Με την κήρυξη μιας «Οικονομικής D-Day» εναντίον του Ιράν, η κυβέρνηση Trump αναβάθμισε τις κυρώσεις από την πολιτική της «μέγιστης πίεσης» σε έναν πλήρους κλίμακας οικονομικό πόλεμο - Αυτή τη φορά, η Κίνα δεν βρίσκεται μόνο μπροστά στον υπολογισμό των κερδών και των ζημιών από το εμπόριο με το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά καλείται επίσης να αποφασίσει για την οικονομική της κυριαρχία και το δικαίωμά της στο ανεξάρτητο εμπόριο
Με την ανακοίνωση μιας νέας φάσης οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει εισέλθει σε ένα δύσκολο πεδίο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος».
Πρόκειται για μια φάση που δεν περιγράφεται πλέον απλώς ως «μέγιστη πίεση» και την οποία η Ουάσιγκτον έχει παρουσιάσει με εκφράσεις όπως «Οικονομική D-Day» και «οικονομικός πόλεμος».
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει να αποκόψει όλες τις εναπομείνασες οικονομικές αρτηρίες του Ιράν και προειδοποίησε τις χώρες που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη ότι, εάν διατηρήσουν αυτές τις σχέσεις, θα βρεθούν αντιμέτωπες με οικονομικές συνέπειες και δευτερογενείς αμερικανικές κυρώσεις.
Το νέο πακέτο στοχεύει επίσης περίπου 60 άτομα και οντότητες που συνδέονται με το Ιράν, αν και μέχρι στιγμής η Ουάσιγκτον έχει αποφύγει να στοχοποιήσει ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων και μεγάλες κινεζικές τράπεζες.
To βασικό ερώτημα
Η εξέλιξη αυτή εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Είναι η Κίνα διατεθειμένη να αντισταθεί σε αυτή την αμερικανική ενέργεια και να πληρώσει το τίμημα προκειμένου να διατηρήσει τις οικονομικές της σχέσεις με το Ιράν;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν θα πρέπει να αναζητηθεί αποκλειστικά στο πλαίσιο των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων μεταξύ Πεκίνου και Τεχεράνης, ούτε μόνο στην αποτίμηση των εμπορικών οφελών της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών και στη σύγκρισή τους με τον όγκο του κινεζικού εμπορίου με το Ιράν.
Το επιχείρημα ότι το εμπόριο της Κίνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πολύ μεγαλύτερο από το εμπόριό της με το Ιράν και ότι, ως εκ τούτου, το Πεκίνο τελικά θα υποχωρήσει απέναντι στην Ουάσιγκτον προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντά του, παραβλέπει μια θεμελιώδη μεταβλητή.
Το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας και τα σκληρά ιρανικά αντίμετρα
Το βασικό ζήτημα στη διαμάχη Κίνας - ΗΠΑ δεν είναι το Ιράν.
Αφορά την οικονομική κυριαρχία των κρατών και τα όρια της αμερικανικής εξουσίας να ρυθμίζει το εμπόριο πέρα από τα σύνορά της.
Η Κίνα έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια μια πολυεπίπεδη νομική υποδομή προκειμένου να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτή την τάση.
Ο σημαντικότερος πυλώνας της είναι ο κινεζικός Νόμος κατά των Κυρώσεων από τρίτες χώρες, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2021.
Το άρθρο 12 του νόμου ορίζει ότι οργανισμοί και φυσικά πρόσωπα δεν επιτρέπεται να εφαρμόζουν ή να συνδράμουν στην εφαρμογή κυρώσεων και διακριτικών περιοριστικών μέτρων ξένων κρατών σε βάρος Κινέζων πολιτών ή οργανισμών.
Το άρθρο αυτό δημιούργησε μια σημαντική βάση για την καθιέρωση νομικής ευθύνης σε περιπτώσεις συμμόρφωσης με ξένες κυρώσεις εντός της Κίνας.
Η σημασία του νόμου δεν περιορίζεται στην εξουσία της κινεζικής κυβέρνησης να επιβάλλει αντίμετρα.
Παρέχει επίσης σε Κινέζους πολίτες και επιχειρήσεις που υφίστανται ζημίες από την εφαρμογή ξένων κυρώσεων τη δυνατότητα να προσφεύγουν στα δικαστήρια και να ζητούν αποζημίωση.
Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία που αρνείται να συναλλαχθεί με έναν κινεζικό φορέα εξαιτίας αμερικανικών κυρώσεων μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αξιώσεις ευθύνης και αποζημίωσης στην κινεζική δικαιοδοσία.
Ο μηχανισμός αυτός ενισχύθηκε τον Μάρτιο του 2025 με συμπληρωματικούς κανονισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η εφαρμογή ξένων κυρώσεων ή η συνδρομή στην εφαρμογή τους μπορεί να οδηγήσει φυσικά πρόσωπα και οντότητες στην ένταξή τους σε καταλόγους αντιμέτρων και στην επιβολή σχετικών κυρώσεων εις βάρος τους.
Ένα ακόμη επίπεδο αυτής της αρχιτεκτονικής είναι οι λεγόμενοι Blocking Rules, δηλαδή οι «Κανόνες για την Αντιμετώπιση της Αδικαιολόγητης Εξωεδαφικής Εφαρμογής Ξένων Νόμων και Μέτρων».
Οι κανονισμοί αυτοί επιτρέπουν στο Πεκίνο, σε ορισμένες περιπτώσεις, να απαγορεύει την εφαρμογή ξένων κυρώσεων και περιορισμών στο κινεζικό έδαφος.
Αγνόησε τις αμερικανικές κυρώσεις
Η σημασία αυτού του μηχανισμού έγινε σαφής στις 2 Μαΐου 2026, όταν το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου χρησιμοποίησε για πρώτη φορά αυτή την εξουσία και, ως απάντηση στις κυρώσεις κατά πέντε κινεζικών διυλιστηρίων, διέταξε οι συγκεκριμένες κυρώσεις να μη γίνονται αποδεκτές, να μην εφαρμόζονται και να μην τηρούνται στην Κίνα.
Η ενέργεια αυτή συνδεόταν άμεσα με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων που σχετίζονταν με την αγορά ιρανικού πετρελαίου.
Ωστόσο, η Κίνα έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο: έχει μεταφέρει τη μάχη κατά των αμερικανικών κυρώσεων από το επίπεδο των κυβερνήσεων και των διοικητικών κανονισμών στο επίπεδο των δικαστηρίων και των ιδιωτικών εμπορικών σχέσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μια υπόθεση που εκδικάστηκε στο Ναυτικό Δικαστήριο της Σαγκάης εναντίον μιας ναυτιλιακής εταιρείας της Σιγκαπούρης.
Το 2022, μια εταιρεία του Χονγκ Κονγκ απέστειλε φορτίο ηλεκτρονικών ειδών αξίας περίπου 5 εκατομμυρίων γιουάν από τη Σαγκάη στον Παναμά.
Η ναυτιλιακή εταιρεία της Σιγκαπούρης αρνήθηκε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της όταν πληροφορήθηκε ότι η εταιρεία του Χονγκ Κονγκ βρισκόταν σε αμερικανικό κατάλογο κυρώσεων και τελικά επέστρεψε τα εμπορεύματα στην Κίνα.
Τον Φεβρουάριο του 2026, το Ναυτικό Δικαστήριο της Σαγκάης διέταξε την εταιρεία να καταβάλει περισσότερα από 4,99 εκατομμύρια γιουάν, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 740.000 δολάρια, συν τους τόκους.
Το δικαστήριο έκρινε ότι ο φόβος ξένων κυρώσεων δεν μπορούσε να αποτελέσει νόμιμη υπεράσπιση για τη μη εκπλήρωση μιας σύμβασης, καθώς μια τέτοια συμπεριφορά θα μπορούσε να εμπίπτει στο άρθρο 12 του Νόμου κατά των Ξένων Κυρώσεων.
Η σημασία της υπόθεσης της Σιγκαπούρης δεν περιορίζεται στο ύψος της αποζημίωσης.
Το Ανώτατο Λαϊκό Δικαστήριο της Κίνας συμπεριέλαβε την υπόθεση σε μια σειρά υποδειγματικών δικαστικών αποφάσεων, θεωρώντας την ως την πρώτη δικαστική απόφαση που επιβεβαιώνει ρητά τον υποχρεωτικό χαρακτήρα του Νόμου κατά των Ξένων Κυρώσεων.
Το δικαστήριο δήλωσε μάλιστα ότι ο φόβος επιβολής αμερικανικών κυρώσεων δεν μπορεί από μόνος του να αποτελέσει νόμιμη βάση για την παραβίαση συμβατικής υποχρέωσης στην Κίνα.
Το μήνυμα στις επιχειρήσεις
Η εξέλιξη αυτή στέλνει ένα πολύ σημαντικό μήνυμα στις διεθνείς επιχειρήσεις: μια ξένη εταιρεία μπορεί να κινδυνεύει με κυρώσεις από την Ουάσιγκτον εάν δεν συμμορφωθεί με τις αμερικανικές κυρώσεις.
Εάν όμως αρνηθεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι σε έναν κινεζικό αντισυμβαλλόμενο αποκλειστικά και μόνο λόγω αυτών των κυρώσεων, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με δικαστικές προσφυγές, αξιώσεις αποζημίωσης και ακόμη και κανονιστικές συνέπειες στην Κίνα.
Με άλλα λόγια, το Πεκίνο δημιουργεί ένα «νομικό κόστος μη συμμόρφωσης με τις αμερικανικές κυρώσεις».
Επομένως, η ιστορία δεν μπορεί να συνοψιστεί στη φράση «η Κίνα συγκρούεται με τις ΗΠΑ για το ιρανικό πετρέλαιο».
Το Ιράν αποτελεί απλώς μία από τις σημαντικότερες δοκιμαστικές περιπτώσεις αυτής της αντιπαράθεσης.
Εάν σήμερα το ζήτημα είναι η αγορά ιρανικού πετρελαίου, αύριο μπορεί να αφορά τη Ρωσία, μια ασιατική χώρα, μια τεχνολογική εταιρεία, μια αλυσίδα εφοδιασμού ή οποιονδήποτε άλλο εμπορικό εταίρο στον οποίο η Ουάσιγκτον αποφασίσει να στερήσει την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ.
Στην πραγματικότητα, η Κίνα δεν υπερασπίζεται το Ιράν απλώς και μόνο για να μπορεί να αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο. Υπερασπίζεται το δικαίωμά της να αποφασίζει ανεξάρτητα με ποιες χώρες θα συναλλάσσεται και με ποιους κανόνες.
Για το Πεκίνο, το βασικό ζήτημα είναι να μην καταστούν οι μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις δεσμευτικός κανόνας για εταιρείες και κυβερνήσεις εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι συνέπειες ξεπερνούν κατά πολύ το Ιράν και την περιφέρεια της Μέσης Ανατολής
Από αυτή την οπτική, η «Οικονομική D-Day» στον αμερικανοϊρανικό οικονομικό πόλεμο έχει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ την Τεχεράνη.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επεκτείνει την οικονομική της ισχύ προκειμένου να αποκόψει τις οικονομικές γραμμές ζωής του Ιράν από ένα δίκτυο ξένων χωρών και εταιρειών.
Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια στη δημιουργία νόμων, κανονισμών αποκλεισμού, καταλόγων αντιμέτρων και ενός δικαστικού μηχανισμού διεκδίκησης αποζημιώσεων, με στόχο να εξουδετερώσει αυτήν ακριβώς την εξωεδαφική ισχύ.
Ως αποτέλεσμα, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον: «Θα πληρώσει η Κίνα το κόστος για το Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ;»
Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι: «Μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιούν τη δύναμη του δολαρίου, της αγοράς τους και του χρηματοπιστωτικού τους συστήματος για να καθορίζουν τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου και να υποχρεώνουν τους υπόλοιπους να τους ακολουθούν;»
Το Ιράν δεν είναι το πραγματικό ζήτημα αυτής της εξίσωσης - είναι το πεδίο δοκιμής της.
Η πραγματική μάχη είναι μια αναμέτρηση μεταξύ της μεγαλύτερης και της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου για το ποιος έχει το δικαίωμα να καθορίζει τους κανόνες των παγκόσμιων οικονομικών σχέσεων.
Εάν η Κίνα υποχωρήσει σε αυτή τη δοκιμασία, η απώλεια των αγορών ιρανικού πετρελαίου θα είναι η μικρότερη από τις ζημίες που θα υποστεί.
Η ζημιά στο κύρος της από την εδραίωση ενός νέου προτύπου αμερικανικής οικονομικής ισχύος θα είναι πολύ σημαντικότερη και θα μπορούσε να θέσει σε σοβαρή δοκιμασία την πολιτική και οικονομική ταυτότητα της Κίνας.
Εάν, αντίθετα, το Πεκίνο καταφέρει να δημιουργήσει αποτελεσματική νομική και οικονομική αντίσταση απέναντι στις μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις, θα υπερασπιστεί την πολιτική του αξιοπιστία και θα ενισχύσει έναν από τους σημαντικούς πυλώνες μιας πολυπολικής οικονομικής τάξης.
www.bankingnews.gr
Πρόκειται για μια φάση που δεν περιγράφεται πλέον απλώς ως «μέγιστη πίεση» και την οποία η Ουάσιγκτον έχει παρουσιάσει με εκφράσεις όπως «Οικονομική D-Day» και «οικονομικός πόλεμος».
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει να αποκόψει όλες τις εναπομείνασες οικονομικές αρτηρίες του Ιράν και προειδοποίησε τις χώρες που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη ότι, εάν διατηρήσουν αυτές τις σχέσεις, θα βρεθούν αντιμέτωπες με οικονομικές συνέπειες και δευτερογενείς αμερικανικές κυρώσεις.
Το νέο πακέτο στοχεύει επίσης περίπου 60 άτομα και οντότητες που συνδέονται με το Ιράν, αν και μέχρι στιγμής η Ουάσιγκτον έχει αποφύγει να στοχοποιήσει ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων και μεγάλες κινεζικές τράπεζες.
To βασικό ερώτημα
Η εξέλιξη αυτή εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Είναι η Κίνα διατεθειμένη να αντισταθεί σε αυτή την αμερικανική ενέργεια και να πληρώσει το τίμημα προκειμένου να διατηρήσει τις οικονομικές της σχέσεις με το Ιράν;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν θα πρέπει να αναζητηθεί αποκλειστικά στο πλαίσιο των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων μεταξύ Πεκίνου και Τεχεράνης, ούτε μόνο στην αποτίμηση των εμπορικών οφελών της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών και στη σύγκρισή τους με τον όγκο του κινεζικού εμπορίου με το Ιράν.
Το επιχείρημα ότι το εμπόριο της Κίνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πολύ μεγαλύτερο από το εμπόριό της με το Ιράν και ότι, ως εκ τούτου, το Πεκίνο τελικά θα υποχωρήσει απέναντι στην Ουάσιγκτον προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντά του, παραβλέπει μια θεμελιώδη μεταβλητή.
Το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας και τα σκληρά ιρανικά αντίμετρα
Το βασικό ζήτημα στη διαμάχη Κίνας - ΗΠΑ δεν είναι το Ιράν.
Αφορά την οικονομική κυριαρχία των κρατών και τα όρια της αμερικανικής εξουσίας να ρυθμίζει το εμπόριο πέρα από τα σύνορά της.
Η Κίνα έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια μια πολυεπίπεδη νομική υποδομή προκειμένου να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτή την τάση.
Ο σημαντικότερος πυλώνας της είναι ο κινεζικός Νόμος κατά των Κυρώσεων από τρίτες χώρες, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2021.
Το άρθρο 12 του νόμου ορίζει ότι οργανισμοί και φυσικά πρόσωπα δεν επιτρέπεται να εφαρμόζουν ή να συνδράμουν στην εφαρμογή κυρώσεων και διακριτικών περιοριστικών μέτρων ξένων κρατών σε βάρος Κινέζων πολιτών ή οργανισμών.
Το άρθρο αυτό δημιούργησε μια σημαντική βάση για την καθιέρωση νομικής ευθύνης σε περιπτώσεις συμμόρφωσης με ξένες κυρώσεις εντός της Κίνας.
Η σημασία του νόμου δεν περιορίζεται στην εξουσία της κινεζικής κυβέρνησης να επιβάλλει αντίμετρα.
Παρέχει επίσης σε Κινέζους πολίτες και επιχειρήσεις που υφίστανται ζημίες από την εφαρμογή ξένων κυρώσεων τη δυνατότητα να προσφεύγουν στα δικαστήρια και να ζητούν αποζημίωση.
Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία που αρνείται να συναλλαχθεί με έναν κινεζικό φορέα εξαιτίας αμερικανικών κυρώσεων μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αξιώσεις ευθύνης και αποζημίωσης στην κινεζική δικαιοδοσία.
Ο μηχανισμός αυτός ενισχύθηκε τον Μάρτιο του 2025 με συμπληρωματικούς κανονισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η εφαρμογή ξένων κυρώσεων ή η συνδρομή στην εφαρμογή τους μπορεί να οδηγήσει φυσικά πρόσωπα και οντότητες στην ένταξή τους σε καταλόγους αντιμέτρων και στην επιβολή σχετικών κυρώσεων εις βάρος τους.
Ένα ακόμη επίπεδο αυτής της αρχιτεκτονικής είναι οι λεγόμενοι Blocking Rules, δηλαδή οι «Κανόνες για την Αντιμετώπιση της Αδικαιολόγητης Εξωεδαφικής Εφαρμογής Ξένων Νόμων και Μέτρων».
Οι κανονισμοί αυτοί επιτρέπουν στο Πεκίνο, σε ορισμένες περιπτώσεις, να απαγορεύει την εφαρμογή ξένων κυρώσεων και περιορισμών στο κινεζικό έδαφος.
Αγνόησε τις αμερικανικές κυρώσεις
Η σημασία αυτού του μηχανισμού έγινε σαφής στις 2 Μαΐου 2026, όταν το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου χρησιμοποίησε για πρώτη φορά αυτή την εξουσία και, ως απάντηση στις κυρώσεις κατά πέντε κινεζικών διυλιστηρίων, διέταξε οι συγκεκριμένες κυρώσεις να μη γίνονται αποδεκτές, να μην εφαρμόζονται και να μην τηρούνται στην Κίνα.
Η ενέργεια αυτή συνδεόταν άμεσα με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων που σχετίζονταν με την αγορά ιρανικού πετρελαίου.
Ωστόσο, η Κίνα έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο: έχει μεταφέρει τη μάχη κατά των αμερικανικών κυρώσεων από το επίπεδο των κυβερνήσεων και των διοικητικών κανονισμών στο επίπεδο των δικαστηρίων και των ιδιωτικών εμπορικών σχέσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μια υπόθεση που εκδικάστηκε στο Ναυτικό Δικαστήριο της Σαγκάης εναντίον μιας ναυτιλιακής εταιρείας της Σιγκαπούρης.
Το 2022, μια εταιρεία του Χονγκ Κονγκ απέστειλε φορτίο ηλεκτρονικών ειδών αξίας περίπου 5 εκατομμυρίων γιουάν από τη Σαγκάη στον Παναμά.
Η ναυτιλιακή εταιρεία της Σιγκαπούρης αρνήθηκε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της όταν πληροφορήθηκε ότι η εταιρεία του Χονγκ Κονγκ βρισκόταν σε αμερικανικό κατάλογο κυρώσεων και τελικά επέστρεψε τα εμπορεύματα στην Κίνα.
Τον Φεβρουάριο του 2026, το Ναυτικό Δικαστήριο της Σαγκάης διέταξε την εταιρεία να καταβάλει περισσότερα από 4,99 εκατομμύρια γιουάν, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 740.000 δολάρια, συν τους τόκους.
Το δικαστήριο έκρινε ότι ο φόβος ξένων κυρώσεων δεν μπορούσε να αποτελέσει νόμιμη υπεράσπιση για τη μη εκπλήρωση μιας σύμβασης, καθώς μια τέτοια συμπεριφορά θα μπορούσε να εμπίπτει στο άρθρο 12 του Νόμου κατά των Ξένων Κυρώσεων.
Η σημασία της υπόθεσης της Σιγκαπούρης δεν περιορίζεται στο ύψος της αποζημίωσης.
Το Ανώτατο Λαϊκό Δικαστήριο της Κίνας συμπεριέλαβε την υπόθεση σε μια σειρά υποδειγματικών δικαστικών αποφάσεων, θεωρώντας την ως την πρώτη δικαστική απόφαση που επιβεβαιώνει ρητά τον υποχρεωτικό χαρακτήρα του Νόμου κατά των Ξένων Κυρώσεων.
Το δικαστήριο δήλωσε μάλιστα ότι ο φόβος επιβολής αμερικανικών κυρώσεων δεν μπορεί από μόνος του να αποτελέσει νόμιμη βάση για την παραβίαση συμβατικής υποχρέωσης στην Κίνα.
Το μήνυμα στις επιχειρήσεις
Η εξέλιξη αυτή στέλνει ένα πολύ σημαντικό μήνυμα στις διεθνείς επιχειρήσεις: μια ξένη εταιρεία μπορεί να κινδυνεύει με κυρώσεις από την Ουάσιγκτον εάν δεν συμμορφωθεί με τις αμερικανικές κυρώσεις.
Εάν όμως αρνηθεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι σε έναν κινεζικό αντισυμβαλλόμενο αποκλειστικά και μόνο λόγω αυτών των κυρώσεων, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με δικαστικές προσφυγές, αξιώσεις αποζημίωσης και ακόμη και κανονιστικές συνέπειες στην Κίνα.
Με άλλα λόγια, το Πεκίνο δημιουργεί ένα «νομικό κόστος μη συμμόρφωσης με τις αμερικανικές κυρώσεις».
Επομένως, η ιστορία δεν μπορεί να συνοψιστεί στη φράση «η Κίνα συγκρούεται με τις ΗΠΑ για το ιρανικό πετρέλαιο».
Το Ιράν αποτελεί απλώς μία από τις σημαντικότερες δοκιμαστικές περιπτώσεις αυτής της αντιπαράθεσης.
Εάν σήμερα το ζήτημα είναι η αγορά ιρανικού πετρελαίου, αύριο μπορεί να αφορά τη Ρωσία, μια ασιατική χώρα, μια τεχνολογική εταιρεία, μια αλυσίδα εφοδιασμού ή οποιονδήποτε άλλο εμπορικό εταίρο στον οποίο η Ουάσιγκτον αποφασίσει να στερήσει την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ.
Στην πραγματικότητα, η Κίνα δεν υπερασπίζεται το Ιράν απλώς και μόνο για να μπορεί να αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο. Υπερασπίζεται το δικαίωμά της να αποφασίζει ανεξάρτητα με ποιες χώρες θα συναλλάσσεται και με ποιους κανόνες.
Για το Πεκίνο, το βασικό ζήτημα είναι να μην καταστούν οι μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις δεσμευτικός κανόνας για εταιρείες και κυβερνήσεις εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι συνέπειες ξεπερνούν κατά πολύ το Ιράν και την περιφέρεια της Μέσης Ανατολής
Από αυτή την οπτική, η «Οικονομική D-Day» στον αμερικανοϊρανικό οικονομικό πόλεμο έχει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ την Τεχεράνη.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επεκτείνει την οικονομική της ισχύ προκειμένου να αποκόψει τις οικονομικές γραμμές ζωής του Ιράν από ένα δίκτυο ξένων χωρών και εταιρειών.
Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια στη δημιουργία νόμων, κανονισμών αποκλεισμού, καταλόγων αντιμέτρων και ενός δικαστικού μηχανισμού διεκδίκησης αποζημιώσεων, με στόχο να εξουδετερώσει αυτήν ακριβώς την εξωεδαφική ισχύ.
Ως αποτέλεσμα, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον: «Θα πληρώσει η Κίνα το κόστος για το Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ;»
Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι: «Μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιούν τη δύναμη του δολαρίου, της αγοράς τους και του χρηματοπιστωτικού τους συστήματος για να καθορίζουν τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου και να υποχρεώνουν τους υπόλοιπους να τους ακολουθούν;»
Το Ιράν δεν είναι το πραγματικό ζήτημα αυτής της εξίσωσης - είναι το πεδίο δοκιμής της.
Η πραγματική μάχη είναι μια αναμέτρηση μεταξύ της μεγαλύτερης και της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου για το ποιος έχει το δικαίωμα να καθορίζει τους κανόνες των παγκόσμιων οικονομικών σχέσεων.
Εάν η Κίνα υποχωρήσει σε αυτή τη δοκιμασία, η απώλεια των αγορών ιρανικού πετρελαίου θα είναι η μικρότερη από τις ζημίες που θα υποστεί.
Η ζημιά στο κύρος της από την εδραίωση ενός νέου προτύπου αμερικανικής οικονομικής ισχύος θα είναι πολύ σημαντικότερη και θα μπορούσε να θέσει σε σοβαρή δοκιμασία την πολιτική και οικονομική ταυτότητα της Κίνας.
Εάν, αντίθετα, το Πεκίνο καταφέρει να δημιουργήσει αποτελεσματική νομική και οικονομική αντίσταση απέναντι στις μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις, θα υπερασπιστεί την πολιτική του αξιοπιστία και θα ενισχύσει έναν από τους σημαντικούς πυλώνες μιας πολυπολικής οικονομικής τάξης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών