«I’ll be back» - Οι New York Times αποκωδικοποιούν τη στρατηγική του Vučić μετά την ήττα

Για χρόνια, ο Aleksandar Vučić κι ο Viktor Orbán θεωρούνταν από τους πολιτικούς αντιπάλους τους οι ισχυρότεροι εκφραστές του λεγόμενου «ανελεύθερου μοντέλου» διακυβέρνησης στην Ευρώπη. Κι οι δύο οικοδόμησαν πολιτικές καριέρες αμφισβητώντας παραδοσιακά κέντρα εξουσίας, συγκρούστηκαν με ευρωπαϊκούς θεσμούς κι υιοθέτησαν συχνά ρητορική που θύμιζε τον Donald Trump, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούσαν το «βαθύ κράτος», τα μέσα ενημέρωσης και τις πολιτικές ελίτ. Γι' αυτό και πολλοί περίμεναν ότι, εφόσον έχαναν την εξουσία, θα ακολουθούσαν τον ίδιο δρόμο που ακολούθησε ο Trump μετά τις αμερικανικές εκλογές. Δε συνέβη. Κι αυτό ακριβώς επιχειρούν να εξηγήσουν τώρα οι New York Times.

Η ερώτηση που έθεσε η αμερικανική εφημερίδα

Σε εκτενή ανάλυσή της, η αμερικανική εφημερίδα προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερώτημα που απασχολεί τόσο τις Βρυξέλλες όσο και την Ουάσιγκτον: Γιατί ο Vučić κι ο Orbán επέλεξαν να αναγνωρίσουν την ήττα τους αντί να αμφισβητήσουν τα αποτελέσματα;
 Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή κι οι δύο ηγέτες είχαν κατηγορηθεί επανειλημμένα από αντιπάλους και Δυτικά μέσα ενημέρωσης ότι συγκεντρώνουν υπερβολική εξουσία κι ότι δημιουργούν πολιτικά συστήματα προσαρμοσμένα στις δικές τους ανάγκες. 
Παρά ταύτα, όταν βρέθηκαν μπροστά στο ενδεχόμενο απώλειας της εξουσίας, δεν επέλεξαν τη μετωπική σύγκρουση.

Η θεωρία του Christopher Hill

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ερμηνεία του πρώην Αμερικανού πρεσβευτή στο Βελιγράδι, Christopher Hill.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Vučić αντιλήφθηκε πολύ γρήγορα ότι τα δεδομένα των εκλογών δεν άφηναν πολλά περιθώρια αμφισβήτησης.
Κατά την εκτίμησή του, ο πρώην Σέρβος πρόεδρος δεν εξέτασε σοβαρά κάποιο σενάριο θεσμικής σύγκρουσης ή προσπάθειας ανατροπής του αποτελέσματος.
Αντιθέτως, προτίμησε να επενδύσει σε μια διαφορετική στρατηγική. Μια στρατηγική αναμονής.
Ο Hill θεωρεί ότι ο Vučić ποντάρει στο γεγονός ότι η ετερόκλητη και πολυστρωματική «Φοιτητική Συμμαχία», η οποία κατάφερε να νικήσει το προηγούμενο σύστημα εξουσίας, θα δυσκολευτεί να διατηρήσει τη συνοχή της. Με άλλα λόγια, ο Vučić δε δίνει τη μάχη σήμερα γιατί πιστεύει ότι θα έχει καλύτερες πιθανότητες αύριο.

Η «στρατηγική του Εξολοθρευτή»

Ακριβώς γι' αυτό ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης χρησιμοποίησε έναν ασυνήθιστο παραλληλισμό.
Περιέγραψε τη στάση του Vučić ως τη «στρατηγική του Εξολοθρευτή». Το πολιτικό μήνυμα συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: I'll be back. «Θα επιστρέψω».
Η λογική είναι απλή.
Ένας πολιτικός που πιστεύει ότι το νέο κυβερνητικό σχήμα θα φθαρεί γρήγορα δεν χρειάζεται να δώσει την τελική μάχη τη νύχτα της ήττας.
Χρειάζεται απλώς να περιμένει.
Να παίξει το «μακρύ παιχνίδι».
Το παιχνίδι της υπομονής.  
Η προσέγγιση αυτή διαφέρει ριζικά από το μοντέλο Trump, όπου η αμφισβήτηση του αποτελέσματος έγινε άμεσο και κεντρικό πολιτικό εργαλείο.

Ο παράγοντας των Βρυξελλών

Οι New York Times εντοπίζουν κι έναν δεύτερο παράγοντα.
Την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι Βρυξέλλες έχουν αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη επιρροή στα κράτη της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης μέσω των χρηματοδοτήσεων, των αναπτυξιακών προγραμμάτων και της οικονομικής στήριξης .
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και πολιτικοί που εμφανίζονται συγκρουσιακοί απέναντι στην ΕΕ γνωρίζουν πως υπάρχουν όρια που δύσκολα μπορούν να ξεπεράσουν χωρίς κόστος.
Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση συνδέεται πλέον όλο και περισσότερο με την τήρηση δημοκρατικών διαδικασιών και τη θεσμική ομαλότητα.
Κατά την αμερικανική εφημερίδα, το γεγονός αυτό περιόρισε σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών τόσο του Vučić όσο και του Orbán.

Η διαφορετική εκδοχή του Vučić

Ο ίδιος ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας απορρίπτει ωστόσο την άποψη ότι επηρεάστηκε από πιέσεις της Δύσης.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε, η επιλογή του να παραδεχθεί την ήττα δεν είχε καμία σχέση με παρεμβάσεις ξένων παραγόντων.
Αντίθετα, όπως υποστήριξε, βασίστηκε αποκλειστικά στα εκλογικά δεδομένα.
Ο Vučić περιέγραψε μια βραδιά που αρχικά έμοιαζε ελπιδοφόρα για το στρατόπεδό του.
Τα πρώτα αποτελέσματα από τις αγροτικές περιοχές δημιουργούσαν αισιοδοξία.
Όμως η εικόνα άλλαξε όταν άρχισαν να καταφθάνουν τα στοιχεία από το Βελιγράδι και τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Τότε, όπως λέει, έγινε σαφές ότι τα μαθηματικά δεν έβγαιναν. Κι όταν τα μαθηματικά δεν βγαίνουν …καμία πολιτική αφήγηση δεν μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα.

Η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Orbán

Ο Vučić αποκάλυψε επίσης ότι ο πρώτος ξένος ηγέτης που επικοινώνησε μαζί του μετά τις εκλογές ήταν ο Viktor Orbán.
Η συνομιλία πραγματοποιήθηκε, σύμφωνα με τον ίδιο, στις 23:15 το βράδυ των εκλογών.
Η λεπτομέρεια αυτή έχει ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Οι δύο άνδρες θεωρούνται εδώ και χρόνια πολιτικοί σύμμαχοι, ενώ μοιράζονται παρόμοιες απόψεις σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, μεταναστευτικής πολιτικής και σχέσεων με τις Βρυξέλλες.
Η παράλληλη απώλεια της εξουσίας από δύο τόσο ισχυρές προσωπικότητες δημιούργησε αναπόφευκτα συγκρίσεις.

Η συνάντηση που έγινε σύμβολο

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ανάλυσης, πάντως, αφορά μια μεταγενέστερη συνάντηση.
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Vučić κι ο Orbán συναντήθηκαν στο σπίτι του πατέρα του πρώην Σέρβου προέδρου, κοντά στο Βελιγράδι.
Εκεί, σύμφωνα με την αφήγηση της εφημερίδας, οι δύο πολιτικοί αναγνώρισαν ότι έχασαν την εξουσία. Όχι όμως και τη φιλοδοξία τους.
Το μήνυμα που θέλησαν να εκπέμψουν ήταν πως η εκλογική ήττα δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με πολιτική εξαφάνιση. 
Εκεί, ακριβώς, κρύβεται ο πραγματικός λόγος που η ανάλυση των New York Times επέλεξε τον παραλληλισμό με τον Terminator.
Γιατί η ουσία της στρατηγικής δεν βρίσκεται στην ήττα. Βρίσκεται στην πεποίθηση ότι η ήττα είναι προσωρινή. Κι ότι η επόμενη πολιτική μάχη έχει ήδη αρχίσει, ακόμη κι αν οι πρωταγωνιστές της δεν βρίσκονται πια στην εξουσία….

www.bankingnews.gr