Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην παγκόσμια αγορά εξοπλισμών, με τη Νότια Κορέα να επιχειρεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού και να διεκδικήσει έναν πολύ ευρύτερο ρόλο στον διεθνή αμυντικό χάρτη.
Έτσι, η Σεούλ δεν περιορίζεται πλέον στην πώληση σύγχρονων οπλικών συστημάτων, αλλά προωθεί ένα φιλόδοξο σχέδιο διεθνούς συνεργασίας, με συμπαραγωγές, μεταφορά τεχνολογίας και δημιουργία κοινών γραμμών παραγωγής σε χώρες-εταίρους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η αμυντική βιομηχανία της Νότιας Κορέας αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο όχι απλώς ως ένας ανερχόμενος προμηθευτής, αλλά ως ένας σημαντικός παίκτης στην παγκόσμια αγορά αμυντικού εξοπλισμού. Η χώρα έχει περάσει από την ιδιότητα του εισαγωγέα οπλικών συστημάτων τη δεκαετία του 1970 στην 9η θέση μεταξύ των μεγαλύτερων εξαγωγέων όπλων παγκοσμίως το 2023.
Ειδικότερα, κατά την τελευταία πενταετία, οι παραγγελίες για εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού της Νότιας Κορέας ανήλθαν σε 3 δισ. δολάρια το 2020, 7,3 δισ. δολάρια το 2021, 17,3 δισ. δολάρια το 2022, 13,5 δισ. δολάρια το 2023 και 9,6 δισ. δολάρια το 2024. Το 2025, το ποσό ανέκαμψε και διαμορφώθηκε περίπου στα 15,4 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση του SIPRI (Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης) σχετικά με τις διεθνείς μεταφορές όπλων κατά την περίοδο 2021-2025, το μερίδιο της Νότιας Κορέας στις παγκόσμιες εξαγωγές αυξήθηκε κατά 24% σε σύγκριση με την προηγούμενη πενταετία.
Το ενημερωτικό δελτίο του SIPRI για τον Μάρτιο υποδηλώνει ότι, εάν συνεχιστεί η σημερινή τάση, η Νότια Κορέα μπορεί να πετύχει τον επίσημο στόχο της και να ξεπεράσει χώρες μεσαίας δυναμικότητας στις εξαγωγές όπλων, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία, ώστε να γίνει η τέταρτη μεγαλύτερη αμυντική δύναμη έως το 2030, μετά τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, τη Ρωσία και τη Γερμανία. Πρόσφατα, μάλιστα, ξεπέρασε την Κίνα, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση.
Το πλεονέκτημα της Νότιας Κορέας
Το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Νότιας Κορέας στον τομέα των εξοπλισμών είναι ο συνδυασμός τεχνολογικών δυνατοτήτων και παραγωγικής ικανότητας. Οι νοτιοκορεατικές εταιρείες μπορούν να προμηθεύουν οπλικά συστήματα παγκόσμιας κλάσης σε σχετικά ανταγωνιστικές τιμές, ενώ παράλληλα έχουν τη δυνατότητα να παράγουν και να παραδίδουν τις συμφωνημένες ποσότητες μέσα στα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα.
Σήμερα, η Νότια Κορέα εξάγει το αυτοκινούμενο πυροβόλο K9 Thunder, το κύριο άρμα μάχης K2 Black Panther, το ελαφρύ μαχητικό αεροσκάφος FA-50, τα πολλαπλά συστήματα εκτόξευσης πυραύλων Chunmoo, καθώς και μια σειρά από ναυτικές πλατφόρμες, πυραυλικά συστήματα και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
Ωστόσο, η σημαντικότερη διάσταση της στρατηγικής της Σεούλ είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τις εξαγωγές όπλων ως τον τελικό της στόχο. Η Νότια Κορέα εμφανίζεται ολοένα και πιο πρόθυμη να συμμετάσχει σε κοινές παραγωγές, στη βιομηχανική ολοκλήρωση, σε συνεργασίες συντήρησης και στη δημιουργία κοινών παραγωγικών δυνατοτήτων με φιλικές χώρες. Αυτή ακριβώς η διάσταση της αμυντικής βιομηχανίας της Νότιας Κορέας, τόσο από την πλευρά της ίδιας της χώρας όσο και από την πλευρά των συνεργαζόμενων κρατών, αναλύεται διεξοδικά στο τελευταίο τεύχος του «Asan Security Quarterly», με τίτλο «Η Νότια Κορέα ως εταίρος στην αμυντική βιομηχανία».
Ο δρ Kang Eunho, πρώην υπουργός της Υπηρεσίας Αμυντικών Προμηθειών της Νότιας Κορέας (DAPA), ανοίγει το αφιέρωμα υποστηρίζοντας ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει την πορεία της πέρα από τις απλές εξαγωγές όπλων και να εξελιχθεί σε κορυφαίο εταίρο στη διεθνή αμυντική συνεργασία.
Ο Hideshi Tokuchi, πρώην υφυπουργός Άμυνας της Ιαπωνίας και πρόεδρος του Ερευνητικού Ινστιτούτου για την Ειρήνη και την Ασφάλεια (RIPS), εξετάζει τη συνεργασία μεταξύ Νότιας Κορέας και Ιαπωνίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Ο Bill Paterson, πρώην πρέσβης της Αυστραλίας στη Νότια Κορέα, αξιολογεί την αμυντική βιομηχανική συνεργασία Αυστραλίας και Νότιας Κορέας και ζητά μια πιο μακροπρόθεσμη προσέγγιση, η οποία θα αξιοποιεί τα συμπληρωματικά πλεονεκτήματα των δύο χωρών.
Ο Hunter Stires, πρώην στρατηγικός σύμβουλος σε θέματα ναυτικής στρατηγικής του υπουργού Ναυτικού των ΗΠΑ, εξετάζει τον ρόλο της Νότιας Κορέας στην αναζωογόνηση της αμερικανικής ναυπηγικής και ναυτικής βιομηχανικής βάσης. Υποστηρίζει ότι οι κορεατικοί ναυπηγικοί όμιλοι, όπως η Hanwha και η HD Hyundai, δεν θα πρέπει απλώς να κατασκευάζουν πλοία στα νοτιοκορεατικά ναυπηγεία για εξαγωγή, αλλά να επενδύουν μακροπρόθεσμα στις ΗΠΑ, να μεταφέρουν τεχνογνωσία και να ενσωματωθούν στην ίδια την αμερικανική βιομηχανική βάση.
Άλλες συνεισφορές εξετάζουν το ζήτημα από μια ευρύτερη περιφερειακή σκοπιά. Ο Γερμανός ειδικός Eric J. Ballbach αναλύει τις διαφορές στις προσεγγίσεις της Ευρώπης όσον αφορά τη συνεργασία με τη Νότια Κορέα στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Ο Abdul Rahman Bin Yaacob, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ασφάλειας και Άμυνας Rabdan, αναδεικνύει τις διαφορετικές ανάγκες προμηθειών και τις αντιλήψεις περί απειλών που διαμορφώνουν τις ευκαιρίες συνεργασίας της Νότιας Κορέας με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας.
Σε κοινό τους άρθρο, ο Kristian Alexander, αναλυτής θεμάτων ασφάλειας στον Αραβικό Κόλπο, αξιολογεί την αναπτυσσόμενη αμυντική συνεργασία της Νότιας Κορέας με τα κράτη του Αραβικού Κόλπου, επισημαίνοντας τις ευκαιρίες στους τομείς της αεράμυνας και της αντιπυραυλικής άμυνας, της εγχώριας παραγωγής και των αναδυόμενων ναυτικών δυνατοτήτων.
Ένα κοινό συμπέρασμα που προκύπτει από όλα αυτά τα άρθρα είναι η σημασία της απομάκρυνσης από τη νοοτροπία αγοραστή-πωλητή, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στις εξαγωγές αμυντικών συστημάτων.
Το νέο «μοντέλο»
Η βασική θέση του Ινστιτούτου Asan είναι η μετάβαση «από το μοντέλο αγοραστή-πωλητή στη συν-ανάπτυξη, τη συμπαραγωγή και τις συνεργασίες για την είσοδο σε τρίτες αγορές».
Με άλλα λόγια, στόχος της Νότιας Κορέας δεν είναι απλώς να γίνει μια χώρα που πουλά μεγάλες ποσότητες όπλων, αλλά να εξελιχθεί σε μια ισχυρή αμυντική βιομηχανική δύναμη, η οποία συνεργάζεται με συμμάχους και εταίρους για την ανάπτυξη νέων αμυντικών τεχνολογιών, την ανταλλαγή παραγωγικών δυνατοτήτων, την κοινή επέκταση στις διεθνείς αγορές και την άσκηση ουσιαστικής επιρροής στη διαμόρφωση της παγκόσμιας αμυντικής βιομηχανικής τάξης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι νοτιοκορεατικές εταιρείες επιδιώκουν σταθερή συμμετοχή στα αμυντικά βιομηχανικά οικοσυστήματα και στις αλυσίδες εφοδιασμού βασικών χωρών-εταίρων, διευρύνοντας παράλληλα τη συνεργασία τους ώστε να περιλαμβάνει την προμήθεια κρίσιμων εξαρτημάτων, την κοινή έρευνα και ανάπτυξη, τη συντήρηση, την επισκευή και την αναμόρφωση οπλικών συστημάτων (MRO), καθώς και την αναβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων τους.
Σε αυτό το σημείο, ο δρ Kang Eunho, ένας από τους σημαντικότερους ειδικούς της Νότιας Κορέας σε θέματα αμυντικών προμηθειών και αμυντικής βιομηχανικής πολιτικής, με περισσότερα από 30 χρόνια διακεκριμένης δημόσιας υπηρεσίας, υποστηρίζει ότι η Νότια Κορέα θα πρέπει να κοιτάξει πέρα από τις ΗΠΑ κατά τη δημιουργία βιώσιμων πλαισίων αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας με τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και άλλους σημαντικούς συμμάχους και εταίρους, συνδυάζοντας τα αντίστοιχα πλεονεκτήματα κάθε χώρας.
Μπορεί η Ινδία να διδαχθεί από το κορεατικό μοντέλο;
Η Ινδία θα μπορούσε ασφαλώς να το εξετάσει.
Άλλωστε, για να επιτύχει την αυτάρκεια και ταυτόχρονα να εξελιχθεί σε αξιόπιστο εξαγωγέα όπλων, όπως προβλέπει η πολιτική της κυβέρνησης Modi, το κορεατικό δίδαγμα ότι «η εγχώρια παραγωγή είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της» φαίνεται να αποτελεί μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση.
Η εγχώρια παραγωγή του μαχητικού Tejas Mk1A, η επιτυχής ένταξη του κύριου άρματος μάχης Arjun Mk1A στις ένοπλες δυνάμεις, η θέση σε υπηρεσία του εγχώριας κατασκευής αεροπλανοφόρου INS Vikrant και η αύξηση των αμυντικών εξαγωγών πάνω από τα 23.622 crore ρουπιών (2,5 δισ. δολάρια) αποτελούν θετικές ενδείξεις.
Ωστόσο, καθώς η Ινδία εισέρχεται στην επόμενη φάση του εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεών της, ειδικοί υποστηρίζουν ότι η αποκλειστική προσήλωση στην εγχώρια παραγωγή ενδέχεται να μην επαρκεί για την αντιμετώπιση των άμεσων απειλών κατά της εθνικής ασφάλειας.
Η Νότια Κορέα αποδεικνύει ότι εξελίχθηκε σε παγκόσμια αμυντική δύναμη επειδή αρνήθηκε να επιλέξει ανάμεσα στα εισαγόμενα και τα εγχώρια οπλικά συστήματα. Αντίθετα, χάραξε έναν τρίτο δρόμο: συνδυάζοντας τον εγχώριο σχεδιασμό με τη διεθνή συμπαραγωγή.
Όταν η Korea Aerospace Industries (KAI) παρουσίασε το μαχητικό KF-21, δεν επωμίστηκε μόνη της το οικονομικό βάρος του προγράμματος. Η Ινδονησία συμμετείχε ως εταίρος στην κοινή ανάπτυξη και παραγωγή, αναλαμβάνοντας το 20% του κόστους ανάπτυξης.
Ακόμη και όταν η Τζακάρτα αντιμετώπισε δημοσιονομικούς περιορισμούς και ζήτησε τη μείωση του κόστους, η Σεούλ επέλεξε τη διαπραγμάτευση αντί της εγκατάλειψης της συνεργασίας. Η συγκεκριμένη συνεργασία εξασφάλισε έναν πελάτη για τις εξαγωγές, μείωσε το κόστος παραγωγής ανά μονάδα και προσέδωσε στο πρόγραμμα διεθνή πολιτική νομιμοποίηση.
Η συμφωνία με την Πολωνία
Αντίστοιχα, η τεράστια αμυντική συμφωνία της Νότιας Κορέας με την Πολωνία, ύψους 14 δισ. δολαρίων, αποτελεί ένα πρότυπο για την ανάπτυξη παραγωγής μεγάλης κλίμακας.
Ενώ η Σεούλ προμήθευσε αρχικά την Πολωνία με άρματα μάχης K2 από τα αποθέματα του δικού της στρατού, προκειμένου να καλύψει τις επείγουσες ανάγκες της Βαρσοβίας, ο βασικός πυρήνας της συμφωνίας περιλάμβανε τη συμπαραγωγή περισσότερων από 800 αρμάτων K2PL και εκατοντάδων αυτοκινούμενων πυροβόλων K9 στην Πολωνία.
Η Νότια Κορέα διατηρεί την ευθύνη για τον σχεδιασμό των συστημάτων και προμηθεύει τα βασικά υποσυστήματα υψηλής τεχνολογίας, δημιουργώντας παράλληλα έναν δεύτερο παραγωγικό κόμβο εντός της επικράτειας του ΝΑΤΟ.
Αντίστοιχα, το ελαφρύ μαχητικό αεροσκάφος FA-50 δεν περίμενε να διαθέτει εξ ολοκλήρου εγχώρια εξαρτήματα προτού ξεκινήσει η παραγωγή του.
Η Νότια Κορέα ενσωμάτωσε σκόπιμα δοκιμασμένα ραντάρ αμερικανικής και ισραηλινής προέλευσης στις αρχικές εκδόσεις του αεροσκάφους, χαράσσοντας παράλληλα έναν σαφή οδικό χάρτη για τη μελλοντική εγχώρια ανάπτυξη ραντάρ τεχνολογίας AESA (ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης). Αυτή η πραγματιστική προσέγγιση επέτρεψε στο αεροσκάφος να εισέλθει στην εξαγωγική αγορά πολύ νωρίτερα από ό,τι θα συνέβαινε εάν περίμενε την ολοκλήρωση της πλήρους εγχώριας βιομηχανικής του ανάπτυξης.
Η Ινδία θα μπορούσε να ενσωματώσει ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά του κορεατικού μοντέλου στη δική της αμυντική στρατηγική.
Η επιμονή στην ανάπτυξη κάθε υποσυστήματος, από τους κινητήρες και τα ραντάρ μέχρι τα συστήματα ελέγχου πτήσης fly-by-wire, αποκλειστικά στο εσωτερικό της χώρας και με διαδοχικά στάδια, επιμηκύνει σημαντικά τα χρονοδιαγράμματα. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα του ελαφρού μαχητικού αεροσκάφους Tejas χρειάστηκε σχεδόν 32-35 χρόνια από τον αρχικό σχεδιασμό μέχρι την απόκτηση της τελικής επιχειρησιακής πιστοποίησης (FOC).
Αυτή η παρατεταμένη διαδικασία είχε ως αποτέλεσμα η δύναμη των μοιρών μαχητικών της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας (IAF) να υποχωρήσει σε κρίσιμο επίπεδο, μόλις 31 μοιρών.
Το Tejas Mk1A
Εάν σήμερα το Tejas Mk1A παρουσιάζει θετικές προοπτικές, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι υιοθέτησε ένα υβριδικό μοντέλο: ενσωματώνει κινητήρα F404 της αμερικανικής General Electric και ισραηλινό ραντάρ, σε συνδυασμό με ινδικό υπολογιστή αποστολής.
Η εφαρμογή ενός μοντέλου παράλληλης συμπαραγωγής σε προγενέστερο στάδιο θα μπορούσε να είχε εξασφαλίσει ταχύτερα μεγαλύτερη παραγωγική και επιχειρησιακή δυναμικότητα.
Η ιστορική εμπειρία της Ινδίας από την παραγωγή οπλικών συστημάτων με άδεια ξένων κατασκευαστών, όπως τα MiG-21, Jaguar και Su-30MKI, περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε μια μορφή «συναρμολόγησης εξαρτημάτων», βάσει αυστηρών ξένων σχεδίων, χωρίς να εξασφαλίζει στην Ινδία δικαιώματα σχεδιασμού.
Αντίθετα, η πραγματική συμπαραγωγή βασίζεται στον αμοιβαίο επιμερισμό του κινδύνου.
Σε αυτό το μοντέλο, η Ινδία σχεδιάζει το οπλικό σύστημα, αλλά επιτρέπει σε έναν στρατηγικό εταίρο να κατασκευάζει ένα μέρος του, υπό την τήρηση των ινδικών προδιαγραφών ποιότητας.
Κατά συνέπεια, δεν θα ήταν κακή ιδέα η Hindustan Aeronautics Limited (HAL) να δημιουργήσει τοπικές γραμμές συναρμολόγησης για κάποιο από τα προϊόντα της, όπως το εκπαιδευτικό αεροσκάφος HTT-40 ή το ελικόπτερο Advanced Light Helicopter (ALH) Dhruv, καθώς και για συστήματα όπως το ATAGS, το Pinaka ή το Akash-NG, στη Νοτιοανατολική Ασία ή στη Νότια Αμερική.
Με αυτόν τον τρόπο, ο αγοραστής μετατρέπεται σε ενεργό βιομηχανικό εταίρο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών