Σχετικά Άρθρα
Συναγερμός για το αμερικανικό χρέος: Σε υψηλό 24 ετών η απόδοση του 30ετούς ομολόγου
«Γεράκι» η Fed, αλλά δεν θα σώσει τα ομόλογα - Οι νέες αυξήσεις επιτοκίων δεν φέρνουν ράλι στις αγορές
Σε μια αγορά που ήδη βρίσκεται υπό πίεση, τα hedge funds αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο βάρος στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, έχοντας πλέον θέσεις ύψους 2 τρισ. δολαρίων. Αν και η παρουσίας βοηθά τις ΗΠΑ να βρίσκουν αγοραστές για το αμερικανικό χρέος, ο κίνδυνος από μια ενδεχόμενο απότομη απομόχλευση έχει εκτοξευθεί. Ένα μαζικό κλείσιμο μοχλευμένων θέσεων θα μπορούσε να ενισχύσει τις πωλήσεις, να πιέσει περαιτέρω τις τιμές και να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο μεταβλητότητας και προβλημάτων ρευστότητας.
Οι τοποθετήσεις των hedge funds σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, που στο τέλος του 2025, έφτασαν τα 2 τρισ. δολάρια, σχεδόν τριπλάσιες σε σχέση με το επίπεδο πέντε χρόνια νωρίτερα, σύμφωνα με το Office of Financial Research του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών τον περασμένο μήνα. Το διαπραγματεύσιμο κρατικό χρέος, δηλαδή αυτό που διακινείται στη δευτερογενή αγορά, ανερχόταν στα 28,9 τρισ. δολάρια, γεγονός που σημαίνει ότι το μερίδιο των hedge funds έφτασε σε επίπεδο-ρεκόρ, περίπου 7%.
Νεότερα στοιχεία της Fed δείχνουν ότι τα hedge funds παρέμειναν καθαροί αγοραστές αμερικανικών κρατικών ομολόγων κατά το α' εξάμηνο του 2026. Τα εγχώρια hedge funds αγόρασαν καθαρά κρατικά ομόλογα ύψους 60,6 δισ. δολαρίων το δεύτερο τρίμηνο, έναντι 26,4 δισ. δολαρίων το α' τρίμηνο, ανεβάζοντας τις αγορές του πρώτου εξαμήνου περίπου στα 87 δισ. δολάρια.
Το ενδιαφέρον των hedge funds έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή για την αγορά κρατικών ομολόγων ΗΠΑ, καθώς η απόδοση του 10ετούς ομολόγου εκτινάχθηκε τη Δευτέρα στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007, ενώ η απόδοση του 30ετούς εκτοξεύθηκε την Τρίτη στο υψηλότερο επίπεδο από το 2002.
Στα ύψη ο κίνδυνος
«Τα hedge funds χρησιμοποιούν σχετικά υψηλότερη μόχλευση σε σύγκριση με άλλες κατηγορίες επενδυτών και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να ενισχύσουν τον συστημικό κίνδυνο», δήλωσε ο Ricky Siao από τη Union Bancaire Privée. «Όταν προκύπτει αναγκαστική απομόχλευση λόγω ακραίων καταστάσεων ή σε συνθήκες κρίσης, μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερο επεισόδιο ρευστότητας και χρηματοπιστωτικής αστάθειας».
Ένας διαφορετικός τύπος αγοραστή
Τα συνταξιοδοτικά ταμεία αποτελούσαν παραδοσιακά αγοραστές κρατικών ομολόγων μεγάλης διάρκειας, καθώς οι μακροπρόθεσμοι επενδυτικοί τους ορίζοντες τους επιτρέπουν να αντιστοιχίζουν τα περιουσιακά στοιχεία με υποχρεώσεις που εκτείνονται σε βάθος δεκαετιών.
Ωστόσο, διαρθρωτικές αλλαγές, μεταξύ άλλων η μετάβαση από τα προγράμματα καθορισμένων παροχών, τα οποία υπόσχονται προκαθορισμένη πληρωμή, στα προγράμματα καθορισμένων εισφορών, των οποίων η αξία εξαρτάται από τις επενδυτικές αποδόσεις, μειώνουν το ενδιαφέρον των συνταξιοδοτικών ταμείων για μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.
Η μετατόπιση αυτή έρχεται επίσης καθώς ορισμένα συνταξιοδοτικά ταμεία αυξάνουν τις τοποθετήσεις τους σε assets υψηλότερης απόδοσης και χαμηλότερης ρευστότητας, όπως το private credit. Οι θεσμικοί επενδυτές διοχέτευσαν σχεδόν 300 δισ. δολάρια σε επενδυτικά οχήματα private credit το 2025, σύμφωνα με τη Mercer.
Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν επίσης επισημάνει τους κινδύνους που συνοδεύουν την αυξανόμενη συμμετοχή των hedge funds. Η Fed ανέφερε στην έκθεση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας του Μαΐου ότι η μόχλευση των hedge funds παρέμενε κοντά σε επίπεδα-ρεκόρ και ήταν συγκεντρωμένη σε μεγάλα funds, με στρατηγικές υψηλής μόχλευσης να στηρίζουν σημαντικές θέσεις στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και σε άλλες αγορές.
«Η υψηλή μόχλευση μπορεί να οδηγήσει σε μεταδόσεις κινδύνου, εάν το fund χάσει ξαφνικά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση», ανέφερε η Fed.
Φόβοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα
Η BIS προχώρησε ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας νωρίτερα φέτος ότι η άνοδος των hedge funds ως βασικών διαμεσολαβητών στις αγορές κρατικών ομολόγων έχει δημιουργήσει «νέες ευπάθειες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα». Η εξάρτησή τους από τη μόχλευση και τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση μέσω repos θα μπορούσε να καταστήσει τις βασικές αγορές περισσότερο εκτεθειμένες σε απότομη απομόχλευση και επεισόδια δυσλειτουργίας, ανέφερε.
Τα hedge funds δεν αγοράζουν ομόλογα απλώς και μόνο επειδή τους αρέσει η απόδοση.
«Είναι πολύ διαφορετικοί. Τα περισσότερα συνταξιοδοτικά ταμεία και οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν πολύ μακροπρόθεσμους επενδυτικούς ορίζοντες και επικεντρώνονται στην αντιστοίχιση των υποχρεώσεων. Τα hedge funds ενδιαφέρονται για την απόδοση, συνήθως έχουν πιο βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και επικεντρώνονται στην επίτευξη υψηλών αποδόσεων και στην υπέρβαση των αποδόσεων των benchmarks», δήλωσε ο Noah Hamman, ιδρυτής της AdvisorShares.
Το σενάριο της… άτακτης απομόχλευσης
Μεγάλο μέρος της δραστηριότητας των hedge funds αφορά στρατηγικές σχετικής αξίας (relative-value), οι οποίες έχουν στόχο να εκμεταλλευτούν μικρές διαφορές στις τιμές μεταξύ στενά συνδεδεμένων τίτλων.
Μία από τις πιο διαδεδομένες είναι το λεγόμενο Treasury cash-futures basis trade, κατά το οποίο τα funds αγοράζουν πραγματικά ομόλογα και ταυτόχρονα πωλούν τα αντίστοιχα futures, προσδοκώντας να κερδίσουν από τη διαφορά τιμής μεταξύ των δύο αγορών.
Επειδή η διαφορά μεταξύ των τιμών στην αγορά μετρητών και στην αγορά futures είναι συνήθως πολύ μικρή, τα funds χρησιμοποιούν συχνά σημαντική μόχλευση για να δημιουργήσουν ελκυστικές αποδόσεις. Η χρηματοδότηση μέσω repo τους επιτρέπει να δανείζονται με εγγύηση τα ομόλογα και να δημιουργούν θέσεις πολλαπλάσιες του υποκείμενου κεφαλαίου τους.
Υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι τα hedge funds γίνονται πιο επιλεκτικά καθώς εντείνεται το sell-off στην αγορά κρατικών ομολόγων. Οι μοχλευμένες θέσεις στο Treasury basis trade έχουν, σύμφωνα με πληροφορίες, μειωθεί περίπου 20% φέτος, στα 1,2 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Morgan Stanley.
Η υποχώρηση αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα hedge funds ξεφορτώνονται μαζικά αμερικανικά ομόλογα, καθώς τα στοιχεία της Fed δείχνουν ότι παρέμειναν καθαροί αγοραστές μέχρι και το δεύτερο τρίμηνο. Ωστόσο, η υποχώρηση υπογραμμίζει πόσο γρήγορα μπορούν να μεταβληθούν οι μοχλευμένες θέσεις όταν αλλάζουν οι συνθήκες της αγοράς και αναδεικνύει τον κίνδυνο μιας άτακτης απομόχλευσης σε περιόδους έντονης πίεσης.
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το basis trade, όπου ένα hedge fund αγοράζει ταυτόχρονα κρατικά ομόλογα και πουλά το συμβόλαιο futures στο οποίο μπορούν να παραδοθούν τα συγκεκριμένα ομόλογα», δήλωσε ο Don Steinbrugge από την Agecroft Partners. «Αυτές οι συναλλαγές έχουν μικρά περιθώρια κέρδους και συχνά μπορούν να μοχλευτούν 20 φορές ή και περισσότερο». «Όπως είδαμε τον Μάρτιο του 2020, όταν η ρευστότητα στην αγορά αμερικανικών ομολόγων επιδεινώθηκε απότομα, τα μοχλευμένα funds μπορεί να αναγκαστούν να κλείσουν γρήγορα τις θέσεις τους. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο απαιτήσεων για πρόσθετες εξασφαλίσεις (margin calls), αναγκαστικών πωλήσεων και περαιτέρω μεταβλητότητας στις αγορές».
Μια απότομη αύξηση της μεταβλητότητας μπορεί να οδηγήσει τα μοχλευμένα hedge funds είτε να καταθέσουν περισσότερα μετρητά ως εγγύηση είτε να κλείσουν τις συναλλαγές τους. Οι πωλήσεις αυτές μπορούν να πιέσουν τις τιμές χαμηλότερα, να διευρύνουν τις ζημιές και να αναγκάσουν και άλλα funds να εξέλθουν από τις θέσεις τους.
Πέρα από τις ανησυχίες, οι ειδικοί επισημαίνουν και τον εποικοδομητικό ρόλο των hedge funds στην αγορά κρατικών ομολόγων.
Ο Ken Heinz από τη Hedge Fund Research, δήλωσε ότι η προθυμία των hedge funds να πραγματοποιούν συναλλαγές, αντί απλώς να διακρατούν τα ομόλογα μέχρι τη λήξη τους, μπορεί να παρέχει ρευστότητα και προς τις δύο κατευθύνσεις, τόσο σε περιόδους ανόδου όσο και σε περιόδους sell-off. Αυτό, τελικά, θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση των κινήσεων των επιτοκίων και στη μείωση της μεταβλητότητας.
Επομένως, το ζήτημα δεν είναι ότι τα hedge funds είναι εγγενώς επιβλαβή για την αγορά κρατικών ομολόγων. Υπό κανονικές συνθήκες, οι συναλλαγές τους μπορούν να ενισχύσουν τη ρευστότητα και να βοηθήσουν στη διόρθωση των αποκλίσεων στις τιμές. «Οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να ανησυχούν για το ενδεχόμενο μιας άτακτης απομόχλευσης, ενώ παράλληλα θα πρέπει να σταθμίζουν τα οφέλη από τη ρευστότητα που παρέχουν τα hedge funds όταν λαμβάνουν αποφάσεις για την πολιτική τους», δήλωσε ο Steinbrugge.
«Ο αυξανόμενος ρόλος των hedge funds στην αγορά αμερικανικών ομολόγων είναι ταυτόχρονα απαραίτητος για τη ρευστότητα και μια πιθανή πηγή συστημικού κινδύνου».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών