Παρότι Ρωσία και Γεωργία δε διατηρούν κατ’ ουσίαν διπλωματικές σχέσεις εδώ και 18 χρόνια, το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών καταγράφει νέα άνοδο. Η πρόταση του Sergei Shoigu για επανενεργοποίηση της πλατφόρμας «3+3» αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το μέλλον του Νοτίου Καυκάσου, των ενεργειακών διαδρομών και των μεταφορών που συνδέουν Ευρώπη και Ασία
Δεκαοκτώ χρόνια μετά τον πόλεμο της Νότιας Οσετίας (2008) και τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Μόσχας και Τιφλίδας, η οικονομία φαίνεται να ακολουθεί το δικό της δρόμο. Η δήλωση του γραμματέα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Sergei Shoigu υπέρ της περαιτέρω ανάπτυξης των ρωσογεωργιανών οικονομικών σχέσεων και της επανενεργοποίησης της περιφερειακής ευρασιατικής πλατφόρμας «3+3» δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική τοποθέτηση. Αντίθετα, αντανακλά μια βαθύτερη πραγματικότητα: η Ρωσία κι η Γεωργία μπορεί να παραμένουν γεωπολιτικά απομακρυσμένες, όμως οι οικονομικοί δεσμοί μεταξύ τους παραμένουν ισχυροί και σε ορισμένους τομείς γίνονται ακόμη ισχυρότεροι. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η οικονομική πραγματικότητα μπορεί να ανοίξει το δρόμο για μια νέα μορφή πολιτικού διαλόγου.
Εμπόριο χωρίς διπλωματικές σχέσεις
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, ο όγκος του εμπορίου μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας έφθασε τα 2,21 δισεκατομμύρια δολάρια, παρουσιάζοντας αύξηση άνω του 16%.
Η Ρωσία παραμένει ο τρίτος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Γεωργίας μετά την Τουρκία και την Κίνα.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η δομή αυτής της σχέσης. Η Γεωργία εισήγαγε ρωσικά προϊόντα αξίας περίπου 1,65 δισ. δολαρίων, ενώ οι εξαγωγές της προς τη ρωσική αγορά περιορίστηκαν στα 560 εκατ. δολάρια.
Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων προέρχεται κυρίως από την αυξανόμενη εξάρτηση της γεωργιανής οικονομίας από τις ρωσικές εισαγωγές.
Η ενεργειακή διάσταση που σπάνια συζητείται
Ένα μεγάλο μέρος των γεωργιανών εισαγωγών από τη Ρωσία αφορά ενεργειακά προϊόντα.
Η Γεωργία έχει μειώσει σε σχέση με παλαιότερες περιόδους την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία, ωστόσο η ρωσική αγορά εξακολουθεί να κατέχει σημαντική θέση στην προμήθεια ενεργειακών πόρων και καυσίμων.
Για τη Μόσχα, η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία γεωοικονομικής επιρροής στο μετασοβιετικό χώρο, δηλαδή στο «εγγύς εξωτερικό» κατά τους Ρώσους στρατηγιστές.
Για την Τιφλίδα, η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη γενικότερη σταθερότητα του Νοτίου Καυκάσου.
Αυτό εξηγεί γιατί, παρά τις γεωπολιτικές συγκρούσεις, καμία από τις δύο χώρες δεν έδειξε διάθεση να διαρρήξει πλήρως τους οικονομικούς δεσμούς.
Το «Εγγύς Εξωτερικό» της Ρωσίας
Η γεωπολιτική αξία της Γεωργίας
Ωστόσο, ο οικονομικός πυλώνας αποτελεί μόνο ένα μέρος της εξίσωσης.
Η Γεωργία κατέχει μια εξαιρετικά κρίσιμη γεωγραφική θέση στο χάρτη του Καυκάσου.
Το συνοριακό πέρασμα του Verkhny Lars αποτελεί την πιο σημαντική χερσαία αρτηρία που συνδέει τη Ρωσική Ομοσπονδία με την Αρμενία, ενώ λειτουργεί κι ως βασικός διάδρομος προς την Τουρκία.
Για τη Μόσχα, η διατήρηση αυτού του άξονα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι διεθνείς εμπορικές και μεταφορικές διαδρομές αναδιαμορφώνονται.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ρωσία παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις γύρω από το λεγόμενο «Μεσαίο Διάδρομο» (Middle Corridor), ο οποίος συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω Κεντρικής Ασίας, Κασπίας Θάλασσας, Αζερμπαϊτζάν και Γεωργίας, παρακάμπτοντας το ρωσικό έδαφος.
Για πολλούς αναλυτές, η εν λόγω γραμμή επικοινωνίας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους γεωοικονομικούς ανταγωνισμούς της επόμενης δεκαετίας…
Το πέρασμα Verkhny Lars
Τι είναι η πλατφόρμα «3+3»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία η αναφορά του Shoigu στην πλατφόρμα «3+3».
Το σχήμα «3+3» πρόκειται για μια περιφερειακή ευρασιατική πρωτοβουλία που περιλαμβάνει Ρωσία, Τουρκία, Ιράν και τις τρεις χώρες του Νοτίου Καυκάσου: Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία.
Η φιλοσοφία της πλατφόρμας είναι απλή αλλά γεωπολιτικά φιλόδοξη: τα προβλήματα του Καυκάσου να επιλύονται από τα ίδια τα κράτη της περιοχής, χωρίς την εμπλοκή «εξωπεριφερειακών Δυνάμεων».
Για τη Μόσχα, το «3+3» δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό φόρουμ. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής που στοχεύει στη δημιουργία ενός περιφερειακού συστήματος συνεργασίας, ενός «Μεγάλου Χώρου», όπου οι χώρες του Καυκάσου θα συνεννοούνται μεταξύ τους άμεσα κι όχι μέσω Δυτικών διαμεσολαβητών.
Τι είναι η πλατφόρμα «3+3»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία η αναφορά του Shoigu στην πλατφόρμα «3+3».
Το σχήμα «3+3» πρόκειται για μια περιφερειακή ευρασιατική πρωτοβουλία που περιλαμβάνει Ρωσία, Τουρκία, Ιράν και τις τρεις χώρες του Νοτίου Καυκάσου: Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία.
Η φιλοσοφία της πλατφόρμας είναι απλή αλλά γεωπολιτικά φιλόδοξη: τα προβλήματα του Καυκάσου να επιλύονται από τα ίδια τα κράτη της περιοχής, χωρίς την εμπλοκή «εξωπεριφερειακών Δυνάμεων».
Για τη Μόσχα, το «3+3» δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό φόρουμ. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής που στοχεύει στη δημιουργία ενός περιφερειακού συστήματος συνεργασίας, ενός «Μεγάλου Χώρου», όπου οι χώρες του Καυκάσου θα συνεννοούνται μεταξύ τους άμεσα κι όχι μέσω Δυτικών διαμεσολαβητών.
O «Μεσαίος Διάδρομος»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών