Δυτικές πηγές αποκαλύπτουν λεπτομέρειες του σχεδίου Trump για το φυσικό αέριο
Να οδηγήσει την Ευρώπη στην επανέναρξη των αγορών ρωσικού φυσικού αερίου επιδιώκει η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εκτιμούν ότι τα οικονομικά οφέλη και η επιστροφή της Ρωσίας στην προσοδοφόρα ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας θα μπορούσαν να επιταχύνουν τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία κάλυπτε περίπου το 45% των συνολικών αναγκών της Ευρώπης σε φυσικό αέριο.
Οι βασικές οδοί μεταφοράς ήταν οι αγωγοί Nord Stream, οι οποίοι διέσχιζαν τον βυθό της Βαλτικής Θάλασσας, μεταφέροντας απευθείας φυσικό αέριο στη Γερμανία.
Σε λειτουργία βρισκόταν επίσης ο αγωγός Yamal-Europe, ο οποίος διέρχεται από τη Λευκορωσία και την Πολωνία, ενώ οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης προμηθεύονταν φυσικό αέριο μέσω του Turkish Stream.
Παράλληλα, υπήρχε και το ουκρανικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου: ένα εκτεταμένο δίκτυο αγωγών, κατασκευασμένο κατά τη σοβιετική περίοδο, το οποίο μετέφερε φυσικό αέριο από το κοίτασμα Urengoy, μέσω της ουκρανικής επικράτειας, προς την Κεντρική Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το μερίδιο του ρωσικού φυσικού αερίου στις εισαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει πλέον μειωθεί από το 45% στο 11%.
Οι εναπομένουσες ποσότητες εισάγονται κυρίως με πλοία, υπό τη μορφή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ή μέσω του Turkish Stream.
Το αμερικανικό LNG έχει αναδειχθεί στον βασικό αντικαταστάτη του ρωσικού φυσικού αερίου. Αμερικανικές εταιρείες έχουν επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην κατασκευή λιμενικών εγκαταστάσεων και τερματικών σταθμών, ενώ έχουν υπογράψει μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας με ευρωπαϊκές εταιρείες.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ρητά τον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027.
Ποιο είναι το σχέδιο Kushner-Witkoff;
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal», οι ειδικοί απεσταλμένοι του Trump, Steven Witkoff και Jared Kushner, φέρονται να βρίσκονται πίσω από τη νέα στρατηγική για το φυσικό αέριο.
Κατά τις επισκέψεις τους στη Μόσχα, στις Βρυξέλλες και στο Κίεβο, φέρονται να έθεσαν στο τραπέζι την ιδέα της επανέναρξης των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Το σχέδιο που φέρεται να παρουσίασαν οι διαπραγματευτές του Trump περιλαμβάνει μια σειρά από διαδοχικά βήματα, όπως αποκαλύπτει η «Wall Street Journal».
Προκειμένου να παρακαμφθούν οι αυστηρές ευρωπαϊκές κυρώσεις και οι περιορισμοί στις απευθείας συναλλαγές με τη Μόσχα, προτείνεται η δημιουργία μιας εταιρείας-ενδιάμεσου.
Συγκεκριμένα, το ρωσικό φυσικό αέριο θα αγοράζεται αρχικά από έναν Αμερικανό μεσάζοντα, ο οποίος στη συνέχεια θα το μεταπωλεί σε ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες.
Για τη μεταφορά του θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το ουκρανικό δίκτυο αγωγών, το οποίο παραμένει σε σχετικά λειτουργική κατάσταση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η περιορισμένη διαμετακόμιση ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας συνεχίστηκε ακόμη και κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης, μέχρι την οριστική διακοπή της τον Ιανουάριο του 2025.
Προκειμένου να αποφευχθούν οι κατηγορίες από πολιτικούς αντιπάλους στις ΗΠΑ και την Ευρώπη ότι η κυβέρνηση Trump διοχετεύει απευθείας χρήματα στη Ρωσία, ο Λευκός Οίκος φέρεται να προτείνει μια ειδική χρηματοοικονομική διευθέτηση.
Τα έσοδα από τις πωλήσεις του φυσικού αερίου δεν θα καταλήγουν απευθείας στον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό, αλλά θα κατατίθενται σε ειδικούς λογαριασμούς μεσεγγύησης (escrow) σε τρίτες, ουδέτερες χώρες.
Το Κρεμλίνο θα αποκτήσει πρόσβαση στα συγκεκριμένα κεφάλαια, τα οποία ενδέχεται να ανέρχονται σε δισεκατομμύρια δολάρια, μόνο εφόσον εκπληρωθούν οι όροι μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εκτιμούν ότι, στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου, όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές θα μπορούσαν να αποκομίσουν οφέλη.
Η Ρωσία θα αποκόμιζε το σημαντικότερο οικονομικό όφελος, καθώς θα επέστρεφε στην ιδιαίτερα προσοδοφόρα ευρωπαϊκή αγορά και θα αποκαθιστούσε σε μεγάλο βαθμό τα έσοδα της Gazprom, η οποία το 2023 κατέγραψε ζημίες-ρεκόρ ύψους 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για πρώτη φορά έπειτα από δύο δεκαετίες.
Η Ουκρανία θα εξασφάλιζε έσοδα από τα τέλη διέλευσης του φυσικού αερίου μέσω του εδάφους της, γεγονός που θα μπορούσε να αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στην οικονομία της, η οποία έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές εξαιτίας του πολέμου.
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, θα μπορούσε να επωφεληθεί από μια σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του φυσικού αερίου, της θέρμανσης και της ηλεκτρικής ενέργειας, ενόψει του επερχόμενου χειμώνα.
Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», εάν αποκατασταθούν οι ροές φυσικού αερίου μέσω της ουκρανικής διαδρομής και, σε μεταγενέστερο στάδιο, επισκευαστεί ο Nord Stream και επανέλθει σε επίπεδα λειτουργίας αντίστοιχα με εκείνα του 2021, η Ρωσία θα μπορούσε να ανακτήσει σχεδόν τα δύο τρίτα (64%) των προηγούμενων εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Η επιχειρηματική λογική του Trump απέναντι στη στρατιωτική πραγματικότητα
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι η στρατηγική του Trump βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην επιχειρηματική προσέγγιση των διεθνών σχέσεων.
Οι Witkoff και Kushner προέρχονται από τον επιχειρηματικό και κατασκευαστικό χώρο. Έχουν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν κάθε σύγκρουση ως μια διαπραγματευτική διαφορά με συγκεκριμένο οικονομικό κόστος, θεωρώντας ότι μια συμφωνία είναι πάντοτε προτιμότερη από μια παρατεταμένη αντιπαράθεση.
Η συλλογιστική τους είναι απλή: εάν προσφερθούν στη Ρωσία σημαντικά οικονομικά ανταλλάγματα, η προοπτική επιστροφής στις διεθνείς αγορές και η δυνατότητα αποκόμισης δισεκατομμυρίων δολαρίων, τότε, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, θα περιοριστούν τα κίνητρα για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η συγκεκριμένη αντίληψη έχει βαθιές ιστορικές ρίζες.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Δυτική Γερμανία υιοθέτησε την πολιτική του Wandel durch Handel, δηλαδή της «αλλαγής μέσω του εμπορίου».
Οι Γερμανοί καγκελάριοι πίστευαν ότι η στενή οικονομική διασύνδεση με τη Σοβιετική Ένωση και, αργότερα, με τη Ρωσία, μέσω του εμπορίου, των αγωγών φυσικού αερίου και των βιομηχανικών συνεργασιών, θα μπορούσε να περιορίσει την πιθανότητα μιας μελλοντικής απειλής, σύμφωνα με τους «New York Times».
Ωστόσο, τα γεγονότα του 2022 ανέτρεψαν με δραματικό τρόπο αυτή την αντίληψη.
Η Liana Fix, συγγραφέας βιβλίου σχετικά με την εξέλιξη της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής, δήλωσε στους «New York Times» ότι, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι συμφωνίες της Γερμανίας για το φυσικό αέριο συνυπήρχαν πάντοτε με την αμερικανική στρατιωτική αποτρεπτική ισχύ, συμπεριλαμβανομένων των πυραυλικών συστημάτων που ήταν στραμμένα προς τη Μόσχα.
Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ωστόσο, η Ευρώπη χαλάρωσε τη στάση της, περιόρισε τις στρατιωτικές δαπάνες και άρχισε να αντιμετωπίζει την οικονομική αλληλεξάρτηση ως μια μορφή ιδανικής «ασπίδας» ασφαλείας.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνέχισαν μια πολιτική αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, ενώ ενισχυόταν η στρατιωτική παρουσία της Δύσης στην Ουκρανία, κοντά στα ρωσικά σύνορα.
Η «Wall Street Journal» υπογραμμίζει ότι το σχέδιο του Trump ενδέχεται να έχει άμεσες συνέπειες και για την αμερικανική οικονομία.
Οι παραγωγοί υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στις ΗΠΑ έχουν επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην κατασκευή εγκαταστάσεων παραγωγής, υγροποίησης και εξαγωγής.
Το 2025, οι αμερικανικές εξαγωγές LNG προς την Ευρώπη έφτασαν στο επίπεδο-ρεκόρ των 10,3 δισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών ημερησίως.
Εάν, όμως, το φθηνότερο ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών επιστρέψει δυναμικά στην ευρωπαϊκή αγορά, οι αμερικανικές επενδύσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με σημαντικούς κινδύνους, ενώ ενδέχεται να διαταραχθούν και οι μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας που έχουν υπογραφεί με ευρωπαϊκές εταιρείες.
«Τίποτα δεν εκφράζει καλύτερα το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» από το να ζητάμε από τους συμμάχους μας να αντικαταστήσουν το αμερικανικό φυσικό αέριο με ρωσικά καύσιμα», σχολιάζει με σαρκαστική διάθεση η «Wall Street Journal».
Η αντίδραση της Ευρώπης και το ενεργειακό αδιέξοδο
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, αντιδρά έντονα στα αμερικανικά σχέδια. Η επίσημη θέση των ευρωπαϊκών θεσμών είναι κατηγορηματική και απορρίπτει την προοπτική επιστροφής στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, Dan Jørgensen, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Σε καμία περίπτωση δεν θα εμπιστευόμουν τη Ρωσία. Ακόμη κι αν επιτευχθεί αύριο η ειρήνη που όλοι ευχόμαστε. Η απαγόρευση των εισαγωγών πρέπει να είναι μόνιμη».
Η «Wall Street Journal» επικαλείται, επίσης, δηλώσεις Ευρωπαίων διπλωματών, οι οποίοι, σε ιδιωτικές συνομιλίες, φέρονται να χρησιμοποιούν ακόμη πιο σκληρή γλώσσα για τα αμερικανικά σχέδια.
Ωστόσο, η κυβέρνηση Trump φαίνεται να εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή αντίσταση ενδέχεται να καμφθεί υπό την πίεση των οικονομικών και ενεργειακών συνθηκών.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές, τα υπόγεια αποθέματα φυσικού αερίου (UGS) στην Ευρώπη βρίσκονται μόλις στο 75% της χωρητικότητάς τους ενόψει του χειμώνα, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.
Σε περίπτωση ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα, η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν και οι επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα σε ορισμένες αποστολές LNG από το Κατάρ, επιβαρύνοντας περαιτέρω την κατάσταση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ως αποτέλεσμα, οι διεθνείς τιμές της ενέργειας καταγράφουν εκ νέου ανοδική πορεία.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, όταν οι Ευρωπαίοι πολίτες βρεθούν αντιμέτωποι με υπέρογκους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης, οι κυβερνήσεις τους ενδέχεται να υιοθετήσουν μια πιο διαλλακτική στάση.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η προοπτική επιστροφής στο φθηνότερο φυσικό αέριο της Σιβηρίας θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική βαρύτητα, παρά τις μέχρι σήμερα επίσημες δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για οριστική απεξάρτηση από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εκτιμούν ότι τα οικονομικά οφέλη και η επιστροφή της Ρωσίας στην προσοδοφόρα ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας θα μπορούσαν να επιταχύνουν τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία κάλυπτε περίπου το 45% των συνολικών αναγκών της Ευρώπης σε φυσικό αέριο.
Οι βασικές οδοί μεταφοράς ήταν οι αγωγοί Nord Stream, οι οποίοι διέσχιζαν τον βυθό της Βαλτικής Θάλασσας, μεταφέροντας απευθείας φυσικό αέριο στη Γερμανία.
Σε λειτουργία βρισκόταν επίσης ο αγωγός Yamal-Europe, ο οποίος διέρχεται από τη Λευκορωσία και την Πολωνία, ενώ οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης προμηθεύονταν φυσικό αέριο μέσω του Turkish Stream.
Παράλληλα, υπήρχε και το ουκρανικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου: ένα εκτεταμένο δίκτυο αγωγών, κατασκευασμένο κατά τη σοβιετική περίοδο, το οποίο μετέφερε φυσικό αέριο από το κοίτασμα Urengoy, μέσω της ουκρανικής επικράτειας, προς την Κεντρική Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το μερίδιο του ρωσικού φυσικού αερίου στις εισαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει πλέον μειωθεί από το 45% στο 11%.
Οι εναπομένουσες ποσότητες εισάγονται κυρίως με πλοία, υπό τη μορφή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ή μέσω του Turkish Stream.
Το αμερικανικό LNG έχει αναδειχθεί στον βασικό αντικαταστάτη του ρωσικού φυσικού αερίου. Αμερικανικές εταιρείες έχουν επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην κατασκευή λιμενικών εγκαταστάσεων και τερματικών σταθμών, ενώ έχουν υπογράψει μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας με ευρωπαϊκές εταιρείες.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ρητά τον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027.
Ποιο είναι το σχέδιο Kushner-Witkoff;
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal», οι ειδικοί απεσταλμένοι του Trump, Steven Witkoff και Jared Kushner, φέρονται να βρίσκονται πίσω από τη νέα στρατηγική για το φυσικό αέριο.
Κατά τις επισκέψεις τους στη Μόσχα, στις Βρυξέλλες και στο Κίεβο, φέρονται να έθεσαν στο τραπέζι την ιδέα της επανέναρξης των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Το σχέδιο που φέρεται να παρουσίασαν οι διαπραγματευτές του Trump περιλαμβάνει μια σειρά από διαδοχικά βήματα, όπως αποκαλύπτει η «Wall Street Journal».
Προκειμένου να παρακαμφθούν οι αυστηρές ευρωπαϊκές κυρώσεις και οι περιορισμοί στις απευθείας συναλλαγές με τη Μόσχα, προτείνεται η δημιουργία μιας εταιρείας-ενδιάμεσου.
Συγκεκριμένα, το ρωσικό φυσικό αέριο θα αγοράζεται αρχικά από έναν Αμερικανό μεσάζοντα, ο οποίος στη συνέχεια θα το μεταπωλεί σε ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες.
Για τη μεταφορά του θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το ουκρανικό δίκτυο αγωγών, το οποίο παραμένει σε σχετικά λειτουργική κατάσταση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η περιορισμένη διαμετακόμιση ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας συνεχίστηκε ακόμη και κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης, μέχρι την οριστική διακοπή της τον Ιανουάριο του 2025.
Προκειμένου να αποφευχθούν οι κατηγορίες από πολιτικούς αντιπάλους στις ΗΠΑ και την Ευρώπη ότι η κυβέρνηση Trump διοχετεύει απευθείας χρήματα στη Ρωσία, ο Λευκός Οίκος φέρεται να προτείνει μια ειδική χρηματοοικονομική διευθέτηση.
Τα έσοδα από τις πωλήσεις του φυσικού αερίου δεν θα καταλήγουν απευθείας στον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό, αλλά θα κατατίθενται σε ειδικούς λογαριασμούς μεσεγγύησης (escrow) σε τρίτες, ουδέτερες χώρες.
Το Κρεμλίνο θα αποκτήσει πρόσβαση στα συγκεκριμένα κεφάλαια, τα οποία ενδέχεται να ανέρχονται σε δισεκατομμύρια δολάρια, μόνο εφόσον εκπληρωθούν οι όροι μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εκτιμούν ότι, στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου, όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές θα μπορούσαν να αποκομίσουν οφέλη.
Η Ρωσία θα αποκόμιζε το σημαντικότερο οικονομικό όφελος, καθώς θα επέστρεφε στην ιδιαίτερα προσοδοφόρα ευρωπαϊκή αγορά και θα αποκαθιστούσε σε μεγάλο βαθμό τα έσοδα της Gazprom, η οποία το 2023 κατέγραψε ζημίες-ρεκόρ ύψους 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για πρώτη φορά έπειτα από δύο δεκαετίες.
Η Ουκρανία θα εξασφάλιζε έσοδα από τα τέλη διέλευσης του φυσικού αερίου μέσω του εδάφους της, γεγονός που θα μπορούσε να αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στην οικονομία της, η οποία έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές εξαιτίας του πολέμου.
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, θα μπορούσε να επωφεληθεί από μια σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του φυσικού αερίου, της θέρμανσης και της ηλεκτρικής ενέργειας, ενόψει του επερχόμενου χειμώνα.
Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», εάν αποκατασταθούν οι ροές φυσικού αερίου μέσω της ουκρανικής διαδρομής και, σε μεταγενέστερο στάδιο, επισκευαστεί ο Nord Stream και επανέλθει σε επίπεδα λειτουργίας αντίστοιχα με εκείνα του 2021, η Ρωσία θα μπορούσε να ανακτήσει σχεδόν τα δύο τρίτα (64%) των προηγούμενων εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Η επιχειρηματική λογική του Trump απέναντι στη στρατιωτική πραγματικότητα
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι η στρατηγική του Trump βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην επιχειρηματική προσέγγιση των διεθνών σχέσεων.
Οι Witkoff και Kushner προέρχονται από τον επιχειρηματικό και κατασκευαστικό χώρο. Έχουν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν κάθε σύγκρουση ως μια διαπραγματευτική διαφορά με συγκεκριμένο οικονομικό κόστος, θεωρώντας ότι μια συμφωνία είναι πάντοτε προτιμότερη από μια παρατεταμένη αντιπαράθεση.
Η συλλογιστική τους είναι απλή: εάν προσφερθούν στη Ρωσία σημαντικά οικονομικά ανταλλάγματα, η προοπτική επιστροφής στις διεθνείς αγορές και η δυνατότητα αποκόμισης δισεκατομμυρίων δολαρίων, τότε, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, θα περιοριστούν τα κίνητρα για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η συγκεκριμένη αντίληψη έχει βαθιές ιστορικές ρίζες.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Δυτική Γερμανία υιοθέτησε την πολιτική του Wandel durch Handel, δηλαδή της «αλλαγής μέσω του εμπορίου».
Οι Γερμανοί καγκελάριοι πίστευαν ότι η στενή οικονομική διασύνδεση με τη Σοβιετική Ένωση και, αργότερα, με τη Ρωσία, μέσω του εμπορίου, των αγωγών φυσικού αερίου και των βιομηχανικών συνεργασιών, θα μπορούσε να περιορίσει την πιθανότητα μιας μελλοντικής απειλής, σύμφωνα με τους «New York Times».
Ωστόσο, τα γεγονότα του 2022 ανέτρεψαν με δραματικό τρόπο αυτή την αντίληψη.
Η Liana Fix, συγγραφέας βιβλίου σχετικά με την εξέλιξη της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής, δήλωσε στους «New York Times» ότι, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι συμφωνίες της Γερμανίας για το φυσικό αέριο συνυπήρχαν πάντοτε με την αμερικανική στρατιωτική αποτρεπτική ισχύ, συμπεριλαμβανομένων των πυραυλικών συστημάτων που ήταν στραμμένα προς τη Μόσχα.
Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ωστόσο, η Ευρώπη χαλάρωσε τη στάση της, περιόρισε τις στρατιωτικές δαπάνες και άρχισε να αντιμετωπίζει την οικονομική αλληλεξάρτηση ως μια μορφή ιδανικής «ασπίδας» ασφαλείας.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνέχισαν μια πολιτική αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, ενώ ενισχυόταν η στρατιωτική παρουσία της Δύσης στην Ουκρανία, κοντά στα ρωσικά σύνορα.
Η «Wall Street Journal» υπογραμμίζει ότι το σχέδιο του Trump ενδέχεται να έχει άμεσες συνέπειες και για την αμερικανική οικονομία.
Οι παραγωγοί υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στις ΗΠΑ έχουν επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην κατασκευή εγκαταστάσεων παραγωγής, υγροποίησης και εξαγωγής.
Το 2025, οι αμερικανικές εξαγωγές LNG προς την Ευρώπη έφτασαν στο επίπεδο-ρεκόρ των 10,3 δισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών ημερησίως.
Εάν, όμως, το φθηνότερο ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών επιστρέψει δυναμικά στην ευρωπαϊκή αγορά, οι αμερικανικές επενδύσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με σημαντικούς κινδύνους, ενώ ενδέχεται να διαταραχθούν και οι μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας που έχουν υπογραφεί με ευρωπαϊκές εταιρείες.
«Τίποτα δεν εκφράζει καλύτερα το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» από το να ζητάμε από τους συμμάχους μας να αντικαταστήσουν το αμερικανικό φυσικό αέριο με ρωσικά καύσιμα», σχολιάζει με σαρκαστική διάθεση η «Wall Street Journal».
Η αντίδραση της Ευρώπης και το ενεργειακό αδιέξοδο
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, αντιδρά έντονα στα αμερικανικά σχέδια. Η επίσημη θέση των ευρωπαϊκών θεσμών είναι κατηγορηματική και απορρίπτει την προοπτική επιστροφής στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, Dan Jørgensen, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Σε καμία περίπτωση δεν θα εμπιστευόμουν τη Ρωσία. Ακόμη κι αν επιτευχθεί αύριο η ειρήνη που όλοι ευχόμαστε. Η απαγόρευση των εισαγωγών πρέπει να είναι μόνιμη».
Η «Wall Street Journal» επικαλείται, επίσης, δηλώσεις Ευρωπαίων διπλωματών, οι οποίοι, σε ιδιωτικές συνομιλίες, φέρονται να χρησιμοποιούν ακόμη πιο σκληρή γλώσσα για τα αμερικανικά σχέδια.
Ωστόσο, η κυβέρνηση Trump φαίνεται να εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή αντίσταση ενδέχεται να καμφθεί υπό την πίεση των οικονομικών και ενεργειακών συνθηκών.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές, τα υπόγεια αποθέματα φυσικού αερίου (UGS) στην Ευρώπη βρίσκονται μόλις στο 75% της χωρητικότητάς τους ενόψει του χειμώνα, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.
Σε περίπτωση ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα, η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν και οι επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα σε ορισμένες αποστολές LNG από το Κατάρ, επιβαρύνοντας περαιτέρω την κατάσταση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ως αποτέλεσμα, οι διεθνείς τιμές της ενέργειας καταγράφουν εκ νέου ανοδική πορεία.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, όταν οι Ευρωπαίοι πολίτες βρεθούν αντιμέτωποι με υπέρογκους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης, οι κυβερνήσεις τους ενδέχεται να υιοθετήσουν μια πιο διαλλακτική στάση.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η προοπτική επιστροφής στο φθηνότερο φυσικό αέριο της Σιβηρίας θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική βαρύτητα, παρά τις μέχρι σήμερα επίσημες δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για οριστική απεξάρτηση από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών