Oι πρόσφατες επιθέσεων των Ιρανών στη βάση Muwaffaq al-Salti στην Ιορδανία προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε αρκετά F-15E και drones, φθορά των υποδομών του διαδρόμου και τον θάνατο και τον τραυματισμό αριθμού Αμερικανών στρατιωτικών
(upd6) Το Ιράν εξελίσσεται στον απόλυτο κυρίαρχο της στρατιωτικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ.
Μπορεί ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Marco Rubio να υποστηρίζει πως το Ιράν είναι ο κύριος ταραξίας της Μέσης Ανατολής και ότι οι απαιτήσεις της Τεχεράνης για το Hormuz δημιουργούν ένα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο, αλλά είναι προφανές πως πλέον οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να ανατρέψουν αυτήν την κατάσταση… σε μια χρονική στιγμή που οι Houthi της Υεμένης απειλούν με πραγματικό… ολοκαύτωμα, καθώς απειλούν για τον αποκλεισμό του κρίσιμου πορθμού Bab al-Mandeb στην Ερυθρά Θάλασσα…
Όπως επισημαίνουν πολλοί αναλυτές, στο τέλος της ημέρας η κυβέρνηση Trump δεν θα έχει άλλη επιλογή: θα αναγκαστεί, αν όχι να ταπεινωθεί μπροστά στο Ιράν, τουλάχιστον να αποδεχθεί τον νέο του ρόλο ως «φύλακα» και «ταμία» του Hormuz...
Θα είναι μια παραδοχή που θα αποδέχεται την ενίσχυση της θέσης του Ιράν στη Μέση Ανατολή σε βάρος του κύρους και της ισχύος των ΗΠΑ…
Πρόκειται για μια διαδικασία πάντως που έχει αρχίσει… ήδη στο στρατιωτικό πεδίο…
Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στις τεράστιες ζημιές που έχουν προκαλέσει οι ιρανικοί πύραυλοι στο άλλοτε «απρόσβλητο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ», στην αεροπορική βάση «Muwaffaq al-Salti» στην Ιορδανία…
Το «απρόσβλητο αεροπλανοφόρο»
Η αεροπορική βάση Muwaffaq al-Salti» βρίσκεται κοντά στην πόλη Al Azraq, στην ανατολική Ιορδανία..
Η βάση εγκαινιάστηκε επισήμως το 1981 και αποτελεί την κύρια έδρα των 1ης, 2ης και 6ης Μοιρών της Βασιλικής Ιορδανικής Αεροπορίας.
Ωστόσο, η βάση εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ανάπτυξης της «407ης Εκστρατευτικής Ομάδας της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ» και της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών δυνάμεων, CENTCOM.
Τα τελευταία χρόνια, η Ουάσιγκτον έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να επεκτείνει σημαντικά τους διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης, τα ενισχυμένα υπόστεγα αεροσκαφών, τον πύργο ελέγχου και τις υλικοτεχνικές υποδομές της βάσης, με στόχο να τη μετατρέψει σε σχεδόν μόνιμο αρχηγείο αεροπορικών επιχειρήσεων.
Η στρατηγική σημασία
Η σημασία της βάσης Muwaffaq al-Salti απορρέει από ορισμένους βασικούς παράγοντες:
- Τριγωνική γεωγραφική θέση: Η βάση βρίσκεται στο σημείο συνάντησης της Ιορδανίας, της Συρίας και του Ιράκ και παρέχει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να καλύπτουν με ραντάρ και αεροπορικές περιπολίες όλες τις κινήσεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, στη συριακή έρημο Μπαντίγια και στα δυτικά σύνορα του Ιράκ.
- Αμυντική ασπίδα και διασυνοριακή αναχαίτιση: Η Muwaffaq al-Salti θεωρείται η σημαντικότερη προωθημένη βάση μπροστά από τις αμυντικές γραμμές του Ισραήλ.
Κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών αντιπαραθέσεων, τα μαχητικά αεροσκάφη που σταθμεύουν στη βάση έχουν λειτουργήσει ως πρώτη γραμμή άμυνας για την αναχαίτιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων που εκτοξεύονταν προς στόχους στην περιοχή.
- Κέντρο επιχειρήσεων drones και εναέριων περιπολιών: Η βάση αποτελεί την κύρια εγκατάσταση των αμερικανικών αναγνωριστικών και μαχητικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που χρησιμοποιούνται για την επιτήρηση της περιοχής.
Βαρύς οπλισμός
Σύμφωνα με στρατιωτικά δεδομένα και δορυφορικές εικόνες, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει στη βάση Muwaffaq al-Salti τον βαρύτερο τακτικό εξοπλισμό τους στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου:
- Μαχητικά αεροσκάφη: Αεροσκάφη εναέριας υπεροχής και κρούσης, μεταξύ των οποίων F-15E Strike Eagle και F-16 Fighting Falcon, καθώς και, κατά περιόδους, αεροσκάφη εγγύς αεοπορικής υποστήριξης A-10 Thunderbolt II.
- Μαχητικά και αναγνωριστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη: Μοίρες μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-9 Reaper, για την πραγματοποίηση επιχειρήσεων στοχευμένης εξόντωσης και συνεχούς επιτήρησης.
- Αεροσκάφη υποστήριξης: Ιπτάμενα τάνκερ KC-135 Stratotanker για την αύξηση της επιχειρησιακής ακτίνας των μαχητικών αεροσκαφών, καθώς και βαρέα μεταγωγικά C-130 Hercules.
- Συστήματα αεράμυνας: Πυραυλικά συστήματα MIM-104 Patriot και πολλαπλά επίπεδα άμυνας κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, για την προστασία των υποδομών της βάσης.
Οι επιθέσεις του Ιράν - Καταστράφηκαν F-15E
Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων συγκρούσεων, η βάση Muwaffaq al-Salti έχει αποτελέσει αρκετές φορές στόχο συνδυασμένων επιθέσεων, με πυραύλους και drones από το Ιράν.
Κατά τη διάρκεια των ιρανικών πυραυλικών επιχειρήσεων, η βάση αναγνωρίστηκε ως ένα από τα κύρια σημεία απογείωσης αμερικανικών και ιορδανικών μαχητικών για την αναχαίτιση ιρανικών βλημάτων και εντάχθηκε στον κατάλογο των νόμιμων στόχων του Ιράν.
Κατά το σοβαρότερο κύμα πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η βάση Muwaffaq al-Salti επλήγη με ακρίβεια από βαλλιστικούς πυραύλους και drones αυτοκτονίας.
Δημοσιεύματα διεθνών MME και επίσημες ανακοινώσεις, επιβεβαιώνουν ότι ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν τα ενισχυμένα υπόστεγα αεροσκαφών, την κύρια πίστα αεροπορικών επιχειρήσεων και τον χώρο ανάπτυξης των δυνάμεων.
Οι επιθέσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή ή την πρόκληση σοβαρών ζημιών σε αρκετά μαχητικά F-15E και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τη φθορά των υποδομών του διαδρόμου και τον θάνατο και τον τραυματισμό αριθμού Αμερικανών στρατιωτικών.
Οι στρατηγικές συνέπειες
Τα πλήγματα κατά της βάσης Muwaffaq al-Salti στην Ιορδανία έχουν βαθιές στρατιωτικές και πολιτικές διαστάσεις και συνέπειες:
1. Τύφλωση της ομπρέλας αναχαίτισης: Με τη στοχοποίηση των αεροπορικών εγκαταστάσεων και των συστημάτων ραντάρ της Muwaffaq al-Salti, αποδυναμώθηκε η πρώτη γραμμή διασυνοριακής αναχαίτισης των ΗΠΑ και αυξήθηκε σημαντικά η δυνατότητα των ιρανικών βλημάτων να διαπερνούν την άμυνα και να φτάνουν σε επόμενους στόχους.
2. Κατάρρευση της απόλυτης αεροπορικής υπεροχής: Οι ζημιές σε μαχητικά αεροσκάφη στο έδαφος και η αχρήστευση των διαδρόμων απέδειξαν ότι ακόμη και τα πυκνότερα στρώματα της αμερικανικής αεράμυνας, όπως τα συστήματα Patriot, δεν μπορούν να καταστήσουν τις κύριες βάσεις απρόσβλητες από μαζικές, κατά κύματα επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
3. Αλλαγή των υπολογισμών των χωρών υποδοχής: Η στοχοποίηση μιας κύριας βάσης στο έδαφος της Ιορδανίας αύξησε σημαντικά το πολιτικό κόστος και το κόστος ασφαλείας της φιλοξενίας αμερικανικών δυνάμεων για τις χώρες της περιοχής και ενίσχυσε την πίεση προς την ιορδανική κυβέρνηση.
4. Οικονομική και επιχειρησιακή καταστροφή: Η καταστροφή δαπανηρού εξοπλισμού, όπως μαχητικά αεροσκάφη αξίας δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων και προηγμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προκάλεσε σοβαρή διακοπή των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του αμερικανικού αεροπορικού στόλου στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM.
Η βάση Muwaffaq al-Salti, η οποία κάποτε ήταν γνωστή ως το «απρόσβλητο αεροπλανοφόρο» των ΗΠΑ στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου, έδειξε, όταν στοχοποιήθηκε από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ότι το στρατηγικό βάθος των ΗΠΑ στην περιοχή δεν είναι πλέον προστατευμένο από πλήγματα που προκαλούν αποτροπή και μεταμέλεια.
Το Ιράν βγάζει… άσσους από το μανίκι
Τα μεγάλης κλίμακας πλήγματα του Ιράν και των ΗΠΑ εναντίον στρατιωτικών και στρατηγικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή - κατά παράβαση του Μνημονίου Συνεννόησης της 17ης Ιουνίου - οδήγησαν όχι μόνο στο εκ νέου κλείσιμο του Στενού του Hormuz, αλλά και στην επιβολή, από τις 20 Ιουλίου, ναυτικού αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας από τους Υεμενίτες Houthi.
Αυτό σημαίνει το ουσιαστικό κλείσιμο του στενού πορθμού Bab al-Mandeb στην Ερυθρά Θάλασσα για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή, με εξαίρεση το λιμάνι Fujairah των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το οποίο έχει άμεση πρόσβαση στην Αραβική Θάλασσα.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Marco Rubio αναφέρθηκε σε αυτήν την απειλή, υποστηρίζοντας πως είναι σε επικοινωνία με τους Σαουδάραβες αξιωματούχους, αναφέροντας πως δεν πρόκειται … για μια νέα απειλή.
Κλιμάκωση
Δεν εντυπωσιάζει μόνο η αυξανόμενη κλίμακα, αλλά και η γεωγραφική έκταση των αμοιβαίων πληγμάτων.
Οι ΗΠΑ, οι οποίες ενισχύουν τις αεροπορικές τους δυνάμεις στην περιοχή, πλήττουν στόχους στο εσωτερικό του Ιράν, μεταξύ των οποίων γέφυρες και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και μάλιστα όχι μόνο στο νότιο τμήμα της χώρας.
Για τους Ιρανούς αυτό αποτελεί ταμπού, για την παραβίαση του οποίου απειλούν με τρομερή εκδίκηση: να προκαλέσουν κρίση στην παγκόσμια οικονομία και να τιμωρήσουν τις χώρες της περιοχής που, εκούσια ή ακούσια, βοηθούν τις ΗΠΑ στον πόλεμο εναντίον τους.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η Τεχεράνη επιδεικνύει κάποια αυτοσυγκράτηση, όμως και η έκταση των αντιποίνων της διευρύνεται — έχουν ήδη πληγεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην Ιορδανία, στο Ιράκ, στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ.
Μεταξύ των Αμερικανών στρατιωτικών υπάρχουν νεκροί και τραυματίες.
Ο Donald Trump, τον οποίο οι Ιρανοί απειλούν να σκοτώσουν, υπόσχεται εκδίκηση: κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών, δεκάδες Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί και αρκετές εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί.
Το παρασκήνιο της κρίσης
Ως υπόβαθρο για τις τρέχουσες εξελίξεις τα ειδησεογραφικά πρακτορεία και τα άλλα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν συνήθως τα εξής: τη νύχτα της 8ης Ιουλίου, οι ΗΠΑ επανέλαβαν τα μεγάλης κλίμακας πλήγματα κατά του Ιράν, κατηγορώντας το ότι παραβίασε τους όρους των συμφωνιών που αφορούσαν το Στενό του Hormuz — με ιδιαίτερη αναφορά στο άρθρο 5 του Μνημονίου.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δηλώνει ότι δεν παραβίασε τίποτα και ότι ολόκληρη η ευθύνη για τη μη εφαρμογή του εγγράφου βαρύνει τις ΗΠΑ, οι οποίες επανέφεραν στις 14 Ιουλίου τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν.
Στις 17 Ιουνίου, ο Trump, ο οποίος είχε απελπιστική ανάγκη από μία ανάπαυλα τόσο από στρατιωτική άποψη - δεν είχε πλέον με τι να πλήξει τους Ιρανούς - όσο και από πολιτική - ήθελε να αποφύγει την εντύπωση ότι επρόκειτο για προσωπικό του πόλεμο, καλυπτόμενος πίσω από έναν νόμο τον οποίο φοβάται να παραβιάσει στις ΗΠΑ -, υπέγραψε εξ αποστάσεως στις Βερσαλλίες το Μνημόνιο με το Ιράν.
Η συνθηκολόγηση των ΗΠΑ
Ολόκληρος ο κόσμος το εξέλαβε ως συνθηκολόγηση των ΗΠΑ.
Έτσι ακριβώς το χαρακτηρίζει ανοιχτά - «έγγραφο συνθηκολόγησης» - ο γνωστός Αμερικανός καθηγητής John Mearsheimer.
Το ίδιο πίστευαν και στο Ιράν και στο Ισραήλ — παντού.
Η Ουάσιγκτον όχι μόνο δεν κατόρθωσε να νικήσει το Ιράν κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας στρατηγικών βομβαρδισμών που διήρκεσε 40 ημέρες, ενεργώντας μάλιστα από κοινού με το Ισραήλ, αλλά παραδέχθηκε και την αδυναμία της να στραγγαλίσει τους Ιρανούς μέσω ναυτικού αποκλεισμού.
Δεν κατάφεραν τίποτα
Οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να ανατρέψουν το καθεστώς στο Ιράν - η νέα ηγεσία του είναι πολύ σκληρότερη και αποφασιστικότερη από εκείνη που εξοντώθηκε -, να διαλύσουν τη χώρα - οι Ιρανοί συσπειρώθηκαν όσο ποτέ άλλοτε -, να βάλουν στο χέρι τους ιρανικούς ενεργειακούς πόρους κατά το πρότυπο της Βενεζουέλας ή να αναγκάσουν την Τεχεράνη να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα και την υποστήριξη προς τους περιφερειακούς συμμάχους της.
Και όχι μόνο αυτό: αποκαλύπτοντας σε όλους τα όρια των στρατιωτικών δυνατοτήτων της, την απίστευτη δολιότητά της - η επίθεση πραγματοποιήθηκε ενώ οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη -, την πολιτική της παραφροσύνη και την υποταγή της στα συμφέροντα του Ισραήλ, η Ουάσιγκτον μετέτρεψε το Ιράν, το οποίο ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου παρά τις απώλειές του, στον ουσιαστικό κυρίαρχο του Στενού του Hormuz.
Μέσω αυτού πραγματοποιούνται οι εξαγωγές του 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνονται παγκοσμίως.
Ιδιαίτερα σημαντικές για την παγκόσμια οικονομία ήταν επίσης οι εξαγωγές αζωτούχων λιπασμάτων, αλουμινίου και διαφόρων πετροχημικών προϊόντων από την περιοχή.
Η διακοπή των εξαγωγών απειλεί εκατομμύρια ανθρώπους με πείνα και ακόμη και τις πλούσιες σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο ΗΠΑ με υψηλές τιμές βενζίνης, κάτι που δυσαρεστεί ιδιαίτερα τον Trump ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του φθινοπώρου.
Προσπάθεια εξαπάτησης
Λαμβάνοντας υπόψη τη δυσάρεστη εμπειρία από τις προηγούμενες προσπάθειές του να «συνεννοηθεί» με τις ΗΠΑ, το Ιράν δεν έτρεφε πολλές αυταπάτες ότι το Μνημόνιο θα εφαρμοζόταν από τους Αμερικανούς που το υπέγραψαν.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδείχθηκε ακόμη πιο απογοητευτική.
Ήδη την επόμενη ημέρα, στις 18 Ιουνίου, βλέποντας τη διεθνή αντίδραση στο έγγραφο που είχε υπογράψει ο Trump στις Βερσαλλίες, ο αντιπρόεδρος J. D. Vance δήλωσε ότι αυτό θα λειτουργούσε εφόσον το Ιράν… άλλαζε τη συμπεριφορά του.
Είχαν πλέον εμφανιστεί όροι.
Καμία εφαρμογή
Οι ΗΠΑ δεν σκόπευαν εξαρχής να εφαρμόσουν το Μνημόνιο, καθώς η φιλοϊσραηλινή κυβέρνηση Trump δεν διαθέτει αποτελεσματικά μέσα άσκησης πίεσης στο Ισραήλ, ενώ ήδη το πρώτο σημείο του Μνημονίου προέβλεπε τον τερματισμό της ισραηλινής επίθεσης κατά του Λιβάνου.
Οι Αμερικανοί, πάντως, δεν είχαν πρόθεση να εφαρμόσουν ούτε τα περισσότερα από τα υπόλοιπα σημεία, τα οποία ήταν συνολικά 14.
Ως αποτέλεσμα, το Ισραήλ δεν τήρησε ούτε για μία ημέρα το πρώτο σημείο του Μνημονίου, το οποίο το αφορούσε άμεσα.
Ταυτόχρονα, οι Αμερικανοί, ασκώντας μαζικές πιέσεις στον Λίβανο και στο Ιράκ —με τη βοήθεια τοπικών συνεργατών—, κατάφεραν ισχυρό πλήγμα στους Ιρανούς συμμάχους και στις δύο χώρες.
Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι οι Ιρανοί, οι οποίοι έλαβαν - προτού οι Αμερικανοί αλλάξουν γνώμη - μόνο ένα μικρό μέρος των δικών τους χρημάτων που οι ΗΠΑ τούς είχαν προηγουμένως αφαιρέσει, έτρεφαν πραγματικά ελπίδες για τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια που είχαν υποσχεθεί η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Το άρθρο 5 του μνημονίου
Ωστόσο, το πιο οδυνηρό πλήγμα κατά της Τεχεράνης προήλθε από τη δόλια ερμηνεία του άρθρου 5 του Μνημονίου από τις ΗΠΑ.
Το άρθρο αυτό ανέθετε αποκλειστικά στο Ιράν τη διοικητική ευθύνη για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας στο Στενό του Hormuz για περίοδο 60 ημερών, χωρίς την επιβολή τέλους.
Ασκώντας ισχυρότατη πίεση στο Ομάν, το οποίο επιθυμούσε να συνάψει συμφωνία με τους Ιρανούς —στην προσπάθεια αυτή οι ΗΠΑ βοηθήθηκαν προφανώς από το Λονδίνο, καθώς το Ομάν προσανατολίζεται προς τη Βρετανία— και το οποίο κατέχει τη νότια ακτή του Στενού του Hormuz, οι Αμερικανοί ανακοίνωσαν στις 24 Ιουνίου το άνοιγμα ενός «νότιου διαδρόμου» μέσα από το Στενό, κατά μήκος των ακτών του Ομάν.
Κάτι τέτοιο δεν προβλεπόταν σε καμία περίπτωση από το Μνημόνιο και, όπως ήταν φυσικό, οι Ιρανοί αντέδρασαν αποφασιστικά στις 25 Ιουνίου, επιτιθέμενοι με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε πλοίο που επιχειρούσε να περάσει από τον διάδρομο.
Ηττήθηκε ο Trump
Ο Donald Trump, φυσικά, δεν θέλει καθόλου να εμφανιστεί ως ηττημένος, όμως δεν έχει άλλη επιλογή.
Ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του Ιράν, το οποίο έχει συνηθίσει και γνωρίζει να υπομένει, ενώ διαθέτει και δύο σημαντικούς συμμάχους που δεν επιθυμούν την ήττα του και είναι έτοιμοι να το αποδείξουν έμπρακτα.
Πρόκειται για τη Ρωσία και την Κίνα, αν και πολλές ακόμη χώρες συμπαθούν την Τεχεράνη, θαυμάζοντας το θάρρος και την αποφασιστικότητα με τα οποία οι Ιρανοί ταπεινώνουν τους Αμερικανούς, οι οποίοι έχουν εξοργίσει σχεδόν τους πάντες.
Εν τω μεταξύ, πιθανότατα τώρα αρχίζει το τελικό στάδιο της σύγκρουσης.
Μέχρι στιγμής, αυτή δεν έχει προκαλέσει καταστροφικό πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία μόνο και μόνο επειδή η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατάφερναν να διοχετεύουν στην παγκόσμια αγορά, μέσω εναλλακτικών διαδρομών, περίπου το 7% από το συνολικό 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που προηγουμένως περνούσε από το Στενό του Hormuz.
Εάν το Ιράν επιβάλει, μέσω των συμμάχων του στην Υεμένη, αποκλεισμό της Ερυθράς Θάλασσας και λάβει μέτρα κατά της Fujairah, το έδαφος κάτω από τα πόδια του Trump θα αρχίσει να καίγεται γρήγορα.
Ακόμη και στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, το οποίο τον υποστηρίζει, ειδικοί δηλώνουν ήδη ότι, εάν οι Houthi διακόψουν, όπως υπόσχονται, την προμήθεια επιπλέον 4,5 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου ημερησίως, «υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να βρεθούμε αντιμέτωποι με ενεργειακή κρίση, εάν όλα αυτά δεν σταματήσουν σύντομα».
Εννοούνται πρωτίστως οι ΗΠΑ, των οποίων τα πετρελαϊκά αποθέματα έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983.
Δεν θα επιτρέψει το Κογκρέσο έναν μεγάλο πόλεμο
Όπως βλέπουμε, το Ιράν, το οποίο θεωρεί δικαιολογημένα ότι νικά, προχώρησε σε κλιμάκωση, καθώς αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος να αναγκάσει τον Trump να αποδεχθεί το αναπόφευκτο.
Διαφορετικά, κινδυνεύει να χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές, και να βυθίσει ολόκληρο τον κόσμο σε μία ενεργειακή κρίση, για την οποία θα «ευχαριστούν» ειδικά τον ίδιο.
Επιπλέον, το Κογκρέσο των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου ενός μέρους των Ρεπουμπλικανών, δεν θα του επιτρέψει να ξεκινήσει έναν μεγάλο πόλεμο κατά του Ιράν.
Άλλωστε, οι Αμερικανοί δεν διαθέτουν ουσιαστικά ούτε τα μέσα για να πολεμήσουν.
Ο Mearsheimer, πρώην στρατιωτικός αναλυτής πληροφοριών, υπολόγισε ότι οι δυνατότητες των ΗΠΑ έχουν ήδη φτάσει στα όριά τους και ότι για χερσαίες επιχειρήσεις —η τελευταία επιλογή που απομένει, εκτός από τη χρήση πυρηνικών όπλων, στην οποία η Ουάσιγκτον πιθανότατα δεν θα τολμήσει να καταφύγει— υπάρχουν μόλις 6.000 Αμερικανοί στρατιώτες.
Ο πληθυσμός του Ιράν ανέρχεται σε 93 εκατομμύρια κατοίκους.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Γιατί, λοιπόν, οι δύο πλευρές δεν μπορούν να συμφωνήσουν και ποιες είναι οι προοπτικές;
Οι ΗΠΑ θέλουν να διατηρήσουν τη δυνατότητα να επιτίθενται στο Ιράν οποιαδήποτε στιγμή τις εξυπηρετεί, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα τη «νίκη» τους στον τρέχοντα πόλεμο — τους σκότωσαν όλους, βύθισαν τον στόλο και τελείωσε.
Το Ιράν θέλει να αποκλείσει μία τέτοια δυνατότητα στο μέλλον, επειδή είναι αδύνατο να ζει και να αναπτύσσεται φυσιολογικά μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο.
Αντιμετωπίζει το Στενό του Hormuz ως «εγγύηση» και ως τη μοναδική πραγματική δυνατότητα να λάβει, μέσω της «νομισματοποίησής» του, αποζημίωση για τις υλικές ζημιές που προκάλεσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, γεγονός που αυξάνει σημαντικά και το κύρος του Ιράν στην περιοχή.
Ταπείνωση
Με δεδομένη την αναπόφευκτη, στο εγγύς μέλλον, μείωση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή —όπου βρίσκονται συνολικά 50.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί, οι οποίοι συχνά δεν μπορούν να προστατευθούν από αεροπορικές επιθέσεις, κάτι που εκμεταλλεύεται το Ιράν, έχοντας προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε πολλές βάσεις—, καθώς και τον πόλεμο φθοράς, τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά.
Για το Ιράν, το οποίο διεξάγει έναν αγώνα υπαρξιακού χαρακτήρα, διακυβεύεται το μέλλον του.
Για τις ΗΠΑ, διακυβεύεται ένα «νέο Βιετνάμ» ή, πιθανότερα, ένα νέο «Αφγανιστάν».
Για τον Trump, αυτό θα αποτελέσει μία ταπείνωση που προκάλεσε ο ίδιος στον εαυτό του.
Διαπραγματεύσεις
Μπορεί να υποτεθεί με μεγάλη βεβαιότητα ότι οι διεθνείς μεσολαβητές, με επικεφαλής το Πακιστάν, όταν σύντομα η κατάσταση γίνει πραγματικά εκρηκτική, θα καταφέρουν και πάλι να οδηγήσουν τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, χωρίς ο Trump να κερδίσει τίποτα.
Αυτά είναι όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζει κανείς για την ικανότητα των σύγχρονων ΗΠΑ, και ιδίως της κυβέρνησης Trump, να συνάπτουν συμφωνίες.
Παρ’ όλα αυτά, στην προκειμένη περίπτωση η Ουάσιγκτον θα αναγκαστεί, αν όχι να ταπεινωθεί μπροστά στο Ιράν, τουλάχιστον να αποδεχθεί τον νέο ρόλο του ως «φύλακα» και «ταμία» του Στενού του Hormuz, την ενίσχυση της θέσης της χώρας αυτής στη Μέση Ανατολή και τη μείωση του δικού της κύρους.
www.bankingnews.gr
Μπορεί ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Marco Rubio να υποστηρίζει πως το Ιράν είναι ο κύριος ταραξίας της Μέσης Ανατολής και ότι οι απαιτήσεις της Τεχεράνης για το Hormuz δημιουργούν ένα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο, αλλά είναι προφανές πως πλέον οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να ανατρέψουν αυτήν την κατάσταση… σε μια χρονική στιγμή που οι Houthi της Υεμένης απειλούν με πραγματικό… ολοκαύτωμα, καθώς απειλούν για τον αποκλεισμό του κρίσιμου πορθμού Bab al-Mandeb στην Ερυθρά Θάλασσα…
Όπως επισημαίνουν πολλοί αναλυτές, στο τέλος της ημέρας η κυβέρνηση Trump δεν θα έχει άλλη επιλογή: θα αναγκαστεί, αν όχι να ταπεινωθεί μπροστά στο Ιράν, τουλάχιστον να αποδεχθεί τον νέο του ρόλο ως «φύλακα» και «ταμία» του Hormuz...
Θα είναι μια παραδοχή που θα αποδέχεται την ενίσχυση της θέσης του Ιράν στη Μέση Ανατολή σε βάρος του κύρους και της ισχύος των ΗΠΑ…
Πρόκειται για μια διαδικασία πάντως που έχει αρχίσει… ήδη στο στρατιωτικό πεδίο…
Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στις τεράστιες ζημιές που έχουν προκαλέσει οι ιρανικοί πύραυλοι στο άλλοτε «απρόσβλητο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ», στην αεροπορική βάση «Muwaffaq al-Salti» στην Ιορδανία…
Το «απρόσβλητο αεροπλανοφόρο»
Η αεροπορική βάση Muwaffaq al-Salti» βρίσκεται κοντά στην πόλη Al Azraq, στην ανατολική Ιορδανία..
Η βάση εγκαινιάστηκε επισήμως το 1981 και αποτελεί την κύρια έδρα των 1ης, 2ης και 6ης Μοιρών της Βασιλικής Ιορδανικής Αεροπορίας.
Ωστόσο, η βάση εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ανάπτυξης της «407ης Εκστρατευτικής Ομάδας της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ» και της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών δυνάμεων, CENTCOM.
Τα τελευταία χρόνια, η Ουάσιγκτον έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να επεκτείνει σημαντικά τους διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης, τα ενισχυμένα υπόστεγα αεροσκαφών, τον πύργο ελέγχου και τις υλικοτεχνικές υποδομές της βάσης, με στόχο να τη μετατρέψει σε σχεδόν μόνιμο αρχηγείο αεροπορικών επιχειρήσεων.
Η στρατηγική σημασία
Η σημασία της βάσης Muwaffaq al-Salti απορρέει από ορισμένους βασικούς παράγοντες:
- Τριγωνική γεωγραφική θέση: Η βάση βρίσκεται στο σημείο συνάντησης της Ιορδανίας, της Συρίας και του Ιράκ και παρέχει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να καλύπτουν με ραντάρ και αεροπορικές περιπολίες όλες τις κινήσεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, στη συριακή έρημο Μπαντίγια και στα δυτικά σύνορα του Ιράκ.
- Αμυντική ασπίδα και διασυνοριακή αναχαίτιση: Η Muwaffaq al-Salti θεωρείται η σημαντικότερη προωθημένη βάση μπροστά από τις αμυντικές γραμμές του Ισραήλ.
Κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών αντιπαραθέσεων, τα μαχητικά αεροσκάφη που σταθμεύουν στη βάση έχουν λειτουργήσει ως πρώτη γραμμή άμυνας για την αναχαίτιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων που εκτοξεύονταν προς στόχους στην περιοχή.
- Κέντρο επιχειρήσεων drones και εναέριων περιπολιών: Η βάση αποτελεί την κύρια εγκατάσταση των αμερικανικών αναγνωριστικών και μαχητικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που χρησιμοποιούνται για την επιτήρηση της περιοχής.
Βαρύς οπλισμός
Σύμφωνα με στρατιωτικά δεδομένα και δορυφορικές εικόνες, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει στη βάση Muwaffaq al-Salti τον βαρύτερο τακτικό εξοπλισμό τους στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου:
- Μαχητικά αεροσκάφη: Αεροσκάφη εναέριας υπεροχής και κρούσης, μεταξύ των οποίων F-15E Strike Eagle και F-16 Fighting Falcon, καθώς και, κατά περιόδους, αεροσκάφη εγγύς αεοπορικής υποστήριξης A-10 Thunderbolt II.
- Μαχητικά και αναγνωριστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη: Μοίρες μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-9 Reaper, για την πραγματοποίηση επιχειρήσεων στοχευμένης εξόντωσης και συνεχούς επιτήρησης.
- Αεροσκάφη υποστήριξης: Ιπτάμενα τάνκερ KC-135 Stratotanker για την αύξηση της επιχειρησιακής ακτίνας των μαχητικών αεροσκαφών, καθώς και βαρέα μεταγωγικά C-130 Hercules.
- Συστήματα αεράμυνας: Πυραυλικά συστήματα MIM-104 Patriot και πολλαπλά επίπεδα άμυνας κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, για την προστασία των υποδομών της βάσης.
Οι επιθέσεις του Ιράν - Καταστράφηκαν F-15E
Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων συγκρούσεων, η βάση Muwaffaq al-Salti έχει αποτελέσει αρκετές φορές στόχο συνδυασμένων επιθέσεων, με πυραύλους και drones από το Ιράν.
Κατά τη διάρκεια των ιρανικών πυραυλικών επιχειρήσεων, η βάση αναγνωρίστηκε ως ένα από τα κύρια σημεία απογείωσης αμερικανικών και ιορδανικών μαχητικών για την αναχαίτιση ιρανικών βλημάτων και εντάχθηκε στον κατάλογο των νόμιμων στόχων του Ιράν.
Κατά το σοβαρότερο κύμα πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η βάση Muwaffaq al-Salti επλήγη με ακρίβεια από βαλλιστικούς πυραύλους και drones αυτοκτονίας.
Δημοσιεύματα διεθνών MME και επίσημες ανακοινώσεις, επιβεβαιώνουν ότι ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν τα ενισχυμένα υπόστεγα αεροσκαφών, την κύρια πίστα αεροπορικών επιχειρήσεων και τον χώρο ανάπτυξης των δυνάμεων.
Οι επιθέσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή ή την πρόκληση σοβαρών ζημιών σε αρκετά μαχητικά F-15E και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τη φθορά των υποδομών του διαδρόμου και τον θάνατο και τον τραυματισμό αριθμού Αμερικανών στρατιωτικών.
Οι στρατηγικές συνέπειες
Τα πλήγματα κατά της βάσης Muwaffaq al-Salti στην Ιορδανία έχουν βαθιές στρατιωτικές και πολιτικές διαστάσεις και συνέπειες:
1. Τύφλωση της ομπρέλας αναχαίτισης: Με τη στοχοποίηση των αεροπορικών εγκαταστάσεων και των συστημάτων ραντάρ της Muwaffaq al-Salti, αποδυναμώθηκε η πρώτη γραμμή διασυνοριακής αναχαίτισης των ΗΠΑ και αυξήθηκε σημαντικά η δυνατότητα των ιρανικών βλημάτων να διαπερνούν την άμυνα και να φτάνουν σε επόμενους στόχους.
2. Κατάρρευση της απόλυτης αεροπορικής υπεροχής: Οι ζημιές σε μαχητικά αεροσκάφη στο έδαφος και η αχρήστευση των διαδρόμων απέδειξαν ότι ακόμη και τα πυκνότερα στρώματα της αμερικανικής αεράμυνας, όπως τα συστήματα Patriot, δεν μπορούν να καταστήσουν τις κύριες βάσεις απρόσβλητες από μαζικές, κατά κύματα επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
3. Αλλαγή των υπολογισμών των χωρών υποδοχής: Η στοχοποίηση μιας κύριας βάσης στο έδαφος της Ιορδανίας αύξησε σημαντικά το πολιτικό κόστος και το κόστος ασφαλείας της φιλοξενίας αμερικανικών δυνάμεων για τις χώρες της περιοχής και ενίσχυσε την πίεση προς την ιορδανική κυβέρνηση.
4. Οικονομική και επιχειρησιακή καταστροφή: Η καταστροφή δαπανηρού εξοπλισμού, όπως μαχητικά αεροσκάφη αξίας δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων και προηγμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προκάλεσε σοβαρή διακοπή των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του αμερικανικού αεροπορικού στόλου στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM.
Η βάση Muwaffaq al-Salti, η οποία κάποτε ήταν γνωστή ως το «απρόσβλητο αεροπλανοφόρο» των ΗΠΑ στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου, έδειξε, όταν στοχοποιήθηκε από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ότι το στρατηγικό βάθος των ΗΠΑ στην περιοχή δεν είναι πλέον προστατευμένο από πλήγματα που προκαλούν αποτροπή και μεταμέλεια.
Το Ιράν βγάζει… άσσους από το μανίκι
Τα μεγάλης κλίμακας πλήγματα του Ιράν και των ΗΠΑ εναντίον στρατιωτικών και στρατηγικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή - κατά παράβαση του Μνημονίου Συνεννόησης της 17ης Ιουνίου - οδήγησαν όχι μόνο στο εκ νέου κλείσιμο του Στενού του Hormuz, αλλά και στην επιβολή, από τις 20 Ιουλίου, ναυτικού αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας από τους Υεμενίτες Houthi.
Αυτό σημαίνει το ουσιαστικό κλείσιμο του στενού πορθμού Bab al-Mandeb στην Ερυθρά Θάλασσα για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή, με εξαίρεση το λιμάνι Fujairah των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το οποίο έχει άμεση πρόσβαση στην Αραβική Θάλασσα.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Marco Rubio αναφέρθηκε σε αυτήν την απειλή, υποστηρίζοντας πως είναι σε επικοινωνία με τους Σαουδάραβες αξιωματούχους, αναφέροντας πως δεν πρόκειται … για μια νέα απειλή.
Κλιμάκωση
Δεν εντυπωσιάζει μόνο η αυξανόμενη κλίμακα, αλλά και η γεωγραφική έκταση των αμοιβαίων πληγμάτων.
Οι ΗΠΑ, οι οποίες ενισχύουν τις αεροπορικές τους δυνάμεις στην περιοχή, πλήττουν στόχους στο εσωτερικό του Ιράν, μεταξύ των οποίων γέφυρες και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και μάλιστα όχι μόνο στο νότιο τμήμα της χώρας.
Για τους Ιρανούς αυτό αποτελεί ταμπού, για την παραβίαση του οποίου απειλούν με τρομερή εκδίκηση: να προκαλέσουν κρίση στην παγκόσμια οικονομία και να τιμωρήσουν τις χώρες της περιοχής που, εκούσια ή ακούσια, βοηθούν τις ΗΠΑ στον πόλεμο εναντίον τους.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η Τεχεράνη επιδεικνύει κάποια αυτοσυγκράτηση, όμως και η έκταση των αντιποίνων της διευρύνεται — έχουν ήδη πληγεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην Ιορδανία, στο Ιράκ, στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ.
Μεταξύ των Αμερικανών στρατιωτικών υπάρχουν νεκροί και τραυματίες.
Ο Donald Trump, τον οποίο οι Ιρανοί απειλούν να σκοτώσουν, υπόσχεται εκδίκηση: κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών, δεκάδες Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί και αρκετές εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί.
Το παρασκήνιο της κρίσης
Ως υπόβαθρο για τις τρέχουσες εξελίξεις τα ειδησεογραφικά πρακτορεία και τα άλλα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν συνήθως τα εξής: τη νύχτα της 8ης Ιουλίου, οι ΗΠΑ επανέλαβαν τα μεγάλης κλίμακας πλήγματα κατά του Ιράν, κατηγορώντας το ότι παραβίασε τους όρους των συμφωνιών που αφορούσαν το Στενό του Hormuz — με ιδιαίτερη αναφορά στο άρθρο 5 του Μνημονίου.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δηλώνει ότι δεν παραβίασε τίποτα και ότι ολόκληρη η ευθύνη για τη μη εφαρμογή του εγγράφου βαρύνει τις ΗΠΑ, οι οποίες επανέφεραν στις 14 Ιουλίου τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν.
Στις 17 Ιουνίου, ο Trump, ο οποίος είχε απελπιστική ανάγκη από μία ανάπαυλα τόσο από στρατιωτική άποψη - δεν είχε πλέον με τι να πλήξει τους Ιρανούς - όσο και από πολιτική - ήθελε να αποφύγει την εντύπωση ότι επρόκειτο για προσωπικό του πόλεμο, καλυπτόμενος πίσω από έναν νόμο τον οποίο φοβάται να παραβιάσει στις ΗΠΑ -, υπέγραψε εξ αποστάσεως στις Βερσαλλίες το Μνημόνιο με το Ιράν.
Η συνθηκολόγηση των ΗΠΑ
Ολόκληρος ο κόσμος το εξέλαβε ως συνθηκολόγηση των ΗΠΑ.
Έτσι ακριβώς το χαρακτηρίζει ανοιχτά - «έγγραφο συνθηκολόγησης» - ο γνωστός Αμερικανός καθηγητής John Mearsheimer.
Το ίδιο πίστευαν και στο Ιράν και στο Ισραήλ — παντού.
Η Ουάσιγκτον όχι μόνο δεν κατόρθωσε να νικήσει το Ιράν κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας στρατηγικών βομβαρδισμών που διήρκεσε 40 ημέρες, ενεργώντας μάλιστα από κοινού με το Ισραήλ, αλλά παραδέχθηκε και την αδυναμία της να στραγγαλίσει τους Ιρανούς μέσω ναυτικού αποκλεισμού.
Δεν κατάφεραν τίποτα
Οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να ανατρέψουν το καθεστώς στο Ιράν - η νέα ηγεσία του είναι πολύ σκληρότερη και αποφασιστικότερη από εκείνη που εξοντώθηκε -, να διαλύσουν τη χώρα - οι Ιρανοί συσπειρώθηκαν όσο ποτέ άλλοτε -, να βάλουν στο χέρι τους ιρανικούς ενεργειακούς πόρους κατά το πρότυπο της Βενεζουέλας ή να αναγκάσουν την Τεχεράνη να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα και την υποστήριξη προς τους περιφερειακούς συμμάχους της.
Και όχι μόνο αυτό: αποκαλύπτοντας σε όλους τα όρια των στρατιωτικών δυνατοτήτων της, την απίστευτη δολιότητά της - η επίθεση πραγματοποιήθηκε ενώ οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη -, την πολιτική της παραφροσύνη και την υποταγή της στα συμφέροντα του Ισραήλ, η Ουάσιγκτον μετέτρεψε το Ιράν, το οποίο ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου παρά τις απώλειές του, στον ουσιαστικό κυρίαρχο του Στενού του Hormuz.
Μέσω αυτού πραγματοποιούνται οι εξαγωγές του 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνονται παγκοσμίως.
Ιδιαίτερα σημαντικές για την παγκόσμια οικονομία ήταν επίσης οι εξαγωγές αζωτούχων λιπασμάτων, αλουμινίου και διαφόρων πετροχημικών προϊόντων από την περιοχή.
Η διακοπή των εξαγωγών απειλεί εκατομμύρια ανθρώπους με πείνα και ακόμη και τις πλούσιες σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο ΗΠΑ με υψηλές τιμές βενζίνης, κάτι που δυσαρεστεί ιδιαίτερα τον Trump ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του φθινοπώρου.
Προσπάθεια εξαπάτησης
Λαμβάνοντας υπόψη τη δυσάρεστη εμπειρία από τις προηγούμενες προσπάθειές του να «συνεννοηθεί» με τις ΗΠΑ, το Ιράν δεν έτρεφε πολλές αυταπάτες ότι το Μνημόνιο θα εφαρμοζόταν από τους Αμερικανούς που το υπέγραψαν.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδείχθηκε ακόμη πιο απογοητευτική.
Ήδη την επόμενη ημέρα, στις 18 Ιουνίου, βλέποντας τη διεθνή αντίδραση στο έγγραφο που είχε υπογράψει ο Trump στις Βερσαλλίες, ο αντιπρόεδρος J. D. Vance δήλωσε ότι αυτό θα λειτουργούσε εφόσον το Ιράν… άλλαζε τη συμπεριφορά του.
Είχαν πλέον εμφανιστεί όροι.
Καμία εφαρμογή
Οι ΗΠΑ δεν σκόπευαν εξαρχής να εφαρμόσουν το Μνημόνιο, καθώς η φιλοϊσραηλινή κυβέρνηση Trump δεν διαθέτει αποτελεσματικά μέσα άσκησης πίεσης στο Ισραήλ, ενώ ήδη το πρώτο σημείο του Μνημονίου προέβλεπε τον τερματισμό της ισραηλινής επίθεσης κατά του Λιβάνου.
Οι Αμερικανοί, πάντως, δεν είχαν πρόθεση να εφαρμόσουν ούτε τα περισσότερα από τα υπόλοιπα σημεία, τα οποία ήταν συνολικά 14.
Ως αποτέλεσμα, το Ισραήλ δεν τήρησε ούτε για μία ημέρα το πρώτο σημείο του Μνημονίου, το οποίο το αφορούσε άμεσα.
Ταυτόχρονα, οι Αμερικανοί, ασκώντας μαζικές πιέσεις στον Λίβανο και στο Ιράκ —με τη βοήθεια τοπικών συνεργατών—, κατάφεραν ισχυρό πλήγμα στους Ιρανούς συμμάχους και στις δύο χώρες.
Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι οι Ιρανοί, οι οποίοι έλαβαν - προτού οι Αμερικανοί αλλάξουν γνώμη - μόνο ένα μικρό μέρος των δικών τους χρημάτων που οι ΗΠΑ τούς είχαν προηγουμένως αφαιρέσει, έτρεφαν πραγματικά ελπίδες για τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια που είχαν υποσχεθεί η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Το άρθρο 5 του μνημονίου
Ωστόσο, το πιο οδυνηρό πλήγμα κατά της Τεχεράνης προήλθε από τη δόλια ερμηνεία του άρθρου 5 του Μνημονίου από τις ΗΠΑ.
Το άρθρο αυτό ανέθετε αποκλειστικά στο Ιράν τη διοικητική ευθύνη για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας στο Στενό του Hormuz για περίοδο 60 ημερών, χωρίς την επιβολή τέλους.
Ασκώντας ισχυρότατη πίεση στο Ομάν, το οποίο επιθυμούσε να συνάψει συμφωνία με τους Ιρανούς —στην προσπάθεια αυτή οι ΗΠΑ βοηθήθηκαν προφανώς από το Λονδίνο, καθώς το Ομάν προσανατολίζεται προς τη Βρετανία— και το οποίο κατέχει τη νότια ακτή του Στενού του Hormuz, οι Αμερικανοί ανακοίνωσαν στις 24 Ιουνίου το άνοιγμα ενός «νότιου διαδρόμου» μέσα από το Στενό, κατά μήκος των ακτών του Ομάν.
Κάτι τέτοιο δεν προβλεπόταν σε καμία περίπτωση από το Μνημόνιο και, όπως ήταν φυσικό, οι Ιρανοί αντέδρασαν αποφασιστικά στις 25 Ιουνίου, επιτιθέμενοι με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε πλοίο που επιχειρούσε να περάσει από τον διάδρομο.
Ηττήθηκε ο Trump
Ο Donald Trump, φυσικά, δεν θέλει καθόλου να εμφανιστεί ως ηττημένος, όμως δεν έχει άλλη επιλογή.
Ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του Ιράν, το οποίο έχει συνηθίσει και γνωρίζει να υπομένει, ενώ διαθέτει και δύο σημαντικούς συμμάχους που δεν επιθυμούν την ήττα του και είναι έτοιμοι να το αποδείξουν έμπρακτα.
Πρόκειται για τη Ρωσία και την Κίνα, αν και πολλές ακόμη χώρες συμπαθούν την Τεχεράνη, θαυμάζοντας το θάρρος και την αποφασιστικότητα με τα οποία οι Ιρανοί ταπεινώνουν τους Αμερικανούς, οι οποίοι έχουν εξοργίσει σχεδόν τους πάντες.
Εν τω μεταξύ, πιθανότατα τώρα αρχίζει το τελικό στάδιο της σύγκρουσης.
Μέχρι στιγμής, αυτή δεν έχει προκαλέσει καταστροφικό πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία μόνο και μόνο επειδή η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατάφερναν να διοχετεύουν στην παγκόσμια αγορά, μέσω εναλλακτικών διαδρομών, περίπου το 7% από το συνολικό 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που προηγουμένως περνούσε από το Στενό του Hormuz.
Εάν το Ιράν επιβάλει, μέσω των συμμάχων του στην Υεμένη, αποκλεισμό της Ερυθράς Θάλασσας και λάβει μέτρα κατά της Fujairah, το έδαφος κάτω από τα πόδια του Trump θα αρχίσει να καίγεται γρήγορα.
Ακόμη και στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, το οποίο τον υποστηρίζει, ειδικοί δηλώνουν ήδη ότι, εάν οι Houthi διακόψουν, όπως υπόσχονται, την προμήθεια επιπλέον 4,5 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου ημερησίως, «υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να βρεθούμε αντιμέτωποι με ενεργειακή κρίση, εάν όλα αυτά δεν σταματήσουν σύντομα».
Εννοούνται πρωτίστως οι ΗΠΑ, των οποίων τα πετρελαϊκά αποθέματα έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983.
Δεν θα επιτρέψει το Κογκρέσο έναν μεγάλο πόλεμο
Όπως βλέπουμε, το Ιράν, το οποίο θεωρεί δικαιολογημένα ότι νικά, προχώρησε σε κλιμάκωση, καθώς αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος να αναγκάσει τον Trump να αποδεχθεί το αναπόφευκτο.
Διαφορετικά, κινδυνεύει να χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές, και να βυθίσει ολόκληρο τον κόσμο σε μία ενεργειακή κρίση, για την οποία θα «ευχαριστούν» ειδικά τον ίδιο.
Επιπλέον, το Κογκρέσο των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου ενός μέρους των Ρεπουμπλικανών, δεν θα του επιτρέψει να ξεκινήσει έναν μεγάλο πόλεμο κατά του Ιράν.
Άλλωστε, οι Αμερικανοί δεν διαθέτουν ουσιαστικά ούτε τα μέσα για να πολεμήσουν.
Ο Mearsheimer, πρώην στρατιωτικός αναλυτής πληροφοριών, υπολόγισε ότι οι δυνατότητες των ΗΠΑ έχουν ήδη φτάσει στα όριά τους και ότι για χερσαίες επιχειρήσεις —η τελευταία επιλογή που απομένει, εκτός από τη χρήση πυρηνικών όπλων, στην οποία η Ουάσιγκτον πιθανότατα δεν θα τολμήσει να καταφύγει— υπάρχουν μόλις 6.000 Αμερικανοί στρατιώτες.
Ο πληθυσμός του Ιράν ανέρχεται σε 93 εκατομμύρια κατοίκους.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Γιατί, λοιπόν, οι δύο πλευρές δεν μπορούν να συμφωνήσουν και ποιες είναι οι προοπτικές;
Οι ΗΠΑ θέλουν να διατηρήσουν τη δυνατότητα να επιτίθενται στο Ιράν οποιαδήποτε στιγμή τις εξυπηρετεί, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα τη «νίκη» τους στον τρέχοντα πόλεμο — τους σκότωσαν όλους, βύθισαν τον στόλο και τελείωσε.
Το Ιράν θέλει να αποκλείσει μία τέτοια δυνατότητα στο μέλλον, επειδή είναι αδύνατο να ζει και να αναπτύσσεται φυσιολογικά μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο.
Αντιμετωπίζει το Στενό του Hormuz ως «εγγύηση» και ως τη μοναδική πραγματική δυνατότητα να λάβει, μέσω της «νομισματοποίησής» του, αποζημίωση για τις υλικές ζημιές που προκάλεσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, γεγονός που αυξάνει σημαντικά και το κύρος του Ιράν στην περιοχή.
Ταπείνωση
Με δεδομένη την αναπόφευκτη, στο εγγύς μέλλον, μείωση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή —όπου βρίσκονται συνολικά 50.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί, οι οποίοι συχνά δεν μπορούν να προστατευθούν από αεροπορικές επιθέσεις, κάτι που εκμεταλλεύεται το Ιράν, έχοντας προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε πολλές βάσεις—, καθώς και τον πόλεμο φθοράς, τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά.
Για το Ιράν, το οποίο διεξάγει έναν αγώνα υπαρξιακού χαρακτήρα, διακυβεύεται το μέλλον του.
Για τις ΗΠΑ, διακυβεύεται ένα «νέο Βιετνάμ» ή, πιθανότερα, ένα νέο «Αφγανιστάν».
Για τον Trump, αυτό θα αποτελέσει μία ταπείνωση που προκάλεσε ο ίδιος στον εαυτό του.
Διαπραγματεύσεις
Μπορεί να υποτεθεί με μεγάλη βεβαιότητα ότι οι διεθνείς μεσολαβητές, με επικεφαλής το Πακιστάν, όταν σύντομα η κατάσταση γίνει πραγματικά εκρηκτική, θα καταφέρουν και πάλι να οδηγήσουν τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, χωρίς ο Trump να κερδίσει τίποτα.
Αυτά είναι όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζει κανείς για την ικανότητα των σύγχρονων ΗΠΑ, και ιδίως της κυβέρνησης Trump, να συνάπτουν συμφωνίες.
Παρ’ όλα αυτά, στην προκειμένη περίπτωση η Ουάσιγκτον θα αναγκαστεί, αν όχι να ταπεινωθεί μπροστά στο Ιράν, τουλάχιστον να αποδεχθεί τον νέο ρόλο του ως «φύλακα» και «ταμία» του Στενού του Hormuz, την ενίσχυση της θέσης της χώρας αυτής στη Μέση Ανατολή και τη μείωση του δικού της κύρους.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών