Σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν μπορεί να μεταφερθεί και να αποθηκευτεί στο Καζακστάν
Το Καζακστάν θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια πυρηνική ασφάλεια εάν δεχθεί να φιλοξενήσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ένα ενδεχόμενο που θα μπορούσε να εξεταστεί σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τεχεράνη καταλήξουν σε νέα συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Το ενδεχόμενο αυτό συζητήθηκε πρόσφατα κατά τη συνάντηση του Προέδρου του Καζακστάν, Kassym-Jomart Tokayev, με τον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Αρχής Ατομικής Ενέργειας, Rafael Grossi.
Γιατί επιλέγεται το Καζακστάν
Σύμφωνα με αναλυτές, η επιλογή του Καζακστάν δεν είναι τυχαία.
Η χώρα φιλοξενεί από το 2017 την Τράπεζα Χαμηλά Εμπλουτισμένου Ουρανίου της IAEA και διαθέτει μια ιδιαίτερη διπλωματική θέση, καθώς διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη.
Η σχέση με το Ιράν επιβεβαιώθηκε πρόσφατα όταν η Αστάνα απέστειλε μεγάλη ανθρωπιστική βοήθεια στη χώρα, με αμαξοστοιχία 30 βαγονιών που μετέφερε τρόφιμα και φάρμακα.
Παράλληλα, το Καζακστάν έχει ενισχύσει τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμμετέχει σε πρωτοβουλίες που προωθούνται από την αμερικανική πλευρά στη Μέση Ανατολή.
Σοβαρές αμφιβολίες για την υλοποίηση του σχεδίου
Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι οι ειδικοί την αισιοδοξία του Grossi.
Ο πρώην συντονιστής προγραμμάτων του ΟΗΕ για την Κεντρική Ασία, Derya Qarayev, εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν μπορεί να μεταφερθεί και να αποθηκευτεί στο Καζακστάν.
Σε συνέντευξή του στη Nezavisimaya Gazeta, επισήμανε ότι υπάρχουν σημαντικά νομικά και υλικοτεχνικά εμπόδια.
Μάλιστα χαρακτήρισε την πρόταση του Grossi «τραβηγμένη», αφήνοντας να εννοηθεί ότι ίσως αποτέλεσε περισσότερο μια πολιτική χειρονομία προς τον Tokayev παρά ένα ρεαλιστικό σχέδιο.
Το Ιράν δεν έχει δώσει καμία συγκατάθεση
Ακόμη πιο επιφυλακτικός εμφανίστηκε ο ειδικός του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών του MGIMO, Alexander Knyazev.
Όπως τόνισε, προϋπόθεση για οποιαδήποτε μεταφορά είναι η συναίνεση της Τεχεράνης, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει εκφραστεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν έχει συζητήσει μόνο το ενδεχόμενο μεταφοράς ουρανίου στη Ρωσία, κάτι που έχει επιβεβαιώσει και ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Abbas Araghchi.
Παράλληλα, έχουν υπάρξει αναφορές για πιθανή ανάληψη του ρόλου αυτού από την Κίνα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη κινεζική τοποθέτηση.
Το ουράνιο παραμένει «κόκκινη γραμμή» για την Τεχεράνη
Ο Knyazev υπογράμμισε ότι το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί μία από τις πιο ευαίσθητες πτυχές των διαπραγματεύσεων.
Όπως ανέφερε, αρκετοί Ιρανοί βουλευτές έχουν επικρίνει έντονα οποιαδήποτε παραχώρηση στο συγκεκριμένο θέμα, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών της κυβέρνησης.
«Μέσα στο γενικό κλίμα αβεβαιότητας γύρω από μια πιθανή διευθέτηση της κρίσης με το Ιράν, το ζήτημα της αποθήκευσης του ουρανίου βρίσκεται πολύ χαμηλά στη λίστα των θεμάτων στα οποία η Τεχεράνη είναι έτοιμη να λάβει αποφάσεις», σημείωσε.
Η δυσπιστία προς την IAEA και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ
Ο Ρώσος αναλυτής επισήμανε επίσης ότι στο Ιράν υπάρχει περιορισμένη εμπιστοσύνη προς την IAEA, γεγονός που μειώνει τη βαρύτητα των δημόσιων παρεμβάσεων του Rafael Grossi.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η πρόσφατη προσέγγιση του Καζακστάν με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ λειτουργεί αποτρεπτικά για την Τεχεράνη.
Κατά την εκτίμησή του, οι στενότερες σχέσεις της Αστάνα με την Ουάσιγκτον αποτελούν ακριβώς τον λόγο που καθιστά εξαιρετικά μικρές τις πιθανότητες να αναλάβει το Καζακστάν τον ρόλο του θεματοφύλακα του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου.
Το μεγάλο διακύβευμα των διαπραγματεύσεων
Η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου θεωρείται ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα στις συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Εάν υπάρξει συμφωνία, η μεταφορά μέρους ή του συνόλου των αποθεμάτων σε τρίτη χώρα θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό μηχανισμό οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Ωστόσο, οι πολιτικές αντιστάσεις στο Ιράν, οι γεωπολιτικές ισορροπίες και οι τεχνικές δυσκολίες δείχνουν ότι η επιλογή του Καζακστάν παραμένει προς το παρόν περισσότερο ένα θεωρητικό σενάριο παρά μια άμεση προοπτική.
www.bankingnews.gr
Το ενδεχόμενο αυτό συζητήθηκε πρόσφατα κατά τη συνάντηση του Προέδρου του Καζακστάν, Kassym-Jomart Tokayev, με τον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Αρχής Ατομικής Ενέργειας, Rafael Grossi.
Γιατί επιλέγεται το Καζακστάν
Σύμφωνα με αναλυτές, η επιλογή του Καζακστάν δεν είναι τυχαία.
Η χώρα φιλοξενεί από το 2017 την Τράπεζα Χαμηλά Εμπλουτισμένου Ουρανίου της IAEA και διαθέτει μια ιδιαίτερη διπλωματική θέση, καθώς διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη.
Η σχέση με το Ιράν επιβεβαιώθηκε πρόσφατα όταν η Αστάνα απέστειλε μεγάλη ανθρωπιστική βοήθεια στη χώρα, με αμαξοστοιχία 30 βαγονιών που μετέφερε τρόφιμα και φάρμακα.
Παράλληλα, το Καζακστάν έχει ενισχύσει τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμμετέχει σε πρωτοβουλίες που προωθούνται από την αμερικανική πλευρά στη Μέση Ανατολή.
Σοβαρές αμφιβολίες για την υλοποίηση του σχεδίου
Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι οι ειδικοί την αισιοδοξία του Grossi.
Ο πρώην συντονιστής προγραμμάτων του ΟΗΕ για την Κεντρική Ασία, Derya Qarayev, εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν μπορεί να μεταφερθεί και να αποθηκευτεί στο Καζακστάν.
Σε συνέντευξή του στη Nezavisimaya Gazeta, επισήμανε ότι υπάρχουν σημαντικά νομικά και υλικοτεχνικά εμπόδια.
Μάλιστα χαρακτήρισε την πρόταση του Grossi «τραβηγμένη», αφήνοντας να εννοηθεί ότι ίσως αποτέλεσε περισσότερο μια πολιτική χειρονομία προς τον Tokayev παρά ένα ρεαλιστικό σχέδιο.
Το Ιράν δεν έχει δώσει καμία συγκατάθεση
Ακόμη πιο επιφυλακτικός εμφανίστηκε ο ειδικός του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών του MGIMO, Alexander Knyazev.
Όπως τόνισε, προϋπόθεση για οποιαδήποτε μεταφορά είναι η συναίνεση της Τεχεράνης, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει εκφραστεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν έχει συζητήσει μόνο το ενδεχόμενο μεταφοράς ουρανίου στη Ρωσία, κάτι που έχει επιβεβαιώσει και ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Abbas Araghchi.
Παράλληλα, έχουν υπάρξει αναφορές για πιθανή ανάληψη του ρόλου αυτού από την Κίνα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη κινεζική τοποθέτηση.
Το ουράνιο παραμένει «κόκκινη γραμμή» για την Τεχεράνη
Ο Knyazev υπογράμμισε ότι το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί μία από τις πιο ευαίσθητες πτυχές των διαπραγματεύσεων.
Όπως ανέφερε, αρκετοί Ιρανοί βουλευτές έχουν επικρίνει έντονα οποιαδήποτε παραχώρηση στο συγκεκριμένο θέμα, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών της κυβέρνησης.
«Μέσα στο γενικό κλίμα αβεβαιότητας γύρω από μια πιθανή διευθέτηση της κρίσης με το Ιράν, το ζήτημα της αποθήκευσης του ουρανίου βρίσκεται πολύ χαμηλά στη λίστα των θεμάτων στα οποία η Τεχεράνη είναι έτοιμη να λάβει αποφάσεις», σημείωσε.
Η δυσπιστία προς την IAEA και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ
Ο Ρώσος αναλυτής επισήμανε επίσης ότι στο Ιράν υπάρχει περιορισμένη εμπιστοσύνη προς την IAEA, γεγονός που μειώνει τη βαρύτητα των δημόσιων παρεμβάσεων του Rafael Grossi.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η πρόσφατη προσέγγιση του Καζακστάν με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ λειτουργεί αποτρεπτικά για την Τεχεράνη.
Κατά την εκτίμησή του, οι στενότερες σχέσεις της Αστάνα με την Ουάσιγκτον αποτελούν ακριβώς τον λόγο που καθιστά εξαιρετικά μικρές τις πιθανότητες να αναλάβει το Καζακστάν τον ρόλο του θεματοφύλακα του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου.
Το μεγάλο διακύβευμα των διαπραγματεύσεων
Η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου θεωρείται ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα στις συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Εάν υπάρξει συμφωνία, η μεταφορά μέρους ή του συνόλου των αποθεμάτων σε τρίτη χώρα θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό μηχανισμό οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Ωστόσο, οι πολιτικές αντιστάσεις στο Ιράν, οι γεωπολιτικές ισορροπίες και οι τεχνικές δυσκολίες δείχνουν ότι η επιλογή του Καζακστάν παραμένει προς το παρόν περισσότερο ένα θεωρητικό σενάριο παρά μια άμεση προοπτική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών