Οι ΗΠΑ έχουν καταλήξει στην εκτίμηση πως ο δρόμος προς μια συμφωνία με το Ιράν ενδέχεται να μην περνά πλέον από τους προηγούμενους διαπραγματευτές, αλλά από μια ισχυρή προσωπικότητα με στενούς δεσμούς με τον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας, όπως ο Mohsen Rezaei
Σημαντική ανατροπή στη στρατηγική των ΗΠΑ όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν θεωρείται η απόφαση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, J. D.Vance να στείλει επιστολή στον Mohsein Rezaei, τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν και πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων των δύο πλευρών για μια πιθανή συμφωνία.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η απευθείας επιστολή του Αμερικανού αντιπροέδρου JD Vance προς τον Rezaei σηματοδοτεί αλλαγή των υπολογισμών του Λευκού Οίκου σχετικά με το ποιος θα μπορούσε να αποτελέσει τον βασικό συνομιλητή από την ιρανική πλευρά στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
Αναφέρεται μάλιστα πως η αντιπροσωπεία του Κατάρ που βρίσκεται σήμερα 30/10 στην Τεχεράνη είναι πολύ πιθανό να λάβει την απάντηση της Τεχεράνης στην επιστολή που είχε στείλει ο J. D. Vance.
Υπενθυμίζεται πως την περασμένη Κυριακή, το Κατάρ παρουσίασε στο Ιράν ένα σχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας, σύμφωνα με αξιωματούχο που έχει ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος απέρριψε τις προτάσεις ως μη αποδεκτές, τονίζοντας ότι η Τεχεράνη θα διατηρήσει αμετάβλητη τη θέση της στο πυρηνικό ζήτημα.
Στην άκρη ο Ghalibaf
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, η κυβέρνηση του Donald Trump θεωρεί πλέον τον Mohsen Rezaei, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν και πρώην διοικητή των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ως μία από τις σημαντικότερες και ενδεχομένως αποτελεσματικότερες επιλογές για την επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι προηγούμενες προσπάθειες της Ουάσιγκτον για επίτευξη συμφωνίας μέσω του Mohammad Bagher Ghalibaf, προέδρου του ιρανικού Κοινοβουλίου, δεν απέδωσαν αποτελέσματα.
O Vance εξέφρασε την ετοιμότητά του για προσωπική συνάντηση με τον Rezaei και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Το απευθείας μήνυμα
Σύμφωνα με τη Washington Post, ο JD Vance υπογράμμισε σε επιστολή του προς τον Mohsen Rezaei ότι τα εθνικά συμφέροντα των δύο χωρών πρέπει να αποτελέσουν τη βάση οποιασδήποτε ενδεχόμενης συμφωνίας.
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, πρωταρχικός στόχος παραμένει η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει την ανοικοδόμηση της οικονομίας της, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο και τις κυρώσεις, καθώς και τη διατήρηση της εθνικής της κυριαρχίας.
Ο Vance υπογράμμισε επίσης την ανάγκη το Ιράν να ορίσει εκπροσώπους που θα διαθέτουν πραγματική εξουσιοδότηση τόσο για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα όσο και για τη λήψη αποφάσεων.
Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος δεν περιορίστηκε στην αποστολή μηνύματος, αλλά εξέφρασε την προθυμία του να διαπραγματευτεί απευθείας με τον Rezaei.
Όπως γράφει η Washington Post, η εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών είναι ότι ο Rezaei διαθέτει την απαραίτητη επιρροή ώστε να συμβάλει στη διαμόρφωση συναίνεσης εντός της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν.
Γιατί οι ΗΠΑ στρέφονται αυτή τη φορά στον Rezaei;
Για την Ουάσιγκτον, ο Mohsen Rezaei αποτελεί μια διαφορετική προσωπικότητα σε σχέση με τους παραδοσιακούς Ιρανούς διπλωμάτες.
Έχει διατελέσει επί σειρά ετών διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και διατηρεί εκτεταμένες διασυνδέσεις με τους στρατιωτικούς μηχανισμούς και τις υπηρεσίες ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Από την αμερικανική σκοπιά, η θέση αυτή μπορεί να αποκτήσει καθοριστική σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποφάσεις για ζητήματα πολέμου και ειρήνης έχουν γίνει ιδιαίτερα περίπλοκες.
Η Washington Post, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, γράφει ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ εκτιμούν πως ο Rezaei διατηρεί τακτική επικοινωνία με τον Ανώτατο Ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας και ότι επικοινώνησε μαζί του και μετά την παραλαβή του μηνύματος του Vance.
Παράλληλα, ο Rezaei έχει επιχειρήσει τους τελευταίους μήνες να ενισχύσει την επιρροή του στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, το συγκεκριμένο συμβούλιο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς λήψης αποφάσεων για την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και την εθνική ασφάλεια του Ιράν, ενώ είναι υπεύθυνο για τον συντονισμό των διαφορετικών κέντρων εξουσίας.
Οι Αμερικανοί θεωρούν επίσης ότι ο Rezaei, λόγω των σχέσεών του με στρατιωτικούς και οικονομικούς οργανισμούς, διαθέτει σαφή εικόνα των πιέσεων που προκαλούν ο πόλεμος, οι κυρώσεις και οι οικονομικοί περιορισμοί.
Για τον λόγο αυτό, ο Λευκός Οίκος φαίνεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διαπραγμάτευση με ένα πρόσωπο που έχει πρόσβαση στον μηχανισμό ασφαλείας και μπορεί ταυτόχρονα να ασκήσει επιρροή στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο προσφέρει περισσότερες πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας.
Έχει αντικαταστήσει τον Ghalibaf στις διαπραγματεύσεις;
Αυτό αποτελεί ίσως το σημαντικότερο ζήτημα της πρόσφατης διπλωματικής εξέλιξης.
Η αμερικανική εφημερίδα υποστηρίζει ότι τον Απρίλιο του 2026 ο JD Vance συναντήθηκε στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν με τον Mohammad Bagher Ghalibaf.
Εκείνη την περίοδο, ο Ghalibaf αποτελούσε το βασικό πρόσωπο της ιρανικής αντιπροσωπείας στις διαπραγματεύσεις, κατά τις οποίες εξετάστηκαν προτάσεις για άρση των αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων με αντάλλαγμα την ανάληψη δεσμεύσεων από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ωστόσο, οι συνομιλίες αυτές δεν οδήγησαν σε μια βιώσιμη συμφωνία.
Ακόμη και μια πιο περιορισμένη συμφωνία που ακολούθησε ουσιαστικά κατέρρευσε μετά την επανέναρξη των συγκρούσεων στο Στενό του Hormuz.
Τώρα, η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της.
Με το βλέμμα στους σκληροπυρηνικούς
Αντί να επικεντρώνεται στον Ghalibaf, επιχειρεί να επικοινωνήσει απευθείας με ένα πρόσωπο που, σύμφωνα με την εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, διαθέτει μεγαλύτερη δυνατότητα να εξασφαλίσει τη συναίνεση των πιο σκληροπυρηνικών κύκλων της ιρανικής ηγεσίας.
Η Wall Street Journal, σε ξεχωριστό δημοσίευμα, επισημαίνει ότι η ένταξη του Rezaei σε έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον Vance θα μπορούσε να επηρεάσει τον ρόλο προσωπικοτήτων όπως ο Ghalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi στη διαπραγματευτική διαδικασία.
Ωστόσο, πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα σε δύο διαφορετικά ζητήματα: Η αλλαγή του βασικού συνομιλητή της Ουάσιγκτον στις διπλωματικές επαφές δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην την απομάκρυνση ή αντικατάσταση του επίσημου διαπραγματευτή του Ιράν.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι η βρετανική εφημερίδα The Guardian, σε πρόσφατο δημοσίευμά της, εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον Ghalibaf ως επικεφαλής διαπραγματευτή του Ιράν.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες στράφηκαν στον Rezaei επειδή θεωρούν ότι η πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων για ευαίσθητα ζητήματα βρίσκεται λιγότερο στα χέρια των διπλωματών και περισσότερο στον στενό κύκλο των Φρουρών της Επανάστασης και στον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας.
Ο ρόλος του Rezaei στις νέες αποφάσεις του Ιράν
Σύμφωνα με την ανάλυση της εφημερίδας, η σημασία της εμπλοκής του Rezaei δεν περιορίζεται στην απευθείας επικοινωνία του με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο.
Ο ίδιος βρίσκεται σε μια θέση που του επιτρέπει να συνδέει τις απαιτήσεις εθνικής ασφάλειας, τις στρατιωτικές παραμέτρους και τις οικονομικές ανάγκες του Ιράν.
Όπως προκύπτει από τα σχετικά δημοσιεύματα, το Κατάρ έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο τις τελευταίες εβδομάδες στη μεταφορά μηνυμάτων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Διαπραγματεύσεις σε Doha ή Κωνσταντινούπολη
Παράλληλα, έχει τεθεί το ενδεχόμενο διεξαγωγής απευθείας διαπραγματεύσεων στην Doha ή στην Κωνσταντινούπολη.
Από την πλευρά του, ο Rezaei είχε ήδη διατυπώσει δημόσια θέσεις σχετικά με τους όρους του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τόσο ο ίδιος όσο και ο Ghalibaf έχουν τονίσει την ανάγκη αποδοχής των επτά όρων που έχει θέσει η Τεχεράνη, οι οποίοι περιλαμβάνουν ζητήματα όπως η άρση των κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και ο τερματισμός του πολέμου στα διάφορα μέτωπα.
Το δημοσίευμα του Guardian δείχνει ότι μία από τις βασικές διαφωνίες αφορά τη σειρά εφαρμογής των δεσμεύσεων.
Η Ουάσιγκτον επιθυμεί το Ιράν να αναλάβει πρώτα δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα και στη συνέχεια να λάβει οικονομικά ανταλλάγματα.
Αντίθετα, η Τεχεράνη δεν θέλει να εγκαταλείψει τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά της πλεονεκτήματα πριν εξασφαλίσει συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες εγγυήσεις.
Μπορεί ο Rezaei να οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις σε συμφωνία;
Η ένταξη του Mohsen Rezaei σε έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών υποδηλώνει μια σημαντική αλλαγή στους υπολογισμούς της Ουάσιγκτον.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αντανακλά μια νέα αμερικανική αξιολόγηση σχετικά με τα πραγματικά κέντρα ισχύος και λήψης αποφάσεων στο Ιράν.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν να προσεγγίσουν τον Rezaei δεν σημαίνει ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει οριστικά να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις υπό την καθοδήγησή του.
Ακόμη και αν ο Rezaei διαθέτει σημαντική επιρροή, η τελική απόφαση για ένα ζήτημα τέτοιας βαρύτητας εξακολουθεί να απαιτεί τη συναίνεση και την έγκριση των ανώτατων κλιμακίων της ιρανικής ηγεσίας.
Επιπλέον, το ιστορικό των σκληρών τοποθετήσεων του Rezaei εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργεί ένα ακόμη ερώτημα: Θα είναι διατεθειμένος να απομακρυνθεί από ορισμένες προηγούμενες θέσεις του προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία;
Συνολικά, δεν μπορεί ακόμη να υποστηριχθεί ότι ο Mohsen Rezaei έχει αντικαταστήσει επισήμως τον Mohammad Bagher Ghalibaf.
Ωστόσο, φαίνεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταλήξει στην εκτίμηση πως ο δρόμος προς μια συμφωνία με το Ιράν ενδέχεται να μην περνά πλέον από τους προηγούμενους διαπραγματευτές, αλλά από μια ισχυρή προσωπικότητα με στενούς δεσμούς με τον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας, όπως ο Mohsen Rezaei.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη αναδιάταξης της ιρανικής διπλωματίας υπό συνθήκες πολέμου, σε μια περίοδο κατά την οποία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία η διάκριση μεταξύ του διαπραγματευτή, του υπευθύνου για τη λήψη αποφάσεων εθνικής ασφάλειας και του εκπροσώπου της πολιτικής βούλησης του ιρανικού συστήματος εξουσίας.
www.bankingnews.gr
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η απευθείας επιστολή του Αμερικανού αντιπροέδρου JD Vance προς τον Rezaei σηματοδοτεί αλλαγή των υπολογισμών του Λευκού Οίκου σχετικά με το ποιος θα μπορούσε να αποτελέσει τον βασικό συνομιλητή από την ιρανική πλευρά στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
Αναφέρεται μάλιστα πως η αντιπροσωπεία του Κατάρ που βρίσκεται σήμερα 30/10 στην Τεχεράνη είναι πολύ πιθανό να λάβει την απάντηση της Τεχεράνης στην επιστολή που είχε στείλει ο J. D. Vance.
Υπενθυμίζεται πως την περασμένη Κυριακή, το Κατάρ παρουσίασε στο Ιράν ένα σχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας, σύμφωνα με αξιωματούχο που έχει ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος απέρριψε τις προτάσεις ως μη αποδεκτές, τονίζοντας ότι η Τεχεράνη θα διατηρήσει αμετάβλητη τη θέση της στο πυρηνικό ζήτημα.
Στην άκρη ο Ghalibaf
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, η κυβέρνηση του Donald Trump θεωρεί πλέον τον Mohsen Rezaei, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν και πρώην διοικητή των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ως μία από τις σημαντικότερες και ενδεχομένως αποτελεσματικότερες επιλογές για την επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι προηγούμενες προσπάθειες της Ουάσιγκτον για επίτευξη συμφωνίας μέσω του Mohammad Bagher Ghalibaf, προέδρου του ιρανικού Κοινοβουλίου, δεν απέδωσαν αποτελέσματα.
O Vance εξέφρασε την ετοιμότητά του για προσωπική συνάντηση με τον Rezaei και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Το απευθείας μήνυμα
Σύμφωνα με τη Washington Post, ο JD Vance υπογράμμισε σε επιστολή του προς τον Mohsen Rezaei ότι τα εθνικά συμφέροντα των δύο χωρών πρέπει να αποτελέσουν τη βάση οποιασδήποτε ενδεχόμενης συμφωνίας.
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, πρωταρχικός στόχος παραμένει η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει την ανοικοδόμηση της οικονομίας της, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο και τις κυρώσεις, καθώς και τη διατήρηση της εθνικής της κυριαρχίας.
Ο Vance υπογράμμισε επίσης την ανάγκη το Ιράν να ορίσει εκπροσώπους που θα διαθέτουν πραγματική εξουσιοδότηση τόσο για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα όσο και για τη λήψη αποφάσεων.
Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος δεν περιορίστηκε στην αποστολή μηνύματος, αλλά εξέφρασε την προθυμία του να διαπραγματευτεί απευθείας με τον Rezaei.
Όπως γράφει η Washington Post, η εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών είναι ότι ο Rezaei διαθέτει την απαραίτητη επιρροή ώστε να συμβάλει στη διαμόρφωση συναίνεσης εντός της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν.
Γιατί οι ΗΠΑ στρέφονται αυτή τη φορά στον Rezaei;
Για την Ουάσιγκτον, ο Mohsen Rezaei αποτελεί μια διαφορετική προσωπικότητα σε σχέση με τους παραδοσιακούς Ιρανούς διπλωμάτες.
Έχει διατελέσει επί σειρά ετών διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και διατηρεί εκτεταμένες διασυνδέσεις με τους στρατιωτικούς μηχανισμούς και τις υπηρεσίες ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Από την αμερικανική σκοπιά, η θέση αυτή μπορεί να αποκτήσει καθοριστική σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποφάσεις για ζητήματα πολέμου και ειρήνης έχουν γίνει ιδιαίτερα περίπλοκες.
Η Washington Post, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, γράφει ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ εκτιμούν πως ο Rezaei διατηρεί τακτική επικοινωνία με τον Ανώτατο Ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας και ότι επικοινώνησε μαζί του και μετά την παραλαβή του μηνύματος του Vance.
Παράλληλα, ο Rezaei έχει επιχειρήσει τους τελευταίους μήνες να ενισχύσει την επιρροή του στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, το συγκεκριμένο συμβούλιο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς λήψης αποφάσεων για την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και την εθνική ασφάλεια του Ιράν, ενώ είναι υπεύθυνο για τον συντονισμό των διαφορετικών κέντρων εξουσίας.
Οι Αμερικανοί θεωρούν επίσης ότι ο Rezaei, λόγω των σχέσεών του με στρατιωτικούς και οικονομικούς οργανισμούς, διαθέτει σαφή εικόνα των πιέσεων που προκαλούν ο πόλεμος, οι κυρώσεις και οι οικονομικοί περιορισμοί.
Για τον λόγο αυτό, ο Λευκός Οίκος φαίνεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διαπραγμάτευση με ένα πρόσωπο που έχει πρόσβαση στον μηχανισμό ασφαλείας και μπορεί ταυτόχρονα να ασκήσει επιρροή στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο προσφέρει περισσότερες πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας.
Έχει αντικαταστήσει τον Ghalibaf στις διαπραγματεύσεις;
Αυτό αποτελεί ίσως το σημαντικότερο ζήτημα της πρόσφατης διπλωματικής εξέλιξης.
Η αμερικανική εφημερίδα υποστηρίζει ότι τον Απρίλιο του 2026 ο JD Vance συναντήθηκε στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν με τον Mohammad Bagher Ghalibaf.
Εκείνη την περίοδο, ο Ghalibaf αποτελούσε το βασικό πρόσωπο της ιρανικής αντιπροσωπείας στις διαπραγματεύσεις, κατά τις οποίες εξετάστηκαν προτάσεις για άρση των αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων με αντάλλαγμα την ανάληψη δεσμεύσεων από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ωστόσο, οι συνομιλίες αυτές δεν οδήγησαν σε μια βιώσιμη συμφωνία.
Ακόμη και μια πιο περιορισμένη συμφωνία που ακολούθησε ουσιαστικά κατέρρευσε μετά την επανέναρξη των συγκρούσεων στο Στενό του Hormuz.
Τώρα, η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της.
Με το βλέμμα στους σκληροπυρηνικούς
Αντί να επικεντρώνεται στον Ghalibaf, επιχειρεί να επικοινωνήσει απευθείας με ένα πρόσωπο που, σύμφωνα με την εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, διαθέτει μεγαλύτερη δυνατότητα να εξασφαλίσει τη συναίνεση των πιο σκληροπυρηνικών κύκλων της ιρανικής ηγεσίας.
Η Wall Street Journal, σε ξεχωριστό δημοσίευμα, επισημαίνει ότι η ένταξη του Rezaei σε έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον Vance θα μπορούσε να επηρεάσει τον ρόλο προσωπικοτήτων όπως ο Ghalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi στη διαπραγματευτική διαδικασία.
Ωστόσο, πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα σε δύο διαφορετικά ζητήματα: Η αλλαγή του βασικού συνομιλητή της Ουάσιγκτον στις διπλωματικές επαφές δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην την απομάκρυνση ή αντικατάσταση του επίσημου διαπραγματευτή του Ιράν.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι η βρετανική εφημερίδα The Guardian, σε πρόσφατο δημοσίευμά της, εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον Ghalibaf ως επικεφαλής διαπραγματευτή του Ιράν.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες στράφηκαν στον Rezaei επειδή θεωρούν ότι η πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων για ευαίσθητα ζητήματα βρίσκεται λιγότερο στα χέρια των διπλωματών και περισσότερο στον στενό κύκλο των Φρουρών της Επανάστασης και στον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας.
Ο ρόλος του Rezaei στις νέες αποφάσεις του Ιράν
Σύμφωνα με την ανάλυση της εφημερίδας, η σημασία της εμπλοκής του Rezaei δεν περιορίζεται στην απευθείας επικοινωνία του με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο.
Ο ίδιος βρίσκεται σε μια θέση που του επιτρέπει να συνδέει τις απαιτήσεις εθνικής ασφάλειας, τις στρατιωτικές παραμέτρους και τις οικονομικές ανάγκες του Ιράν.
Όπως προκύπτει από τα σχετικά δημοσιεύματα, το Κατάρ έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο τις τελευταίες εβδομάδες στη μεταφορά μηνυμάτων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Διαπραγματεύσεις σε Doha ή Κωνσταντινούπολη
Παράλληλα, έχει τεθεί το ενδεχόμενο διεξαγωγής απευθείας διαπραγματεύσεων στην Doha ή στην Κωνσταντινούπολη.
Από την πλευρά του, ο Rezaei είχε ήδη διατυπώσει δημόσια θέσεις σχετικά με τους όρους του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τόσο ο ίδιος όσο και ο Ghalibaf έχουν τονίσει την ανάγκη αποδοχής των επτά όρων που έχει θέσει η Τεχεράνη, οι οποίοι περιλαμβάνουν ζητήματα όπως η άρση των κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και ο τερματισμός του πολέμου στα διάφορα μέτωπα.
Το δημοσίευμα του Guardian δείχνει ότι μία από τις βασικές διαφωνίες αφορά τη σειρά εφαρμογής των δεσμεύσεων.
Η Ουάσιγκτον επιθυμεί το Ιράν να αναλάβει πρώτα δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα και στη συνέχεια να λάβει οικονομικά ανταλλάγματα.
Αντίθετα, η Τεχεράνη δεν θέλει να εγκαταλείψει τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά της πλεονεκτήματα πριν εξασφαλίσει συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες εγγυήσεις.
Μπορεί ο Rezaei να οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις σε συμφωνία;
Η ένταξη του Mohsen Rezaei σε έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών υποδηλώνει μια σημαντική αλλαγή στους υπολογισμούς της Ουάσιγκτον.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αντανακλά μια νέα αμερικανική αξιολόγηση σχετικά με τα πραγματικά κέντρα ισχύος και λήψης αποφάσεων στο Ιράν.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν να προσεγγίσουν τον Rezaei δεν σημαίνει ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει οριστικά να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις υπό την καθοδήγησή του.
Ακόμη και αν ο Rezaei διαθέτει σημαντική επιρροή, η τελική απόφαση για ένα ζήτημα τέτοιας βαρύτητας εξακολουθεί να απαιτεί τη συναίνεση και την έγκριση των ανώτατων κλιμακίων της ιρανικής ηγεσίας.
Επιπλέον, το ιστορικό των σκληρών τοποθετήσεων του Rezaei εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργεί ένα ακόμη ερώτημα: Θα είναι διατεθειμένος να απομακρυνθεί από ορισμένες προηγούμενες θέσεις του προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία;
Συνολικά, δεν μπορεί ακόμη να υποστηριχθεί ότι ο Mohsen Rezaei έχει αντικαταστήσει επισήμως τον Mohammad Bagher Ghalibaf.
Ωστόσο, φαίνεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταλήξει στην εκτίμηση πως ο δρόμος προς μια συμφωνία με το Ιράν ενδέχεται να μην περνά πλέον από τους προηγούμενους διαπραγματευτές, αλλά από μια ισχυρή προσωπικότητα με στενούς δεσμούς με τον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας, όπως ο Mohsen Rezaei.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη αναδιάταξης της ιρανικής διπλωματίας υπό συνθήκες πολέμου, σε μια περίοδο κατά την οποία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία η διάκριση μεταξύ του διαπραγματευτή, του υπευθύνου για τη λήψη αποφάσεων εθνικής ασφάλειας και του εκπροσώπου της πολιτικής βούλησης του ιρανικού συστήματος εξουσίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών