Ηχηρή παρέμβαση Μυτιληναίου: «Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει τη βιομηχανική μάχη»

Στην ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από τις διακηρύξεις στην πράξη, προκειμένου να διατηρήσει τη βιομηχανική της βάση και να παραμείνει ανταγωνιστική διεθνώς, αναφέρεται ο πρώην πρόεδρος της European Metals και εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN, Evangelos Mytilineos, σε άρθρο-παρέμβασή του στο Euractiv.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος υπογραμμίζει ότι η αναγνώριση της σημασίας των κρίσιμων πρώτων υλών, των κυκλικών μετάλλων και της ασφάλειας εφοδιασμού αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία χρειάζεται πλέον συγκεκριμένες πολιτικές που θα μειώσουν το ενεργειακό κόστος, θα ενισχύσουν τις επενδύσεις και θα προστατεύσουν τις αλυσίδες αξίας.

Από την πολιτική αναγνώριση στη βιομηχανική πραγματικότητα

«Κατά τη διάρκεια των δύο θητειών μου ως προέδρου της European Metals, η ευρωπαϊκή συζήτηση για τη βιομηχανία και τη βιομηχανική πολιτική έφερε τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τα κυκλικά μέταλλα και την ασφάλεια εφοδιασμού στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και ανταγωνιστικότητας», αναφέρει.
Όπως επισημαίνει, πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή, ωστόσο «η αναγνώριση από μόνη της δεν κρατά ανοικτό ένα χυτήριο, δεν επαναφέρει σε λειτουργία μια αδρανή μονάδα, δεν μειώνει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας ούτε καθιστά ένα στρατηγικό έργο χρηματοδοτήσιμο».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η μεγάλη πρόκληση των τελευταίων ετών ήταν να κλείσει το χάσμα ανάμεσα στις πολιτικές δεσμεύσεις και στις πραγματικές ανάγκες της βιομηχανίας μετάλλων.

Η ενεργειακή κρίση αποκάλυψε τις αδυναμίες της Ευρώπης

Όταν ανέλαβε τον ρόλο του προέδρου της European Metals το 2022, η κατάσταση ήταν ήδη κρίσιμη.
Οι τιμές ενέργειας αυξάνονταν δραματικά, αρκετά χυτήρια περιόριζαν ή ανέστειλαν την παραγωγή τους, ενώ περίπου το ήμισυ της παραγωγικής δυναμικότητας αλουμινίου της Ευρώπης τέθηκε εκτός λειτουργίας.
Η κρίση, όπως σημειώνει, ανέδειξε και ένα βαθύτερο πρόβλημα: την εξάρτηση της Ευρώπης από τρίτες χώρες για κρίσιμες πρώτες ύλες.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να αναπτύξει καθαρές τεχνολογίες, να ενισχύσει την άμυνά της και να εξηλεκτρίσει την οικονομία της εάν χάσει τις αλυσίδες αξίας των μετάλλων που καθιστούν όλα αυτά δυνατά», τονίζει.

Οι κρίσιμες πρώτες ύλες στο επίκεντρο

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος αναφέρεται στην Πράξη για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act – CRMA), επισημαίνοντας ότι η European Metals πίεσε ώστε να υπάρξει μια ευρύτερη κατανόηση του τι θεωρείται στρατηγικής σημασίας.
Όπως αναφέρει, το αλουμίνιο επανήλθε στον κατάλογο των στρατηγικών πρώτων υλών, ενώ μέσω της πρωτοβουλίας Raw Materials 2030 επιχειρήθηκε να δοθεί ποσοτική βάση στην ευρωπαϊκή πολιτική.
«Η Ευρώπη θα χρειαστεί νέα ορυχεία, νέες μονάδες επεξεργασίας και νέες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης εάν θέλει να πετύχει τους στόχους της CRMA», σημειώνει.
Παράλληλα, αναγνωρίζει τις πρόσφατες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα, η Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία, το σχέδιο RESourceEU και η Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανικής Παραγωγής.

Το ενεργειακό κόστος το μεγάλο τεστ ανταγωνιστικότητας

Για το μέλλον του ευρωπαϊκού κλάδου μετάλλων, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος θέτει ως πρώτη προτεραιότητα τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Το Σχέδιο Δράσης για προσιτή ενέργεια, όπως υποστηρίζει, πρέπει να οδηγήσει σε πραγματικές και προβλέψιμες μειώσεις για τους βιομηχανικούς καταναλωτές.
Οι ανταγωνιστικές συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs), η μείωση φόρων και επιβαρύνσεων, ο καλύτερος σχεδιασμός των δικτύων και τα χαμηλότερα τέλη μεταφοράς αποτελούν αναγκαία βήματα.
Ωστόσο, όπως προειδοποιεί, οι στόχοι αυτοί πρέπει να αποτυπωθούν στους πραγματικούς λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
«Οι παραγωγοί μετάλλων παραμένουν εκτεθειμένοι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και η Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοεί το χάσμα ανάμεσα στο δικό της ενεργειακό κόστος και σε αυτό των ανταγωνιστών της», αναφέρει.

Ανακύκλωση και βιομηχανική παραγωγή στο επίκεντρο

Το σχέδιο RESourceEU, σύμφωνα με τον πρόεδρο της METLEN, πρέπει να οδηγήσει στην υλοποίηση στρατηγικών έργων.
Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη εγχώρια παραγωγή, μεγαλύτερη δυναμικότητα επεξεργασίας και ενισχυμένη ανακύκλωση.
Όπως σημειώνει, η κυκλικότητα έχει πλέον μετατραπεί από περιβαλλοντικό στόχο σε βιομηχανική αναγκαιότητα.
Η νέα Πράξη για την Κυκλική Οικονομία, οι πολιτικές περιορισμού της διαρροής σκραπ και η εφαρμογή της CRMA μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Κρατικές ενισχύσεις και ETS χρειάζονται αλλαγές

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος υποστηρίζει ότι το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της Συμφωνίας για την Καθαρή Βιομηχανία πρέπει να γίνει πιο πρακτικό και αποτελεσματικό.
Η στήριξη, όπως αναφέρει, δεν πρέπει να αφορά μόνο νέες επενδύσεις, αλλά και τη διατήρηση ή επανεκκίνηση υφιστάμενης παραγωγικής δυναμικότητας όταν αυτή είναι κρίσιμη για την ασφάλεια εφοδιασμού.
Παράλληλα, ζητά προσεκτική αναθεώρηση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS), επισημαίνοντας ότι το έμμεσο κόστος άνθρακα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
«Εάν δεν αντιμετωπιστούν αυτά τα σημεία συμφόρησης, η κλιματική πολιτική θα αποδυναμώσει την ευρωπαϊκή παραγωγή χωρίς να μειώσει τις παγκόσμιες εκπομπές», προειδοποιεί.

«Η Ευρώπη βρίσκεται σε σταυροδρόμι»

Η μετονομασία της Eurometaux σε European Metals το 2026, σύμφωνα με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, αντανακλά τη νέα πραγματικότητα για τον κλάδο: τα μέταλλα αποτελούν θεμέλιο για την πράσινη μετάβαση, την άμυνα, την τεχνολογία και τη στρατηγική αυτονομία.
«Η Ευρώπη έχει φτάσει σε ένα σταυροδρόμι όπου η εφαρμογή της πολιτικής θα καθορίσει εάν μπορεί να ανταγωνιστεί παγκοσμίως και να εξασφαλίσει θέση στο τραπέζι», σημειώνει.
Όπως υπογραμμίζει, τα ευρωπαϊκά πλαίσια πολιτικής υπάρχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό, όμως «από μόνα τους δεν διατηρούν δυναμικότητα, δεν ξεκλειδώνουν επενδύσεις ούτε αποκαθιστούν την ανταγωνιστικότητα».
Το κρίσιμο ερώτημα για τις επιχειρήσεις που αποφασίζουν εάν θα επενδύσουν στην Ευρώπη είναι ένα: «Προσφέρει η Ευρώπη ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο;»
Η απάντηση, σύμφωνα με τον ίδιο, θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα διατηρήσει τις αλυσίδες αξίας των μετάλλων που χρειάζεται ή αν η βιομηχανική αξία, οι στρατηγικές πρώτες ύλες και η τεχνολογική ηγεσία θα συνεχίσουν να μεταφέρονται σε ανταγωνιστικές περιοχές.
«Εάν επιτρέψουμε στην παραγωγή να φύγει, μαζί με τα εργοστάσια χάνουμε τα ίδια τα δομικά στοιχεία που διασφαλίζουν αυτονομία και επιρροή για τα επόμενα χρόνια», καταλήγει ο Ευάγγελος Μυτιληναίος.

www.bankingnews.gr