Πρωτοφανής καταστολή - Σύμφωνα με τους New York Times, αξιωματούχοι εξετάζουν ακόμη και τρόπους περιορισμού της πρόσβασης μιας κυβέρνησης της AfD σε ευαίσθητες ή απόρρητες πληροφορίες
Η Γερμανία πλησιάζει σε μια εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να μεταβάλει βαθιά το πολιτικό της τοπίο ανατρέποντας το πολιτικό κατεστημένο.
Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) βρίσκεται σε θέση να κατακτήσει την πρώτη θέση στις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου στη Σαξονία-Άνχαλτ, ενώ ισχυρή εμφανίζεται και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Εάν η AfD εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία στη Σαξονία-Άνχαλτ, θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη συνεργασία άλλου κόμματος.
Θα ήταν μια ιστορική εξέλιξη: για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ένα κόμμα που οι πολιτικοί του αντίπαλοι και οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας χαρακτηρίζουν «ακροδεξιό ή εξτρεμιστικό» θα αναλάμβανε κυβερνητική εξουσία σε γερμανικό κρατίδιο.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονη κινητοποίηση στο Βερολίνο αλλά και στις κυβερνήσεις των κρατιδίων.
Το βρώμικό σχέδιο
Σύμφωνα με τους New York Times, αξιωματούχοι εξετάζουν ακόμη και τρόπους περιορισμού της πρόσβασης μιας κυβέρνησης της AfD σε ευαίσθητες ή απόρρητες πληροφορίες.
Ο υπουργός Άμυνας Boris Pistorius έχει δηλώσει ότι δεν θα ήθελε διαβαθμισμένες πληροφορίες να καταλήξουν σε κυβέρνηση της AfD, επικαλούμενος τις στενές σχέσεις στελεχών της με τη Ρωσία και τον Vladimir Putin.
Από την πλευρά της, η AfD καταγγέλλει τέτοιους σχεδιασμούς ως προσπάθεια ακύρωσης της λαϊκής βούλησης.
Ο υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ, Ulrich Siegmund, έχει χαρακτηρίσει αυτές τις κινήσεις αντιδημοκρατικές και πολιτικά αθέμιτες.
Η «Brandmauer» δοκιμάζεται
Μέχρι σήμερα, τα μεγάλα γερμανικά κόμματα εφαρμόζουν απέναντι στην AfD τη λεγόμενη «Brandmauer» – το «τείχος προστασίας» που αποκλείει συνεργασίες μαζί της σε κρατιδιακό και ομοσπονδιακό επίπεδο.
Μια αυτοδύναμη νίκη της AfD, όμως, θα μπορούσε να παρακάμψει στην πράξη αυτόν τον αποκλεισμό.
Η σημασία μιας τέτοιας εξέλιξης δεν περιορίζεται στην παιδεία, στην αστυνομία, στην οικονομική πολιτική ή στη διοίκηση ενός κρατιδίου.
Οι κυβερνήσεις των κρατιδίων εκπροσωπούνται στο Bundesrat και συμμετέχουν ουσιαστικά στην ομοσπονδιακή νομοθετική διαδικασία.
Μία ή δύο κυβερνήσεις υπό την AfD δεν θα μπορούσαν από μόνες τους να μπλοκάρουν κάθε απόφαση του Βερολίνου.
Θα μπορούσαν, όμως, να δημιουργήσουν έναν νέο και μόνιμο πόλο θεσμικής πίεσης, κυρίως σε ζητήματα για τα οποία απαιτείται η συναίνεση των κρατιδίων.
Ακριβώς για αυτό κυβερνητικά στελέχη εξετάζουν ήδη θεσμικές δικλίδες.
Στη Σαξονία-Άνχαλτ, για παράδειγμα, άλλαξαν κανόνες που αφορούν κορυφαίους θεσμικούς διορισμούς, ώστε ένα μόνο κόμμα να μην μπορεί να ασκεί απόλυτο veto.
Ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός του κρατιδίου Sven Schulze, πάντως, απορρίπτει την ιδέα ότι οι κανόνες πρέπει να αλλάζουν αποκλειστικά για να εμποδιστεί η AfD. Όπως υποστηρίζει, ο δημοκρατικός τρόπος αντιμετώπισής της είναι η κάλπη.
Ο παράγοντας Ουκρανία και Nord Stream
Η άνοδος της AfD συνδέεται πλέον αναπόφευκτα και με τη μεγάλη γερμανική συζήτηση γύρω από την Ουκρανία, τη Ρωσία και το ενεργειακό κόστος.
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος έχει αποκτήσει η έρευνα για το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream.
Οι γερμανικές αρχές έχουν προχωρήσει σε έρευνες και διώξεις Ουκρανών υπόπτων, χωρίς αυτό να συνιστά δικαστικά αποδεδειγμένη κρατική ευθύνη της Ουκρανίας. Το Κίεβο δεν έχει αποδεχθεί ότι ουκρανικοί κρατικοί μηχανισμοί βρίσκονταν πίσω από την επίθεση.
Ωστόσο, εάν σε δικαστικό επίπεδο προκύψουν στοιχεία που συνδέουν την επιχείρηση με κρατικές δομές, η κυβέρνηση του καγκελάριου Friedrich Merz θα βρεθεί αντιμέτωπη με εξαιρετικά δύσκολα πολιτικά ερωτήματα.
Η αντιπολίτευση θα μπορούσε να ζητήσει εξηγήσεις για το πώς η Γερμανία εξακολουθεί να χρηματοδοτεί και να εξοπλίζει την Ουκρανία, εάν αποδειχθεί ότι κρατικοί παράγοντες της χώρας εμπλέκονταν στην καταστροφή κρίσιμης γερμανικής ενεργειακής υποδομής.
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας των δισεκατομμυρίων ευρώ στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης που παρέχει το Βερολίνο στο Κίεβο.
Το ισχυρό χαρτί της AfD
Εδώ ακριβώς η AfD επιχειρεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε πολιτική ανατροπή.
Το κόμμα ακολουθεί γραμμή αντίθετη από εκείνη των κυβερνητικών κομμάτων: ζητά εξομάλυνση των σχέσεων με τη Μόσχα, περιορισμό της υποστήριξης προς την Ουκρανία και επανεξέταση της ενεργειακής σχέσης με τη Ρωσία.
Παράλληλα, μεγάλα τμήματα του εκλογικού σώματος στην πρώην Ανατολική Γερμανία εμφανίζονται δυσαρεστημένα από την οικονομική στασιμότητα, το μεταναστευτικό, το κόστος ενέργειας και τις κοινωνικές αλλαγές.
Η AfD έχει αξιοποιήσει αυτή τη δυσαρέσκεια μέσω ισχυρής τοπικής οργάνωσης και έντονης παρουσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Στον δημόσιο διάλογο επανέρχεται παράλληλα και το ζήτημα του Volodymyr Zelensky, της διάρκειας του πολέμου και του κατά πόσον θα μπορούσαν να υπάρξουν διαφορετικές διπλωματικές επιλογές ήδη από το 2022.
Θέματα που άλλοτε βρίσκονταν κυρίως στο πολιτικό οπλοστάσιο της AfD εισέρχονται έτσι σταδιακά στην ευρύτερη δημόσια συζήτηση.
Από την ανατολική Γερμανία προς το Βερολίνο
Για την AfD, η μεγάλη πρόκληση δεν είναι απλώς να κερδίσει μια περιφερειακή εκλογή. Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να κυβερνήσει.
Μια επιτυχημένη κυβέρνηση σε ανατολικό κρατίδιο θα της έδινε την ευκαιρία να υποστηρίξει ενώπιον ολόκληρης της χώρας ότι δεν αποτελεί μόνο κόμμα διαμαρτυρίας αλλά εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Εκεί βρίσκεται και ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το σημερινό πολιτικό κατεστημένο.
Εάν η AfD καταγράψει διαδοχικές νίκες, αποκτήσει θεσμικό βάρος μέσω του Bundesrat και ταυτόχρονα αυξηθεί η πίεση στην κυβέρνηση Merz για την οικονομία και την Ουκρανία, οι εντάσεις στον κυβερνητικό συνασπισμό CDU/CSU-SPD θα μπορούσαν να ενισχυθούν.
Το πιο ακραίο σενάριο θα ήταν μια μελλοντική αποχώρηση του SPD από την κυβέρνηση, εάν το κόμμα κρίνει ότι η συμμετοχή του στον συνασπισμό απειλεί την εκλογική του επιβίωση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να ανοίξει τον δρόμο για πρόωρες ομοσπονδιακές εκλογές.
Αυτό παραμένει πολιτικό σενάριο και όχι προδιαγεγραμμένη εξέλιξη.
Η αλληλουχία, όμως, που ανησυχεί τα παραδοσιακά κόμματα είναι σαφής: εκλογικές νίκες της AfD στην ανατολική Γερμανία, ρήγμα στη «Brandmauer», αύξηση της θεσμικής επιρροής της, κλιμάκωση της αντιπαράθεσης για Ουκρανία και Ρωσία και τελικά μεταφορά του πολιτικού κύματος σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Οι κάλπες της Σαξονίας-Άνχαλτ, επομένως, μπορεί να αποδειχθούν κάτι πολύ περισσότερο από μια περιφερειακή εκλογική αναμέτρηση.
Μπορεί να αποτελέσουν το πρώτο πραγματικό τεστ για το εάν η AfD είναι σε θέση να περάσει από τη διαμαρτυρία στη διακυβέρνηση — και, σε δεύτερο χρόνο, να διεκδικήσει την ανατροπή ολόκληρης της μεταπολεμικής πολιτικής ισορροπίας της Γερμανίας.
www.bankingnews.gr
Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) βρίσκεται σε θέση να κατακτήσει την πρώτη θέση στις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου στη Σαξονία-Άνχαλτ, ενώ ισχυρή εμφανίζεται και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Εάν η AfD εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία στη Σαξονία-Άνχαλτ, θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη συνεργασία άλλου κόμματος.
Θα ήταν μια ιστορική εξέλιξη: για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ένα κόμμα που οι πολιτικοί του αντίπαλοι και οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας χαρακτηρίζουν «ακροδεξιό ή εξτρεμιστικό» θα αναλάμβανε κυβερνητική εξουσία σε γερμανικό κρατίδιο.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονη κινητοποίηση στο Βερολίνο αλλά και στις κυβερνήσεις των κρατιδίων.
Το βρώμικό σχέδιο
Σύμφωνα με τους New York Times, αξιωματούχοι εξετάζουν ακόμη και τρόπους περιορισμού της πρόσβασης μιας κυβέρνησης της AfD σε ευαίσθητες ή απόρρητες πληροφορίες.
Ο υπουργός Άμυνας Boris Pistorius έχει δηλώσει ότι δεν θα ήθελε διαβαθμισμένες πληροφορίες να καταλήξουν σε κυβέρνηση της AfD, επικαλούμενος τις στενές σχέσεις στελεχών της με τη Ρωσία και τον Vladimir Putin.
Από την πλευρά της, η AfD καταγγέλλει τέτοιους σχεδιασμούς ως προσπάθεια ακύρωσης της λαϊκής βούλησης.
Ο υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ, Ulrich Siegmund, έχει χαρακτηρίσει αυτές τις κινήσεις αντιδημοκρατικές και πολιτικά αθέμιτες.
Η «Brandmauer» δοκιμάζεται
Μέχρι σήμερα, τα μεγάλα γερμανικά κόμματα εφαρμόζουν απέναντι στην AfD τη λεγόμενη «Brandmauer» – το «τείχος προστασίας» που αποκλείει συνεργασίες μαζί της σε κρατιδιακό και ομοσπονδιακό επίπεδο.
Μια αυτοδύναμη νίκη της AfD, όμως, θα μπορούσε να παρακάμψει στην πράξη αυτόν τον αποκλεισμό.
Η σημασία μιας τέτοιας εξέλιξης δεν περιορίζεται στην παιδεία, στην αστυνομία, στην οικονομική πολιτική ή στη διοίκηση ενός κρατιδίου.
Οι κυβερνήσεις των κρατιδίων εκπροσωπούνται στο Bundesrat και συμμετέχουν ουσιαστικά στην ομοσπονδιακή νομοθετική διαδικασία.
Μία ή δύο κυβερνήσεις υπό την AfD δεν θα μπορούσαν από μόνες τους να μπλοκάρουν κάθε απόφαση του Βερολίνου.
Θα μπορούσαν, όμως, να δημιουργήσουν έναν νέο και μόνιμο πόλο θεσμικής πίεσης, κυρίως σε ζητήματα για τα οποία απαιτείται η συναίνεση των κρατιδίων.
Ακριβώς για αυτό κυβερνητικά στελέχη εξετάζουν ήδη θεσμικές δικλίδες.
Στη Σαξονία-Άνχαλτ, για παράδειγμα, άλλαξαν κανόνες που αφορούν κορυφαίους θεσμικούς διορισμούς, ώστε ένα μόνο κόμμα να μην μπορεί να ασκεί απόλυτο veto.
Ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός του κρατιδίου Sven Schulze, πάντως, απορρίπτει την ιδέα ότι οι κανόνες πρέπει να αλλάζουν αποκλειστικά για να εμποδιστεί η AfD. Όπως υποστηρίζει, ο δημοκρατικός τρόπος αντιμετώπισής της είναι η κάλπη.
Ο παράγοντας Ουκρανία και Nord Stream
Η άνοδος της AfD συνδέεται πλέον αναπόφευκτα και με τη μεγάλη γερμανική συζήτηση γύρω από την Ουκρανία, τη Ρωσία και το ενεργειακό κόστος.
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος έχει αποκτήσει η έρευνα για το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream.
Οι γερμανικές αρχές έχουν προχωρήσει σε έρευνες και διώξεις Ουκρανών υπόπτων, χωρίς αυτό να συνιστά δικαστικά αποδεδειγμένη κρατική ευθύνη της Ουκρανίας. Το Κίεβο δεν έχει αποδεχθεί ότι ουκρανικοί κρατικοί μηχανισμοί βρίσκονταν πίσω από την επίθεση.
Ωστόσο, εάν σε δικαστικό επίπεδο προκύψουν στοιχεία που συνδέουν την επιχείρηση με κρατικές δομές, η κυβέρνηση του καγκελάριου Friedrich Merz θα βρεθεί αντιμέτωπη με εξαιρετικά δύσκολα πολιτικά ερωτήματα.
Η αντιπολίτευση θα μπορούσε να ζητήσει εξηγήσεις για το πώς η Γερμανία εξακολουθεί να χρηματοδοτεί και να εξοπλίζει την Ουκρανία, εάν αποδειχθεί ότι κρατικοί παράγοντες της χώρας εμπλέκονταν στην καταστροφή κρίσιμης γερμανικής ενεργειακής υποδομής.
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας των δισεκατομμυρίων ευρώ στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης που παρέχει το Βερολίνο στο Κίεβο.
Το ισχυρό χαρτί της AfD
Εδώ ακριβώς η AfD επιχειρεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε πολιτική ανατροπή.
Το κόμμα ακολουθεί γραμμή αντίθετη από εκείνη των κυβερνητικών κομμάτων: ζητά εξομάλυνση των σχέσεων με τη Μόσχα, περιορισμό της υποστήριξης προς την Ουκρανία και επανεξέταση της ενεργειακής σχέσης με τη Ρωσία.
Παράλληλα, μεγάλα τμήματα του εκλογικού σώματος στην πρώην Ανατολική Γερμανία εμφανίζονται δυσαρεστημένα από την οικονομική στασιμότητα, το μεταναστευτικό, το κόστος ενέργειας και τις κοινωνικές αλλαγές.
Η AfD έχει αξιοποιήσει αυτή τη δυσαρέσκεια μέσω ισχυρής τοπικής οργάνωσης και έντονης παρουσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Στον δημόσιο διάλογο επανέρχεται παράλληλα και το ζήτημα του Volodymyr Zelensky, της διάρκειας του πολέμου και του κατά πόσον θα μπορούσαν να υπάρξουν διαφορετικές διπλωματικές επιλογές ήδη από το 2022.
Θέματα που άλλοτε βρίσκονταν κυρίως στο πολιτικό οπλοστάσιο της AfD εισέρχονται έτσι σταδιακά στην ευρύτερη δημόσια συζήτηση.
Από την ανατολική Γερμανία προς το Βερολίνο
Για την AfD, η μεγάλη πρόκληση δεν είναι απλώς να κερδίσει μια περιφερειακή εκλογή. Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να κυβερνήσει.
Μια επιτυχημένη κυβέρνηση σε ανατολικό κρατίδιο θα της έδινε την ευκαιρία να υποστηρίξει ενώπιον ολόκληρης της χώρας ότι δεν αποτελεί μόνο κόμμα διαμαρτυρίας αλλά εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Εκεί βρίσκεται και ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το σημερινό πολιτικό κατεστημένο.
Εάν η AfD καταγράψει διαδοχικές νίκες, αποκτήσει θεσμικό βάρος μέσω του Bundesrat και ταυτόχρονα αυξηθεί η πίεση στην κυβέρνηση Merz για την οικονομία και την Ουκρανία, οι εντάσεις στον κυβερνητικό συνασπισμό CDU/CSU-SPD θα μπορούσαν να ενισχυθούν.
Το πιο ακραίο σενάριο θα ήταν μια μελλοντική αποχώρηση του SPD από την κυβέρνηση, εάν το κόμμα κρίνει ότι η συμμετοχή του στον συνασπισμό απειλεί την εκλογική του επιβίωση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να ανοίξει τον δρόμο για πρόωρες ομοσπονδιακές εκλογές.
Αυτό παραμένει πολιτικό σενάριο και όχι προδιαγεγραμμένη εξέλιξη.
Η αλληλουχία, όμως, που ανησυχεί τα παραδοσιακά κόμματα είναι σαφής: εκλογικές νίκες της AfD στην ανατολική Γερμανία, ρήγμα στη «Brandmauer», αύξηση της θεσμικής επιρροής της, κλιμάκωση της αντιπαράθεσης για Ουκρανία και Ρωσία και τελικά μεταφορά του πολιτικού κύματος σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Οι κάλπες της Σαξονίας-Άνχαλτ, επομένως, μπορεί να αποδειχθούν κάτι πολύ περισσότερο από μια περιφερειακή εκλογική αναμέτρηση.
Μπορεί να αποτελέσουν το πρώτο πραγματικό τεστ για το εάν η AfD είναι σε θέση να περάσει από τη διαμαρτυρία στη διακυβέρνηση — και, σε δεύτερο χρόνο, να διεκδικήσει την ανατροπή ολόκληρης της μεταπολεμικής πολιτικής ισορροπίας της Γερμανίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών