Οι δηλώσεις του Mohsen Rezaei, Γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, σχετικά με την ανακήρυξη απαγορευμένης περιοχής έξω από τα Στενά του Hormuz αποτελούν ένδειξη αλλαγής των όρων του ανταγωνισμού.
Η κλιμάκωση της έντασης στο Στενό του Hormuz φέρνει την ελληνική ναυτιλία στο στόχαστρο της Τεχεράνης, η οποία απειλεί να μετατρέψει τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο σε μια αδυσώπητη «ζώνη θανάτου».
Με την επιβολή μαύρης λίστας στα ελληνόκτητα τάνκερ, οι εφοπλιστές της χώρας βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με έναν πρωτοφανή γεωπολιτικό εφιάλτη που θέτει σε άμεσο κίνδυνο πληρώματα, φορτία και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή απειλεί να προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, εγκλωβίζοντας τον ελληνικό στόλο στην καρδιά μιας επικίνδυνης σύγκρουσης.
Πιο συγκεκριμένα, τα σχόλια που έκανε χθες το βράδυ 7/9 ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας σχετικά με την κήρυξη απαγορευμένης περιοχής έξω από τα Στενά του Hormuz δεν μπορούν να θεωρηθούν απλώς μια ναυτική προειδοποίηση.
Ο Mohsen Rezaei δήλωσε ότι η περιοχή αυτή ξεκινά από τη γραμμή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και καλύπτει τμήματα του Περσικού Κόλπου, ενώ τα πλοία που εισέρχονται σε αυτήν θα υπόκεινται σε κυρώσεις και θα εντάσσονται στον σχετικό κατάλογο του Ιράν.
Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με την εξήγηση των νέων ρυθμίσεων για τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz, υποδηλώνει μια σημαντική αλλαγή στη στρατηγική του Ιράν.
Το ζήτημα δεν αφορά πλέον απλώς το κλείσιμο ή το άνοιγμα των Στενών του Hormuz.
Αφορά τον καθορισμό των κανόνων διέλευσης και την αύξηση του κόστους για όσους επιλέγουν να τους αγνοήσουν.
Αποκλεισμός απέναντι σε αποκλεισμό
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να επιβάλουν αποκλεισμό στις ιρανικές εξαγωγές και στο εμπόριο, βασιζόμενες στη ναυτική τους ισχύ.
Η Τεχεράνη φαίνεται πλέον να επιδιώκει να αντιμετωπίσει αυτή την πρακτική με διαφορετική λογική: εάν ένα πλοίο κινείται στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού και αγνοεί τις ρυθμίσεις που έχει ανακοινώσει το Ιράν, θα εκτίθεται σε ιρανικούς περιορισμούς και αντίμετρα.
Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να αναλάβει άμεση στρατιωτική δράση εναντίον κάθε πλοίου.
Αρκεί να αυξηθεί το κόστος συμμόρφωσης με τον αμερικανικό αποκλεισμό.
Σε αυτό το μοντέλο, η «απαγορευμένη ζώνη» δεν αποτελεί απλώς μια γραμμή στον χάρτη.
Αποτελεί μια ζώνη αυξημένου κινδύνου για τη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι το εύρος των μέτρων που εξετάζει το Ιράν.
Από τις δηλώσεις του Mohsen Rezaei σχετικά με τους νέους κανόνες διέλευσης, προκύπτει ότι στόχος της νέας πολιτικής δεν είναι μόνο το πλοίο που παραβιάζει τους κανόνες.
Ο ιδιοκτήτης, ο διαχειριστής, η σημαία, η ασφαλιστική εταιρεία και ο νηογνώμονας μπορούν επίσης να βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις και αντίμετρα, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις και εμπλέκονται στην επίμαχη δραστηριότητα.
Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν μπορεί να μετακινηθεί από τη λογική της «επιβολής κυρώσεων σε ένα πλοίο» στην επιβολή κυρώσεων σε ολόκληρο το δίκτυο που παρέχει υπηρεσίες και υποστήριξη σε αυτό.
Η σημασία αυτής της εξέλιξης για τη ναυτιλιακή βιομηχανία είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Ένα πλοίο εξαρτάται από την ασφάλιση, την ταξινόμηση, τη σημαία και ευρύ φάσμα εξειδικευμένων υπηρεσιών προκειμένου να δραστηριοποιείται στη διεθνή ναυτιλία.
Επομένως, εάν η χρήση υπηρεσιών από έναν φορέα που υπόκειται σε κυρώσεις επιφέρει συνέπειες και για άλλα πλοία ή συνεργαζόμενες επιχειρήσεις, το πεδίο εφαρμογής της αποτρεπτικής πολιτικής υπερβαίνει κατά πολύ ένα μεμονωμένο πλοίο.
Από αυτή την άποψη, η συγκεκριμένη μέθοδος δεν είναι απαραίτητο να περιοριστεί στην περίπτωση του Hormuz.
Θα μπορούσε, στο μέλλον, να χρησιμοποιηθεί ως στρατηγικό μοντέλο για την αντιμετώπιση μονομερών κυρώσεων που επιβάλλονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από χώρες που ακολουθούν την πολιτική τους.
Με άλλα λόγια, κάθε οικονομικός παράγοντας που συμμετέχει στην εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με ιρανικά αντίμετρα, αυξάνοντας έτσι το κόστος συμμόρφωσης με τις κυρώσεις της Ουάσιγκτον.
Μέσω μιας τέτοιας προσέγγισης, το Ιράν, αντί να αποδέχεται μονομερώς το πλαίσιο κυρώσεων που επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, θα επιχειρήσει να επιβάλει κόστος στη συμπεριφορά της άλλης πλευράς και, κατ’ επέκταση, στη συμμετοχή της στην εφαρμογή των κυρώσεων.
Ο κίνδυνος φτάνει από τη θάλασσα στο γραφείο του εφοπλιστή
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο πλοιοκτήτης πρέπει να υπολογίσει ένα σύνολο κινδύνων προτού αποφασίσει να διέλθει από το Στενό:
Είναι η επιλεγμένη διαδρομή συμβατή με τις ρυθμίσεις του Ιράν;
Είναι ο ασφαλιστής του σε μαύρη λίστα;
Υπόκεινται η σημαία ή ο νηογνώμονας που χρησιμοποιεί σε περιορισμούς;
Οι ενέργειες του Ιράν μπορούν να ξεκινήσουν πριν από την είσοδο του πλοίου στα Στενά του Hormuz και να συνεχιστούν ακόμη και μετά την πιθανή διέλευσή του από το στενό.
Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να σταματήσουν όλα τα πλοία.
Στόχος είναι η ίδια η ναυτιλιακή εταιρεία να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διέλευση χωρίς συμμόρφωση με τους κανόνες του Ιράν αποτελεί μια δαπανηρή απόφαση.
Ένα σημαντικό στοιχείο αυτού του μηχανισμού είναι η διάκριση μεταξύ εθνικότητας και συμπεριφοράς.
Τα ελληνικά τάνκερ, σύμφωνα με τους Ιρανούς, είναι στη μαύρη λίστα.
Βέβαια, το κύριο κριτήριο δεν είναι η εθνικότητα του ιδιοκτήτη ούτε ο τόπος νηολόγησης του πλοίου.
Αντίθετα, καθοριστικοί παράγοντες θα είναι η συμπεριφορά του πλοίου και ο βαθμός στον οποίο αυτό συμμορφώνεται με τις δηλωμένες ρυθμίσεις.
Αυτή η προσέγγιση διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της νέας πολιτικής.
Δεν διακυβεύονται πλέον μόνο οι κυβερνήσεις.
Η ναυτιλιακή αγορά, οι ασφαλιστές, οι ιδιοκτήτες και οι φορείς εκμετάλλευσης εμπλέκονται επίσης άμεσα στην εξίσωση.
Το Hormuz έχει εισέλθει σε μια νέα φάση
Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής, όπως ανακοίνωσε ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, απομακρύνει την εξίσωση του Hormuz από την παραδοσιακή της δυαδικότητα και αλλάζει τους όρους του ανταγωνισμού.
Προηγουμένως, το κύριο ερώτημα ήταν: Θα κλείσει το Ιράν τα Στενά του Hormuz ή όχι;
Τώρα, το σημαντικότερο ερώτημα είναι:
Ποιος επιτρέπεται να περάσει και υπό ποιες συνθήκες;
Αυτή η αλλαγή μετατρέπει τον Hormuz από μια καθαρά στρατιωτική πλωτή οδό σε αρένα ενός «πολέμου κανόνων».
Έναν πόλεμο στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να επιβάλουν τους δικούς τους κανόνες μέσω ενός αποκλεισμού, ενώ το Ιράν επιδιώκει να εξουδετερώσει αυτόν τον αποκλεισμό δημιουργώντας κόστος για το δίκτυο που τον ακολουθεί και πρακτικά συμμορφώνεται με αυτόν.
Η νέα στρατηγική μπορεί να συνοψιστεί σε μία πρόταση:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να αποκλείσουν το Ιράν.
Το Ιράν θέλει να μεταφέρει το κόστος αυτού του αποκλεισμού στα πλοία, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην εφαρμογή του και, στην πράξη, συμμορφώνονται με τους αμερικανικούς κανόνες.
Αυτό είναι ένας «αποκλεισμός ενάντια στον αποκλεισμό» και ο Hormuz μπορεί, από εδώ και στο εξής, να μην αποτελεί μόνο ένα πέρασμα για τα δεξαμενόπλοια, αλλά και έναν χώρο όπου θα καθορίζονται οι νέοι κανόνες του θαλάσσιου εμπορίου στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Με την επιβολή μαύρης λίστας στα ελληνόκτητα τάνκερ, οι εφοπλιστές της χώρας βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με έναν πρωτοφανή γεωπολιτικό εφιάλτη που θέτει σε άμεσο κίνδυνο πληρώματα, φορτία και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή απειλεί να προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, εγκλωβίζοντας τον ελληνικό στόλο στην καρδιά μιας επικίνδυνης σύγκρουσης.
Πιο συγκεκριμένα, τα σχόλια που έκανε χθες το βράδυ 7/9 ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας σχετικά με την κήρυξη απαγορευμένης περιοχής έξω από τα Στενά του Hormuz δεν μπορούν να θεωρηθούν απλώς μια ναυτική προειδοποίηση.
Ο Mohsen Rezaei δήλωσε ότι η περιοχή αυτή ξεκινά από τη γραμμή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και καλύπτει τμήματα του Περσικού Κόλπου, ενώ τα πλοία που εισέρχονται σε αυτήν θα υπόκεινται σε κυρώσεις και θα εντάσσονται στον σχετικό κατάλογο του Ιράν.
Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με την εξήγηση των νέων ρυθμίσεων για τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz, υποδηλώνει μια σημαντική αλλαγή στη στρατηγική του Ιράν.
Το ζήτημα δεν αφορά πλέον απλώς το κλείσιμο ή το άνοιγμα των Στενών του Hormuz.
Αφορά τον καθορισμό των κανόνων διέλευσης και την αύξηση του κόστους για όσους επιλέγουν να τους αγνοήσουν.
Αποκλεισμός απέναντι σε αποκλεισμό
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να επιβάλουν αποκλεισμό στις ιρανικές εξαγωγές και στο εμπόριο, βασιζόμενες στη ναυτική τους ισχύ.
Η Τεχεράνη φαίνεται πλέον να επιδιώκει να αντιμετωπίσει αυτή την πρακτική με διαφορετική λογική: εάν ένα πλοίο κινείται στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού και αγνοεί τις ρυθμίσεις που έχει ανακοινώσει το Ιράν, θα εκτίθεται σε ιρανικούς περιορισμούς και αντίμετρα.
Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να αναλάβει άμεση στρατιωτική δράση εναντίον κάθε πλοίου.
Αρκεί να αυξηθεί το κόστος συμμόρφωσης με τον αμερικανικό αποκλεισμό.
Σε αυτό το μοντέλο, η «απαγορευμένη ζώνη» δεν αποτελεί απλώς μια γραμμή στον χάρτη.
Αποτελεί μια ζώνη αυξημένου κινδύνου για τη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι το εύρος των μέτρων που εξετάζει το Ιράν.
Από τις δηλώσεις του Mohsen Rezaei σχετικά με τους νέους κανόνες διέλευσης, προκύπτει ότι στόχος της νέας πολιτικής δεν είναι μόνο το πλοίο που παραβιάζει τους κανόνες.
Ο ιδιοκτήτης, ο διαχειριστής, η σημαία, η ασφαλιστική εταιρεία και ο νηογνώμονας μπορούν επίσης να βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις και αντίμετρα, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις και εμπλέκονται στην επίμαχη δραστηριότητα.
Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν μπορεί να μετακινηθεί από τη λογική της «επιβολής κυρώσεων σε ένα πλοίο» στην επιβολή κυρώσεων σε ολόκληρο το δίκτυο που παρέχει υπηρεσίες και υποστήριξη σε αυτό.
Η σημασία αυτής της εξέλιξης για τη ναυτιλιακή βιομηχανία είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Ένα πλοίο εξαρτάται από την ασφάλιση, την ταξινόμηση, τη σημαία και ευρύ φάσμα εξειδικευμένων υπηρεσιών προκειμένου να δραστηριοποιείται στη διεθνή ναυτιλία.
Επομένως, εάν η χρήση υπηρεσιών από έναν φορέα που υπόκειται σε κυρώσεις επιφέρει συνέπειες και για άλλα πλοία ή συνεργαζόμενες επιχειρήσεις, το πεδίο εφαρμογής της αποτρεπτικής πολιτικής υπερβαίνει κατά πολύ ένα μεμονωμένο πλοίο.
Από αυτή την άποψη, η συγκεκριμένη μέθοδος δεν είναι απαραίτητο να περιοριστεί στην περίπτωση του Hormuz.
Θα μπορούσε, στο μέλλον, να χρησιμοποιηθεί ως στρατηγικό μοντέλο για την αντιμετώπιση μονομερών κυρώσεων που επιβάλλονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από χώρες που ακολουθούν την πολιτική τους.
Με άλλα λόγια, κάθε οικονομικός παράγοντας που συμμετέχει στην εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με ιρανικά αντίμετρα, αυξάνοντας έτσι το κόστος συμμόρφωσης με τις κυρώσεις της Ουάσιγκτον.
Μέσω μιας τέτοιας προσέγγισης, το Ιράν, αντί να αποδέχεται μονομερώς το πλαίσιο κυρώσεων που επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, θα επιχειρήσει να επιβάλει κόστος στη συμπεριφορά της άλλης πλευράς και, κατ’ επέκταση, στη συμμετοχή της στην εφαρμογή των κυρώσεων.
Ο κίνδυνος φτάνει από τη θάλασσα στο γραφείο του εφοπλιστή
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο πλοιοκτήτης πρέπει να υπολογίσει ένα σύνολο κινδύνων προτού αποφασίσει να διέλθει από το Στενό:
Είναι η επιλεγμένη διαδρομή συμβατή με τις ρυθμίσεις του Ιράν;
Είναι ο ασφαλιστής του σε μαύρη λίστα;
Υπόκεινται η σημαία ή ο νηογνώμονας που χρησιμοποιεί σε περιορισμούς;
Οι ενέργειες του Ιράν μπορούν να ξεκινήσουν πριν από την είσοδο του πλοίου στα Στενά του Hormuz και να συνεχιστούν ακόμη και μετά την πιθανή διέλευσή του από το στενό.
Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να σταματήσουν όλα τα πλοία.
Στόχος είναι η ίδια η ναυτιλιακή εταιρεία να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διέλευση χωρίς συμμόρφωση με τους κανόνες του Ιράν αποτελεί μια δαπανηρή απόφαση.
Ένα σημαντικό στοιχείο αυτού του μηχανισμού είναι η διάκριση μεταξύ εθνικότητας και συμπεριφοράς.
Τα ελληνικά τάνκερ, σύμφωνα με τους Ιρανούς, είναι στη μαύρη λίστα.
Βέβαια, το κύριο κριτήριο δεν είναι η εθνικότητα του ιδιοκτήτη ούτε ο τόπος νηολόγησης του πλοίου.
Αντίθετα, καθοριστικοί παράγοντες θα είναι η συμπεριφορά του πλοίου και ο βαθμός στον οποίο αυτό συμμορφώνεται με τις δηλωμένες ρυθμίσεις.
Αυτή η προσέγγιση διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της νέας πολιτικής.
Δεν διακυβεύονται πλέον μόνο οι κυβερνήσεις.
Η ναυτιλιακή αγορά, οι ασφαλιστές, οι ιδιοκτήτες και οι φορείς εκμετάλλευσης εμπλέκονται επίσης άμεσα στην εξίσωση.
Το Hormuz έχει εισέλθει σε μια νέα φάση
Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής, όπως ανακοίνωσε ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, απομακρύνει την εξίσωση του Hormuz από την παραδοσιακή της δυαδικότητα και αλλάζει τους όρους του ανταγωνισμού.
Προηγουμένως, το κύριο ερώτημα ήταν: Θα κλείσει το Ιράν τα Στενά του Hormuz ή όχι;
Τώρα, το σημαντικότερο ερώτημα είναι:
Ποιος επιτρέπεται να περάσει και υπό ποιες συνθήκες;
Αυτή η αλλαγή μετατρέπει τον Hormuz από μια καθαρά στρατιωτική πλωτή οδό σε αρένα ενός «πολέμου κανόνων».
Έναν πόλεμο στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να επιβάλουν τους δικούς τους κανόνες μέσω ενός αποκλεισμού, ενώ το Ιράν επιδιώκει να εξουδετερώσει αυτόν τον αποκλεισμό δημιουργώντας κόστος για το δίκτυο που τον ακολουθεί και πρακτικά συμμορφώνεται με αυτόν.
Η νέα στρατηγική μπορεί να συνοψιστεί σε μία πρόταση:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να αποκλείσουν το Ιράν.
Το Ιράν θέλει να μεταφέρει το κόστος αυτού του αποκλεισμού στα πλοία, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην εφαρμογή του και, στην πράξη, συμμορφώνονται με τους αμερικανικούς κανόνες.
Αυτό είναι ένας «αποκλεισμός ενάντια στον αποκλεισμό» και ο Hormuz μπορεί, από εδώ και στο εξής, να μην αποτελεί μόνο ένα πέρασμα για τα δεξαμενόπλοια, αλλά και έναν χώρο όπου θα καθορίζονται οι νέοι κανόνες του θαλάσσιου εμπορίου στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών