβάν τους επόμενους μήνες ενδέχεται να αποκτήσει σημασία πολύ μεγαλύτερη από τα σύνορα της ίδιας της Αρμενίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών